Memo inzet sturing jeugdhulp en inkoop 2022 t.b.v. raadsessie februari

GEMEENTE VELSEN

Memo raadsessie 11 februari 2021 Datum

18-1-2020

Ambtenaar

N.M. Hermsen

Portefeuillehouder(s)

S.Y. Dinjens

Telefoonnr.

06-36181711

E-mailadres

nhermsen@velsen.nl

Registratienummer

Onderwerp: memo t.b.v. de raadsessie inzet sturing jeugdhulp en inkoop 2022

Inleiding Het gebruik van en de kosten voor de jeugdhulp in Velsen zijn sinds 2019 toegenomen. Hiermee is het tekort op het budget voor jeugdhulp opgelopen en is er noodzaak ontstaan om steviger in te zetten op sturing en kostenbeheersing. We hebben hier een aanpak op gemaakt op basis van een analyse van de ontwikkelingen in onze gemeente. De urgentie om de kosten te beheersen en te verlagen is groot. We willen heldere financiële grenzen stellen aan de inzet op de jeugdhulp in Velsen. Tegelijk willen we dit inhoudelijk gedreven doen. Vanuit de gedachte van de transformatie: hulp moet zo passend en laagdrempelig mogelijk, zo thuis mogelijk en integraal aangeboden worden. We willen conform de geest van de jeugdwet ook meer nadruk leggen op normaliseren, de-medicaliseren en het verstreken van de eigen kracht. Gesprek met uw raad Over onze aanpak is met uw raad gesproken op 12 november 2020. Er is uw raad toegezegd per kwartaal u bij te praten over de inzet en ontwikkelingen. Deze sessie is hier onderdeel van. In de raadsessie 11 februari is er ook ruimte om over het landelijke onderzoek naar de tekorten in de jeugdhulp en de nieuwe inkoop (ingaand per 2022) te spreken. Over beide thema’s heeft u een apart collegebericht ontvangen. Inhoud Dit memo is ter informatie voor deze sessie en behelst een aantal onderdelen: 1. Korte toelichting nieuwe inkoop 2022 jeugdhulp. 2.

Korte toelichting landelijk onderzoek naar de financiële tekorten 3. De jeugdhulp Velsen herzien: een update van de ingezette acties tot nu toe ten behoeve van de raadsessie 11 februari 2021. 1. Preventieve veld 2. Herijken toegang 3. Financiële grenzen 4. Ongewenste effecten tegengaan 4. Een overzicht van de planning van de acties. 1. Nieuwe inkoop Over de nieuwe inkoop heeft u een apart collegebericht ontvangen. De geschetste inhoudelijke uitgangspunten sluiten aan bij de inzet zoals we hem rondom de herziening jeugdhulp hebben geformuleerd. De Verwervingsstrategie Jeugdhulp gemeenten regio’s IJmond en Zuid-Kennemerland wordt op 21 januari 2021 in het portefeuillehouders overleg Jeugd IJmond en Zuid-Kennemerland in concept besproken. Direct daarna vindt eind januari een regionale raadsinformatiebijeenkomst plaats.

GEMEENTE VELSEN Raadsleden krijgen dan een presentatie van de verwervingsstrategie en hebben de mogelijkheid om tijdens deze bijeenkomst input te geven. Ook tijdens deze sessie kan gesproken worden over de verwervingsstrategie. 2. Landelijk onderzoek naar de tekorten in de jeugdhulp. Ook over het landelijk onderzoek naar de tekorten van de jeugdhulp heeft u een apart collegebericht ontvangen. In het onderzoek is landelijk gekeken naar financiële tekorten in de jeugdhulp, oorzaken en mogelijke maatregelen vanuit gemeenten. De conclusies zijn stevig en sterken ons in onze overtuiging dat we als gemeenten ons moeten inspannen om de tekorten terug te dringen, maar dat er tegelijk grenzen zijn aan onze invloed. De door ons ingezette maatregelen sluiten aan bij de aanbevelingen zoals gedaan in het onderzoek. 3. De jeugdhulp in Velsen herzien: een update Om gericht en effectief maatregelen in te zetten, hebben we een analyse van deze ontwikkelingen uit laten voeren door een onderzoeksbureau. De uitkomsten van de analyse bieden richting en handvatten voor een palet aan gerichte maatregelen, voor de korte, middellange en langere termijn. De urgentie om de kosten te beheersen en te verlagen is groot. We stellen heldere financiële grenzen aan de inzet op de jeugdhulp in Velsen. Tegelijk doen we dit inhoudelijk gedreven.

Vanuit de gedachte van de transformatie: hulp moet zo passend en laagdrempelig mogelijk, zo thuis mogelijk en integraal aangeboden worden Deze aanpak vereist een andere filosofie dan tot nu toe. De inzet van specialistische jeugdhulp wordt het sluitstuk bij ondersteuning aan jongeren. We zijn samen met onze verwijzers de toegang tot jeugdhulp aan het herijken. Alleen jeugdhulp als het écht noodzakelijk is. Alleen inzet van duurdere jeugdhulp als het meer generieke aanbod niet passend is. We willen een versteviging van het laagdrempelige, preventieve ondersteuning en integrale ondersteuning aan gezinnen die een steuntje in de rug nodig hebben. En begrenzen de groei door budgetplafonds in te stellen. Door deze brede aanpak willen we onwenselijke effecten van het bijsturen beperken. We hebben hier een aanpak op gemaakt gebaseerd op vier pijlers: 1. We verstevigen de laagdrempelige hulp. 2. We herzien de wijze waarop we de toegang tot de jeugdhulp georganiseerd hebben. 3. We stellen stevige financiële grenzen. 4. We beperken ongewenste effecten. Hieronder volgt op de vier pijlers een update van de ingezette acties.

GEMEENTE VELSEN 3.1 We verstevigen de laagdrempelige hulp Preventieve, laagdrempelige ondersteuning kan bijdragen aan het voorkómen van de noodzaak inzet zwaardere hulp. We gaan de hulp dichtbij het kind versterken, effectiever (en dus meetbaar) maken. Dit doen we op de plekken waar het kind sowieso al komt. Het kan kinderen en gezinnen een steuntje in de rug geven wanneer dit nodig is en voorkomen dat hulpvragen escaleren. Belangrijke partners hierbij zijn het onderwijs, de huisarts en onze partners in het preventieve veld. a. We herijken ons preventieve (nuldelijns) veld. - In gesprekken met en formeel in de beschikkingen aan onze huidige partners in het preventieve veld is gecommuniceerd dat de gemeente dit jaar ons preventieve veld gaan herijken en dat dit mogelijk vanaf 2022 gevolgen gaat hebben voor deze huidige subsidierelaties. - Begin februari gaan we met onze partners (incluis het CJG) in gesprek over deze herijking. - Er wordt in kwartaal 1 van 2021 een plan van aanpak opgesteld om tot meer resultaat gericht werken te komen. Hier wordt aansluiting gezocht bij het bredere proces herijking subsidies sociaal domein. b. We willen een praktijkondersteuner jeugd bij elke huisarts in Velsen. - Er zijn verkennende gesprekken gevoerd met de twee organisaties die momenteel onze POH’s huisvesten (KCoetz en CJG) over de mogelijkheden die zij zien.

- Er is een plan van aanpak om stappen te gaan zetten op dit onderdeel (op basis van gesprekken met stakeholders. c. We willen onze inzet op school en de samenwerking met het onderwijs versterken. We hebben al jeugdteams van CJG, JGZ en Socius op onze scholen. We willen deze inzet versterken. - Het CJG wordt per 1 januari 2021 actief op de VO scholen in Velsen (ook in Beverwijk en Heemskerk). Ze sluiten hierbij aan met bij de werkwijze zoals we deze in de jeugdteams op het PO en werken nauw samen met het samenwerkingsverband. Zo wordt het CJG meer zichtbaar en wordt er sneller preventief ingespeeld op problemen bij jongeren op het VO in Velsen. - We gaan met de jeugdteams een plan van aanpak opstellen om tot een verdere doorontwikkeling te komen. d. We willen meer integrale ondersteuning aan gezinnen. Door de samenwerking tussen hulpverlening in gezinnen te versterken, krijgen we gezinnen en kinderen sneller in beeld. Denk aan de verbinding tussen onze WMO consulenten en inkomensconsulenten, de wijkteams en het CJG. We willen het CJG dichterbij halen. - Dit wordt conform plan in de loop van 2021 gestart.

GEMEENTE VELSEN 3.2 We herzien de toegang tot jeugdhulp. We willen een verandering van onze filosofie. De randvoorwaarden waaronder we jeugdhulp inzetten willen we herijken. Hiervoor is een visieverandering nodig. Onze ambitie is om meer aan te sluiten op de doelen van de Jeugdwet 2015. Meer uitgaan van preventie en de eigen kracht van gezinnen, inzetten op de-medicaliseren, ontzorgen en normaliseren, en nadruk op vroeg signalering. Uitgangspunt hierbij is integrale hulp (één gezin, één plan, één regisseur). We willen deze samen met onze partners in de toegang (vooral CJG, maar ook huisarts en jeugdbescherming hebben hier een rol) realiseren. a. De eerste verwijzing van een kind of jongere naar specialistische jeugdhulp gaat op grond van het principe ‘nee, tenzij’ in plaats van de nu gehanteerde ‘ja, mits’ b. We gaan strikter kijken naar de hoeveelheid uren aan ondersteuning die ingezet worden. c. We gaan strikter kijken naar de verlengingen van zorg aan jeugdigen. -

We hebben een eerste bestuurlijk gesprek gehad met het CJG om deze visie neer te zetten en de onderzoeksresultaten te bespreken. Er is half december een eerste verkennend onderzoek geweest met het CJG op ambtelijk niveau. CJG IJmond gaat een plan van aanpak opstellen dat z.s.m. gereed moet zijn. Ook in de inkoop 2022 landt dit onderdeel.

3.3 We stellen stevige financiële grenzen De groei in gebruik en kosten van de jeugdhulp in Velsen is dusdanig groot dat deze nu en in de toekomst niet houdbaar is. We moeten (gezamenlijk met de aanbieders) deze groei dempen. We gaan budgetplafonds instellen om dit te realiseren. a. Plafonds per 1 januari 2021 voor de aanbieders van ambulante jeugdhulp, jeugd GGZ en dyslexiezorg en jeugdhulp met verblijf (perceel 1, 2 en 3) - Conform de bezuinigingstaakstelling uit de Begroting 2021 hebben we een budgetplafond ingericht voor de percelen 1 t/m 3. In eerste instantie is uitgegaan van een plafond van 5% voor 2021 oplopend naar 10% in 2024. - Er is een script ontwikkeld waarbij we maandelijks inzicht hebben in het beschikbare budget versus de uitgaven zoals in die maand gerealiseerd. - Alle aanbieders in de percelen 1 t/m 3 zijn begin december geïnformeerd over deze maatregel. - Er staan gesprekken gepland vanaf eind januari met de top 25 aanbieders om over onze inzet te spreken en de mogelijke effecten van de maatregelen. Hier is ruimte om goede voorbeelden te bespreken en over innovatieve maatregelen te spreken. - Uitsluiting van opgelegde/gedwongen hulp perceel 4 - Uitsluiting perceel 5, wel bezien welke mogelijkheden hier liggen tot begrenzing. b.

Onderzoek naar financiële afspraken op de Jeugdbescherming & Jeugdreclassering en de Jeugdzorg Plus - Dit zal in 2021 gestart worden conform plan. c. We maken nafacturatie onmogelijk. Om beter te kunnen sturen om de verwachte en gerealiseerde kosten moeten we de nafacturatie zo veel mogelijk beperken. Met enige regelmaat hebben we nog te maken met nafacturatie over eerdere maanden, maar ook jaren. Om beter te kunnen sturen, moeten we de nafacturatie beperken/onmogelijk maken.

GEMEENTE VELSEN -

-

De hoogte van nafacturatie in 2019 over voorgaande jaren was beperkt. Het gaat om een bedrag van ongeveer 350.000 euro in 2019. Voor 2020 houden we rekening met eenzelfde bedrag. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat de vraag blijft of alle zorgaanbieders ( maar met name de grote) bij zijn met hun declaraties. Het is van groot belang dat we met aanbieders in gesprek gaan en met de verwijzers om tot reële indicaties te komen. Dat is nodig om een zuiverder beeld te krijgen van wat er nog aan kosten verwacht wordt. Dit wordt betrokken in gesprek met CJG en met de top 25 aanbieders in Velsen. We gaan aanbieders z.s.m. benaderen met een brief met het verzoek om hun declaraties tijdig in te dienen. In deze brief gaan we tevens benadrukken dat we deze informatie vanuit onze kant voor sturing nodig hebben. Per kwartaal gaan we reminders sturen naar de aanbieders. Volledige uitsluiting van nafacturatie is binnen de huidige contractafspraken wettelijk gezien niet mogelijk. Wel kunnen we gaan bijsturen en gaan drukken op tijdige(re) aanlevering van informatie. Ook gaan we aanbieders in deze brief vragen de eerste tien maanden in ieder geval tijdig de facturatie aan te leveren. In de nieuwe aanbesteding zullen nadrukkelijke afspraken over tijdige facturatie worden opgenomen, waarmee we af zijn van de huidige maximale termijn van vijf jaar.

d. Onderzoek naar cliënten met de meeste stapelingen. Er wordt in de IJmond een onderzoek gedaan naar de duurste cliënten en/of de cliënten met de meeste stapelingen van trajecten. Ook op het bronbestand van het onderzoek zal een analyse worden losgelaten en gekeken worden (samen met CJG) waar we een efficiëntie slag kunnen maken op de inzet bij deze jeugdigen. -

-

Er worden momenteel interviews gehouden met 7 cliënten. Wegens de drukte bij de aanbieders in de laatste periode van het jaar en de kwetsbaarheid van deze doelgroep was het enorm moeilijk cliënten te vinden om mee te werken. er is hiermee enige vertraging ontstaan. De eerste resultaten worden in Q1 2021 opgeleverd.

e. Onderzoek doorstroom trajecten We gaan nader onderzoeken op welke wijze we trajecten kunnen afronden en doorstroom bevorderd kan worden. Denk hierbij aan de inzet van Kamer Training Centra en tijdelijk verblijf. - Dit wordt gestart in Q1 2021. 4. We beperken ongewenste effecten We zien een aantal ongewenste effecten ontstaan momenteel in jeugdhulp, maar ook wellicht door de in te stellen maatregelen. We willen inzetten om deze tijdig in beeld te hebben en deze effecten te beperken. a. We willen een aanspreekpunt (of ombudsman) voor jeugdigen die tussen wal en schip dreigen te vallen. We willen voorkomen dat met het instellen van budgetplafonds en het herijken van de toegang jeugdigen niet tijdig of niet passende hulp of ondersteuning ontvangen. Dit vergt mogelijk inzet van een onafhankelijke beoordelaar van de casus. - Wordt mee gestart in januari 2021. b. Meer interne capaciteit voor maatwerk interventies Onze toegang tot jeugdhulp hebben wij bij het CJG belegd. We willen bij het herijken van de toegang bezien of we het CJG dichterbij kunnen halen. Letterlijk en figuurlijk. Zodat we

GEMEENTE VELSEN interne capaciteit hebben daar waar het gaat om de inzet van jeugdhulp. En we de verbinding kunnen maken met andere gemeentelijke inzet zoals schuldhulpverlening, WMO- en inkomensconsulenten. - Wordt mee gestart in 2021 c. Casemanagement voor complexe zaken met een forse stapeling aan trajecten en kosten. We willen meer regie daar waar er sprake is van complexe casuïstiek waar we de kosten zien toenemen en een stapeling van trajecten constateren. We constateren ook dat wanneer kinderen met ingewikkelde problematiek in de jeugdhulp belanden, zij hier moeilijk uitkomen. We willen meer sturing op het voorkomen van deze stapeling en een tijdig, goed passende oplossing vinden voor deze cliënten. Ook willen we uitstroom bevorderen. - Wordt in plan van aanpak CJG betrokken. - Lessen worden uit onderzoek duurste cliënten 2021 getrokken. - We hebben als regio IJ/ZK een opdracht om tot een experttafel te komen: een doorbraak tafel voor ingewikkelde casuïstiek. Momenteel hebben we een doorbraakberaad bij het CJG, we hebben een denktank ‘zo thuis mogelijk’ en kunnen expertisen van het OZJ inschakelen. o We gaan in Q1 2021 in beeld brengen wat er aan expertise en mandaat mist in deze overleggen en de verschillende tafels te kunnen bundelen. Dit is een regionale (IJmond/Zuid Kennemerland) opgave.

5. Planning Hieronder volgt schematisch de update. Groen: op schema Geel: redelijk op schema Rood: vertraging

GEMEENTE VELSEN Onderdeel 3.Financiële grenzen

2.Specialistisch hulp alleen als het nodig is

Maatregel a. Budgetplafonds

Uitvoering Vooraankondiging Implementatie en realisatie

Planning Najaar 2020 Invoering 2021

Acties tot nu toe - Aanbieders zijn geïnformeerd - Gesprekken aanbieders worden ingepland vanaf 18 januari (25 aanbieders) - Maandelijks overzichten budget en uitgaven To do: - Prognose 2020 wordt afgerond, dan stellen plafond (memo 4 januari, gesprek wethouder 6 januari) - Te draaien scripts per maand: definitieve keuze 8 januari - Januari afstemming met Haarlem: gezamenlijk optrekken waar mogelijk.

c. Aanpak nafacturatie

Plan van aanpak Contact aanbieders

2021

d. Analyse duurste cliënten/bronbestand e. Onderzoek doorstroom trajecten b. Onderzoek financiële prikkels JBJR en JZ+

Onderzoek Afstemming CJG Onderzoek Uitvoering Onderzoek Afstemming aanbieders Uitvoering Met CJG en aanbieders samen plan van aanpak

Kwartaal 1 2021

- Mogelijke acties geformuleerd To do: - Interne issues Los Lemon: achteraan - Dashboard: februari worden gesprekken gevoerd met St. Rijk en mogelijke opdrachtnemers (Douwe betrokken) - In nieuwe aanbesteding afspraken over tijdige facturatie vastleggen - Vertraging wegens moeilijk werven cliënten - Q1 eerste resultaten verwacht -

a. Herijking visie en vergroten kostenbewustzijn

Najaar 2020 Uitvoering 2021 2021/2022

Start najaar 2020, Uitvoering 2021/2022

- Bestuurlijk gesprek half november gehad - Ambtelijk gesprek begin december To do:

GEMEENTE VELSEN b. Strikter kijken naar inzet

1.Laagdrempeli ge hulp

4.Beperken onwenselijke effecten

Gemeente gaat visie en kader schetsen eerste week januari op basis daarvan vervolg gesprek op 11 januari met CJG

Pilot aantal producten Invoering Pilot Invoering nieuwe maatregelen Inventarisatie Uitvoering

Start najaar 2020 Uitvoering 2021 Start najaar 2020 Uitvoering 2021 Start najaar 2020 Invoering 2022

To do: - 11 januari verder in gesprek met CJG To do: - 11 januari verder gesprek met CJG - Preventieve partners geïnformeerd over inzet en maatregelen To do: - Plan van aanpak afronden - Aansluiting proces brede subsidies

b. POH bij alle huisartsen

Formuleren opdracht Bespreken partners Uitvoering

Start najaar 2020 Uitvoering 2021

c. Versterken samenwerking scholen

Inventarisatie huidig aanbod Formuleren opdracht Bespreken partners Uitvoering

Start najaar 2020 Uitvoering 2021

- Stand van zaken ligt (memo Jerry) - Rollen partners besproken To do: - Formuleren opdracht en selecteren opdrachtnemer (CJG of KCoetz) - Opdracht - CJG gaat actief op VO Velsen aan de slag - Eerste gesprekken geweest: we gaan jeugdteams hier versterken (Socius/GGD/CJG/samenwerkingsverband) To do: - Uitwerking VO - Doorontwikkeling PO

d. Integrale ondersteuning gezinnen

Onderzoek Opdracht formulering Uitvoering Onderzoek Uitvoering

Start tweede helft 2021 Uitvoering 2022 2021/2022

c. Striktere omgang verlengingen a. Preventieve veld herijken

a. Ombudsman

-

Wens Sebastian om dit te bespoedigen, januari 2021 mee starten.

GEMEENTE VELSEN b. interne capaciteit maatwerk c. Casemanagement ingewikkelde casuïstiek (ook onderdeel herijking visie/toegang)

Bespreken partners Onderzoek Invoering Formulering opdracht Uitvoering

2021/2022

-

Start najaar 2020 Uitvoering 2021/2022

-

Regionaal in gesprek over complexe casuïstiek: opzet experttafel en doorontwikkeling doorbraakberaad Betrokken in gesprek CJG