Kadernota dierenwelzijn 2017 digitaal def.

Deelplan Bevolkingszorg Kennemerland (zorg en vervoer van dieren bij een crisis): In artikel 2 van de Wet veiligheidsregio’s staat dat het college van burgemeester en wethouders belast is met het organiseren van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. Volgens artikel 3, lid 1 onderdeel b van de Wet veiligheidsrisico’s moet de brandweer in haar taken zorgen voor de veiligheid van mens én dier. Om naast het welzijn en de veiligheid van mensen, ook die van dieren te waarborgen in het geval van een ramp, is het belangrijk dat bij er rampen maatregelen worden genomen voor de veiligheid van alle dieren. In het Deelplan Bevolkingszorg Kennemerland, deel B Processen Bevolkingszorg is vastgelegd dat het opvangen en verzorgen van mens én dier een taak is van het ‘Actieteam Publieke Zorg’. Hierbij is de Dierenbescherming als formele samenwerkingspartner opgenomen. Op die manier krijgen dieren de professionele hulp/zorg die zij op dat moment nodig hebben en worden overige hulpdiensten op dit gebied ontlast. Als de hulpverlening na rampen op gang komt, worden dieren vaak vergeten, maar ook zij worden slachtoffer van branden of overstromingen. Het blijkt dat mens en dier moeilijk te scheiden zijn en dat mensen over het algemeen rustiger zijn en blijven als ze merken dat er voor hun dieren goed wordt gezorgd.

Wanneer er een ramp is die plaats of regio-overschrijdend is kunnen de dierenambulances Kennemerland en Velsen de hulp in roepen van collega’s die ook aangesloten zijn bij de Federatie Dierenambulances Nederland. De Federatie Dierenambulances Nederland is bezig om een aantal dierenambulances in Nederland aan te wijzen, die een leidende rol kunnen nemen bij calamiteiten en rampen. Deze dierenambulances hebben een rampenplan, hebben goed opgeleide mensen en zijn voorzien van goed en voldoende materieel. 8.9. Natuurvriendelijke oevers Een traditionele oever bestaat uit beschoeiingen of steile taluds. Deze oevers bieden amper leefmogelijkheden voor diverse planten, vissen en andere waterdieren. Bij een natuurvriendelijke oever is die ruimte er wel. Planten trekken verschillende kleine waterdiertjes, vissen, insecten, vogels en zoogdieren aan, die er voedsel kunnen zoeken, schuilen of zich voortplanten. Ook wordt het zelfreinigend vermogen van een watergang hiermee vergroot. Sommige watergangen en vijvers zijn door Velsen aangewezen als viswater. De Hengelsportvereniging Velsen heeft hierbij het visrecht. In een natuurvriendelijke oever is meer vis aanwezig dan bij traditioneel beschoeide oevers. Met name roofvissen hebben baat bij natuurvriendelijke oevers omdat zij tussen de beplanting kunnen paaien en de beplanting nodig hebben bij het jagen op andere vissen.

Roofvissen, zoals de snoek, zijn belangrijk voor de natuurlijke balans in het water. Zij jagen op onder andere brasem. De brasem is een echte bodemvis die er van houdt om in de modder te wroeten. Door opwerveling van in de bodem aanwezige voedingsstoffen dragen zij bij aan troebel en voedselrijk water. Om de omstandigheden voor gezond, schoon en aantrekkelijk water te creëren en de natuurlijke balans te herstellen is de aanwezigheid van roofvis van belang. Bij kruisingen van wegen en waterlopen wordt de waterloop aan beide zijden via een duiker aan elkaar verbonden. Duikers vormen een belemmering voor kleine landgebonden dieren (o.a. egels, muizen, kikkers, padden en salamanders) om de duiker te passeren. Door het aanbrengen van loopstroken van hout, beton of kunststof wordt de duiker passeerbaar. Daarbij dient geleidende beplanting aangebracht te worden om de dieren naar een faunapassage te geleiden. Belangrijk is dat deze beplanting dekking geeft. De beplanting is bij voorkeur houtachtig, dus bomen of struiken. Bij voorzieningen langs oevers kan dit ook een rietkraag zijn. 24

8.10. Verkeer Het beschermen van dieren die door het verkeer worden bedreigd, vormt een belang dat valt onder de bredere omschrijving ‘het voorkomen of beperken van door het verkeer veroorzaakte overlast of schade‘. Dit betekent dat de gemeente met het oog op het beschermen van in het wild levende dieren verkeersbesluiten kan nemen. In het wild levende dieren trekken zich niets aan van gemeentegrenzen. Beleid zal dan ook in een regionale context gevoerd moeten worden. De gemeente Velsen zal bij vergunningverlening en inrichting van openbare ruimte en wegen, waar redelijkerwijs mogelijk, rekening houden met dierenwelzijnbelangen zoals het broedseizoen.

25

Hoofdstuk

9

9. Educatie en bewustwording Voorlichting is belangrijk, vooral aan de niet professionele dierenhouders. In het Besluit gezelschapsdieren is een verplichting opgenomen voor handelaren om voorlichting te geven om de diereigenaar in staat te stellen het dier zo goed mogelijk te verzorgen. Het houden van dieren is een vak apart en vraagt om gedegen kennis en kunde over hoe het dier te huisvesten, te verzorgen en op te voeden. Door te weinig of verkeerde kennis van wat deze dieren specifiek nodig hebben kan het zijn dat ze niet goed worden verzorgd. Veel dieren ondervinden in meer- of mindere mate ongerief hierdoor. De voornaamste kennisbronnen voor niet-professionele gezelschapsdierenhouders zijn internet, dierenspeciaalzaken en deskundigen. Toekomstige dierhouders moeten zich bewust zijn van de consequenties en verantwoordelijkheden van het houden van dieren en zich hier ook naar gedragen. Mensen die dieren kopen en houden, moeten beschikken over de basale kennis en kunde om dieren verantwoord te kunnen houden. Ze moeten daarvoor gemakkelijk aan informatie kunnen komen en ze moeten het ook normaal vinden om informatie over hun dieren in te winnen. In de komende jaren zal de nadruk liggen op gedragsverandering van houders van dieren. Met verschillende actoren zal worden overlegd hoe we dierhouders van kennis kunnen voorzien of waar ze hulpbronnen kunnen vinden. 9.1.

Kinderboerderij Velserbeek De gemeente Velsen heeft een kinderboerderij en is gesitueerd in park Velserbeek te VelsenZuid. De verzorging van de dieren, beheer, onderhoud en toezicht wordt uitgevoerd door de gemeente Velsen, in samenwerking met een sociale werkvoorziening, vrijwilligers, reintegratiebureaus en stagiaires. De kinderboerderij is een erkend opleidingsbedrijf tot en met MBO-4 dierverzorging. Het park is een historische buitenplaats van 34 hectare groot en is een rijksmonument. Niet alleen een kinderboerderij, maar ook een hertenkamp, volière en twee schapenweiden zijn aanwezig in het park (foto voorkant nota). Op de kinderboerderij en andere verblijven zijn o.a. kippen, geiten, schapen, ezels, varkens, zwanen en pauwen te zien. Het zijn allemaal raszuivere dieren, waar onder andere Oud-Hollandse rassen bij zijn. Spelenderwijs komen kinderen op de kinderboerderij in aanraking met allerlei dieren. Ze zien oude en jonge dieren in een omgeving die als voorbeeld kan dienen. Het kennis maken met de dieren is niet alleen leuk, maar ook nog erg leerzaam. Het is een bewustwordingsproces waarmee empathie en mededogen wordt ontwikkeld. Bezoekers of inwoners kunnen oud brood, groente en fruit deponeren in daarvoor bestemde containers bij de Kinderboerderij en wordt “hergebruikt” als voer voor de dieren.

Elk jaar controleert de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) de kinderboerderij om te zien of er maatregelen worden genomen om zoönosen te voorkomen en de kans op besmetting te beperken. Aan de hand van een stappenplan wordt samen met een dierenarts gekeken of er voldoende maatregelen zijn genomen hiervoor. Bij een goede score wordt het Keurmerk Zoönosen uitgereikt. De kinderboerderij heeft dit certificaat al 8 jaar achter elkaar ontvangen. De medewerkers zijn daar bijzonder trots op. Zo kan je de bezoekers tonen, dat er maatregelen worden genomen om ziektes die overdraagbaar zijn van dier op mens te voorkomen. Voor de exploitatie van de kinderboerderij is jaarlijks een bedrag in de begroting opgenomen en valt onder afdeling Openbare Werken. Sinds december 2016 is er een vuurwerkvrije zone ingesteld rondom de Kinderboerderij. 26

9.2. Pieter Vermeulen Museum (PVM) Het Pieter Vermeulen Museum (PVM) is een (kindvriendelijk) museum. Het werk van het PVM is verweven met Dierenwelzijn. De doelstelling van het museum is ten slotte: het vergroten van de bewustwording van haar doelgroepen over natuur, milieu landschap en de eigen invloed hierop alsmede het stimuleren van natuur- en milieuvriendelijk gedrag gericht op een duurzame samenleving. In samenwerking met de Kinderboerderij Velserbeek wordt er extra aandacht besteed aan thema’s die in het seizoen spelen. Zo worden de kleinsten op een leuke manier anders bewust gemaakt van het belang van het leven in de natuur. In de zomer staat op de Kinderboerderij een boerderijwagen. Hier worden onder andere knutselmiddagen georganiseerd. Om het museum in een breder perspectief te plaatsen en een morderniseringsslag te gaan maken met elkaar is er overleg om het PVM onder te brengen in het kustcentrum BRAK! IJmuiden in IJmuiden aan Zee. PVM werkt samen met diverse organisaties welke ook in deze nota worden benoemd, o.a. Vogelhospitaal Haarlem, Kinderboerderij Velserbeek, Natuurmonumenten Nationaal Park Zuid Kennemerland en gemeentelijke afdelingen. 9.3 Vogels / eenden voeren Het lijkt onschuldig, brood voeren aan eenden. Veel brood eten is echter ongezond voor eenden.

Het is geen natuurlijk voedsel; het is te eenzijdig, waardoor ze voedingsstoffen missen, en er zit zout in, wat echt ongezond voor ze is. Het is niet nodig. Eenden eten ‘s winters vooral gras en waterplanten en dat kunnen ze prima vinden. Grote hoeveelheden brood blijven vaak liggen en dat trekt ook ratten en muizen aan. Of het wordt gegeten door meeuwen en kauwen die soms overlast in de wijk veroorzaken. Brood dat in het water blijft liggen vervuilt het water en is een voedingsbodem voor ziekteverwekkers. Overmatig voeren zorgt voor veel eenden in een heel klein gebiedje. In het kader van bewustwording wordt ook op bladzijde 22 aandacht besteed aan tegengaan meeuwenoverlast.

27

Hoofdstuk

10

10. Handhaving, wie ziet toe op Dierenwelzijn? 10.1. Team Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte (THOR) Op het gebied van handhaving en toezicht op dierenwelzijn zijn veel taken onderverdeeld bij landelijke inspectiediensten (benoemd onder kopje relevante wetgeving). Ook de gemeente heeft in handhaving een taak. Het team Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte (THOR) van de gemeente Velsen zijn de extra ogen en oren van de gemeente. Als de Buiten gewoon Opsporings Ambtenaar (BOA) misstanden waarneemt in het kader van Dierenwelzijn, dan wordt er direct contact opgenomen met de dierenpolitie. Bijvoorbeeld bij:  Vermoedelijke strafbare feiten De dierenpolitie behandelt meldingen waarbij vermoedelijk sprake is van een strafbaar feit. Bijvoorbeeld als er sprake is van ernstige verwaarlozing of slechte huisvesting. De agenten behandelen meldingen over gezelschapsdieren (zoals honden en katten) en landbouwhuisdieren die als hobbydieren worden gehouden (zoals kippen en schapen). De dierenpolitie kan de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming (LID) inschakelen voor onderzoek. Deze dienst helpt bij het opsporen van verdachten en het houden van toezicht. De LID kan bestuursrechtelijk optreden en de Dierenpolitie strafrechtelijk.

Bij het bestrijden van dierenleed werkt de LID nauw samen met de dierenpolitie, het ministerie van Economische Zaken en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).  Vermeende verwaarlozing van dieren Meldingen over verwaarlozing waarbij geen sprake is van een strafbaar feit, gaan naar de Dierenbescherming. Bijvoorbeeld als een eigenaar persoonlijke problemen heeft en daarom niet goed voor een dier zorgt. Een preventiemedewerker van de Dierenbescherming bekijkt of het dierenwelzijn daadwerkelijk in gevaar is. En hoe dit verbeterd kan worden.  Noodsituaties waarbij iedere seconde telt Via 112 wordt de politie ingeschakeld bij noodsituaties als elke seconde telt. Bijvoorbeeld om een losgebroken paard te vangen.  Snelle hulp aan een moeilijk bereikbaar dier Via 112 wordt de brandweer ingeschakeld bij meldingen waar snelle hulp aan een moeilijk bereikbaar dier noodzakelijk is. Bijvoorbeeld een paard dat in de sloot is beland.  Meldingen over bedrijfsmatig gehouden landbouwdieren De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) behandelt meldingen over bedrijfsmatig gehouden landbouwdieren, zoals schapen en kippen. De NVWA ziet toe of wetten en regels worden nageleefd voor het welzijn, de huisvesting en het vervoer van landbouwdieren.

Hoofdstuk

11

11. Financiële paragraaf 11.1. Budget In de begroting is een bedrag opgenomen voor Dierenbescherming Algemeen, ondergebracht in Programma 10, taakveld 1.2 (Veilige leef- en woonomgeving).Voor het voortzetten van het huidige dierenwelzijnsbeleid en uitvoering moeten de kosten structureel in de begroting worden opgenomen. Zoals eerder aangegeven is met organisaties een dienstverleningsovereenkomst afgesloten. Door de open-einde financiering van deze overeenkomsten kunnen de bedragen per jaar mee- of tegenvallen. 11.2. Waarom een kostendekkende vergoeding voor geleverde diensten? Veel gemeenten dragen bij in de kosten van dierenasielen in de vorm van subsidie. Gemeenten realiseren zich nog niet altijd dat zij de wettelijke plicht hebben om zwerfdieren minstens 14 dagen op te vangen. Dat kunnen gemeenten niet zelf en besteden dit uit aan het regionale- of lokale dierenasiel, vogel- of knaagdieren-opvangcentra. De gemeentelijke bijdrage dient niet te worden gezien als een subsidie, maar als een vergoeding voor geleverde diensten. De opvang en het vervoeren van dieren wordt vanaf 2013 goed geregeld en gemeenten behoren hun (wettelijke) taken op het gebied van dierenwelzijn uit te voeren.

Het is daarom belangrijk dat gemeenten contracten afsluiten met dierenopvangcentra en ambulances in hun regio voor het opvangen en vervoeren van zwervend aangetroffen (inheemse) dieren en dieren in nood. Opvangcentra en ambulances zijn uitvoerders van een dienst en daarom zijn er afspraken gemaakt over de vergoeding van de kosten die hiermee gepaard gaan. De vergoedingen vanuit de gemeente dienen in ieder geval kostendekkend te zijn. Om het voortbestaan van kwalitatief goede dierenopvangcentra in de regio te garanderen, is het noodzakelijk dat gemeenten in onze regio samen de verantwoordelijkheid nemen. Er wordt immers gebruik gemaakt van dezelfde asielen of dierenopvangcentra (goede afspraken zijn gemaakt over de structurele financiële vergoedingen). De overeenkomsten in de IJmond zijn in nauwe samenwerking met de wethouders dierenwelzijn en de ambtenaren tot stand gekomen. Jaarlijks worden deze overeenkomsten met elkaar besproken. 11.3. Kostenoverzicht Organisaties Kerbert Dierentehuis Knaagdierencentrum Dierenambulance Velsen Dierenambulance Kennemerland Vogelopvang Krommenie Vogelopvang Haarlem Stichting Reddings Team Zeedieren Velsen Totaal

Budget 2015 € 60.501 15.345 53.150

Budget 2016 € 61.155 12.910 68.609

vergoeding

7.901

8.141

Per gereden rit

1.850

1.850

n.v.t.

14.800

3.480

1.928

Opvang 100 vogels per jaar Opvang 800 vogels per jaar Per gereden kilometer

142.227

169.393

Per inwoner Per inwoner Per gereden rit

29

Hoofdstuk

12

12. Communicatie inzet op dierenwelzijn Communicatie is voor de uitvoering van het dierenwelzijnsbeleid een belangrijk instrument: communicatie over beleid (voorlichting) en communicatie als beleidsinstrument (gedragsbeïnvloeding). In de Nota Dierenwelzijn is er vooral sprake van voorlichting. Hiermee kan de gemeente een bijdrage leveren aan het verbeteren van het dierenwelzijn. Voorlichting bestaat uit algemene uitleg hoe de gemeente bijdraagt aan de verbetering van dierenwelzijn, maar ook uit concrete tips en adviezen hoe Velsenaren zelf kunnen bijdragen aan verbetering van dierenwelzijn. De gemeente heeft op de website alle informatie over dierenwelzijn beschreven. De gemeente zet daarnaast andere communicatiekanalen in zoals social media, de media, eventueel bewonersbrieven. 12.1. Communicatiedoelen Er zijn vele acties uit de Nota Dierenwelzijn waar communicatieacties aan verbonden zijn. Communicatiedoelen  Vergroten van de kennis van Velsenaren over de rechten en plichten tot het houden van dieren, het omgaan met dieren en de aanschaf van dieren, specifiek voor exotische dieren.  Velsenaren weten waarom het niet goed is om dieren in de buitenruimte te voeren (m.n. eenden en duiven).  Velsenaren en maatschappelijke partners weten hoe ze dierenverwaarlozing en – mishandeling kunnen signaleren.

 Velsenaren en maatschappelijke partners worden geïnformeerd over de uitvoering en handhaving van wettelijke taken.  Maatschappelijke partners kennen de inhoud en de rolverdeling van de Nota Dierenwelzijn. Met maatschappelijke partners zal actief samenwerking gezocht worden, bijvoorbeeld door samen met de Dierenbescherming voorlichting te geven.  Velsen stimuleert de aanleg van groene daken bij nieuwbouw of renovatie.

30

Bijlage 1

Adressen van belangrijke partners voor uitvoering beleid

Dierenbescherming: Regio NoordWest Hendrikje Stoffelstraat 57 1058 GC Amsterdam Telefoon: 088-8113390 e-mailadres: info@dierenbeschermingnhn.nl Website: www.dierenbeschermingnhn.nl Alarmnummer: 0251-215454 Kerbert Dierentehuis en Knaagdierencentrum Heerenduinweg 8 1971 JE IJmuiden Telefoon: 0255-515744 Website: www.kerbertdierentehuis.dierenbescherming.nl Website: www.knaagdierencentrum.nl Stichting Dierenambulance Kennemerland (DAK) Correspondentieadres: Postbus 79 1960 AB Heemskerk Telefoon: 0251 – 215 454 Website: www.dierenambulancekennemerland.nl Stichting Dierenambulance Velsen (DAV) Kromhoutstraat 54 012 1976 BM IJmuiden Telefoon: 0255-533239 Website: www.dierenambulancevelsen.nl Stichting Reddings Team Zeedieren-Velsen (RTZ) Middenhavenstraat 33 g 1976 CK IJmuiden Telefoon: 06-2395870 E-mail: rtzvelsen@gmail.com Website: www.rtzvelsen.nl Vogel Opvang Centrum Zaanstreek (VOCZ) Busch 2 1562 HH Krommenielefoon: 075-6213737 Telefoon: 075-6213737 E-mail: info@vocz.nl Website: www.vocz.nl Stichting Vogelrampenfonds (Vogelhospitaal Haarlem) Vergierdeweg 292 2026 BJ Haarlem Telefoon: 023-525 5302 E-mail: beheerder@vogelhospitaal.nl Website: www.vogelhospitaal.nl

Bijlage 2

Links naar wetteksten

Brandweerwet http://www.st-ab.nl/wetten/0052_Brandweerwet_1985.htm Flora- en Faunawet http://www.st-ab.nl/wetten/0087_Flora-_en_faunawet.htm Jachtbesluit http://wetten.overheid.nl/BWBR0011848/2013-01-01 Visserijwet http://www.st-ab.nl/wetten/0343_Visserijwet_1963.htm Wet Dieren http://wetten.overheid.nl/BWBR0030250/2015-02-01 Wet Natuurbescherming https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2016-34.html

33