Raadsvoorstel jaarstukken CNB

GEMEENTE VELSEN

Raadsvoorstel Onderwerp: Jaarstukken Gemeenschappelijke Regeling Centraal Nautisch Beheer Datum collegevergadering Zaaknummer Portefeuillehouder(s)

11 mei 2021

Ambtenaar

M.J. Haeser

46619-2021 J. Verwoort

Telefoon

0255 567438 mhaeser@velsen.nl

E-mailadres

Voorgesteld raadsbesluit

1. Kennis te nemen van het jaarverslag 2020 van de Gemeenschappelijke Regeling Centraal Nautisch Beheer; 2. In te stemmen met de begroting 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling Centraal Nautisch Beheer; 3. En dit als zienswijze in te dienen bij het Dagelijks Bestuur van de GR.

Samenvatting

Het bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Centraal Nautisch Beheer stelt de gemeenteraad van Velsen in de gelegenheid een zienswijze in te dienen over de begroting 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling Centraal Nautisch Beheer. Daarnaast legt het bestuur de jaarrekening 2020 ter kennisname aan de raad voor. Het college ziet geen aanleiding om opmerkingen bij de begroting te plaatsen en stelt de raad voor met beiden in te stemmen.

Inleiding

Het Centraal Nautisch Beheer is een gemeenschappelijke regeling waarin de gemeenten Velsen, gemeente Beverwijk, gemeente Zaanstad en gemeente Amsterdam deelnemen om een veilig, vlot en duurzaam gebruik van de nautische ruimte in het Noordzeekanaalgebied te waarborgen. Het beheergebied van het CNB loopt daarmee vanaf 12 mijl voor de koppen van de havenhoofden in IJmuiden tot aan de Oranjesluizen in Amsterdam De uitvoering van de taken van het CNB vallen organisatorisch binnen de organisatie van Haven Amsterdam in een aparte divisie havenmeester (DHM) Naast de nautische taken voert het CNB sinds 2003 taken uit die voortkomen uit de Havenbeveiligingswet. Deze taken zijn onder andere toetsing en toezicht op havenbeveiligingsplannen De directeur CNB is door de genoemde gemeenten benoemd als Port Security Officer: en is daarmee hét contactpunt voor kwesties die verband houden met havenveiligheid. De directeur CNB is vanaf juli 2012 gemandateerd voor de uitvoering van en het toezicht op de Regionale Havenverordening Noordzeekanaalgebied 2012 en het Havenreglement Noordzeekanaalgebied 2012. Tevens voert het CNB een aantal taken uit voor de Wet voorkoming verontreiniging door schepen (Havenafvalstoffenplan).

GEMEENTE VELSEN Het bestuur van het CNB heeft de jaarrekening 2020 en de concept begroting 2022 vastgesteld. Op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld kennis te nemen van de jaarrekening en een zienswijze te uiten over de begroting en de begrotingswijziging van de gemeenschappelijke regeling.

Beoogd doel en effect van het besluit

De gemeenteraad wordt in de gelegenheid gesteld invloed uit te oefenen op het beleid van de gemeenschappelijke regeling.

Argumenten

Jaarrekening 2020 Financiële aspecten Gezien de opzet van de gemeenschappelijke regeling CNB, waarbij het exploitatiesaldo gedragen wordt door het Havenbedrijf Amsterdam N.V. zijn er per balansdatum geen activa en passiva. Op grond daarvan is er geen balans opgenomen in deze verantwoording. Derhalve bevat de jaarrekening uitsluitend een overzicht van baten en lasten, een beknopte toelichting daarop en een algemene toelichting. De belangrijkste genoemde beleidsontwikkelingen in de jaarrekening zijn:

Impact Corona In 2020 is de wereld geraakt door de Corona-pandemie. Omdat DHM verantwoordelijk is voor vitale operationele processen in de haven, is kort na de uitbraak van de pandemie in Nederland actie ondernomen om de continuïteit hiervan te waarborgen. Allereerst zijn er verschillende preventieve en repressieve maatregelen geïmplementeerd. Daarnaast zijn er ook continuïteitsplannen opgesteld, voor het geval er sprake zou zijn van grootschalige uitval van operationeel personeel. Aanvullend heeft DHM een liaisonfunctie vervuld tussen publieke en private partijen in de haven en op basis van de diverse input een wekelijks ‘Havenbeeld’ opgesteld met daarin de actuele stand van zaken rondom veiligheid en Corona in de haven. Dankzij deze maatregelen is er geen sprake geweest van grootschalige uitval van operationeel personeel en is de publieke taakuitoefening in 2020 niet in het geding geweest. Vanwege de Corona-maatregelen in 2020 zijn er wel minder inspecties uitgevoerd dan oorspronkelijk gepland. In deze situatie is ervoor gekozen om zoveel mogelijk risico-gestuurd te werken en essentiële inspecties door te laten gaan. Visie Havenmeester 2030 In 2020 is de Visie Havenmeester 2030 opgeleverd. Deze Visie is opgesteld om binnen de mandaten van het Rijk, het CNB Noordzeekanaalgebied en de Gemeente Amsterdam richting te geven aan de keuzes van nu.

Bij het opstellen van deze Visie is geïnventariseerd welke ontwikkelingen DHM de komende tien jaar op zich af ziet komen. Op basis hiervan zijn op de thema’s veilig, vlot, duurzaam en digitaal ambities vastgesteld. Deze ambities zijn vervolgens uitgewerkt in vier programmaplannen met acties voor de komende 2-3 jaar: Bereikbare Haven, Veilige Haven, Schone Scheepvaart en Datagedreven Havenmeester. Bereikbare haven

GEMEENTE VELSEN Het Programma Bereikbare Haven is opgericht om de bereikbaarheid van de zeehavens in het Noordzeekanaalgebied te garanderen. Een belangrijke actie die hieronder valt is de bouw van de nieuwe zeesluis in IJmuiden. In 2020 heeft DHM met name de veiligheid van het scheepvaartproces tijdens de bouw gewaarborgd en is gestart met de voorbereiding van de operationalisatie in 2022. Om de veilige en vlotte doorstroming van het scheepvaartverkeer in het Noordzeekanaalgebied te bevorderen, zijn in 2020 boven de Velserspoortunnel tijdelijke verkeersmaatregelen getroffen. Ter ondersteuning van die maatregelen zijn in november 2020 -in samenwerking met Rijkswaterstaat en in afstemming met ProRail- baggerwerkzaamheden uitgevoerd rond de Velserspoortunnel. Om de doorstroming ook in de toekomst te waarborgen, heeft DHM dit onderwerp inmiddels geagendeerd bij de verschillende mandaatgevers en worden acties hiervoor gezamenlijk opgepakt. Een belangrijk traject in 2020 waarin DHM namens het CNB Noordzeekanaalgebied de nautische belangen heeft vertegenwoordigd, is de totstandkoming van het ‘Advies Oeververbindingen Rijkswateren Amsterdam’ van Commissie D’Hooghe dat in 2020 is opgeleverd. Deze Commissie is gevraagd om een advies uit te brengen over een inrichtingsplan voor het IJ met het oog op de verschillende ontwikkelingen die de komende 2040 jaar worden verwacht.

In februari 2021 heeft het Amsterdamse College besloten dat dit advies een goede basis vormt voor de verdere planvorming om de IJ-oeververbinding te verbeteren. Hier zullen diverse regionale partners bij worden betrokken, waaronder DHM namens het CNB Noordzeekanaalgebied. Data gedreven Havenmeester De ambitie van het Programma Data gedreven Havenmeester is om op basis van data het scheepvaartproces te optimaliseren. Op basis van data heeft DHM namelijk een actueel beeld van de haven, kunnen voorspellingen worden gedaan en verlopen beoordelingen geautomatiseerd. Om een efficiënt scheepvaartproces te bevorderen, streeft DHM ernaar om scheepsplanningen op basis van data zoveel mogelijk te optimaliseren. In 2020 heeft DHM in samenwerking met terminals, agentschappen en het loodswezen een prototype ontwikkeld om de voorspelbaarheid van de komst van schepen te vergroten en vertragingen te verkleinen. Ambitie is om dit de komende jaren verder te ontwikkelen tot een werkend platform. Veilige haven Het Programma Veilige Haven heeft de ambitie om data gedreven en risico-gestuurd te werken. Het programma omvat activiteiten op het gebied van safety, security en cyber. Op het gebied van safety is in 2020 een nautische veiligheidssystematiek opgeleverd.

Hiermee is de registratie van incidenten gestroomlijnd, een plan-do-check-act werkwijze ingericht en een dashboard nautische veiligheid ontwikkeld, waarin relevante data over nautische risico’s kan worden gevolgd. Op het gebied van security zijn in 2020 alle verbeterpunten naar aanleiding van de EUinspectie in 2019 opgepakt. De EU-commissie heeft ingestemd met de voorgedragen oplossingen en doorgevoerde verbeteringen en daarmee is de inspectie in 2020 afgerond. Naar aanleiding van deze inspectie zijn de vier zeehavens in 2020 gestart met het vernieuwen van de havenveiligheidsbeoordelingen volgens een gestructureerde veiligheidssystematiek.

GEMEENTE VELSEN Schone scheepvaart Het doel van het Programma Schone Scheepvaart is emissiereductie van schepen in de haven. DHM heeft in 2020 binnen de International Association of Ports and Harbors (IAPH) de Climate & Energy Commissie opgericht. Doel van deze Commissie is om emissiereductie te bevorderen door internationaal samen te werken met andere havens, kennis uit te wisselen en wet- en regelgeving te beïnvloeden. In het kader van nieuwe brandstoffen is in samenwerking met DHM van Port of Rotterdam de LNG Ready Terminal richtlijn opgesteld. Dit is een richtlijn om haventerminals gereed te maken om schepen met LNG te ontvangen. Daarnaast is in 2020 een onderzoek gestart naar de veiligheid van het bunkeren van waterstof, ammoniak, methanol en lpg. Zienswijze Op grond van de Wgr neemt de raad kennis van de jaarstukken 2020. Voor de jaarrekening geldt geen zienswijzeprocedure. Over de kennisname wordt het bestuur van de GR geïnformeerd.

Begroting 2022

Speerpunten Divisie Havenmeester 2022 Visie Havenmeester 2030 In 2020 is de Visie Havenmeester 2030 opgeleverd. Deze Visie is opgesteld om binnen de mandaten van het Rijk, het CNB Noordzeekanaalgebied en de Gemeente Amsterdam richting te geven aan de keuzes van nu. Bij het opstellen van deze Visie is geïnventariseerd welke ontwikkelingen DHM de komende tien jaar op zich af ziet komen. Vervolgens zijn op vier thema’s (veilig, vlot, duurzaam en digitaal) ambities vastgesteld. Deze ambities zijn uitgewerkt in vier programma’s: Bereikbare Haven, Veilige Haven, Schone Scheepvaart en Data gedreven Havenmeester. De komende 2-3 jaar zullen vanuit deze programma’s acties worden uitgezet om de ambities te realiseren. Bereikbare haven Het Programma Bereikbare Haven richt zich op een veilige, vlotte, duurzame en toekomstbestendige bereikbaarheid van de zeehavens in het Noordzeekanaalgebied. Vanuit dit programma zullen acties worden ingezet om de vaarweg veilig te stellen, de nautische veiligheid te garanderen en de verbinding met het achterland te waarborgen. Een belangrijke mijlpaal in 2022 is de oplevering van de nieuwe Zeesluis in IJmuiden. Daarnaast zal DHM nauw betrokken blijven bij ruimtelijke ontwikkelingen in de regio, zoals de inrichting van het IJ, om de nautische belangen namens het CNB Noordzeekanaalgebied te vertegenwoordigen.

Tot slot zullen ontwikkelingen op de Noordzee, autonome scheepvaart en klimaatverandering de komende tijd worden gemonitord, zodat hierop tijdig kan worden geanticipeerd. Data gedreven havenmeester Een veilig, vlot en duurzaam scheepvaartproces is gebaat bij data gedreven processen. Dit helpt om een actuele informatiepositie te hebben van de haven, om voorspellingen te kunnen doen en om beoordelingen zoveel mogelijk geautomatiseerd te laten verlopen. Om dit te bevorderen, is het Programma Data Gedreven Havenmeester ontwikkeld. Vanuit dit programma worden acties uitgewerkt langs vier pijlers: data gedreven werken, data delen met partners, slimme scheepvaart faciliteren en ruimte voor innovatie. Dit zal worden toegepast op vijf kernprocessen van DHM: toelating van schepen en beoordeling van scheepsmeldingen, inspecties, verkeersbegeleiding, toezicht en handhaving en incidentmanagement.

GEMEENTE VELSEN Veilige haven Veiligheid is één van de kerntaken van DHM en randvoorwaarde voor alle activiteiten in de haven. In 2020 is het Programma Veilige Haven opgeleverd. Vanuit dit Programma is de ambitie vastgesteld om meer data- en risico-gestuurd te gaan werken. Concreet betekent dit: 1) een goede informatiepositie hebben over veiligheid, zodat op basis hiervan continu verbeteringen kunnen worden doorgevoerd en 2) inzicht hebben in de grootste risico’s in het Noordzeekanaalgebied, zodat activiteiten hierop gericht kunnen worden ingezet. Op basis van de nieuwe havenveiligheidsbeoordelingen zal het Havenveiligheidsplan Noordzeekanaalgebied in 2021-2022 worden geactualiseerd. In dit plan zal meer aandacht worden besteed aan actuele veiligheidsvraagstukken zoals cyber, activisme en ondermijning. Schone Scheepvaart Het Programma Schone Scheepvaart zal op basis van het emissiemodel ambities formuleren om emissies te reduceren. Vervolgens zullen acties worden geformuleerd om dit te realiseren. Daarnaast is het streven om in 2022 het veilig bunkeren van nieuwe brandstoffen waaronder waterstof en methanol mogelijk te maken in het Noordzeekanaalgebied. Hiervoor zal onder meer een generieke audittool worden ontwikkeld voor bunkeroperators van nieuwe brandstoffen. Zienswijze De begroting geeft geen aanleiding tot het maken van opmerkingen.

Er kan worden ingestemd met de begroting 2022. Dit wordt als zienswijze voorgesteld aan de raad. Alternatieven

n.v.t. Risico’s

In de Gemeentewet en de Wet gemeenschappelijke regelingen is voorgeschreven dat de jaarstukken uiterlijk 15 juli moeten zijn geleverd aan de Gedeputeerde Staten. Voor de begroting geldt een termijn tot 1 augustus. Het niet voldoen hieraan heeft tot gevolg dat automatisch, na een periode van één maand waarin de mogelijkheid wordt geboden alsnog de informatie aan te leveren, voor de deelnemende gemeenten de sanctie in werking treedt van opschorting van de algemene uitkering (artikel 186 Gemeentewet). Programma

Programma 1 Kader

Wet gemeenschappelijke regelingen. Gemeenschappelijke Regeling CNB

Participatie en inspraak

n.v.t. Financiële consequenties

Jaarrekening 2020 De jaarrekening 2020 van het CNB heeft geen effect op de gemeentebegroting. Begroting 2022 De bijdrage van de gemeente Velsen aan de begroting van het CNB bedraagt € 0.

GEMEENTE VELSEN

Uitvoering van besluit

Het CNB wordt in kennis gesteld van dit besluit

Bijlagen – onderdeel uitmakend van het besluit

Jaarrekening 2020 CNB Ontwerpbegroting 2022 CNB Brief Zienswijze jaarrekening en begroting CNB Raadsvoorstel en -besluit jaarrekening en begroting CNB Bijlagen – bijgevoegd als achtergrondinformatie

Burgemeester en wethouders van Velsen, De secretaris,

De burgemeester,

K.M. Radstake

F.C. Dales