Raadsvoorstel Pont tot Park Gebiedsvisie

GEMEENTE VELSEN

Raadsvoorstel Onderwerp: Pont tot Park - gebiedsvisie Datum collegevergadering Zaaknummer Portefeuillehouder(s)

16 februari 2021

Ambtenaar

B.R.J. de Groot

18083-2021 S.Y. Dinjens

Telefoon

0255 567443 bgroot@velsen.nl

E-mailadres

Voorgesteld raadsbesluit

de gebiedsvisie ‘Pont tot Park’ vast te stellen voor verdere uitwerking en samenspel. Samenvatting

Het college stelt de raad voor een gebiedsvisie vast te stellen voor het centrale deel van IJmuiden en deze verder uit te werken en met de samenleving te bespreken. De gebiedsvisie ‘Pont tot Park’ beschrijft de gewenste ontwikkelrichting van grofweg het gebied tussen het Pontplein en het Stadspark en de Heerenduinweg en de Kanaaldijk. Met de uitvoering van de gebiedsvisie moet IJmuiden worden klaargestoomd voor de toekomst. Het gaat met name om vernieuwing van de huurwoningvoorraad, toevoeging van woningen, het concentreren van winkels tussen het Marktplein en Velserduinplein, het maken van een horecaplein van Plein 1945 en een verbeterde verkeersstructuur. Inleiding

In april 2019 heeft de raad geld beschikbaar gesteld voor het maken van een ruimtelijk ontwikkelingsperspectief voor IJmuiden. Aanleiding hiervoor waren de ambities die de gemeente heeft vanuit de Visie op Velsen 2025/thema ‘Interessant IJmuiden’ voor de transformatie en vernieuwing van IJmuiden, en de gewenste sturing op de vele ontwikkelingen die zich in het plangebied voor doen die aan die ambities invulling kunnen geven. Interessant IJmuiden staat kort samengevat voor:  een boeiende, aantrekkelijke leefomgeving  een kwalitatief en hoogwaardig woonmilieu  metropolitaan wonen/stadse omgeving op de schaal van IJmuiden  jonge mensen trekken en binden  aantrekkelijk alternatief in de regio voor stedelijk wonen Het ontwikkelperspectief is klaar in de vorm van een gebiedsvisie voor het plangebied wat Pont tot Park is genoemd. Grofweg komt dit overeen met IJmuiden-Noord en -Zuid en het Stadspark. De gebiedsvisie is bedoeld als denkrichting en beschrijft aan de hand van een aantal thema’s de ambities en wenselijke ontwikkelrichtingen voor het gebied, zowel op functioneel als ruimtelijk vlak. Bovenal wordt een ruimtelijke kwaliteitsslag zichtbaar gemaakt. Het is een visie in hoofdlijnen. Het is nadrukkelijk geen ontwerp of plan en is niet in beton gegoten.

Het dient als basis, uitgangspunt, maar ook als toetsingsdocument voor de verdere uitwerking van de ontwikkelingen in dit gebied. De visie is een startpunt voor het te vormen beleid en het aanstaande overleg met verschillende betrokken partijen. Denk hierbij onder andere aan inwoners, gebruikers, winkeliers, vastgoedeigenaren, ontwikkelende partijen en woningcorporaties.

GEMEENTE VELSEN De volgende stap is om de visie in overleg met de verschillende (professionele) partijen te onderzoeken op haalbaarheid om de visie concreter en realiseerbaar te maken via een uitvoeringsperspectief. Tegelijk wordt ook op de juiste, meest effectieve momenten gesproken met de niet-professionele partijen zoals bewoners en gebruikers van het plangebied. Het abstracte karakter van de visie vraagt om een andere aanpak van het samenspel met deze groepen om het zo effectief mogelijk te laten zijn. De raad wordt voorgesteld om de gebiedsvisie vast te stellen als vertrekpunt voor deze verdere uitwerking en het samenspel met de verschillende betrokken partijen. Beoogd doel en effect van het besluit

De woon- en leefkwaliteit en toekomstbestendigheid van het kerngebied van IJmuiden laat zeer te wensen over. De (huur)woningvoorraad is verouderd, eenzijdig samengesteld en niet geschikt voor de actuele en noodzakelijke opgaven zoals de energietransitie en het langer zelfstandig thuis wonen. Het winkelcentrum aan de Lange Nieuwstraat functioneert al geruime tijd onvoldoende en heeft een kwaliteitsimpuls nodig. De verkeersdruk en het parkeren hebben eveneens impact op de leefbaarheid van het plangebied. Met de gebiedsvisie pakt de gemeente de verschillende opgaven en ambities samen en zorgt voor sturing en afstemming van de verschillende ontwikkelingen in het gebied. Het doel is om een goed functionerend en aantrekkelijk kerngebied van IJmuiden te realiseren dat klaar is voor de toekomst. Argumenten

De gebiedsvisie concentreert zich op vier thema’s: voorzieningen, verkeer, woningvoorraad en ruimtelijke kwaliteit. Er is hiervoor gekozen om te voorkomen dat we gaan proberen alle problemen in IJmuiden in één keer op te lossen. Dat zou het risico hebben dat we de focus uit het oog verliezen en er uiteindelijk niets van de grond komt. Bij de verdere uitwerking van deze visie zal aandacht worden besteed aan de algemene thema’s die gemeentebreed belangrijk zijn. Het gaat hierbij hoofdzakelijk om duurzaamheid, circulair bouwen, natuurinclusief bouwen, energietransitie en warmtenet, sociale veiligheid, inclusiviteit, gezondheid en boven- en ondergrondse infrastructuur. Plangebied Het plangebied komt grotendeels overeen met de wijken IJmuiden-Noord (inclusief Kennemerlaan), IJmuiden-Zuid en het Stadspark. In dit centrale deel van IJmuiden doen zich nu de problemen en kansen voor die in deze gebiedsvisie worden aangepakt. Voorzieningen De visie stelt de ambitie om van het centrum van IJmuiden een aantrekkelijk en levensvatbaar winkel- c.q. voorzieningencentrum te maken waarin de verschillende functies elkaar versterken. Dit kan worden bereikt door het winkelgebied compacter te maken (tussen Marktplein en Velserduinplein) en door functies toe te voegen en meer te mengen (bijvoorbeeld een nieuwe bibliotheekformule).

Plein 1945 krijgt in deze visie een versterkte horecafunctie met een vergrote concentratie van dag- en avondhoreca. Verkeer Al geruime tijd is er de wens om de verkeersdruk op de Lange Nieuwstraat te verminderen en de leefbaarheid te verbeteren. Het hier al op ingezette beleid wordt voortgezet, in 2022 geëvalueerd en op basis daarvan besloten of er aanvullende aanpassingen aan de verkeerstructuur nodig zijn. Ook in samenhang met de ambities uit de gebiedsvisie die bij de huidige ingrepen nog niet waren voorzien en nieuwe vormen van vervoer. Actualisatie van het parkeerbeleid is essentieel voor het

GEMEENTE VELSEN waarmaken van de ambities uit de visie omdat de huidige parkeernormen de gewenste ontwikkelingen ruimtelijk en/of financieel (gebouwd parkeren) niet mogelijk maken. Woningvoorraad De ambitie is om conform de Woonvisie 2040 de woningvoorraad niet alleen te vernieuwen en vergroten, maar ook meer te differentiëren. Om meer woningen te krijgen, streven we naar verantwoord verdichten. Dat betekent dat verdichten onder aan de streep niet ten koste mag gaan van de ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid in de wijken. Ruimtelijke kwaliteit Het centrum van IJmuiden kent een architectonische eenvormigheid van veelal naar binnen gekeerde buurten met gebrekkig buurt- en wijkgroen. De ambitie is om in te zetten op efficiënt ruimtegebruik waarbij de leefbaarheid, in alle opzichten, een belangrijke rol speelt. Deze gebiedsvisie maakt een onderscheid in ambitieniveaus voor de ruimtelijke kwaliteit. De pleinen en stadsentrees vragen, met daaropvolgend de randen van het plangebied, om een hoger kwalitatief ambitieniveau dan het middengebied. Daarom is vanuit kwalitatief oogpunt de herinrichting van en het aanbrengen van hoogteaccenten op de pleinen en stadsentrees van cruciaal belang om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren. Alternatieven

Ook zonder gebiedsvisie gaan partijen (onafhankelijk van elkaar) aan de slag in het plangebied, maar dan zal de meerwaarde van de door de gemeente gestelde koers ontbreken. Sommige ontwikkelingen zullen mogelijk ook niet plaatsvinden. Partijen zullen zich ook niet/minder gecommitteerd voelen aan de ambities van de gemeente in het kader van Visie op Velsen 2025/Interessant IJmuiden. De noodzaak voor bijvoorbeeld Woningbedrijf Velsen om de vernieuwing van hun bezit in breder verband te zien, en wellicht andere keuzes te maken dan dat zij tot nu toe hebben bedacht, is er niet. Het is een visie in hoofdlijnen. Het is nadrukkelijk geen ontwerp of plan en is niet in beton gegoten. Daarmee zijn alternatieven mogelijk als dat tot betere oplossingen leidt. Het dient als basis, uitgangspunt, maar ook als toetsingsdocument voor de verdere uitwerking van de ontwikkelingen in dit gebied. Risico’s

n.v.t. Programma

3 Wonen en leven in Velsen Kader

Perspectiefnota 2017 Begroting 2018-2021 Visie op Velsen 2025 ‘Kennisrijk werken in Velsen’ Strategische Agenda 2013-2016 Strategische Agenda 2020 Collegeprogramma 2018-2022 Raadsakkoord 2018-2022 Woonvisie 2040 Groenstructuurplan Velsen Regionale Detailhandelsvisie IJmond 2016 Mobiliteitsagenda Velsen

GEMEENTE VELSEN

Participatie en inspraak

Pont tot Park staat niet op zichzelf. Het is een nadere uitwerking van de Visie op Velsen 2025/Interessant IJmuiden en de vigerende Structuurvisie Velsen 2025. Tegelijkertijd is het een bouwsteen voor de Omgevingsvisie waar wij aan momenteel werken. Ook werken we aan de actualisatie van de Visie op Velsen. Bij al deze producten is er sprake (geweest) van samenspel. Meest recent de toekomstgesprekken met inwoners van IJmuiden. Dat heeft geen specifieke voorof tegengeluiden opgeleverd en aanzien van de ambities uit Pont tot Park. Het is zaak om geen stapeling en/of dubbeling van samenspel te creëren, en samenspel zo effectief mogelijk in te zetten. Het samenspel wordt gefaseerd uitgevoerd en op momenten die naar verwachting het beste bij de belangen van de verschillende doelgroepen passen en de visie het meeste dienen. De gebiedsvisie is besproken met een aantal grote vastgoedeigenaren uit het plangebied die bezit hebben op strategische plekken (Woningbedrijf Velsen, Winkelstichting Plein 1945, eigenaar Beursgebouw, eigenaar Hema pand). Deze partijen zien kansen en mogelijkheden in de visie en blijven graag betrokken bij de verdere uitwerking. Na vaststelling van de gebiedsvisie worden andere professionele stakeholders, belangenvertegenwoordigers en geïnteresseerde inwoners benaderd/betrokken voor een verdere haalbaarheidstoets.

Tegelijk wordt er gewerkt aan een uitvoeringsperspectief waar de opbrengst van deze gesprekken wordt betrokken. Bij locaties die in ontwikkeling worden genomen gaat samenspel plaatsvinden met bewoners en omwonenden. Bijvoorbeeld bij de Waal- en Dolfijnstraat (locatie Woningbedrijf Velsen) en Schoolpad (locatie gemeente). Voordeel van deze aanpak is dat er werkenderwijs (effectief) samenspel plaatsvindt en er op korte termijn concrete ontwikkelingen in gang gezet kunnen worden. Voorkomen wordt dat de visie door het hoge schaalniveau wordt neergezet als een ‘sloopplan’, wat in het verleden het geval is geweest bij visievorming voor dit gebied, en er daarmee niet het juiste gesprek op gang komt. De gebiedsvisie is geen blauwdruk en kan en zal in de loop der jaren aan verandering onderhevig zijn. Het geeft vooral richting. Deze alternatieve aanpak lijkt het beste op de gebiedsvisie te passen. De visie is op een hoog abstract schaalniveau ingestoken en dat heeft veelal niet de interesse van degene die het in de uitwerking het meeste treft, namelijk de inwoners. Met deze aanpak wordt voorkomen dat er, zeker in deze coronatijd, veel tijd en inzet wordt gestoken in samenspel met individuele betrokkenen (bewoners, winkeliers, etc.), wat naar verwachting weinig oplevert voor de visie zelf.

En die we bij de uitwerking weer terug zien met mogelijk dezelfde reacties die dan wel op zijn plaats zijn. Samenspel wordt ingezet op momenten en op doelgroepen die op dat moment van belang zijn en wanneer het samenspel het meest effectief en concreet is. Uiteraard is iedereen welkom op elk moment deel te nemen aan een samenspelronde. Dat gaan we ook op die manier organiseren. Financiële consequenties

De raad heeft in april 2019 € 300.000 beschikbaar gesteld voor het maken van het ontwikkelperspectief, voor externe begeleiding van het proces, participatie van inwoners en andere betrokkenen, extern inhoudelijk advies en het maken van uitvoeringsafspraken met Woningbedrijf Velsen (samenwerkingsovereenkomst; taken, verantwoordelijkheden, kostenverdeling, grondexploitatie, etc.). Er is nog ruim € 100.000 beschikbaar voor de verdere uitwerking van de

GEMEENTE VELSEN gebiedsvisie en het samenspel, conform het genoemde raadsbesluit. De kosten voor de samenwerking met Woningbedrijf Velsen worden met hen gedeeld.

Uitvoering van besluit

In het komende halfjaar wordt de toegewerkt naar een ‘definitieve’ visie. Er vinden deels parallel en deels volgtijdelijk, meerdere activiteiten plaatsvinden. Hiervoor wordt een werkplan opgesteld. Resultaat van de uitwerking zal een uitvoeringsperspectief zijn dat rond de zomer gereed is. Belangrijkste activiteiten:  strategiebepaling en opstellen van een plan van aanpak voor samenspel  organiseren samenwerking met Woningbedrijf Velsen, waaronder mogelijk ook samenwerking met andere corporaties en/of partijen  start haalbaarheidsonderzoek voor: o verkenning van het draagvlak voor de visie bij grote vastgoedeigenaren o verkenning van de ruimtelijke en functionele uitwerkingsmogelijkheden met de grote vastgoedeigenaren in het gebied o bepaling van een marktconsultatiestrategie, mogelijk ook uitvoering hiervan o studie naar financiële werkwijze: grondexploitatie voor het gehele plangebied of per deelgebied businesscases bepalen, etc. o studie nadere samenwerkings- en organisatievormen: wel of geen gebiedsexploitatiemaatschappij, etc. o opstellen van uitvoeringsstrategieën voor winkel- en horecaconcentratie  initiëren van nieuw beleid t.b.v. de gebiedsaanpak: verkeer/parkeren/nieuwe vormen van vervoer, ruimtelijke kwaliteit (beeldkwaliteitsplan?), wonen, voorzieningen, generieke thema’s  diverse ruimtelijke en functionele volumestudies  diverse (andere) vervolgonderzoeken.

 (strategie)bepaling planologische uitwerking c.q. planologische status ‘definitieve’ visie  verkenning benoeming Pont tot Park als gemeentelijk Impulsproject

Bijlagen – onderdeel uitmakend van het besluit

Gebiedsvisie Pont tot Park d.d. 02-02-2021 Bijlagen – bijgevoegd als achtergrondinformatie

n.v.t.

Burgemeester en wethouders van Velsen, De secretaris,

De burgemeester,

K.M. Radstake

F.C. Dales