Document · PDF

Memo Stadsschouwburg raadssessie 9 december 2021.docx

Sessies Raadzaal 13 januari 2022, gemeente VelsenBij agendapunt: 19.30 - 21.00 uur Stadsschouwburg Velsen4.839 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

GEMEENTE VELSEN

Memo Aan Van Datum Onderwerp

leden van de gemeenteraad Wim Gravemaker / Marja Hoekstra 03-12-2021 Toekomstbestendige Stadsschouwburg Velsen

1. Inleiding De Stadsschouwburg Velsen vervult een centrale rol in Velsen als het gaat om het bieden van een podiumvoorziening in de gemeente. Naast een toegankelijk, laagdrempelig en gevarieerd podiumkunstaanbod biedt de Stadsschouwburg een gevarieerd filmaanbod met de in 2020 gestarte bioscoopfunctie. Daarnaast richt de Stadsschouwburg zich steeds meer op bevordering van de deelname aan kunst en verbinding van kunst & cultuur met het sociaal domein. Zodoende werkt de Stadsschouwburg aan het bereiken van een breder publiek. Dit is een speerpunt in de meerjarenvisie die de Stadsschouwburg eind 2019 heeft gepubliceerd. Deze insteek komt overeen met de ambities die zijn geformuleerd in de Cultuurvisie van de gemeente Velsen. Het gebouw van de Stadsschouwburg aan de Groeneweg voldoet niet aan de brede doelstellingen van zowel de Stadsschouwburg als van de gemeente. Het gebouw is monofunctioneel waarbij alles draait om de grote theaterzaal. Daarnaast is de toegankelijkheid van het gebouw voor mensen met fysieke beperkingen een ontwikkelpunt, is een aantal faciliteiten verouderd en is sprake van uitgesteld onderhoud. We staan voor het vraagstuk in welke vorm de gemeente Velsen de functie van de Stadsschouwburg wil voortzetten. Ingrijpende veranderingen aan het gebouw achten wij noodzakelijk.

Maar om hier uitvoering aan te kunnen geven is het van belang om een keuze te maken over voortzetting en verbreding van de functies van de huidige Stadsschouwburg. De ambities zijn hoog: we willen een brede multifunctionele voorziening waar culturele, maatschappelijke en educatieve functies samen komen. Deze ambities hangen nauw samen met de ambities die het college en de gemeenteraad zich heeft gesteld over maatschappelijk vastgoed. We willen efficiënter gebruik van maatschappelijk vastgoed door meer multifunctionele inzet. 2. Proces We werken binnen de gemeente aan het efficiënter benutten van het maatschappelijk vastgoed in Velsen. De gemeenteraad heeft eind 2020 verzocht om ten behoeve van de Stadsschouwburg hiertoe een afzonderlijk besluitvormingstraject te volgen. In april 2021 is tijdens een raadssessie over globale scenario’s om tot besluitvorming op uitgangspunten te komen verzocht om de scenario’s nader uit te werken. Daarnaast zijn enkele scenario’s in het centrum van IJmuiden toegevoegd. Om die reden is extern onderzoek uitgevoerd dat is vertaald in een brede businesscase. Hiertoe is onderzoek gedaan naar de benodigde investeringen en de gevolgen voor de exploitatie van de gemeente. Hierbij zijn veel aspecten onderzocht en met kengetallen geobjectiveerd. Dit alles heeft geleid tot het opstellen van een exploitatiebegroting voor de Schouwburgvarianten.

Uiteindelijk is dan te bepalen welke subsidie nodig is. Parallel aan dit traject stelde de SSV zelf ook een businesscase op die zich specifiek heeft gericht op de toekomstige exploitatie van de Schouwburg. De Stadsschouwburg heeft de ambities op 15 november aan raadsleden gepresenteerd: Rex Cultuurdok. Deze businesscase is vergeleken met de resultaten vanuit de gemeente. Het onderzoekrapport is aan de raad toegelicht tijdens een informatieve raadssessie op 18 november 2021. In deze sessie is een aantal technische vragen gesteld. In dit memo bijlage gaan we in op deze vragen. Daarnaast is het rapport over de businesscase aangepast. Deze is toegevoegd als bijlage. Ook is aanvullende informatie toegevoegd ten behoeve van de beantwoording van de vragen. Het gaat hier 1

GEMEENTE VELSEN om mogelijkheden tot wijziging van afschrijvingstermijnen en over marktconforme subsidie. Deze zijn toegevoegd als bijlage. In de beeldvormende sessie van 9 december staan de geschetste scenario’s centraal, waarbij het scenario C als voorkeur vanuit het college geldt. We hanteren om die reden in dit memo Scenario C als ijkpunt. Dit scenario omvat renovatie van de huidige schouwburg, aangevuld met nieuwbouw waarin een uitbreiding is voorzien om te komen tot een brede culturele voorziening met inbegrip van een multifunctionele kleine zaal. Omdat dit scenario overeen komt met de ambitie die de Stadsschouwburg heeft gepresenteerd: Rex Cultuurdok. Om die reden spreken we in dit memo over Scenario C /Rex Cultuurdok. In de beeldvormende sessie ontvangt het college graag input op de eerder geschetste en besproken scenario’s. De input vanuit de raad in deze beeldvormende sessie op 9 december neemt het college mee in het raadsvoorstel ten behoeve van de besluitvorming over dit onderwerp. Het streven is om in januari 2022 tot oordeelsvorming en besluitvorming te komen. 3. Reactie op input technische raadssessie van 18 november Tijdens de technische raadssessie van 18 november zijn diverse aspecten naar voren gekomen. De wethouder heeft toegezegd deze in een memo te beantwoorden. We vatten de onderdelen hieronder samen: I.

II.

III.

IV.

VI.

Er wordt een duidelijker uitleg gegeven over de totstandkoming van de plussen en minnen van de scenario’s. Er is voor de nadere duiding gebruik gemaakt van de door de raad vastgestelde cultuurvisie. We leggen uit hoe de score op de scenario’s zich verhoudt tot de cultuurvisie. Er is nader onderzoek gedaan naar de verschillen tussen cijfers in de berekeningen van SSV, die betrekking heeft op hun toekomstige exploitatie en de cijfers hierover die door Ecorys in de gemeentelijke rapportage zijn opgesteld. We geven informatie over een belangrijk aspect dat van invloed is op de kostprijsdekkende huur namelijk mogelijkheden met betrekking tot afschrijvingstermijnen op de investering. Welke keuzes heeft de gemeenteraad met inachtneming van geldende wet- en regelgeving? Welke termijnen hanteren andere gemeenten? Hierbij houden we rekening met verschil tussen economische en technische levensduur en daaraan gerelateerde onderhoudskosten. Toelichting op het onderscheid tussen exploitatietekort en subsidie. Gaat exploitatiekort één op één over in subsidie? Hoe verhouden de rollen en verantwoordelijkheden tussen gemeente en SSV zich? En hoe zit het met eventuele extra (landelijke) subsidiemogelijkheden? We maken een eerste globale inschatting van een mogelijk te behalen voordeling effect op de bredere maatschappelijke vastgoedportefeuille van de gemeente.

Waar zitten de relaties en zitten daar (voordelige) financiële aspecten aan? Ten slotte geven we een analyse van risico’s die zich kunnen voordoen en hoe daar mee om kan worden gegaan.

Hieronder behandelen we de onderdelen afzonderlijk. I.

Duiding maatschappelijke opbrengsten scenario’s (plussen en minnen) aan de hand van de cultuurvisie

De Stadsschouwburg Velsen is één van de grote instellingen die aan de basis staat van de sociaal-culturele basisinfrastructuur in Velsen. In de Cultuurvisie Velsen 2020-2024 benoemen we vier uitgangspunten, die we uitwerken in vijf verschillende thema’s:

GEMEENTE VELSEN Uitgangspunten Cultuur voor iedereen door laagdrempelig en toegankelijk aanbod

Aansluiten op de behoeften van inwoners door verbinding en samenwerking

Levendig en zichtbaar door samen bouwen aan de culturele identiteit van Velsen

Constante vernieuwing door inzet op innovatie

Leidende thema’s In Velsen kan talent zich ontwikkelen Cultuureducatie is onderdeel van het onderwijs op iedere school Velsen heeft een sterke basis aan faciliteiten rond kunst & cultuur Kunst & Cultuur staan in verbinding met andere domeinen Kunst & cultuur beleef je in Velsen Om aan deze ambities tegemoet te komen zijn realisatie van een multifunctioneel podium en het faciliteren van een goede theaterfunctie onontbeerlijk. Zodoende bieden we ruimte voor het creëren van een breed en divers aanbod dat aansluit op behoeften van inwoners. Om meer inzicht te geven hebben we scenario C / Rex Cultuurdok genomen als ijkpunt. Dit scenario komt tegemoet aan alle ambities in de Cultuurvisie en geeft een invulling aan de behoefte aan een kleine multifunctionele zaal met een vlakkevloer-theater. In de managementsamenvatting van de businesscase is een schema opgenomen over de maatschappelijke waarde van een multifunctioneel cultureel centrum in Velsen. Aan de hand van enkele gestelde criteria is een score gemaakt die we hieronder nader duiden. We geven hierbij aan waarop de score is gebaseerd en hoe de scenario’s hierbij met elkaar zij vergeleken. Sterkte/zwakte overzicht maatschappelijke impact scenario’s en centrumvarianten Scenario Variant 1.1 Scenario A Scenario B Centrum(+ scen.

A) C/Rex variant 1.2 Cultuurdok +/Multifunctionaliteit -++ -+/+ Levensvatbaarheid -+ ++ + Laagdrempeligheid + ++ Mogelijkheden tot samenwerking Voorziet in behoefte voor iedereen in Velsen

Centrumvariant 2 ++ + ++

+/-

Twee plussen staat voor excellent; een plus voor volwaardig; een plus/min voor matig tot goed; een min voor onvoldoende en twee minnen voor slecht. Het ijkpunt is Scenario C / Rex Cultuurdok. Dit scenario beantwoordt aan de eisen die vanuit de doelstellingen van de Cultuurnota gesteld mogen worden aan de centrale aanbieder van accommodatie voor podiumkunsten in onze gemeente. In de vorige versie van het rapport van Ecorys zijn de criteria multifunctionaliteit en levensvatbaarheid bij Scenario C / Rex Cultuurdok met 1 plus beoordeeld, nu met 2 plussen. De multifunctionaliteit werd bij Scenario C / Rex Cultuurdok met 1 plus beoordeeld, omdat er van uitgegaan werd dat de toekomstige 3

GEMEENTE VELSEN schouwburg zich expliciet zou richten op podiumkunsten en minder op andere bredere uitingen. Scenario C / Rex Cultuurdok maakt echter integratie van andere culturele uitingen mogelijk, die een relatie met educatie, welzijn en debat hebben. Ook levensvatbaarheid werd aanvankelijk met 1 in plaats van 2 plussen beoordeeld. Dit was omdat een plus staat voor volwaardig, maar niet voor excellent in vergelijking met andere theaters. Wanneer we deze criteria specifiek beschouwen binnen de Velsense context, dan sluit de verbreding van de Stadsschouwburg ook goed aan op de ambitie om cultuur en andere domeinen beter met elkaar te verbinden. Vanuit de beleidsinhoudelijke doelstellingen op het sociaal domein staat hierbij de inclusieve samenleving centraal waarbij alle inwoners mee moeten kunnen doen. De Stadsschouwburg werkt hiertoe steeds meer intensief samen met Stichting Welzijn, KunstForm en de Bibliotheek, waardoor de functies versterkt kunnen worden. De vier instellingen hebben hun intenties in een gezamenlijk manifest uitgesproken. Daarnaast werkt de Stadsschouwburg steeds meer samen met het onderwijs, waarmee ingespeeld wordt op de ambitie voor cultuureducatie. Bovendien wil de Stadsschouwburg in de toekomst meer maatschappelijk verantwoordelijk ondernemen door meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in te schakelen. Bijvoorbeeld in de horeca.

Deze inhoudelijke ambitie van de Stadsschouwburg Velsen hangt nauw samen met de ambities die het college heeft met het maatschappelijk vastgoed. We willen het maatschappelijk vastgoed efficiënter benutten. Dat betekent een zo optimaal mogelijk gebruik van het maatschappelijk vastgoed in ruimtelijk opzicht. Redenerend vanuit Scenario C / Rex Cultuurdok gaat het om het best mogelijke invulling binnen de Velsense context. Daarom is het Scenario C / Rex Cultuurdok voor dit criterium nu met 2 plussen beoordeeld. Deze beoordeling geldt in dezelfde mate voor Centrumvariant 2. II. Verschillen tussen verwachtingen over de exploitatie tussen Gemeente en Stadsschouwburg: Ook de Stadsschouwburg werkte een businesscase uit van een aantal alternatieven. Deze zijn op 15 november door de schouwburg aan raadsleden gepresenteerd. De berekeningen van Ecorys en van de Stadsschouwburg kenden enkele verschillen in uitkomsten voor de verschillende alternatieven. Ten aanzien van de exploitatiebegrotingen bestaat vrijwel geen verschil in de verwachtingen van Ecorys en van SSV voor de toekomstige opbrengsten van de alternatieven. Aan de kostenzijde zaten er wat verschillen. Daarbij merken we op dat de ramingen van de Stadsschouwburg zich niet op de investeringsbegrotingen richten maar wel op de exploitatiebegrotingen.

Aan de kostenzijde van de exploitatiebegrotingen vormden de uitwerkingen en berekeningen van de Stadsschouwburg aanleiding om het rekenmodel van Ecorys voor enkele aspecten aan te passen. Het verschil kwam vooral voort uit verschil in perspectief en gehanteerde methodiek. Ecorys ging uit van een systeem waarbij de kosten (inclusief personele kosten) via een vast percentage omzet gerelateerd waren. Dit is gebaseerd op kengetallen van de theaters in Nederland. De Stadsschouwburg heeft gekeken vanuit het perspectief van de feitelijke ervaringscijfers en eigen bedrijfsvoering. De resultaten zijn doorvertaald naar verwachtingen van de toekomstige bedrijfsvoering. Deze verwachtingen van de SSV acht Ecorys realistisch en zijn daarom overgenomen in de rekenmodellen van Ecorys. Dit leidde voor sommige alternatieven tot hogere personeelskosten en voor andere alternatieven tot lagere personeelskosten. Voor Scenario C / Rex Cultuurdok komt dit neer op een verschil van ongeveer € 230.000 per jaar minder. Bij de berekening van de voorstellingskosten bleek de door Ecorys ingevoegde opslag voor de auteursrechten niet nodig te zijn, omdat deze al in de berekening van de voorstellingskosten van de 4

GEMEENTE VELSEN Stadsschouwburg waren opgenomen. Daardoor waren de auteursrechten in de businesscase van Ecorys dubbel geteld. Dit betreft een verschil van bijna € 125.000. Bij de overige huisvestingskosten (de kosten van onderhoud van het gebouw, de technische installatie en het toneel, de kosten voor onderhoudsabonnementen, de verbruikskosten energie, kosten vuilafvoer, kosten schoonmaak en objectlasten in zoverre deze voor rekening van de huurder komen) ging Ecorys er van uit dat deze circa 35% van de huur van het gebouw uitmaken, op grond van de historische cijfers van de Stadsschouwburg. Na de verduurzaming van het bestaande gebouw en de realisatie van nieuwbouw (tegen hedendaagse eisen) is echter een lagere opslag van 20-25% op de huur nodig, voor de jaren 2025-2035. Dit komt neer op circa € 100.000 verschil. Daarnaast heeft SSV tijdens het werkbezoek van de raad een specificatie gegeven van de kosten van rente en aflossing van de lening die zij moet aangaan. Voor Scenario C / Rex Cultuurdok gaat het om een verschil van circa € 75.000 ten opzichte van een eerdere berekening. De nieuwe indicaties voor rente en aflossing van de lening van SSV per alternatief zijn in de rekenmodellen van Ecorys opgenomen. In onderstaande tabel vatten we de bedragen samen:

Overzicht belangrijkste aanpassingen t.o.v. eerste rapport Ecorys personele kosten -€ 230.000 auteursrechten -€ 125.000 overige huisvestingskosten -€ 100.000 aanpassing lening -€ 75.000 Totaal

-€ 530.000

Dit betekent dat de bedragen in het Ecorys rapport nu in lijn zijn met de visie van de Schouwburg.

III. Mogelijke keuzes met betrekking tot te hanteren afschrijvingstermijnen bij besluitvorming: Voor het bepalen van de kostprijsdekkende huur zijn onder meer de afschrijvingstermijnen bepalend. De uitgangspunten hiervoor van de nota Investeren en Afschrijven 2020 zijn door Ecorys toegepast in het rapport. Ecorys heeft aanvullend geïnventariseerd welke afschrijvingstermijnen worden gebruikt door middelgrote gemeenten (50.000-100.000 inwoners) met een theater. Op grond van de inventarisatie komt Ecorys tot de conclusie dat langere afschrijvingstermijnen toegepast kunnen worden. Het komt neer op een mogelijke verlenging van de afschrijvingstermijn op de investering in de schouwburg met 7,5 tot 10 jaar. In een notitie, die als bijlage is toegevoegd, is berekend wat dit kan impliceren voor de kostprijsdekkende huur voor de schouwburg in de toekomst. De mid-term huur (halverwege de exploitatieperiode) neemt dan met 7-9% af en die in het aanvangsjaar van de exploitatie (2025) met 7-17%, variërend voor de diverse scenario’s en centrumvarianten. Als we over Scenario C / Rex Cultuurdok spreken dan gaat het om een vermindering van 13% in het aanvangsjaar. Dit komt neer op ca € 110.000,-. De mid-term huur betreft een vermindering van 7% ofwel ca €77.000. De verlenging van de afschrijvingstermijnen leidt dus tot een bepaalde verlaging van de kostprijsdekkende huren.

De scenario’s en centrumvarianten voor de schouwburg zijn bij een lagere huur eerder haalbaar. Een verlaging van de kostprijsdekkende huur per scenario en centrumvariant leidt tot even veel vermindering van het exploitatietekort en daarmee tot een verkleining van de toekomstige 5

GEMEENTE VELSEN behoefte aan gemeentelijke subsidie, om tot een sluitende begroting bij de schouwburg te kunnen komen. De gemeente Velsen zou dan niet de eerste gemeente zijn die besluit tot verlenging van de afschrijvingstermijnen bij maatschappelijk vastgoed, in bijzonder voor een theater. Andere middelgrote gemeenten gingen hierin voor. IV. Onderscheid exploitatietekort en subsidie De vraag of het exploitatietekort 1 op 1 moet worden gezien als het te betalen subsidiebedrag, vraagt een nadere duiding. De subsidie wordt jaarlijks vooraf geïndiceerd en achteraf vastgesteld, op basis van de verwachte en de werkelijke financiële situatie bij de schouwburg. - Kostprijsdekkende huur / huidige feitelijke uitgaven gemeente We moeten nu overstappen naar de (wettelijk verplichte) kostprijsdekkende huur. Deze is hoger dan de historische huur. In de huidige situatie is er subsidie en daarnaast een bedrag aan huisvesting dat niet transparant is vanwege de niet-kostprijsdekkende huur. De situatie van de Stadsschouwburg is hierbij niet uniek. De exploitatiekosten van de gemeente voor de schouwburg (onderhoud, afschrijving en kapitaalslasten)zijn dus niet één-op-één opgenomen in de subsidies. Dit komt omdat we in onze subsidiesystematiek uitgaan van activiteiten. Wij geven in een aantal gevallen dus meer uit dan alleen de subsidie.

Bij een systeem van kostprijsdekkende huur zijn kosten en opbrengsten van het gebouw communicerende vaten. Dit levert een zuiverder, transparanter en meer inzichtelijk systeem op. De vraag is welk deel de gemeente van het exploitatietekort kan/wil dekken. Natuurlijk spant de Stadsschouwburg zich ook in om hier aanvullend de inkomsten te verhogen. Ervan uitgaande dat er aan de inkomsten kant ruimte is voor: - Extra landelijke subsidies - Extra sponsoring - Prikkel voor intensief gebruik van het pand. Het is de vraag wat een redelijke verhouding is tussen eigen risico van de SSV en de subsidie. In het meest basale scenario A is er vrijwel geen ruimte om (mede) te verdienen. Scenario C / Rex Cultuurdok biedt hiervoor die ruimte. Het is wel de vraag hoe en bij wie je dat exploitatierisico neerlegt. Het dilemma daarbij is: hoe meer risico SSV loopt hoe groter prikkel is om commerciële producties te programmeren en commercieel medegebruik te stimuleren. Dat kan ten koste gaan van de brede maatschappelijke functie. Hierin moet een balans gevonden worden. Daarom is in het rapport Ecorys de marktconforme subsidie uitgewerkt. Dit geeft enige referentie waar aan gedacht moet worden. - Marktconforme subsidie In het rapport is een marktconforme subsidie opgenomen, die niet differentieert naar de scenario’s en centrumvarianten.

Deze komt voor het eerste exploitatiejaar 2025 neer op € 1.565.650 voor alle scenario’s en centrumvarianten. In een aparte notitie (bijgevoegd als bijlage) heeft Ecorys wel een voor de scenario’s en centrumvarianten gedifferentieerde marktconforme subsidie vastgesteld op basis van twee criteria: het verwacht aantal bezoekers aan podiumkunstvoorstellingen en de verwachte vloeroppervlakte per scenario en centrumvariant Wanneer deze twee parameters gewogen worden, ontstaat een groot verschil in de marktconforme subsidie tussen de scenario’s en centrumvarianten. In onderstaande tabel worden de uitkomsten afgezet tegen het verwachte tabelexploitatietekort, Deze tabel komt in opzet overeen met de tweede tabel van de managementsamenvatting in het rapport (p. 6) en in tabel 6.4 (p. 67). Daar werd het exploitatietekort met de ongedifferentieerde marktconforme 6

GEMEENTE VELSEN subsidie (€ 1.565.650) vergeleken. We hebben aanvullend de in de rapporten opgenomen verwijzing naar de subsidie 2020 in onderstaande tabel gewijzigd naar de verleende subsidie voor 2022. Tabel: Effect specificatie marktconforme subsidie op dekking exploitatietekort in 2025 Scenario C/ Rex Cultuurdok

Scenario A

Scenario B

Centrum variant 1.1

Centrum variant 1.2

Exploitatietekort

-€ 1.191.250

-€ 1.688.425

-€ 2.042.750 -€ 2.482.700 -€ 1.403.975

Marktconforme subsidie

Centrum variant 2 -€ 2.847.650

€ 1.189.450

€ 1.439.550

€ 1.629.800

€ 1.419.800

€ 529.925

€ 1.551.100

Restant tekort

-€ 1.800

-€ 248.875

-€ 413.950 -€ 1.064.900

€ 874.050

-€ 1.298.550

Subsidie 2022

€ 1.015.000

Als we naar hoogte van de subsidie kijken lijkt het dus redelijk om uit te gaan van de volgende duiding: De te verwachten subsidie voor de voorkeursvariant C /Rex Cultuurdok ligt tussen de 1.629.800,- en 2.042.750,- . De huidige subsidie (2022) is 1.015.000,Dit betekent echter niet dat de verhoogde subsidie ook direct de netto extra uitgaven van de gemeenten zijn. De volgende punten zijn daarbij van belang: 1. Meer huur, de huisvestingskosten zijn transparant. 2. Een mogelijk nader voordeel op maatschappelijk vastgoed. Met name de danszalen leveren een voordeel op doordat KunstForm en Vellesan medegebruik gaan plegen. Er wordt nog gerekend hoe dat invloed kan hebben. Dit lichten we onder punt V. nader toe. 3. Er zit een onderdeel in van exploitatierisico. Dat betekent niet alleen tegenvallers, maar ook meevallers. - Mogelijkheden exploitatie SSV: inzet op sponsoring en fondsenwerving faciliteren: Naast inkomsten uit voorstellingen en gemeentelijke subsidie zoekt de Stadsschouwburg sponsoring en werft fondsen waar mogelijk. De SSV heeft echter meermalen gemeld in de huidige situatie niet in aanmerking te komen voor alternatieve subsidiebronnen zoals landelijke fondsen. Reden hiervoor is enerzijds dat het theater geen beschikking heeft over meerdere zalen, waardoor de voor subsidie vereiste gevarieerde programmering lastiger is te verwezenlijken.

Een andere reden is dat regelmatig de zekerheid van meerjarige subsidie als eis wordt gesteld om in aanmerking te komen voor een dergelijk fonds. Een dergelijke positie kan ook bijdragen aan het vergroten van sponsoringsmogelijkheden. Om het voor SSV mogelijk te maken om tot een degelijke meerjarenbegroting te komen, wordt overwogen om meerjarenafspraken te gaan maken over de hoogte van de subsidie en de hoogte van de huur. Momenteel ontvangt de SSV een jaarlijkse subsidie. Deze heeft een structureel karakter zoals opgenomen in artikel 4.51 van de Awb. De gemeente kan de subsidie niet zomaar afbouwen, maar dient te voldoen aan een redelijke termijn. In het beleidskader subsidies dat is vastgesteld in november 2019 is meerjarige subsidie als beleidskeuze opgenomen. Voor het totale sociaal domein willen we deze vorm opnemen in de nieuwe subsidiemethodiek waartoe we overgaan (sturen op maatschappelijke effecten). De Algemene subsidie verordening 2020 biedt hiervoor al mogelijkheden (artikel 7) en we bereiden een beleidsregel voor om dit nader uit te werken. Voor de Stadsschouwburg is het voorstel om als pilot te dienen voor meerjarige subsidie. V. Effect maatschappelijk vastgoedportefeuille gemeente Multifunctionaliteit is uitgangspunt bij het maatschappelijk vastgoed van de gemeente. We willen beschikbare ruimte efficiënt benutten.

Dat betekent ook dat ruimte ontstaat op sommige locaties. Dit betekent een inverdieneffect. Veel organisaties hebben aangegeven gebruik te willen maken van de Stadsschouwburg in de nieuwe vorm: Rex Cultuurdok. Het is nog lastig aan te geven welke inverdieneffecten hier ontstaan. In 7

GEMEENTE VELSEN Organisaties zullen niet één-op-één allemaal kunnen verhuizen naar Rex Cultuurdok. Maar wel zullen zij ruimte huren of functies verplaatsen. Een concreet voorbeeld betreft de danszalen die momenteel zijn ondergebracht bij KunstForm aan het Schoolpad 4. Deze danszalen omvatten ongeveer 600m2.1 Wanneer de danszalen in Rex Cultuurdok kunnen worden gerealiseerd betekent dat dat deze niet opgenomen behoeven te worden in de maatschappelijke multifunctionele accommodatie die in het centrum van IJmuiden wordt gesitueerd en waarin de bibilotheek-, welzijns- en andere maatschappelijke activiteiten worden geconcentreerd. Die ruimte kan vervolgens op een andere wijze worden ingevuld. Daarnaast heeft Koel Creative Productions aangegeven zich te oriënteren op eventuele vestiging in Rex Cultuurdok. Ook Stichting Welzijn (SWV) wil graag gebruik maken van het nieuwe gebouw. Hier staat de verbinding tussen culturele en maatschappelijke activiteiten centraal. Bijvoorbeeld voor huiskamer- en sociaalculturele activiteiten. Voor SWV geldt dat er geen extra ruimte wordt gehuurd ten opzichte van de huidige voorzieningen. Het zou dan eventueel gaan om verplaatsing van functies. SWV kan nog niet aangeven welke consequenties een keuze voor gebruik van Rex Cultuurdok heeft voor andere buurtvoorzieningen. Het uitgangspunt blijft om verschillende functies zo optimaal mogelijk te combineren.

Met de toevoeging van een kleine zaal als vlakke-vloertheater vullen we een functie in die met de sluiting van het Witte theater is weg gevallen. De oppervlakte van het Witte Theater bedroeg in totaal 3.146 m2. VI. Risico-analyse • • • • • •

• • •

Basis voor deze risicoanalyse zijn de in het rapport van Ecorys verwoorde uitgangspunten; Met exploitatieverwachtingen van de Schouwburg is in deze analyse rekening gehouden; Uitgangspunt voor de analyse de goedkoopste van de twee meest multifunctionele scenario’s namelijk Scenario C / Rex Cultuurdok; De risico’s voor dit scenario zijn geduid. De risico’s van andere scenario’s zijn hier een afgeleide van en zullen nu niet nader geduid worden. Indien nodig kan dit later opgepakt worden; Bij het opstellen is aan de hand van het rapport van Ecorys een eerste duiding gemaakt van de kans dat een risico zich bij een bepaald onderwerp zal gaan voordoen; Omdat bij het opstellen van het rapport al rekening is gehouden met gedifferentieerde kosten ten aanzien van onder ander bouwprijskosten wordt hier op dit moment geen nadere kwantificering (van de omvang van een tegenvaller als het risico zich voordoet) voor meegenomen bij deze risicoanalyse. Deze kwantificering van het risico kan desgewenst in een later stadium voor bepaalde scenario’s worden gemaakt en bepaalde onderdelen daarvan worden gemaakt; Er worden drie mogelijke risicoclassificaties gegeven namelijk hoog, midden en laag; Bij de classificatie laag worden geen verder acties voorgesteld.

Bij de classificaties hoog en midden wordt een beheersmaatregel benoemd om het risico te mitigeren; Na de beheersmaatregel kan vervolgens het restrisico worden benoemd. Onderwerp

Investering: hoe groot is het risico dat de geraamde investering hoger uitvalt t.a.v. een aantal aspecten daarvan: a. Met betrekking tot de raming? b. Met betrekking tot de bouw?

Risicoclassificatie

Beheersmaatregel

Het komt regelmatig voor a. De kostenkengetallen zijn geïndexeerd naar toekomstige dat geraamde prijzen. Bij het mitigeren van dit investeringen worden risico is de wijze van indexeren overschreden door van groot belang. Ecorys heeft hogere bouwkosten dan gerekend met actuele kengetallen geraamd of door het van IGG Bouweconomie voor de overschrijden van de provincie NH. Dit is in feite al een

Restrisico Middel

1 Deze oppervlakte betreft een schatting waarmee eerder rekening is gehouden bij de optie van invoegen van

danszalen in de bibliotheekvestiging IJmuiden. 8

GEMEENTE VELSEN planningen. Het in eerste instantie ingeschatte risico kwalificeren wij als: Hoog

Hoe groot is het risico dat de grondkosten hoger uitvallen dan geraamd t.b.v. de uitbreiding? Hoe groot is de kans dat extra kosten voor verduurzaming en renovatie gemaakt moeten worden dan voorzien? Hoe groot is de kans dat de rente over de financieringskosten voor de investering hoger uitvalt dan geraamd?

Hoe groot is de kans op het zich voordoen van niet gedekte onvoorzien kosten?

Hoe groot is de kans op tegenvallers in de exploitatie van de gemeente Velsen bij

beheersmaatregel die in het rapport zit omdat in de kengetallen de recente prijsstijgingen zijn verwerkt en omdat er rekening gehouden is met gedifferentieerde prijsstijgingen. Met betrekking tot deze beheersmaatregel gaan wij er dan ook vanuit dat deze valide is gezien de ervaring en werkwijze van Ecorys bij het opstellen van de rapportage. b. De bouwopdracht wordt aanbesteed met een vooraf vastgesteld plafondbedrag. Dat sluit de kans op het in rekening brengen van meerkosten door prijsstijging niet helemaal uit overigens, wanneer er bij de bouw omstandigheden spelen waarbij bij de aanbesteding geen rekening was gehouden. Midden Het betreft hier onbebouwde grond die eigendom is van de gemeente. Er is geen reden om meer dan de geraamde kosten te verwachten. Laag Er is bij het opstellen van de kostenramingen rekening gehouden met deze kosten en met al aanwezige reserveringen hiervoor bij de gemeente. Er is gerekend met de De renteomslag is een gemiddelde voor 2022 begrote van alle financieringskosten van de omslagrente van de gemeente over de gehele gemeente Velsen. Deze leningenportefeuille. Dat maakt de bedraagt 1,5%. Het risico omslagrente weinig kwetsbaar voor dat er met een hogere rentestijgingen en dalingen. De rente rekening moet totale omvang van de portefeuille worden gehouden fungeert als buffer voor schatten wij in als: schommelingen.

Laag De ramingen zijn zeer uitgebreid onderbouwd door Ecorys en daarnaast is ook rekening gehouden met een percentage onvoorzien. 10% bij de start en dit loopt af naar 5% bij het verstrijken van de bouw. Derhalve schatten wij dit risico in als: Laag Alle kosten worden 1 op 1 doorberekend aan SSV via de ook in het rapport

Middel

Laag

GEMEENTE VELSEN verhuur van het gebouw in de toekomst?

Hoe groot is de kans op tegenvallers in de exploitatie na ingebruikneming van het gebouw?

gedetailleerd uitgevoerde berekening hiervan. Er zijn dus geen verrassingen die zich kunnen voordoen. Het risico is: Laag Er is altijd kans op tegenvallers bij het exploiteren van een schouwburg. Dat is uit het verleden bekend. Zowel aan de kostenkant als aan de batenkant kunnen zich incidentele tegenvallers voordoen. Wij schatten dit risico in als: Hoog

In feite heeft de geschiedenis van de schouwburg in Velsen al gezorgd dat er beheersmaatregelen getroffen zijn. De bedrijfsvoering is bewezen op orde. Dit is door de in het verleden actief zijnde toezichthouder in april 2021 bevestigd. Verder is SSV gewend om te werken met een efficiënt personeelsbestand. Er wordt kostenbewust gewerkt. Tevens is er veel kennis om de inkomstenkant optimaal te benutten. Dit onderbouwd SSV ook in de eigen exploitatieberekeningen die naast die van Ecorys zijn gemaakt.

Middel

Tot slot: de mate van detaillering zoals opgenomen in het Ecorysrapport bij het doorrekenen van de investeringen, KPDH en de toekomstige exploitatie zijn op zich al een waarborg tegen vervelende (financiële) verrassingen. Ook de in het rapport onderbouwde aannames en uitgangspunten van Ecorys mitigeren risico’s. 4. Afsluitend Om voorgaande cijfers meer overzichtelijk te krijgen hebben we enkele cijfers uit de verschillende tabellen samengevat in één tabel. Het gaat hierbij om de maatschappelijke opbrengsten afgezet tegen de effecten van de per scenario gedifferentieerde marktconforme subsidie en het verwachte exploitatietekort

Scenario A

Scenario B

Scenario C/Rex Cultuurdok

Variant 1.1 (+ scen. A)

Centrum-variant Centrum1.2 variant 2

Multifunctionaliteit

+/-

Levensvatbaarheid

Laagdrempeligheid

Mogelijkheden tot samenwerking

+/-

Voorziet in behoefte voor iedereen in Velsen