Memo regionale samenwerking (002).docx
Tekst van het document
GEMEENTE VELSEN
Memo
Aan Van Cc Datum Onderwerp
Presidium/gemeenteraad Velsen Griffier 1-12-2021 Regionale samenwerking
Inleiding: Het presidium heeft de wens uitgesproken om de inhoudelijke agenda van Velsen in de regio en met welke regionale partners te bespreken in het presidium als voorzet voor de raad en radenbijeenkomst. Daarbij ook een voorstel voor proceskaders te doen waarbij gedacht kan worden om in beide regio’s te denken aan dezelfde eenvoudige structuren in de beeldvormingsfase. De griffier zorgt daarbij voor een korte notitie aan het presidium (voorafgaand zodat het presidium dit kan voorleggen in de fracties). Dit zou mogelijk dan input kunnen zijn om met de IJmond én Zuid Kennemerland aan de slag te kunnen gaan. De regionale samenwerking is deze raadsperiode regelmatig onderwerp van gesprek geweest. Tijdens deze besprekingen zijn er een aantal zaken aan de orde geweest betreft de regionale samenwerking. Kern van de raad is dat de inhoud leidend moet zijn voor samenwerking. Het proces moet eenvoudig en vooral gericht op samenwerking in de beeldvormingsfase (en niet voorbereidend op de besluitvorming). Tot slot is de wens uitgesproken een betrouwbare en evenwichtige samenwerkingspartner te zijn. Dit leidt tot een aantal opties die in deze memo uiteengezet worden.
Deze opties kunnen vanuit presidium aan de raad voorgelegd worden om afgewogen te worden en te bepalen welke vorm passend bij de inhoud en partners het beste gevolgd kan worden: Inhoud is leidend bij regionale samenwerking: Tijdens de sessies zijn er diverse inhoudelijke thema’s besproken en daarbij is telkens per thema gekeken welke samenwerkingspartners relevant zijn. Dat kan in de IJmond zijn, dat kan in de regio Zuid-Kennemerland zijn of zelfs beiden en soms ook met Haarlemmermeer (denk aan de VRK). Het kan ook overstijgend zijn aan deze regio zoals het MRA verband. De insteek is pragmatisch de logische lijnen van inhoudelijke thema’s te volgen en daar de samenwerking op te zoeken. De inventarisatie van diverse thema’s heeft de afgelopen periode met de raad plaatsgevonden. Deze hebben onder andere hun weerslag gekregen in de visie op Velsen. Verder zijn deze tijdens de sessies over regionale samenwerking door de ambtelijke organisatie gepresenteerd. In de bijlagen zijn de resultaten hiervan te vinden. Betrouwbare evenwichtige samenwerkingspartner zijn: Een betrouwbare evenwichtige samenwerkingspartner kenmerkt zich als een gemeente (raad, college en organisatie) die in de gemeente een balans heeft over de rolverdeling en informatie en naar buiten toe consequent is in de houding en uitstraling. Een goed intern samenspel leidt ertoe
GEMEENTE VELSEN dat er in de regio ook een goed samenspel is. Het is van belang dat intern hierover de afspraken gemaakt/aangescherpt/verduidelijkt worden. Verder is Velsen een grote gemeente in de regio wat betekent dat we wel degelijk een belangrijk voorbeeld zijn in de wijze waarop regionale vraagstukken opgepakt worden. Zeker omdat Velsen ook wel het scharnierpunt is in de samenwerking tussen IJmond en ZK. De burgemeester en griffier investeren veel in de strategische positie van Velsen in de regio voor de raad en college. Ook formele afspraken nodig als basis voor regionale samenwerking: Eenvoud en duidelijke spelregels staan voorop. Op dit moment zijn er geen spelregels en regelen de griffiers op verzoek van colleges, provincies, MRA, Rijk of andere belangenpartijen bijeenkomsten. Deze bijeenkomst zijn informeel en informerend van aard. Met consequentie dat de raad niet formeel geïnformeerd is via deze bijeenkomst en ook niet formeel geconsulteerd kan worden omdat deze bijeenkomsten niet vallen onder de gemeentewet. Het informele regionale consulteren en informeren is goed en heeft zijn functie. Maar voor volwassen en serieuze regionale samenwerking is het goed om nu te kijken hoe we ook tot ordentelijke formele regionale consultatie en informatie kunnen komen.
Er zijn diverse mogelijkheden om op een eenvoudige wijze met elkaar formeel overleg te kunnen voeren: • Beeld- en oordeelvorming Een relatief eenvoudige manier is een gezamenlijk ‘beraad’ op te stellen op basis van de gemeentewet (art 84) een commissie in te stellen. Mocht er ook behoefte zijn aan gezamenlijke voorbereiding (oordeelsvorming) dan is een dergelijke commissie ook mogelijk. • Besluitvorming Indien er ook besluitvorming gezamenlijk gewenst is kan er gekeken worden naar een gemeenschappelijk orgaan op basis van de Wgr vorm te geven. Deze kan ook voorbereidende commissies instellen. Gelet op de wens om de vorm eenvoudig en laagdrempelig in de beeldvormingsfase te houden zijn deze opties nu niet aan de orde. Voor wat betreft Velsen zijn dan de volgende opties van samenwerking in beeld:
Optie 0 Huidige situatie voortzetten Er worden geen verdere afspraken gemaakt waardoor griffiers gevraagd worden om af te stemmen als er diverse informatie verzoeken komen. Hiermee heeft de raad beperkt de regie op de regionale samenwerking en op de inhoudelijke thema’s. Verder moet de raad telkens nog formeel afzonderlijk nog geïnformeerd worden over hetgeen meegedeeld is in regionale informele informatieve avonden. Optie 1 Velsen/IJmond haakt aan bij ZK Het is mogelijk dat Velsen in de governance van de regio Zuid-Kennemerland stapt. Daarbij ligt voor Velsen de focus op thema’s die we in ZK verband gezamenlijk oppakken. Daarmee blijft de huidige situatie qua werkwijze met de IJmond zoals optie 0. Een sub-optie is dat ook IJmond in zijn geheel bij de governance van ZK aanhaakt. Daarmee integreren we twee regio’s. Het voordeel is een zeer eenvoudige afstemming. Vraag is wel of Beverwijk en Heemskerk ook die kant uit kijken en mee willen in deze optie. Optie 2 IJmond-beraad creëren: min of meer gelijkluidend als ZK In deze variant creëert de IJmond een vergelijkbaar vergaderplatform en governance als ZK. Daarbij kunnen er aanvullende afspraken zijn over de wijze waarop er gezamenlijke bijeenkomst
GEMEENTE VELSEN ZK en IJmond zijn, maar houden IJmond en ZK ook regie op een eigen agenda. Velsen kan daarmee in beide deelregio’s meedoen. Positie in formele agendavorming Om als raad voldoende grip op de politieke agenda te houden is – afgezien van optie 0 uiteraard – een gezamenlijke vertegenwoordiging vanuit de lokale agendacommissie in een regionale agendaberaad wenselijk. Op deze wijze kunnen de lokale en regionale agenda’s goed afgestemd worden. Een andere optie om de griffier het mandaat te namens de lokale agendacommissie te geven. Het regionaal raadsberaad kan voorgezeten worden door een raadslid of in uitzonderlijke gevallen de burgemeester van een gastgemeente. Voor een dergelijk regionaal beraad is een verordening nodig van de deelnemende gemeenten. Governance Zuid Kennemerland In Zuid Kennemerland werken de deelnemende gemeente op basis een gemeenschappelijke verordening met daarin afspraken over de wijze van agendering, vergadering en uitkomsten. In het ZK convenant zijn eerder daar uitdrukkelijke afspraken in gemaakt en dat is vervolgens nader uitgewerkt. Proces om tot samenwerking te komen Mogelijke stappen in het vervolgproces kunnen zijn: 1.
Het presidium bespreekt het stuk of dit op dit moment voldoende invulling geeft om in de raad een gesprek te voeren over aanbevelingen betreft samenwerken om zo de nieuwe raad ruimte en handvatten te geven op basis van wat de afgelopen periode is geleerd in de samenwerking. 2. Het document kan via een sessie in de raad worden gebracht. De burgemeester en de griffier zullen deze sessie begeleiden. Doel van de sessie is om tot aanbevelingen te komen die in het overdrachtsdocument van deze raad aan de nieuwe raad. Daarbij worden de opties en voorkeuren daarbij besproken. 3. De raad kan de collega raden in de IJmond uitnodigen om van gedachten te wisselen over deze notitie en over de mogelijke aanbevelingen naar de nieuwe raden. Dit vanuit de intentie om nog deze raadsperiode tot elkaar te komen en te kijken hoe er een goede start van de nieuwe raden in IJmond verband mogelijk te maken is.