Jaarverslag 2020 DEF incl wijzigingen.pdf

Reguliere activiteiten Subsidie Collectieve Energieprojecten Velsen Met de Subsidie Collectieve Energieprojecten Velsen ondersteunt de gemeente Verenigingen van Eigenaren (VvE's) en energiecoöperaties in het uitvoeren van maatregelen voor hun woningen om de CO2 uitstoot te verminderen. Het tweede doel is het beperken van een woonlastenstijging als gevolg van de uitvoering van deze maatregelen. Alle woningcorporaties zijn rechtstreeks geïnformeerd over de regeling en de VvE's van woningen via de sociale media kanalen van de gemeente en ODIJ. Energiecoöperatie Energiek Velsen draagt de regeling uit bij hun contacten met VvE's. Er zijn afgelopen jaar zes aanvragen ingediend waarvan er vier zijn toegekend voor een bedrag van € 71.000. Het gaat hierbij om zonnepanelen en aanpassingen van installaties daarvoor, dakisolatie, HR++ glas en kierdichting. Green deal Zorg De zorginstellingen Heliomare, VivA!Zorgroep en de Hartekampgroep continueren de verduurzaming van hun bedrijfsvoering vanwege onze afspraken in de Green deal Zorg. Op 17 november is een regionale bijeenkomst gehouden over het tegengaan van voedselverspilling en afvalscheiding. De volgende regionale bijeenkomst staat voor maart 2021 gepland. Alle deelnemende zorginstellingen en ziekenhuizen zijn actief betrokken en zijn gestart met een routekaart CO 2 -reductie voor het vastgoed met daarin de plannen tot 2030.

Walstroom De gemeente, OD IJmond en Zeehaven IJmuiden voerden in samenwerking met KVSA en DFDS haalbaarheidsonderzoeken voor het vrachttransport en de cruisevaart uit. In het najaar is een businesscase voor de vrachttransporten opgesteld. Deze is niet sluitend en omvat een groot deel van kosten die niet terug te verdienen is. Om de businesscase rond te krijgen is naast een bijdrage van Europa en het Rijk in het kader van de stikstofreductie een bijdrage van de gemeente nodig. Voor walstroom voor de cruisevaart blijkt ook dat er sprake is van een deel van de kosten die niet terug te verdienen is. De coronacrisis heeft een grote impact op DFDS en heeft ook invloed op de voorgenomen vervanging van de schepen door schepen met een walstroomvoorziening. Gezamenlijk is in het Noordzeekanaalgebied een onderzoek gedaan naar het verduurzamen van de cruisevaart. De meest effectieve maatregel die overheden zelf kunnen uitvoeren is het inzetten van walstroom.

Pagina 47

Liquified Natural Gas Liquified Natural Gas (LNG) is een vloeibaar aardgas met een veel lagere CO2-uitstoot, fijnstof, zwavel- en stikstofoxiden uitstoot dan diesel of benzine. Gebruik van LNG leidt tot een verbetering van de luchtkwaliteit. Eind 2019 is door gemeente Velsen, ODIJmond, Zeehaven IJmuiden, Titan LNG en Havenbedrijf Amsterdam het bunkeren/tanken van LNG in de haven van IJmuiden mogelijk gemaakt. In 2020 is vergunningstraject gestart om het bunkeren van een drijvend platform mogelijk te maken. Het gebruik van LNG door schepen in Nederland is echter nog beperkt en verdere stimulering zal nodig te zijn om tot een duurzame haven te komen. Ook de inzet van waterstof wordt hierbij onderzocht. In samenwerking met het Nationaal Platform LNG wordt hier vorm aangegeven door in de scheepsvaart en wegtransport verladers , transporteurs , vrachtwagenleveranciers , scheepvaart bijeen te brengen met het jaarlijkse LNG Diner in de IJmond. Vanwege Corona heeft dit in 2020 niet plaatsgevonden. Wel is een werkbezoek voorbereid bij Albert Hein die voor het eigen vervoer bio-LNG gaat inzetten, dat geheel circulair gemaakt is van het eigen Groente- en Fruit afval.

Activiteiten uitgevoerd door verbonden partij Kennemerstrand N.V. Het ontwikkelen, onderhouden en exploiteren van het in erfpacht uitgegeven terrein duin-middengebied en centrumgebied, alsmede het ontwikkelen van infrastructurele werken buiten het terrein. Centraal Nautisch Beheer (CNB) Het CNB heeft als doelstelling het bevorderen van een vlotte, veilige en milieuverantwoorde afwikkeling van het scheepvaartverkeer in Velsen en het Noordzeekanaalgebied. Recreatieschap Spaarnwoude Door het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling van de openluchtrecreatie, het tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu en het onderhouden van het landschap blijft het recreatiegebied behouden voor de toekomst en de inwoners van Velsen en de regio. Zeehaven IJmuiden N.V. Het beheren, ontwikkelen en exploiteren van het havengebied en de havenfaciliteiten en de weginfrastructuur ten dienste van de gevestigde ondernemingen, alsmede de visafslag ten dienste van de reders / aanvoerders en de groothandelaren. Een goed functionerende haven en havenbedrijf bevorderen het economisch functioneren van de gemeente. Omgevingsdienst IJmond (ODIJ) De Omgevingsdienst IJmond geeft uitvoering aan het Milieubeleidsplan 2015-2020 en andere beleidsnota’s op het gebied van milieuhandhaving, lucht, geluid, Schiphol, bodem en externe veiligheid.

De provincie heeft haar taken en bevoegdheden op het gebied van bodemverontreinigingen gemandateerd aan de gemeente. De Omgevingsdienst voert deze taak uit voor de gemeente. HVC en Afvalschap IJmond-Zaanstreek (AIJZ) De gemeente is aandeelhouder van HVC via Het Afvalschap IJmond-Zaanstreek (AIJZ). Belangrijkste doel van het aandeelhouderschap is dat HVC de huisvuilverbranding verzorgt en verwerking van GFT. AIJZ vertegenwoordigt Velsen tijdens aandeelhoudersvergaderingen van HVC. In 2019 heeft Velsen besloten om uit AIJZ te treden om zo zelfstandig haar ‘eigen geluid’ te laten horen. Dat besluit is in 2020 door de aandeelhoudersvergadering van HVC bekrachtigd. Nu neemt Velsen zelfstandig deel aan HVC-aandeelhoudervergaderingen. Zowel via AIJZ als via zelfstandig aandeelhouderschap staat Velsen garant voor de geldleningen en het rekeningresultaat van HVC.

Pagina 48

ReinUnie HVC verzorgt voor Velsen de afvalinzameling. Tot 2006 verzorgde ReinUnie in Velsen de afvalinzameling. Tegenwoordig is ReinUnie nog eigenaar van het afvalbrengstation en een aantal gebouwen op de gemeentewerf in Velsen-Zuid en verhuurt dat vastgoed aan HVC. Die formele taak is ontstaan bij het onderbrengen van de afvalinzameling bij HVC en leidde ertoe dat ReinUnie in 2006 niet is opgeheven. ReinUnie heeft in 2019 nagedacht over een andere constructie en komt naar verwachting in 2020 met een voorstel om het vastgoed in eigendom over te dragen.

Indicatoren

Indicator

Wet / LBHM

Laatste meting

Realisatie 2019

Streefwaarde 2020

Realisatie 2020

Vestigingen (per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar)

Wettelijk

2019

116

98,8

nnb

Functiemenging (%)

Wettelijk

2019

53,2

52,3

nnb

Banen (per 1.000 inwoners 15-64 jaar)

Wettelijk

2019

793

767

nnb

Netto arbeidsparticipatie (%)

Wettelijk

2019

69,5

nnb

Demografische druk (%)

Wettelijk

2020

71,3

Omvang fijn en grof Huishoudelijk restafval (kg)

Wettelijk

2018

248

100

235

Hernieuwbare elektriciteit (%)

Wettelijk

2018

nnb

0,6

nnb

71,4

#: in dit jaar vindt geen meting plaats of de gegevens zijn (nog) niet beschikbaar.

Definities Van een aantal indicatoren. Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Banen (per 1.000 inwoners 15-64 jaar) Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. (Definities zijn afkomstig van de website waarstaatjegemeente.nl)

Pagina 49

Wat heeft het gekost? Financieel overzicht Rekening

Primitieve begroting

Begroting incl. wijzigingen

Rekening

Saldo t.o.v. gew. Begroting

2019

2020

2020

2020

2020

Lasten

14.842

15.107

17.218

17.243

-25

Baten

12.652

12.918

12.751

14.202

-1.451

Totaal saldo van baten en lasten

-2.190

-2.190

-4.467

-3.041

-1.426

(bedragen x €1.000)

Toevoeging aan reserves

0

0

100

0

100

Onttrekking aan reserves

686

2.962

4.164

2.962

1.202

Gerealiseerde Resultaat

-1.503

-1.032

-403

-79

-324

Pagina 50

2 Vitaal en sociaal Velsen Uitgangspunten en context voor dit programma Uitgangspunten Gezamenlijke ambities in het sociaal domein Gemeenten zetten zich in voor de kwaliteit van leven, de gezondheid en het welbevinden van de inwoners. In 2020 ging Velsen verder met de transformatie (omvorming) van het sociaal domein, samen met vele partners in de IJmondregio. Speerpunt van deze transformatie is om de verschillende terreinen in het sociaal domein slim met elkaar te verbinden. De beoogde maatschappelijke ambities, verwoord in de Regionale transformatieagenda ‘Van controle naar zelforganisatie’ (2016) en in de Strategische Agenda 2020, zijn: Actief zijn ‘Iedereen doet mee naar vermogen’ – dat is een belangrijk uitgangspunt van de gemeente Velsen. Wie (tijdelijk) niet kan werken, wordt geholpen bij het vinden van een baan. Van hen wordt een actieve bijdrage verwacht. Waar mogelijk wordt verbinding gezocht met andere terreinen. Eigen mogelijkheden voorop De eigen verantwoordelijkheid staat centraal. Mensen zorgen voor zichzelf en anderen. Als dat onvoldoende lukt, biedt de gemeente algemene voorzieningen die voor iedereen toegankelijk zijn, of geïndiceerde voorzieningen. Participatie en zelfredzaamheid zijn belangrijk op alle terreinen van het sociale domein. Wie ondersteuning nodig heeft, moet die makkelijk kunnen vinden.

De sociaal wijkteams zijn hiervoor een belangrijk instrument. Optimale ontwikkeling Velsen vindt het belangrijk dat kinderen en jongeren zich optimaal kunnen ontwikkelen en ontplooien. Preventie, tijdige ondersteuning en versterking van eigen kracht van jeugdigen en hun ouders staan daarin centraal. Onderwijs speelt daar een belangrijke rol in. Het streven is dat kinderen een doorgaande leer- en ontwikkellijn volgen, waarbij leerstof en de onderwijsresultaten van elkaar opvolgende schooltypen goed op elkaar aansluiten. De basis daarvoor wordt gelegd in de voor- en vroeg schoolse educatie (VVE) om (taal)-achterstanden bij jonge kinderen te voorkomen. Deze leerlijn loopt door van primair onderwijs naar vervolgonderwijs, Mbo en Hbo. Met ons armoedebeleid zorgen wij dat alle kinderen blijven meedoen en geen achterstand oplopen in hun ontwikkeling. Velsen spant zich in om alle betrokken partijen met elkaar te verbinden en tot actie aan te zetten. Waar dat wettelijk wordt vereist, treedt de gemeente op als regisseur, zoals richting CJG (Centrum voor Jeugd en Gezin) en in de lokaal educatieve agenda. Sociale samenhang Velsen ziet sociale samenhang in de samenleving als speerpunt, vooral als het gaat over het omgaan met en het erkennen van kwetsbare doelgroepen.

Het is belangrijk dat mogelijke problemen vroeg worden gesignaleerd, zodat wordt voorkomen dat deze problemen verergeren of dat de sociale samenhang onder druk komt te staan. Velsen besteedt aandacht aan specifieke doelgroepen zoals bijvoorbeeld statushouders, verwarde personen en dementerenden.

Pagina 51

Vitale inwoners en kwalitatief goede sportaccommodaties Sport heeft een belangrijke maatschappelijke functie in de samenleving. Sportverenigingen spelen daarin een cruciale rol. In de sportagenda 2013-2016 ‘Velsen volop in beweging!’ staan 15 speerpunten om de lokale sport te versterken en meer Velsenaren vitaal in beweging te krijgen. Nagenoeg alle speerpunten zijn uitgevoerd of in uitvoering. Het sportaccommodatiebeleid is de basis voor het sportbeleid van Velsen. Met toekomstgerichte en goede sportvoorzieningen faciliteert en stimuleert de gemeente haar inwoners om te gaan bewegen. Onze missie voor het sportaccommodatiebeleid is verwoord in drie statements: ‘wij geven sport de ruimte’, ‘wij houden sport bereikbaar’ en ‘wij bouwen aan (en investeren in) hoogwaardige en duurzame sportaccommodaties’. Sinds 2018 beschikt de gemeente over een nieuwe agenda met op hoofdlijnen onze visie, thema’s, ambities en speerpunten. Context De transformatie in het sociaal domein is in volle gang. Velsen stemt hier de planning & controlcyclus op af met een andere indeling van de gemeentebegroting. Landelijk zien we een aantal trends en ontwikkelingen die ook in onze gemeente tot veranderingen leiden. De gemeente Velsen wil onderzoeken welke onderdelen van de Wmo lokaal georganiseerd kunnen worden, al dan niet als algemene voorziening. Daarnaast veranderd het sociaal welzijnswerk.

Het toekomstig welzijnswerk gaat meer verbindingen met andere sectoren leggen en richten op het gebruik van (welzijns)accommodaties. Met het vaststellen van de armoedevisie is ook een start gegeven aan een andere werkwijze armoedebeleid. In de aanpak van de armoedebestrijding staat de cliënt centraal en worden onderliggende oorzaken mee te nemen in de aanpak van armoedebestrijding. Ook willen we oorzaak en gevolg beter in beeld krijgen. De komende jaren krijgt de gemeente een uitbreiding van taken in het sociaal domein. Vanaf 2023 verschuiven het budget en de taken voor de maatschappelijke opvang en beschermd wonen voor specifieke groepen mensen van de centrumgemeente Haarlem naar de omliggende gemeenten. Als gevolg van de vergrijzing en het langer zelfstandig wonen, neemt het aantal mantelzorgers toe in Velsen. De gemeente besteedt hier blijvende aandacht aan met extra inzet en ondersteuning. Maar ook de toegang tot voorzieningen wordt anders en beter georganiseerd. Kortom het Sociaal domein is volop in beweging.

Pagina 52

Programmadoelstelling Velsen is een sociale en vitale samenleving waarin inwoners zelf regie hebben over hun leven, elkaar bijstaan en waar nodig de gemeente ondersteuning biedt. Hoofddoelstelling 2.1: Velsenaren ontwikkelen zich naar vermogen, doen actief mee in de samenleving en ontplooien zich optimaal. Context Velsen zorgt voor goede algemene en preventieve voorzieningen (basisvoorzieningen), die bewoners stimuleren om zich actief in te zetten voor hun buurt en buurtgenoten. Velsen wil de zelfredzaamheid van bewoners versterken, zodat zij steeds minder een beroep hoeven te doen op dure maatwerkvoorzieningen. Daarnaast stimuleren we dat mensen langer zelfstandig kunnen wonen. Om dat voor elkaar te krijgen, is investeren in toegankelijke basisvoorzieningen een belangrijke voorwaarde. We werken hierbij zoveel mogelijk wijkgericht. Velsen streeft naar een grotere inzet op preventie, tijdige ondersteuning en het versterken van de eigen mogelijkheden van jeugdigen en hun ouders. Ook onderwijs speelt hierin een belangrijke rol. Voor Velsen is het uitgangspunt dat elk kind zich kan ontwikkelen, een plek krijgt in het regulier onderwijs (passend onderwijs) en het onderwijs verlaat met een startkwalificatie.

Subdoelstelling 2.1.1: Velsenaren zijn actief betrokken bij hun woonomgeving en zorgen voor zichzelf en elkaar. Wat hebben we gedaan? Gezond in de stad: GIDS - Meer vitale inwoners in Velsen-Noord Het doel van het programma Gezond in de Stad is dat inwoners en organisaties zelf plannen indienen en uitvoeren. Een belangrijk uitgangspunt is hierbij ontmoeting. Vanwege de coronamaatregelen hebben de inwoners en organisaties met veerkracht en creativiteit alternatieven bedacht voor de geplande activiteiten. Een voorbeeld van een activiteit is het wandel- en zwerfvuil project Trandelen. De ‘trandelaars’ wandelden iedere week volgens de coronarichtlijnen door Velsen-Noord en ruimden zwerfvuil op. Huishoudelijke hulp voor mantelzorgers In 2020 stelden we de nieuwe regeling Huishoudelijke hulp voor mantelzorgers (HHM) vast. Het doel is (dreigend) overbelaste mantelzorgers te ondersteunen. Mantelzorgers kunnen eenmalig en voor maximaal zes maanden huishoudelijke hulp ontvangen (één keer per twee weken drie uur). Voor mantelzorgers die van de oude regeling gebruik maakten gold een overgangsregeling. Centrum Mantelzorg Socius ondersteunde de mantelzorgers in deze overgangsperiode.

Pagina 53

Reguliere activiteiten Meer ruimte voor inwoners in beleidsvorming: Participatieraad Na een proefperiode van twee jaar evalueerde een onafhankelijk bureau de nieuwe werkwijze voor participatie in het sociaal domein. Het doel van de nieuwe werkwijze is dat de Participatieraad de gemeente en inwoners helpt om vroeg in het beleidsproces in gesprek te gaan met elkaar. Uit de evaluatie blijkt dat we goed op weg zijn met de nieuwe werkwijze, de aandachtspunten nemen we mee bij het verder ontwikkelen van de werkwijze. In 2020 was de Participatieraad betrokken bij de vorming van het nieuwe brede beleid op inwonersparticipatie in Velsen. Dit beleidsvormingsproces loopt door in 2021. Velsen ondersteunt haar vrijwilligers De gemeente stimuleert en ondersteunt haar vrijwilligers in Velsen. Daar zijn verschillende mogelijkheden voor, zoals het Servicecentrum Vrijwilligerswerk Velsen. De gemeente vindt het belangrijk om vrijwilligers beter te ondersteunen in hun werkzaamheden. Het Servicecentrum is bezig met een nieuw online platform, waarbij de dienstverlening aan (toekomstige) vrijwilligers toegankelijker en laagdrempelig wordt in gebruik. Het motto hierbij is: Digitaal waar het kan en persoonlijk waar het moet. In 2021 worden meerdere vormen van vrijwilligerswerk zoals burenhulp ondergebracht op het nieuwe platform.

Activiteiten voor een dementievriendelijke gemeente Gemeente Velsen zet zich actief in om mensen met dementie zo lang mogelijk thuis te laten wonen en als volwaardige burgers aan de samenleving te laten deelnemen. Velsen neemt deel aan de Dementieketen Midden-Kennemerland. De Dementieketen inventariseerde samen met haar partners aandachtspunten om de zorg voor mensen met dementie te verbeteren. Afgelopen jaar vergrootten we de kennis over dementie bij de medewerkers van gemeente Velsen die veel klantcontact hebben. Ook leerden zij vaardigheden in de omgang met mensen met dementie. Mantelzorgers: ondersteunen en waarderen Samen met Centrum Mantelzorg Socius spant de gemeente zich in om mantelzorgers te ondersteunen door het geven van informatie en advies. Daarnaast bieden we gerichte acties om overbelasting te voorkomen. Ook ontvangen mantelzorgers jaarlijks een waardering in de vorm van een VVV-bon en organiseert de gemeente jaarlijks een activiteit voor de Dag van de Mantelzorg.

Subdoelstelling 2.1.2: Velsen biedt toegankelijke ondersteuning bij vragen over gezondheid, opgroeien, wonen en leven. Wat hebben we gedaan? Verdere ontwikkeling sociaal wijkteam: focus op preventie In 2020 versterkten we het preventiegericht werken van het sociaal wijkteam. Naast de hulp en ondersteuning van inwoners was er aandacht voor het vergroten van de zichtbaarheid en bekendheid van het sociaal wijkteam en het versterken van de samenwerking met partners, zoals de ggz, huisartsen en praktijkondersteuners. In 2020 waren de sociaal wijkteamleden vaker te zien in de wijken.

Pagina 54

Buurtgezinnen - van gezinnen voor gezinnen Stichting Buurtgezinnen zoekt voor gezinnen die overbelast raken (vraaggezinnen) een steungezin in de buurt. Dit steungezin ontlast de ouders en biedt extra aandacht en liefde aan de kinderen. Hierdoor komen de eigen ouders weer even op adem en hebben de kinderen een leuke tijd bij het steungezin. Door de coronamaatregelen werd het netwerk van sommige gezinnen kleiner, grootouders vielen bijvoorbeeld in een risicogroep. Hierdoor werd een extra beroep gedaan op steungezinnen. Normaal verzorgt de coördinator van Buurtgezinnen ongeveer 20 nieuwe koppelingen, dit jaar waren dat er 30. Skaeve Huse: een passende woonvorm In 2017 startte de gemeente een samenwerking met de lokale woningbouwcorporaties voor het project Skaeve Huse. Het gaat om een passende woonvorm voor mensen die structureel overlast veroorzaken. De bewoners krijgen intensieve begeleiding en zorg. Ze kunnen op deze manier in een rustige omgeving hun gedrag en levensstijl verbeteren, zodat terugkeer naar een reguliere woning mogelijk wordt. Eind 2020 zijn drie woningen aan de Broekeroog opgeleverd en hebben de eerste bewoners hun intrek gedaan. De omwonenden, Politie Kennemerland, Veiligheidsregio Kennemerland, Velison, RIBW K/AM (begeleidingsorganisatie voor mensen met een psychische kwetsbaarheid) en de gemeente startten een buurtbeheergroep.

Daarnaast is er een meldpunt dat 24/7 bereikbaar voor vragen of klachten. Pilot Z-route Statushouders De Z-route is één van de leerroutes in het nieuwe inburgeringsstelsel. Hierin worden de meest kwetsbare statushouders intensief ondersteund en begeleid naar zelfstandigheid in de samenleving. De pilot is gefinancierd door het Rijk. In 2020 is de pilot gestart. De eerste resultaten laten een positief beeld zien; bijna alle deelnemers doen goed mee en maken stappen op het gebied van taal en participatie. Right to Challenge Het ‘Right to Challenge’ is hetzelfde als het uitdaagrecht. Het maakt deel uit van de ‘Wet versterking participatie op decentraal niveau’. De gemeente heeft hierbij de ruimte om zelf een besluit te nemen of het uitdaagrecht een plek te geven in de participatieverordening. En zo ja, welke vorm en inhoud dat dan krijgt. In onze gemeente is hier nog niet over gesproken in 2020. Het streven is een nieuwe inspraak- en participatieverordening in 2021 vast te stellen waarin we Right to Challenge concreet benoemen. Bevorderen wijkparticipatie Inwoners kunnen ideeën om de buurt mooier, leuker en beter te maken zelf uitvoeren. De gemeente helpt hierbij door geld toe te kennen, advies te geven over een bewonersinitiatief en/of mee te doen met een goed idee van inwoners. In 2020 dienden inwoners 30 ideeën in bij de gemeente.

28 ideeën kwamen in beeld door contacten die medewerkers van het Fysiek Domein en de Buitendienst met inwoners hadden; 2 ideeën zijn aangemeld via SamenspelVelsen.nl Het afgelopen jaar heeft de gemeente 24 bewonersinitiatieven toegekend met een (financiële) bijdrage en/of advies. De overige initiatieven werden afgebroken vanwege wet- en regelgeving, de coronamaatregelen, omgevingsplannen van de gemeente of omdat inwoners niet meer reageerden. In 2020 is vooral gewerkt aan fysieke initiatieven in de openbare ruimte zoals het samen beplanten en onderhouden van moestuintjes en plantenbakken. Er zijn zes sociale activiteiten aangevraagd, zoals het organiseren van opvoedavonden en een buurtborrel. Vier van deze activiteiten konden niet doorgaan vanwege de coronamaatregelen.

Pagina 55

Flexibele woonschil voor economisch daklozen en kwetsbare jongeren In 2020 startte de pilot Flexibele woonschil voor economisch daklozen en kwetsbare jongeren. Woningbedrijf Velsen stelde vier woningen beschikbaar verspreid over Oud-IJmuiden en Duinwijk. Velison Wonen stelde vier kamers beschikbaar in het pand aan de Torricellistraat. Deze woningen bieden verlichting aan de krappe, reguliere woningmarkt en geven kansen aan spoedzoekers om snel een (tijdelijke) woonruimte te betrekken. Van hieruit worden de bewoners begeleid om binnen twee jaar reguliere woonruimte te vinden.

Reguliere activiteiten Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) De gemeente is verantwoordelijk voor alle jeugdhulp. Inwoners met vragen over opgroeien en opvoeding kunnen terecht bij het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG). Het CJG geeft informatie en advies, biedt begeleiding en verwijst indien nodig naar specialistische jeugdhulp. Wat bij jeugdhulp voorop staat, is wat ouders en jeugdigen zelf kunnen, samen met hun netwerk. De jongerencoaches van het CJG ondersteunen kwetsbare jongvolwassenen (18-23 jaar) met meervoudige problematiek en geringe zelfredzaamheid. De jongerencoaches richten zich daarbij in eerste instantie op het oplossen van de praktische problemen op het gebied van inkomen, zorgverzekering, huisvesting en dagbesteding. Daarnaast vindt begeleiding plaats naar de aanbieders van specialistische zorg. Steeds meer samenwerken aan preventie De Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) zet zich in op het gebied van publieke gezondheid en het voorkomen en verminderen van gezondheidsrisico’s. In 2020 werkten we samen met de GGD en de andere gemeenten in de Veiligheidsregio Kennemerland aan een regionale gezondheidsnota. In deze nota staan vijf gezondheidsvraagstukken centraal. De nota vormt de basis voor de ontwikkeling van lokale plannen. De nota wordt in 2021 vastgesteld.

De gemeente zette ook in op het afstemmen met huisartsen en de reguliere eerste- en tweedelijns gezondheidszorg voor het uitvoeren van activiteiten Rijks Vaccinatie Programma (RVP) Sinds 2019 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van het Rijks Vaccinatie Programma (RVP). De jeugd gezondheidszorg voert het RVP uit voor 0- tot 4-jarigen en de GGD voor de 4 tot 18 jarigen. Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Jeugdgezondheidszorg Kennemerland (JGZ) biedt laagdrempelige preventieve zorg aan kinderen van 0 tot 4 jaar en hun ouders. Het doel is de ontwikkeling van kinderen te verbeteren door aandacht voor medische, pedagogische én sociale aspecten van het kind, het gezin en de omgeving. Bij elk bezoek aan het consultatiebureau kijkt de JGZ samen met ouders naar deze punten. Mee & de Wering MEE & de Wering biedt cliëntondersteuning en maakt onderdeel uit van de sociaal wijkteams. In 2019 plaatste het college van B&W van Velsen MEE & de Wering onder verscherpte sturing en toezicht. Omdat MEE & de Wering haar bedrijfsvoering verbeterende is in 2020 besloten het verscherpte sturing en toezicht te beëindigen. We blijven de financiële ontwikkelingen van MEE & de Wering volgen.

Pagina 56

Subdoelstelling 2.1.3: Jonge inwoners kunnen zich maximaal ontwikkelen en halen een startkwalificatie. Wat hebben we gedaan? Onderwijs voor ieder kind In 2020 bereidden we met alle betrokken schoolbesturen en andere ketenpartners een Regionaal Thuiszitterpact en convenant schoolverzuim voor. Niet elke jongere is op ieder moment in de schoolcarrière in staat volledig onderwijs te volgen. Soms is de gezamenlijke inzet van onderwijs en zorg onmisbaar om een jongere verder te helpen. We versterkten de samenwerking tussen het primair en voortgezet onderwijs, leerplicht/gemeenten en jeugdpartners. Dit om ervoor te zorgen dat elke jongere in de regio in principe binnen drie maanden een traject dichtbij huis aangeboden krijgt dat nodig is. In de regio IJmond hebben we verschillende onderwijs-zorg klassen waar op een kleine groep kinderen zowel een onderwijsprofessional als een jeugdhulp professional aanwezig is. Hierdoor konden meer kinderen onderwijs volgen. Kansrijke start In samenwerking met Beverwijk en Heemskerk gaven we een subsidie aan IJmond Geboortezorg (1 e en 2e lijn verloskunde en kraamzorg) voor het actieprogramma Kansrijke Start. Met het programma Kansrijke Start en het geld vanuit het Rijk kunnen gemeenten lokale coalities ondersteunen om te komen tot een gezamenlijke aanpak rond de eerste 1.000 dagen van een kind.

Met behulp van de subsidie maakte IJmond Geboortezorg animatiefilmpjes voor (aanstaande) ouders. In vijf verschillende talen wordt informatie gegeven over: ons zorgsysteem, wat het betekent om vader en moeder te worden, overzicht sociaal aanbod, lifestyle, voeding, infecties en stressverlaging. Dit is met name voor anderstaligen, laaggeletterden en minimagezinnen een toevoeging op het bestaande aanbod.

Reguliere activiteiten Beleidsnota Jeugd 2018-2021 en uitvoeringsagenda Het Beleidsplan jeugd 2018 - 2021 "Opgroeien in de IJmond” beschrijft wat Velsen doet voor haar jeugdigen: van vrijetijdsbesteding tot preventieve ondersteuning en specialistische jeugdhulp. De gemeente wil de samenwerking met partners verder versterken en klaar voor de toekomst maken op het gebied van onderwijs, welzijn en zorg. Er is veel aandacht voor vroegsignalering en preventie. Als er tóch specialistische ondersteuning nodig is, wordt dit zo snel mogelijk en passend ingezet. Het beleidsplan kwam tot stand in samenwerking met regionale partners en op basis van een online onderzoek onder jongeren uit deze regio. In het beleidsplan staat dat Velsen jaarlijks een uitvoeringsagenda maakt. In uitvoeringsagenda staat welke activiteiten de gemeente organiseert voor jeugdigen en hun ouders op het gebied van onder andere vrijetijdsbesteding, preventieve ondersteuning en specialistische jeugdhulp. Daar boven op worden onderwerpen benoemd die dat jaar extra aandacht krijgen. Behalen startkwalificatie Sommige jongeren verlaten school voordat ze een startkwalificatie behalen. Doordat de IJmond gemeenten gegevens laten registreren van schoolverlaters krijgen we ze steeds beter in beeld. Voor deze schoolverlaters bieden we een gerichte activerende aanpak om hen te begeleiden naar de toekomst.

Zo veel mogelijk terug naar school om een kwalificatie te halen, maar als dat niet lukt, naar een passende werkplek met de nadruk op het behalen van deelcertificaten. Ook kijken we of deze jongeren ondersteuning nodig hebben op andere leefgebieden en zetten we onder meer in op schuldenproblematiek. Pagina 57

Onderwijsachterstandenbeleid Velsen heeft een dekkend aanbod Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) voor de peuters en kleuters. Het doel daarvan is het voorkomen van (taal-)achterstanden bij kinderen en hen mede daardoor een zo goed mogelijke startpositie te bieden binnen het onderwijs. Jonge kinderen met een risico op een taalachterstand worden vroegtijdig gesignaleerd en krijgen een effectief voor- en vroegschools aanbod. In 2019 veranderde het rijk de verdeling van de middelen voor het onderwijskansenbeleid onder scholen en gemeenten. Het geld dat Velsen ontvangt verdubbelde. Dit extra geld was onder andere bedoeld voor het uitbreiden van het aanbod voorschoolse educatie van 10 uur naar 16 uur. Peutercentra Velsen biedt sinds 1 september 2019 16 uur per week aan. Internationale taalklassen Kinderen die voor het eerst in Nederland zijn en de taal nog niet beheersen, kunnen de taal leren op de Internationale Taalklassen (ITK) in Heemskerk en Haarlem. Het spreken en begrijpen van de Nederlandse taal vormt de basis voor hun integratie, sociale contacten en schoolloopbaan. Kinderen blijven gemiddeld 40 weken op de ITK en stromen daarna door naar het reguliere basisonderwijs- of voortgezet onderwijs. In verband met de corona maatregelen gaf het Rijk in 2020 geld voor tien weken verlenging op de ITK.

Opvoed- en gezinsondersteuning bij lichte opvoedvragen Home-Start geeft ondersteuning, vriendschappelijk contact en praktische hulp aan gezinnen met jonge kinderen met lichte opvoedvragen. Dit houdt in dat één van de vrijwilligers van Homestart het gezin een dagdeel per week bezoekt. De vrijwilligers worden getraind en begeleid door een betaalde coördinator. Preventieve trainingen voor de jeugd Voor kinderen die moeite hebben met sociaal vaardigheden en voor kinderen die thuis te maken hebben met een (echt)scheidingssituatie, biedt Velsen groepstrainingen. De kinderen leren onder andere hoe om te gaan met emoties en hoe zij hun weerbaarheid en zelfvertrouwen kunnen vergroten. Jeugdmaatschappelijk werk Velsen biedt preventieve ondersteuning aan jeugdigen. De individuele ondersteuning richt zich op allerlei thema's, zoals pesten, assertiviteit, faalangst en omgaan met een ingrijpende gebeurtenis. De aanmeldingen voor ondersteuning van een jeugdmaatschappelijk werker loopt bijvoorbeeld via school, leerplicht, het CJG, de praktijkondersteuner of de jeugdige zelf. Als er meer ondersteuning nodig is, wordt samengewerkt met (en indien nodig doorverwezen naar) partners zoals het CJG, GGD of sociaal wijkteam. Onderdeel van het jeugdmaatschappelijk werk is het bieden van ondersteuning aan jongeren tussen de 16 en 25 jaar bij het zoeken naar passend werk.

De jongeren werken aan kennis en vaardigheden die hen helpen bij het krijgen en houden van werk. Jeugdteam met vaste bezetting op school Elke school voor primair en voortgezet onderwijs heeft een jeugdteam met vaste bezetting. Het team bestaat uit een CJG-coach, een jeugdmaatschappelijk werker van Socius en een jeugdarts/verpleegkundige van de GGD. Het doel is problemen zo vroeg signaleren en oppakken om erger te voorkomen. In overleg met het kind en de ouders én afhankelijk van de hulpvraag bepaalt het jeugdteam welke deskundigheid wordt ingezet.

Pagina 58

Passend onderwijs in regionaal overleg met de gemeente Passend onderwijs betekent dat alle scholen een zorgplicht hebben en dat zij ervoor verantwoordelijk zijn alle leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben een goede onderwijsplek te bieden. De reguliere en speciale scholen in Velsen werken samen in regionale samenwerkingsverbanden in de IJmond en Zuid-Kennemerland. Met hen voert de gemeente Op Overeenstemmingsgericht Overleg (OOGO) over de plannen voor onderwijs en jeugdhulp en andere gemeenschappelijke thema's zoals het toezicht op de naleving van de leerplicht, het leerlingenvervoer, de onderwijshuisvesting en het achterstandenbeleid. We versterken de samenwerking tussen het onderwijs en jeugdhulp door de inzet van onderwijs-zorg arrangementen. In de regio IJmond hebben we verschillende onderwijs-zorg klassen waar op een kleine groep kinderen zowel een onderwijsprofessional als een jeugdhulp professional aanwezig is. Hierdoor kunnen meer kinderen onderwijs volgen. Toezicht op naleving van de Leerplichtwet Verzuim of dreigend verzuim is vaak een signaal voor dieperliggende problematiek. De leerplichtambtenaren zoeken in de eerste plaats naar oplossingen om het verzuim te stoppen, pas in tweede instantie gaat het om handhaven. De leerplichtambtenaren werken nauw samen met de scholen, jeugdhulpverleningsinstanties, politie en het Openbaar Ministerie.

Een belangrijk punt van aandacht is het behalen van een startkwalificatie. In de samenwerkingsregio voor de leer- en kwalificatieplicht Midden- en Zuid-Kennemerland wordt vooral gewerkt aan vermindering van het aantal voortijdige schoolverlaters. De gemeente Velsen zet hiervoor een leerplichtambtenaar in die zich specifiek richt op de kwalificatieplicht in het MBO. Leren in een inspirerende omgeving Telstar Thuis in de Wijk organiseert Playing for Success. Dit programma is bedoeld voor leerlingen uit de bovenbouw van de basisschool en vmbo-leerlingen uit de brugklas. Het is voor leerlingen die een achterstand hebben opgelopen op school en een steuntje in de rug kunnen gebruiken. In een inspirerende omgeving zoals het Telstar Stadion ontmoeten leerlingen de voetbalspelers en werken zij aan het verbeteren van hun leerprestaties en het vergroten van hun zelfvertrouwen. Het doel is de leerlingen te laten ervaren dat leren ook leuk kan zijn. Jaarlijks doen ongeveer 150 tot 200 leerlingen uit IJmond mee aan Playing for Success. Het programma duurt ongeveer tien weken. Ondersteuning bij de overstap van basisschool naar het voortgezet onderwijs Leerlingen uit groep 8 die moeite hebben met de overstap van het primair naar het voortgezet onderwijs kunnen ondersteuning krijgen van een vrijwilliger van School ’s cool.

Jaarlijks doen ongeveer 30-40 leerlingen uit Velsen mee aan School ’s cool. De begeleiding van een thuismentor duurt ongeveer 1,5 jaar. School 's cool wordt georganiseerd vanuit Telstar Thuis in de Wijk.

Subdoelstelling 2.1.4: Velsenaren in het bijzonder inwoners vanaf 45 jaar en jongeren uit risicogroepen, beleven plezier aan sporten en bewegen. Wat hebben we gedaan? Onderzoek verzelfstandigen sport In april gaf het college van B&W opdracht te onderzoeken of een andere organisatievorm voordelen biedt voor het maatschappelijk- en financieel resultaat van de exploitatie van de sportaccommodaties en de sportactiviteiten van de afdeling Sportzaken. Het verkennende onderzoek is afgesloten met een rapportage. Die geeft aan dat de uitvoerende sporttaken beter tot hun recht komen buiten de gemeentelijke organisatieomgeving. Pagina 59

In oktober besloot het college daarom tot een vervolgtraject. Er komt een nadere uitwerking van de inrichting van een privaat sportbedrijf. We kijken hierbij naar de huidige organisatiestructuur en onderzoeken zowel de optie tot interne als externe verzelfstandiging. In november vond een beeldvormende sessie met de gemeenteraad plaats over het mogelijk verzelfstandigen van sport. Net zoals in de eerste fase van het onderzoek worden ook de medewerkers van de afdeling Sportzaken en de Velsense sportsector betrokken bij het proces. De definitieve besluitvorming over het verzelfstandigingsplan met begroting staat gepland rond de zomer 2021. Sport- en Preventieakkoord en nieuw sportplan Velsen Op 3 juli 2020 presenteerde een aantal deelnemende partijen het Sport- en Preventieakkoord Velsen bij atletiekvereniging Suomi. Het akkoord bestaat uit 24 plannen waarbij 35 partijen uit de sport, onderwijs, welzijn, zorg en het bedrijfsleven meer gaan samenwerken. Het doel van het akkoord is om meer inwoners te laten bewegen en de kracht van sport beter te gebruiken om maatschappelijke doelen te halen. In 2020 maakten we een start met het uitbreiden van het Preventieakkoord.

Een aantal plannen uit het Sport- en Preventieakkoord zijn al gestart: • de MQ-scan om kinderen beter te volgen bij hun motorische ontwikkeling en hun achterstanden weg te werken; • de Gezonde Leefstijl Interventie (GLI) waarbij partijen door onderlinge afstemming en samenwerking meer inwoners vitaal krijgen; • het beweegproject Blijven Doen door kwetsbare ouderen met elkaar te verbinden en hen gezamenlijk in beweging te laten komen. Aansluiting Jeugdfonds Sport & Cultuur In 2020 zijn voorbereidingen getroffen om aan te sluiten bij het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Het Jeugdfonds betaalt de contributie voor een sport of muziekvereniging of vergoedt de kosten voor benodigde spullen voor kinderen tot 18 jaar die opgroeien in een minimahuishouden. Samen met het Jeugdfonds stelden we hiervoor spelregels op, waarin de voorwaarden zijn opgenomen. Het fonds werkt met tussenpersonen. Dit zijn professionals die dichtbij het gezin staan en inzicht hebben in de financiële situatie, zoals jongerenwerkers of buurtsportcoaches. De tussenpersonen kunnen samen met het gezin een aanvraag indienen bij het Jeugdfonds. De tussenpersoon schat in of het gezin hiervoor in aanmerking komt. In 2020 zijn ook afspraken gemaakt met zwembad De Heerenduinen voor een zwemdiploma regeling. Kinderen kunnen via het Jeugdfonds een aanvraag indienen om hun A- diploma te halen.

Reguliere activiteiten Wat is het effect van de buurtsportcoaches? Elk jaar evalueren we de activiteiten van onze buurtsportcoaches in de verschillende wijken. De coaches worden steeds meer ingezet om de maatschappelijke waarde van de sport te benutten. Daarnaast wil de gemeente de effecten en resultaten op langere termijn onderzoeken en eventueel bijstellen. Dit gebeurt op drie punten: 1. een gewenste aansluiting bij onze maatschappelijke doelstellingen binnen de sport en het sociale domein; 2. een effectieve aansturing, organisatie(structuur), afstemming en communicatie; 3. een gewenste inzet en aansluiting bij een aantal plannen uit het Sport- en Preventieakkoord Velsen.

Pagina 60

Hoofddoelstelling 2.2: Velsenaren krijgen waar nodig ondersteuning gericht op ontwikkeling en zelfredzaamheid. Context Om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt mee te laten doen in de samenleving, stelt de gemeente verschillende middelen ter beschikking: sociale activering, inspraak door cliëntenorganisaties, begeleiding en dagbesteding. Speerpunt van de transformatie is om de raakvlakken te definiëren tussen het terrein van participatie en de andere terreinen van het sociale domein en daar slimme verbindingen tussen te maken – zoals sport, cultuur en zorg. Passende jeugdhulp wordt op grond van de Jeugdwet geboden waar dat nodig is. De gemeente is hierbij verantwoordelijk voor de jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de ondersteuning van de zelfredzaamheid en participatie van mensen met een beperking, chronische psychische of psychosociale problemen. Zo lang mogelijk thuis wonen is het devies. Als dat niet lukt omdat de problemen te groot zijn of als iemands veiligheid in het geding is (huiselijk geweld), zorgt de gemeente voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Velsen vindt het belangrijk dat statushouders (vluchtelingen met een verblijfsvergunning) zo snel mogelijk integreren en onderdeel zijn van de maatschappij. Het hebben van een baan is een goede en belangrijke manier om te integreren.

Maar ook als dit niet mogelijk is, zijn vrijwilligerswerk en sociale contacten zeer belangrijk om mee te kunnen doen in de samenleving. Ook wordt ingezet op maatschappelijke begeleiding van statushouders.

Subdoelstelling 2.2.1: Velsenaren kunnen een beroep doen op inkomensondersteuning als zij zelf niet in (hun levensonderhoud) een bestaansminimum kunnen voorzien. Wat hebben we gedaan? Armoedevisie In 2020 stelde de gemeente samen met diverse inwoners en organisaties de Armoedevisie op. Hierin staat de (preventieve) aanpak van armoede en schulden centraal. We brengen diverse doelgroepen beter in beeld en geven hen de juiste ondersteuning. We verwachten met de nieuwe aanpak een maatschappelijk effect op de lange termijn. Door het investeren in preventie en vroegsignalering willen we nieuwe armoede voorkomen en mensen die al in armoede leven sneller helpen zodat erger voorkomen wordt. New Future Velsen 2020 In 2020 startten we met de proef New Future voor tien jongeren. Met deze nieuwe schuldenaanpak koopt de gemeente de schulden van jongeren af en maakt zij afspraken met hen over begeleiding en afbetaling. Hiermee zetten we in op het structureel verbeteren van de financiële zelfredzaamheid van jongeren. In 2021 evalueren we de pilot en beoordelen we of we deze verlengen.

Pagina 61

Reguliere activiteiten Verstrekken van uitkeringen en bijzondere bijstand Inwoners die weinig tot geen inkomen hebben kunnen een uitkering of bijzondere bijstand krijgen. De uitgaven voor bijzondere bijstand bleven in 2020 stabiel. De kosten voor bijzondere bijstand voor bewindvoering zijn net als afgelopen jaren gestegen. Eind 2020 sloot de gemeente samen met bewindvoerders het convenant 'Samen op maat' om de samenwerking te verbeteren, de instroom te beperken en de uitstroom te bevorderen. Doordat inwoners door de coronamaatregelen minder activiteiten konden ondernemen, nam het gebruik van minimaregelingen licht af. Zorgverzekering Voor inwoners met een minimum inkomen biedt de gemeente een premiebijdrage op de aanvullende zorgverzekering van Univé Gemeentepakket. Schuldhulpverlening: brede, gevarieerde aanpak In 2020 is extra aandacht besteed aan preventie, vroegsignalering en voorlichting van schuldhulpverlening. Door de coronamaatregelen moesten we sommige programma's aanpassen. Zo werd de financiële educatie op scholen online georganiseerd. De vroegsignalering en het tijdig helpen van mensen met betaalachterstanden in vaste lasten door het sociaal wijkteam, ging vaker telefonisch of via beeldbellen. Wat betreft schuldpreventie zet Velsen de samenwerking met partners voort, zoals 155-help een bedrijf, Startpunt Geldzaken en Schuldhulpmaatje.

Voor inwoners die te maken hebben met problematische schulden bestaat de reguliere schuldhulpverlening. Dit doet Velsen samen met Socius Maatschappelijk Dienstverleners en PLANgroep. Kinderen in armoede In 2020 startte de pilot “Doen wat nodig is voor kinderen in armoede”. De sociaal wijkteams beheren een budget waarmee zij slagvaardig en snel urgente aankopen kunnen doen voor kinderen in armoede. Gevolgen corona: Tozo-regeling voor ondernemers Het Rijk legde de gemeente een extra taak op, namelijk het beoordelen van aanvragen voor levensonderhoud van ondernemers (Tozo). We voerden deze taak met de bestaande bezetting uit, zodat daar beperkte extra kosten aan verbonden waren. De corona maatregelen leidde in 2020 niet tot hogere kosten op het gebied van armoede en schulden. De verwachting is dat de gevolgen vooral op langere termijn zichtbaar worden.

Subdoelstelling 2.2.2: Velsen ondersteunt inwoners bij participatie op het gebied van opgroeien, wonen, werken en leven. Wat hebben we gedaan? Innovatiebudget Het innovatiebudget is in 2020 onder andere ingezet voor de aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt voor voortijdig schoolverlaters, de ontwikkeling van het cultuurwarenhuis en de ontwikkeling van het lokale preventieakkoord. Hierdoor ontstaat meer verbinding tussen sport, gezondheid, minimabeleid en opgroeien en meedoen.

Pagina 62

Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt In 2020 startten de IJmondgemeenten twee projecten voor jongeren (bijvoorbeeld voortijdig schoolverlaters of thuiszitters). Het project ‘Next Level IJmond!’ van MEE & de Wering is voor jongeren die begeleiding van een toekomstcoach nodig hebben bij het zetten van de volgende stap naar onderwijs of werk. De proef 'onderwijs en arbeid van de toekomst' van Heliomare en IJmond Werkt! is voor jongeren die intensieve ondersteuning, maatwerk en nazorg nodig hebben om uit te stromen naar een passende plek. Cultuurwarenhuis In 2019 startte het omvormen van de dagbesteding voor mensen met psychiatrische problematiek. Het doel was de dagbesteding beter toegankelijk te maken en de administratieve lasten van indicatiestellingen te verlagen. Samen met uitvoeringspartners en inwoners is het concept Cultuurwarenhuis ontstaan. Hier krijgen kwetsbare inwoners de ruimte om te werken aan herstel en actief mee te doen in de samenleving. Dit sluit aan bij de wens uit het Raadsakkoord om een aantrekkelijke mix van dagbesteding, vrijwilligerswerk, stages en leer-en werktrajecten te verzorgen. In 2020 is een kwartiermaker gestart om dit met de uitvoeringspartners vorm te geven. Preventieakkoord In 2020 startten we met de voorbereidingen van het lokale Preventieakkoord.

Het nieuwe akkoord wordt een aanvulling op het Sport- en Preventieakkoord dat het college in 2020 vaststelde. Door het nieuwe akkoord kunnen we een uitvoeringsbudget aanvragen bij het Rijk. De inzet van de twee professionals om samen met alle partijen en inwoners tot het akkoord te komen betalen we uit het innovatiebudget. Beleidsplan maatschappelijke ondersteuning en uitvoeringsagenda: iedereen doet mee In 2020 stelde de raad de Wmo uitvoeringsagenda 2020-2021 vast. De prioriteiten van de uitvoeringsagenda bepaalden we samen met aanbieders. Uitgangspunt hiervoor was het Wmobeleidsplan 'Naar een inclusieve samenleving'. In de uitvoeringsagenda benoemen we per speerpunt de beoogde resultaten voor 2020 en 2021. Ook kijken we terug op wat we in 2018 en 2019 realiseerden. De participatieraad adviseerde de gemeente over de betrokkenheid van inwoners bij de uitvoering van beleid. Herziening subsidiebeleid We startten met de uitvoering van het nieuwe vastgestelde subsidiebeleidskader. Daarnaast begonnen we met de voorbereidingen van de nieuwe subsidiemethodiek die we de komende jaren willen gebruiken: sturen op maatschappelijke effecten. In 2020 is ook een bezuiniging van € 250.000 op subsidies toegepast. Deze taakstelling is toegevoegd aan de in 2020 gestarte, brede bezuinigingsoperatie van de gemeente en is verwerkt in de meerjarenbegroting 2021-2024.

Buurtvoorzieningen die passen bij de wijk Steeds meer mensen wonen langer zelfstandig in de wijk. Hierdoor wordt het efficiënt inzetten van maatwerk-buurtvoorzieningen en maatwerkaccommodaties steeds belangrijker. Activiteiten en voorzieningen worden gecombineerd in enkele centrale, multifunctionele accommodaties. In 2020 startte de voorbereidingen voor de vorming van huizen van de wijk in twee buurten in Velsen. Met huizen van de wijk bedoelen we dat bestaande buurthuizen worden omgevormd tot steeds beter geschikte en toegankelijke ruimtes waar inwoners activiteiten kunnen organiseren en bezoeken. Stichting Welzijn Velsen startte trajecten op met inwoners, uitvoeringspartners en andere betrokkenen om te komen tot wijkplannen in Zee- en Duinwijk en Velsen-Noord. De Participatieraad ondersteunde hierbij. Vanwege de coronamaatregelen vertraagde dit proces.

Pagina 63

Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg Op 1 januari 2020 is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) ingevoerd. De wet regelt de voorwaarden voor zorg en eventuele opname bij psychische problemen. En als inwoners denken dat iemand in hun omgeving verplichte zorg nodig heeft, dan kunnen zij dat melden bij de gemeente. Vervolgens wordt onderzocht door de GGD of verplichte zorg inderdaad noodzakelijk is. De GGD voert het meldpunt uit namens de gemeente. De burgemeester behoudt een belangrijke rol bij een crisis, waarin hij op advies van een psychiater een (crisis)maatregel kan opleggen. Een toevoeging aan de taak van de burgemeester is dat hij de betrokkene hoort. Uitbreiding meldpunt Zorg & Overlast Het meldpunt Zorg & Overlast van de GGD onderneemt acties bij meldingen van overlast en andere zorgwekkende situaties. De bereikbaarheid en beschikbaarheid van het meldpunt breidde uit met de donderdag- en vrijdagavond (tot 22:00 uur) en het weekend (9:00 uur –12:00 uur). De uitbreiding neemt druk weg bij de politie en ontlast de omgeving van de persoon met verward gedrag. Het meldpunt is aangesloten bij het landelijk nummer Meldpunt zorgwekkend gedrag. Versterken ggz-expertise in de wijk Door landelijke ontwikkelingen wonen steeds meer mensen met ggz-problemen in de wijk.

Uit gesprekken met maatschappelijke partners bleek dat er behoefte is aan meer ggz-expertise in de wijk. In 2020 zijn alle voorbereidingen afgerond voor de start van de proef in IJmuiden (januari 2021). In de proef werkt de ggz-expert samen met twee leden van het sociaal wijkteam. De proef biedt kortdurende ondersteuning en leidt inwoners naar passende zorg en ondersteuning. Transformatiefonds Jeugd Het Rijk stelde in 2018, 2019 en 2020 geld beschikbaar voor het transformeren van jeugdhulp. De transformatieagenda Jeugd sluit aan op ons beleidsplan Jeugd IJmond en de uitvoeringsagenda’s Jeugd. Met de transformatie willen we jeugdhulp zo passend, laagdrempelig en zo veel mogelijk thuis aanbieden. Er zijn meerdere projecten gefinancierd, zoals thuisbegeleiding in jonge, kwetsbare gezinnen door de jeugdgezondheidszorg, online ondersteuning van kinderen waarvan de ouders in (complexe) scheiding zijn verwikkeld en het opzetten van een denktank ‘zo thuis mogelijk’ waarin voor jongeren in de regio een passende verblijfsplek gevonden wordt. Meerdere plannen zijn gestart in 2020 en lopen door in 2021. Praktijkondersteuners jeugd GGZ (POH) De Praktijkondersteuners Jeugd GGZ (POH) bieden extra laagdrempelige GGZ ondersteuning aan kinderen en hun ouders. De Praktijkondersteuners werken binnen de huisartsenpraktijken.

De POH’ers ondersteunen jeugdigen op zeer diverse thema’s en bieden als eerste preventieve zorg in de hulpverlening. Deze inzet zorgt ervoor dat het aantal doorverwijzingen naar de specialistische jeugdhulp afneemt en dat er meer ondersteuning bij preventie wordt geboden. De praktijkondersteuners dragen daarnaast bij aan een passende verwijzing naar de specialistische jeugdhulp. Corona had vanaf half maart 2020 effect op het werk van de POH’ers GGZ Jeugd. De eerste maanden zijn er vrijwel geen nieuwe jongeren aangemeld en verliep het contact voornamelijk telefonisch of online. De POH’ers zien een toename van psychische problematieken onder jongeren door corona. In deze gevallen gaat het voornamelijk om angsten, stress, somberheid en eenzaamheid. Veilig Thuis Veilig Thuis verwachtte in 2020 een toename van het aantal meldingen van de huiselijk geweld en kindermishandeling. Door de coronamaatregelen en de lockdown zaten gezinnen veel thuis en viel zorg vanuit de Wmo en jeugdhulp uit. Deze verwachte groei is uitgebleven. Wel namen de wachttijden toe en werd de casuïstiek ingewikkelder.

Pagina 64

Jeugdbescherming en jeugdreclassering: regionale samenwerking De zes jeugdhulpregio’s (32 gemeenten in Alkmaar e.o., Gooi- en Vechtstreek, IJmond, Kop van Noord-Holland, West-Friesland en Zuid-Kennemerland) werkten samen aan de borging van jeugdbescherming en jeugdreclassering. Er is afgesproken dat we de overstap maken naar functiegerichte bekostiging. In 2020 bereidden we dit voor. JeugdzorgPlus Vanaf begin 2020 werken we samen met andere gemeenten, zorgaanbieders en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs aan een bovenregionaal plan Noord-Holland voor een beter passend aanbod voor kinderen met een complexe zorgvraag. De ambitie van dit plan is om voor alle jeugdigen in Noord-Holland de zorg zo veel mogelijk thuis vorm te geven. Ook wanneer er sprake is van een moeilijke zorgvraag waarbij een noodzaak tot verblijf en intensieve behandelbehoefte bestaat. Indien jongeren niet thuis kunnen verblijven is het uitgangspunt ze in kleinschalige woonvoorzieningen in de regio op te vangen. Naast de jeugdhulpregio’s uit Noord-Holland Noord, IJmond en Zuid-Kennemerland met wie afspraken rondom jeugdhulpaanbieder Parlan (en de afbouw van de JeugdzorgPlus voorziening Transferium) tot stand kwamen, zijn hierbij ook de regio’s Haarlemmermeer, Zaanstreek-Waterland en Amsterdam-Amstelland aangesloten. Inmiddels liggen de grote lijnen van het plan klaar.

Transformatie Jeugdhulp en een regionaal programma jeugdhulp Er speelde in 2020 veel op het gebied van jeugdhulp. Daarom is ingezet op de versterking van de samenwerking tussen de zeven gemeenten in IJmond en Zuid-Kennemerland. Deze inzet gaat onverminderd door in 2021. We doen dit vanuit een regionaal programma. In dit programma is aandacht voor beheersing van kosten en sturingsmogelijkheden. Daarnaast werkten we in 2020 aan een regiovisie. In de regiovisie staan afspraken over ons opdrachtgeverschap en de samenwerking en rolverdeling tussen gemeenten. Dit is belangrijk om het schaarse aanbod van specialistische jeugdhulp aan te kunnen blijven bieden. Ook de wijzigingen die worden doorgevoerd in de Jeugdwet dragen bij aan een goede regionale samenwerking. In 2021 moet deze regiovisie afgerond worden. De regiovisie is ook een voorbereiding op een nieuwe inkoopprocedure jeugdhulp die start in 2021. Daarom hebben we cliënten, aanbieders, onderwijs en andere belangrijke partijen gevraagd mee te denken bij het opstellen van de regiovisie. De nieuwe contracten gaan in vanaf 2022. Tekorten Jeugd We lieten in 2020 een onderzoek uitvoeren naar de tekorten in de jeugdhulp. We zien een toename in het aantal trajecten, maar voornamelijk een toename in de duur en intensiteit van trajecten. Ook hebben we in Velsen relatief veel 'zorg met verblijf' en jeugdbeschermingsmaatregelen.

Eind 2020 kwam een landelijk onderzoek door het Rijk en de VNG uit naar de tekorten in de jeugdhulp. Het beeld dat we in Velsen zien is ongeveer gelijk aan de landelijke ontwikkelingen. Het onderzoek laat ook zien dat er sprake is van een fors, landelijk structureel tekort aan geld voor de jeugdhulp. De invloed die gemeenten hierop kunnen uitoefenen is beperkt. Herziening van de jeugdhulp in Velsen Op basis van het onderzoek is een uitgebreid plan van aanpak opgesteld om de jeugdhulp te herzien en hiermee de tekorten te verminderen. Dit plan bestaat uit vier pijlers: 1. We verstevigen de laagdrempelige hulp; 2. We herzien de wijze waarop we de toegang tot de jeugdhulp georganiseerd hebben; 3. We stellen stevige financiële grenzen; 4. We beperken ongewenste effecten. Eind 2020 startten we met dit plan. De invoering van de budgetplafonds is gerealiseerd. Verdere uitwerking van het plan zal in 2021 plaatsvinden.

Pagina 65

Eenmalige bijdrage Kenter Jeugdhulp In 2020 stelde de Jeugdautoriteit een onafhankelijk advies op over de financiële tekorten bij Kenter Jeugdhulp. Om de jeugdzorg te continueren en de financiële positie te stabiliseren stelden de gemeenten in de regio IJmond en Zuid-Kennemerland eenmalig € 1.650.000 beschikbaar. Op basis van de verdeelsleutel betaalde gemeente Velsen € 342.959. Onder voorzitterschap van de Jeugdautoriteit houden we toezicht op de bedrijfsvoering en resultaten van Kenter Jeugdhulp. IJmond Werkt! Velsenaren die (tijdelijk) een beroep moeten doen op een bijstandsuitkering, worden geholpen terug te gaan naar werk. De gemeenschappelijke regeling IJmond Werkt! voert dit namens de IJmond gemeenten uit met behulp van verschillende interventies. In 2020 werkten we in IJmondverband aan de samenwerking met IJmond Werkt! Dit leidde tot een aantal afspraken die we in 2021 verder uitwerken in een afsprakenkader. IJmond Werkt! is binnen de herziene begroting 2020 gebleven. De stijgende kosten in de herziene begroting worden gedekt door de compensatieregeling voor sociale werkplaatsbedrijven door het Rijk. Nieuw Beschut Werken De voorziening Nieuw Beschut Werken is voor inwoners die alleen met extra ondersteuning bij een werkgever kunnen werken. Het aantal aanvragen voor een indicatie Nieuw Beschut Werken en het aantal toekenningen nam in 2020 toe.

Eenvoudige toegang op maat Voor inwoners met vragen over zorg (Wmo) werd in 2020 één centrale frontoffice ingericht. Het doel van de Frontoffice is om een laagdrempelige en toegankelijke toegang tot zorg (Wmo) te zijn, waar inwoners van Velsen passende zorg en ondersteuning kunnen krijgen als dat nodig is. De frontoffice pakt een vraag meteen op of verwijst de inwoners naar de juiste plek waardoor de inwoner direct weet waar hij aan toe is. Dit zorgt voor een efficiëntere dienstverlening met kortere wachttijden. In 2020 is de (telefonische) bereikbaarheid uitgebreid en is het mogelijk gemaakt een Wmo melding digitaal in te dienen. Maatwerk bij ondersteuning Het aantal inwoners dat een beroep doet op een Wmo-voorziening en/of uitkering Participatiewet nam toe. Sinds enkele jaren komt er, landelijk en bij Velsen, bij de uitvoering van deze wetten steeds meer aandacht voor maatwerk en werken vanuit de bedoeling van de wet. In 2020 zag de dienstverlening aan deze groep inwoners er noodgedwongen heel anders uit. Dit dwong ons om nog meer onze vaste werkwijzen los te laten en te zoeken naar oplossingen die passen bij de situatie. Meer inzet op re-integratie en aansluiting bij de regionale arbeidsmarkt Door de coronamaatregelen komen veel ondernemers in moeilijkheden.

Mensen verliezen hun baan of dreigen die te verliezen en scholieren en schoolverlaters vinden moeilijker een stageplaats of werk. Daarom stelden de gemeenten in de arbeidsregio Zuid-Kennemerland en IJmond samen met het UWV, werkgevers- en werknemersorganisaties en het onderwijs de Regionale Aanpak Arbeidsmarkt Zuid-Kennemerland en IJmond 2020-2022 op. De aanpak wordt gevormd door een regionale doeagenda met regionale en lokale acties die bijdragen aan structurele oplossingen voor alle werkenden en werkzoekenden in de regio. De acties richten zich op vier pijlers, namelijk: • van uitkering naar werk; • van werk naar werk; • van onderwijs naar werk; • werkgelegenheid.

Pagina 66

Activering in Velsen Om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt te laten meedoen in de samenleving zijn er verschillende trajecten om mensen te activeren richting (vrijwilligers)werk. Een voorbeeld is het traject Velsen in Beweging, een sportproject waarbij inwoners letterlijk in beweging komen richting participatie. Mensen met recht op bijstand stromen op deze manier door richting IJmond Werkt!, naar (parttime)werk of richting vrijwilligerswerk. Dit zorgt ervoor dat uiteindelijk minder mensen gebruik hoeven te maken van een uitkering, of actief zijn in de samenleving met vrijwilligerswerk. In 2020 vonden minder trajecten plaats dan voorgaande jaren. Vanwege de coronamaatregelen konden consulenten hun klanten alleen digitaal of telefonisch spreken. Een deel van de klanten was hierdoor moeilijker te bereiken. Daarnaast konden sommige trajecten niet doorgaan. Matchen van bijstand naar zorg In 2020 gaven we een vervolg aan de proef Zorgpoort. Dit activeringstraject is voor inwoners (trede 1 en 2) met afstand tot de arbeidsmarkt die afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering, maar gemotiveerd zijn om weer aan het werk te gaan in de zorg. De doelgroep zit vaak in een sociaal isolement, heeft lange tijd niet gewerkt en het zicht verloren op hun eigen mogelijkheden en capaciteiten. Het programma is vanwege de coronamaatregelen omgezet naar een online traject.

Doelgroepenvervoer In 2020 had corona een groot effect op het doelgroepenvervoer. Het leerlingenvervoer is grotendeels doorgegaan, omdat de scholen de meeste tijd van het jaar open bleven. Het aantal ritten van het Wmo-vervoer is echter sterk afgenomen. Hierdoor zagen wij een afname in de inkomsten uit de eigen bijdrage. Met de vervoerders maakten wij een afspraak ten aanzien van de omzetgarantie. Dit betekent dat niet gereden ritten zijn doorbetaald. Dit op basis van een afgesproken omzetgarantie waarbij gekeken is naar de omzet in dezelfde maand van een jaar eerder. Om dit vast te stellen is in overleg met de vervoerders een aanvullend document opgesteld. Ondanks deze omzetgarantie en de lagere inkomsten uit de eigen bijdrage, zagen wij een daling van de kosten op het Wmo-vervoer en kwamen wij lager uit dan begroot. Abonnementstarief Vanaf 1 januari 2020 is het abonnementstarief opgenomen in de Wet maatschappelijke ondersteuning. Dit betekent dat de eigen bijdrage voor Wmo-voorzieningen maximaal € 19 per maand per huishouden bedraagt. Daarnaast zijn in de nieuwe wet alle niet AOW-gerechtigden meerpersoonshuishoudens vrijgesteld van het betalen van een eigen bijdrage. Het Rijk monitorde de effecten van het abonnementstarief en zou naar aanleiding hiervan met aanvullende maatregelen komen.