Raadsessie op 9 sept - Memo onzekere inkomsten tijdens de zomer.pdf

GEMEENTE VELSEN

Memo

Aan Van

leden van de gemeenteraad Velsen Jeroen Verwoort, portefeuillehouder Financiën

Cc Datum Onderwerp

Cora Bakker, Jan Willem Kooijmans, Matthijs Wiggelaar 25-8-2021 Opmaat naar de Begroting 2022-2025: onzekere inkomsten

In april hebben wij met u gesproken over de onzekerheden van de inkomsten van het Rijk. Door deze onzekerheid is een Kadernota opgesteld met een tekort in het meerjarenperspectief; meer verwachte uitgaven dan inkomsten. De onzekere inkomsten zijn niet financieel vertaald in dit financiële beeld. Wij verwachten, per saldo, extra middelen van het Rijk voor de uitvoering van onze taken en de wijziging van de verdeling van het gemeentefonds (herijking). Het is aan het nieuwe kabinet om over deze onderwerpen te beslissen. In opmaat naar de behandeling van de Begroting 2022-2025 spreken wij elkaar op 9 september weer. De bijgevoegde discussienotitie ‘Hoofdlijn van de Begroting 2022-2025’ is daarvoor het vertrekpunt. In deze notitie is het financieel beeld geactualiseerd. Met dit memo informeer ik u over de ontwikkelingen van deze zomer voor onzekere inkomsten van het Rijk. Reële vergoeding voor uitvoering van de gemeentelijke taken Gemeenten willen een reële compensatie voor de uitvoering van onze taken. De VNG heeft dit als speerpunt voor de kabinetsformatie ingebracht. Reële inkomsten zijn noodzakelijk om een gezonde en toekomstbestendige financiële positie van gemeenten te garanderen. Dit betreft onder meer toereikende compensatie voor het Wmo-abonnementstarief, jeugdhulp, klimaatakkoord, omgevingswet. Ook het stopzetten van de opschalingskorting is onderwerp van gesprek.

De kabinetsformatie is na het zomerreces weer opgestart en lijkt nog niet in een afrondende fase te zijn beland. Vooralsnog blijft de onzekerheid over reële vergoeding (extra inkomsten) dus bestaan. Extra inkomsten jeugdhulp Jeugdhulp is één van de onderwerpen waarvoor gemeenten een reële compensatie nodig hebben. Om hier duidelijkheid over te verkrijgen heeft de VNG een arbitrage gestart. De uitspraak van de arbitrage is duidelijk: het Rijk moet gemeenten compenseren voor tekorten in de jeugdzorg. Door deze uitspraak heeft het demissionaire kabinet besloten gemeenten te compenseren voor de jaren 2021 en 2022. Voor Velsen geeft dit € 4,5 mln aan extra inkomsten voor het jaar 2022. Voor de volgende jaren is geen besluit genomen, dit is aan het nieuwe kabinet. Het blijft daardoor onzeker hoeveel geld de gemeenten krijgen vanaf 2023.

GEMEENTE VELSEN Om deze onzekerheid te beperken hebben het Rijk, VNG en IPO afgesproken dat wij een deel van deze inkomsten in de begroting mogen opnemen. Vanuit behoedzaamheid geldt hiervoor een maximum van 75%. Dit komt neer op een bedrag van € 3,1 mln in 2023, dat geleidelijk afloopt naar € 2,5 mln in 2025. Deze afloop heeft te maken met maatregelen die gemeenten nemen om de uitgaven voor jeugdhulp te beperken. Herijking algemene uitkering De wijze waarop het Rijk de Algemene uitkering verdeelt over de gemeenten wordt aangepast vanaf 2023. Het gemeentefonds wordt ‘herijkt’. Dit betekent dat de wijze waarop het fonds wordt verdeeld naar gemeenten wijzigt. De wijziging betreft: • invoering van een (nieuw) verdeelmodel sociaal domein; • herziening van de overige onderdelen van de Algemene uitkering. Het concept model is in februari gepubliceerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Op basis van, met name, advies van de Raad voor het Openbaar bestuur (ROB) is het model aangepast. Door deze aanpassing wijzigt de beoogde verdeling van de middelen. Voor Velsen heeft de aanpassing van het verdeelmodel een nadelig effect. In februari was het effect nog € 1,3 mln aan extra inkomsten. In het aangepaste model (medio juni) is dit gewijzigd in een tekort van € 0,1 mln. Deze berekeningen waren gebaseerd op data uit 2017.

In de zomermaanden is het model berekend voor data uit 2019. Het nadelige effect voor Velsen loopt op naar € 1 mln. De minister benadrukt in een brief aan de VNG dat er sprake is van voorlopige effecten. Het model wordt nog ter consultatie en advies aangeboden aan gemeenten en het ROB. Eind september, begin oktober wordt het advies van het ROB verwacht. De genoemde bedragen en het voorgestelde model zijn dus nog niet zeker. Wel anticiperen we in het meerjarenperspectief op een nadelig effect van de herverdeling. Wij houden voorlopig rekening met 75%van dit verwachte nadeel. Dit percentage is gelijk aan de inschatting voor de extra inkomsten van jeugdhulp (zie hierboven).