Raadsvoorstel_Koersdocument Omgevingsvisie Velsen 2040

GEMEENTE VELSEN

Raadsvoorstel Onderwerp: Koersdocument Omgevingsvisie Velsen 2040 Datum collegevergadering Zaaknummer Portefeuillehouder(s)

20 april 2021

Ambtenaar

J.R. Ravestijn

41450-2021 S.Y. Dinjens

Telefoon

0255 567250 jravestijn@velsen.nl

E-mailadres

Voorgesteld raadsbesluit

Het Koersdocument Omgevingsvisie Velsen 2040 vast te stellen. Samenvatting

Velsen staat voor een aantal grote opgaven, zoals de energietransitie, het bouwen van voldoende woningen en het gezond houden van onze inwoners. Die opgaven gaan voor een groot deel over de fysieke leefomgeving en hoe we die inrichten. Die opgaven zijn de aanleiding om de Omgevingsvisie Velsen 2040 op te stellen: een integrale toekomstvisie voor de hele gemeente die invulling geeft aan de grote, maatschappelijke opgaven van nu en de toekomst. Het Koersdocument Omgevingsvisie Velsen 2040 is een belangrijke tussenstap in het proces om te komen tot een omgevingsvisie. In het Koersdocument worden vorm en proces van de Omgevingsvisie Velsen vastgesteld. Daarnaast wordt een aantal inhoudelijke beleidsmatige keuzes gemaakt in aanloop naar de volledige omgevingsvisie, zoals het benoemen van de zoekgebieden voor woningbouw en duurzame energieopwekking.

Inleiding

De opgaven die in Velsen spelen, vragen om bestuurlijke keuzes en sturing. Die keuzes kunnen niet langer worden uitgesteld. Denk daarbij aan de energietransitie of de woningbouwopgave. Het huidige beleid biedt echter niet genoeg houvast om die keuzes te maken. Om te kunnen sturen op de opgaven die spelen, werkt Velsen aan een omgevingsvisie. De Omgevingswet biedt daarin de randvoorwaarden en het kader voor de omgevingsvisie. De inhoudelijke keuzes voor het Velsen van de toekomst staan centraal. De omgevingsvisie is als het ware het vehikel om sturing te geven aan de politiek-bestuurlijke dilemma’s die spelen bij deze opgaven en vraagstukken. Het Koersdocument is een belangrijke tussenstap in aanloop naar de Omgevingsvisie Velsen 2040. In het Koersdocument worden een aantal inhoudelijke keuzes gemaakt ten aanzien van een drietal thema’s waar nu sturing op gewenst is. Beoogd doel en effect van het besluit

Met de Omgevingsvisie Velsen komen we tot een integrale visie, met strategische hoofdkeuzes voor de fysieke leefomgeving tot 2040. Daarmee richten we ons intern op: 1. Richtinggevende keuzes kunnen maken op basis van een integrale afweging (koers bepalen); 2. Meer centrale sturing op de beleidsontwikkeling ten aanzien van de fysieke leefomgeving en de daaraan gerelateerde opgaven (integraliteit);

GEMEENTE VELSEN 3.

4.

De wethouders handvatten te bieden ten aanzien van politiek-bestuurlijke keuzes voor de fysieke leefomgeving. En vervolgens op de beleidsontwikkeling binnen hun portefeuilles (sturing geven); De organisatie te informeren over de manier waarop we de strategische beleidsontwikkeling in het fysieke domein willen gaan organiseren onder de omgevingsvisie.

Met het instrument omgevingsvisie en breder met de invoering van de Omgevingswet in Velsen richten we ons extern op een nieuwe manier van samenwerken met onze inwoners en andere betrokkenen, waarbij verantwoordelijkheden worden gedeeld. Dit valt onder het programma Samenspel. Omgevingsparticipatie is niet alleen een hoofdstuk in de omgevingsvisie: de omgevingsvisie wordt ook met de samenleving opgesteld. Het Koersdocument Omgevingsvisie Velsen 2040 is een belangrijke tussenstap in het proces om te komen tot een omgevingsvisie. Het beschrijft vorm, inhoud en proces van de omgevingsvisie en legt een aantal inhoudelijke keuzes vast. Argumenten

Landelijke opgave Vanuit het Klimaatakkoord 2019 zijn alle gemeenten (onderverdeeld in regio’s) verplicht een deel van de energietransitie voor hun rekening te nemen. Concreet betekent dit voor Velsen dat we gebieden moeten aanwijzen waar we straks ruimte geven aan de opwek van duurzame energie op land. De verkenning is gedaan in het kader van de Regionale Energiestrategie. De daadwerkelijke locatiekeuzes moeten gemeenten verankeren in hun ruimtelijk beleid. Voor Velsen is de omgevingsvisie de meest logische keuze, omdat er geen separaat energiebeleid is. De keuze kan op basis van het Klimaatakkoord niet langer vooruitgeschoven worden: in 2021 moeten gemeenten die keuzes vastgelegd hebben en aanbieden bij de Minister. Druk op de woningmarkt In Velsen is de druk op de woningmarkt groot. Tot 2040 zijn 3.200 nieuwe woningen nodig om deze toenemende vraag op te kunnen vangen. Omdat onze plancapaciteit niet voldoende ruimte biedt om deze opgave te realiseren, zijn nieuwe woningbouwlocaties nodig. De woningbouwmarkt is een trage markt, waardoor nu knopen doorgehakt moeten worden om straks woningen te kunnen bouwen. De keuzes waar wel en waar geen woningen gebouwd worden, kunnen niet langer vooruitgeschoven worden. Opgaven onder vergrootglas De wereldwijde coronapandemie heeft de beperkingen en belemmeringen van onze fysieke en sociale leefomgeving blootgelegd.

Niet op de laatste plaats omdat we nu vaker thuis zijn dan ooit. Eenzaamheid, armoede en het gebrek aan ontmoeting en beweging zijn daar concrete voorbeelden van. Met de inrichting van de fysieke leefomgeving kunnen we hier een positieve bijdrage aan leveren. Om nu al aan te kunnen sluiten bij grote gebiedsontwikkelingen (Van Pont tot Park, Herinrichting Schoonenberg, Driehuis), is het belangrijk keuzes rondom het thema ‘gezondheid’ en ‘gezonde leefomgeving’ vast te leggen.

Aflopend beleid Bepaalde beleidsstukken zijn inmiddels verouderd. Een voorbeeld daarvan is het Milieubeleidsplan 2015 – 2020. Om ons milieubeleid tijdig te actualiseren, worden de uitgangspunten en ambities opnieuw vastgesteld in het Koersdocument. Zo wordt voorkomen dat in aanloop naar volledige

GEMEENTE VELSEN omgevingsvisie nog aan sectoraal beleid moet worden gewerkt, terwijl het gedachtegoed van de Omgevingswet is dat er centraal en integraal beleid wordt opgesteld. Met nieuwe opgaven aan de slag De Omgevingswet vraagt gemeenten om integraal naar de fysieke leefomgeving te kijken. Dat betekent voor Velsen dat er nieuwe onderwerpen bijkomen, waar Velsen voorheen geen kader, beleid of integrale afweging voor had. Een voorbeeld is de ondergrond. Om de grote opgaven boven de grond te kunnen faciliteren, is zicht op de ondergrond nodig. Omdat de grote opgaven niet wachten, is het belangrijk om deze nieuwe opgave nu op te pakken in het kader van het Koersdocument. Ruimtelijke vertaling actualisatie Visie op Velsen De Visie op Velsen wordt geactualiseerd. De Omgevingsvisie Velsen 2040 is deels een ruimtelijke vertaling van de Visie op Velsen. Zowel inhoudelijk als in het kader van Samenspel zijn de twee trajecten nauw met elkaar verbonden. Om de keuzes van de Visie op Velsen 2050 te verankeren in de Omgevingsvisie, zijn de uitgangspunten nu al meegenomen in het Koersdocument. Alternatieven

Op basis van sectorale beleidsuitgangspunten verder In plaats van nieuwe uitgangspunten en ambities formuleren in het Koersdocument, kan ervoor gekozen worden het aflopend beleid van rechtswege te verlengen totdat de nieuwe Omgevingsvisie Velsen 2040 wordt vastgesteld. Dit biedt echter niet de mogelijkheid om voor die tijd met nieuwe locaties aan de slag te gaan voor woningbouw of de opwek van duurzame energie. Keuzes pas vastleggen in Omgevingsvisie Velsen 2040 In plaats van keuzes vastleggen in het Koersdocument, kan ervoor gekozen worden alles in de Omgevingsvisie vast te leggen. Het Koersdocument is geen instrument onder de Omgevingswet. Het Koersdocument is echter wel politiek zelfbindend. Hiermee wordt het risico verkleind dat er na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 compleet andere ambities en koersen gevaren worden. Risico’s

Nog niet alle onderdelen van de invoering van de Omgevingswet zijn volledig uitgewerkt of volledig bekend. Bij de omgevingsvisie hoort ook een kwalitatieve milieueffectrapportage (MER). Dat is op hoofdlijnen, maar welke onderdelen uitgewerkt gaan worden is nog niet helemaal bekend. Er moet daarom ook bij de omgevingsvisie rekening worden gehouden met enige onzekerheid. Dit geldt met name voor de vertaling van de omgevingsvisie naar het omgevingsplan en de relatie met het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), maar bijvoorbeeld ook voor de gevolgen voor de Grondexploitatiewet. Het opstellen van een integrale omgevingsvisie en de participatieve aanpak brengt risico’s met zich mee: - een beknopte, leesbare visie willen opstellen en toch compleet willen zijn; - veel tegenstrijdige belangen die niet verenigbaar zijn; - het proces wordt te uitgebreid of te lang. Om deze risico’s te kunnen beheersen, zal de omgevingsvisie selectief moeten zijn, gericht op de belangrijkste ruimtelijke opgaven en perspectieven. Daarnaast is het van belang om steeds de samenhang te zoeken met andere processen zoals de actualisatie van de Visie op Velsen, het omgevingsplan en de eventuele omgevingsprogramma’s.

GEMEENTE VELSEN Een ander risico gaat schuil in de planning. Het kan voorkomen dat er bestuurlijke verschillen zijn over een bepaald thema en daarom langer de tijd nodig is om een knoop door te hakken. Naarmate 2021 vordert, komen de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 dichterbij. Belangrijke besluiten zullen in aanloop naar de verkiezingen worden uitgesteld tot na de verkiezingen. Vertraging in het proces moet daarom gemonitord worden en zoveel mogelijk worden voorkomen. Programma

Wonen en leven in Velsen. Kader

Omgevingswet (treedt naar verwachting 1 januari 2022 in werking) Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Provinciale Omgevingsvisie (POVI) Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid (RES 1.0) Actualisatie Visie op Velsen 2050 Raadsakkoord Samenspel Participatie en inspraak

Inwoners en andere belanghebbenden worden in eerste instantie via het traject Actualisatie Visie op Velsen geïnformeerd en betrokken. Na de zomer van 2021 volgt ook nog separate participatie in het kader van de omgevingsvisie. Het Koersdocument Omgevingsvisie 2040 vormt hiervoor de leidraad. Hiervoor wordt een apart participatieplan opgesteld. Daarnaast wordt voor sommige bouwstenen van de omgevingsvisie, zoals de Regionale Energiestrategie (RES) de participatie apart georganiseerd. Waar mogelijk sluiten we in het kader van de omgevingsvisie daarbij aan. De raad wordt bij deze momenten uitgenodigd. Financiële consequenties

Het Koersdocument Omgevingsvisie heeft geen directe financiële gevolgen: het is de kapstok op basis waarvan de Omgevingsvisie Velsen 2040 na de zomer verder wordt uitgewerkt. Het Koersdocument is ook de basis voor de uitvraag richting een drietal externe partijen om na de zomer samen met het projectteam de Omgevingsvisie verder op te gaan stellen. Voor het opstellen van de Omgevingsvisie is in totaal €300.000 begroot, waarvan in 2020 nog niets is uitgegeven. Het resterende budget zal deels in 2021 en 2022 worden besteed. Onder andere voor de inhuur van externe ondersteuning om de Omgevingsvisie (digitaal document) op te stellen, samen met het gemeentelijk projectteam. Het opstellen van een integrale omgevingsvisie vraagt inzet van verschillende medewerkers. Voorgesteld wordt om ambtelijke werkgroepen te gaan vormen bestaande uit inhoudelijke beleidsmedewerkers die verantwoordelijk zijn voor de diverse thematische bouwstenen: ruimtelijke kwaliteit, duurzaamheid, gezondheid, mobiliteit, wonen, enzovoorts, Daarnaast worden er regelmatig expertsessies gehouden met onder andere interne en externe betrokkenen en experts. Van hen wordt verwacht dat ze praktijkervaring inbrengen om de uitvoerbaarheid van de visie te toetsen. In overleg met de afdelingsmanagers wordt bekeken in hoeverre het mogelijk is om deze uren regulier in te zetten.

Indien dit niet mogelijk blijkt, zullen hiervoor separate voorstellen volgen. Uitvoering van besluit

Het Koersdocument Omgevingsvisie Velsen 2040 is een belangrijke mijlpaal op weg naar een Omgevingsvisie Velsen 2040. Na besluitvorming wordt het koersdocument uitgewerkt tot een

GEMEENTE VELSEN volledige omgevingsvisie, waarin alle thema’s binnen de fysieke leefomgeving een volwaardige plek krijgen en integraal afgewogen worden. Het besluit om de Omgevingsvisie Velsen 2040 vast te stellen volgt in 2022. Zodra hier een gedetailleerde planning voorhanden is, wordt hierover gecommuniceerd.

Bijlagen – onderdeel uitmakend van het besluit

Koersdocument Omgevingsvisie Velsen 2040 Bijlagen – bijgevoegd als achtergrondinformatie

Niet van toepassing. Burgemeester en wethouders van Velsen, De secretaris,

De burgemeester,

K.M. Radstake

F.C. Dales