Memo uitkomsten gesprekken met inwoners over participatie

GEMEENTE VELSEN

Memo

Aan Van Cc Datum Onderwerp

Bram Diepstraten Edwin Van 't Hart Mirelle Kolnaar 12-1-2021 verslag uitkomst van bijeenkomsten met bewonersgroepen over participatie

Er zijn in november 2020 gesprekken geweest met drie verschillende groepen over het onderwerp; Participatie in Velsen. Dit als inspiratie voor het maken van nieuw beleid over dit onderwerp. Deze gesprekken waren met: 1. Verschillende georganiseerde bewonersgroepen zoals wijkplaforms, participatieraad Velsen en bewonersorganisaties. Hierbij werd vooral gesproken over verschillende rollen bij participatieprocessen. 2. Projectontwikkelaars, waarbij vooral de relatie werd gelegd van participatie in relatie tot de nieuwe Omgevingswet 3. Leden van het Burgerpanel Velsen, waarbij gesproken werd over hoe participatie beter kan. De gesprekken werden gevoerd samen met wethouders en medewerkers van de gemeente Velsen. Bij twee gesprekken waren ook leden van de gemeenteraad als toehoorder aanwezig. Daarnaast is er ook een enquête over dit onderwerp uitgezet onder 1800 inwoners via het Burgerpanel. Hiervan heeft 25% (450 inwoners) de vragen volledig ingevuld. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste reacties en adviezen. Democratie   





  

Het moet in regelgeving duidelijk zijn waar participatie aan moet voldoen. Het moet vooraf duidelijk zijn wat de financiële en beleidsmatige beslissingsruimte is. Er is steun om een Burgerpanel in te delen per wijk. Het is democratie aan de wortel. Als een wijk kan beslissen over wat er een wijk gebeurd is dit een prachtige vorm van democratie. Mensen die een wijk wonen hebben er het beste beeld van wat er speelt en er ook een gevoel bij. Het is wel afhankelijk van het onderwerp. Kijk naar wat op wijkniveau en bovenwijks niveau geregeld kan worden. Op wijkniveau zou je met een ruime meerderheid (bijvoorbeeld 75 procent) zelf kunnen bepalen wat je zou kunnen doen. Ga bij een meerderheid van stemmen ook goed om met de mening van een minderheid Als bijvoorbeeld mensen met een visuele of lichamelijke beperking (een minderheid) bepaalde belangen heeft in hoe de openbare ruimte wordt ingericht, moeten deze wel gehoord worden. Beargumenteer waarom een reactie of zienswijze wordt afgewezen. Ga als inwoner ook zelf bewegen. Je hoeft niet in de wachtstand totdat de gemeente een keer naar je toekomt. Het moet een interactie zijn. Blijf de relatie onderhouden. Bij een project (Van Poptaplantsoen) waren er in eerste instantie veel weerstand en bezwaren. Hierop werd zeer matig gereageerd door de gemeente. Daarna is

1

GEMEENTE VELSEN







    

  







een klankbordgroep opgezet en gingen bewoners en de gemeente in gesprek. Dat ging beter. Je krijgt vertrouwen want je praat mee. Alleen bleek bij de uitvoering dat er, zonder overleg of informatie, toch andere dingen gebeurden. Dat zorgde weer voor een negatieve houding richting de gemeente. De opgebouwde relatie bleek dus kwetsbaar. Vooraf moet duidelijk zijn wat men van elkaar mag verwachten. Bijvoorbeeld dat een gemeenteraad na afwegingen besluiten neemt. Dan moet je wel kunnen uitleggen aan mensen waarom je een besluit neemt. Zeker als er veel belangen en emoties zijn. Breng als gemeente verschillende belangen bij elkaar. Pas dan kun je elkaar begrijpen en ontstaat er begrip. Het idee bestaat dat er vaak een plan ligt waar nog op gereageerd kan worden in plaats van dat je iets met elkaar maakt. Iets wat rekening houdt met de verschillende belangen. De meeste mensen houden niet van verandering. Neem mensen meer geleidelijk mee naar veranderingen. De praktijk leert echter dat er weinig mensen afkomen op thema’s die verder weg in de tijd liggen. Ondanks dat er op veel manieren wordt gevraagd om aan deze gesprekken mee te doen. Participatie geeft het idee / de indruk van "mee mogen beslissen", terwijl alleen de raad beslist. Laat zien aan de burgers waarover zij wel of niet kunnen of mogen meepraten Participeren kan ook over leuke dingen gaan.

Hoe willen wij dat onze wijk er uit ziet? Wat willen we elkaar wel ontmoeten? Onze wensen voor de toekomst? Het kan ook speels en inspirerend. Participatie begint bij een initiatiefnemer (architect, koper, vastgoedbeheerder). Deze verwacht wel dat ook dat de gemeente zelf een participatieve rol inneemt. Meedenkt aan de voorkant. Potentiële projecten zou je van te voren met een aantal in- en externe partijen (architecten, woningcorporaties, gemeente) van tevoren moeten verkennen. Niet alleen vanuit de begrenzing vanuit de gemeente maar ook vanuit ambitie. Voorkom dat vanuit de verschillende afdelingen op verschillende, onverwachte momenten, soms tegengestelde informatie komt. Zorg dat het proces stroomt. Participatie is een groeimodel. Het ligt er sterk aan hoe iets gebracht wordt. Je moet mensen niet laten schrikken, maar ook meenemen in het plan. Schat van tevoren in wat de impact van een een project is.En op basis daarvan het niveau van participatie bepalen dat nodig is. Zoek naar een vorm waarmee je met elkaar deze impact kunt bepalen/bespreken. Waar kan je volstaan met informeren en wanneer moet je een stapje extra zetten. Bespreek kaders in de voorfase met direct betrokkenen. Initiatiefnemers, betrokkenen en gemeente zouden daar samen wel uitkomen, of in ieder geval de belangen goed op tafel krijgen.

En dan wordt ook duidelijk of bepaalde normen/kaders losgelaten kunnen worden. Zet daarbij alle vakdeskundigen (van de gemeente), architecten en andere betrokkenen vroegtijdig direct face to face aan tafel. Hier kun je met elkaar afspreken wat de kansen en risico’s zijn. En niet dat dit een soort dammen is waarbij ieder apart telkens een zet doet en moet wachten op de volgende stap. Meer het olleke bolleke effect waarbij je elkaar aanvult en uiteindelijk weet waar de grenzen en beperkingen liggen Uit de praktijk blijkt dat in een participatieproces rondom een plan ook vaak heel andere thema’s of problemen naar voren komen. Geef hier eerst de aandacht en de waardering aan voordat de aandacht op het plan gericht kan worden. Daarin is dus ook weer samenwerking nodig.

Financiële verantwoordelijkheid 

Bij een democratie gaat het ook over de verantwoordelijkheid van gemeentelijke financiën. Wie heeft zou daarbij de meeste invloed moeten hebben. De gemeente of de inwoners? Als participatie serieus genomen wordt verschuift mogelijk ook de financiële verantwoordelijkheid. Sommige onderwerpen zouden wellicht via een wijkreferendum beslist kunnen worden.

2

GEMEENTE VELSEN 



Toekennen van budgetten. Als voorbeeld wordt gezegd dat bijvoorbeeld per wijk 50 cent per inwoner wordt toegekend aan iets dat bewoners zelf belangrijk vinden. Een groep bewoners van de wijk bepaalt dan waar dat geld uiteindelijk naartoe gaat. Als je een bewonersinitiatief neemt, wordt gevraagd dat de initiatiefnemer eerst een bedrag voorschiet voordat de gemeente het benodigde geld toekent. Dat stimuleert mensen niet om een initiatief door te zetten. Kan dat niet anders?

Vormen van participatie     



Verbeter de website www.velsen.nl voor mensen met een visuele beperking. Kies verschillende vormen voor participatie afhankelijk van de doelgroep en het probleem of project. Je moet hier ook de tijd voor nemen. Laat zien wat er (in de wijk) speelt. Er wordt niet duidelijk gemaakt wat er is. Bijvoorbeeld het lanceren van samenspelvelsen.nl. Doe gesprekken in de wijken / kernen en niet altijd in het gemeentehuis. Dat schept soms een afstand. In het buurthuis van ontmoetingscentrum is het laagdrempeliger en toegankelijker Probeer op facebook om de mogelijkheid tot reageren te blokkeren, maar wel een mailadres neerzetten waar mensen kunnen reageren. Dit om een te harde en anonieme reacties te voorkomen. Nodig mensen gericht uit. Soms zou je mensen via loting kunnen aanschrijven.

Uitkomsten Burgerpanel Velsen Begin november 2020 is er een enquête over het participatiebeleid uitgezet onder 1800 inwoners via het Burgerpanel. Hiervan heeft 25% (450 inwoners) de vragen volledig ingevuld. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste reacties en adviezen. 

73 procent van de deelnemers vindt dat participatie op wijkniveau georganiseerd moet worden. De uiteindelijke afweging moet door de gemeente gedaan worden (58 procent). Over het algemeen vindt men dat de gemeente ook kan bepalen wat goed is voor de wijk. (57%).



Of inwoners zelf het initiatief moeten nemen om hun eigen leefomgeving te verbeteren is het panel niet duidelijk. 42 procent vindt van wel. 46 procent weet het niet en 10 procent is er niet mee eens.



Men vindt dat als je niet hebt gereageerd op een initiatief via participatie of inspraak, je toch ook recht van spreken hebt (50%). Slechts 20 procent is het hier mee eens.



Slechts 17 procent denkt dat de inwoners ‘participatiemoe’ zijn.

Naast het invullen van de vragen heeft men ook 463 reacties meegegeven. 63 mensen hadden zich aangemeld voor een online gesprek over dit thema op 23 november. Slechts een derde hiervan heeft ook werkelijk meegedaan aan het gesprek. Uit nader ondezoek bleek dat de oorzaak hiervan divers was. Tijdgebrek, technische problemen, inlogcodes in spambox of gewoon vergeten.

3