Jaarverslag 2020

Daardoor zijn de projecten om de digitale dienstverlening te verbeteren vertraagd. Dit betreft • Klantinteractie op maat: Implementatie van de virtuele assistent. Inwoners kunnen dan bijv. digitaal vragen stellen. Het project is doorgeschoven. In maart 2021 wordt de implementatie via de VNG in gang gezet; • Mijn overheid voor ondernemers: Wij willen hierbij aansluiten bij andere gemeenten die de Eherkenning zelf hebben ontwikkeld na terugtrekken van project van ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Dit project wordt gedurende 2021 gerealiseerd. • 'Track-and-trace': De mogelijkheid om de voorgang van aanvragen, bezwaren, etc. te kunnen volgen. Dit project is in onderzoeksfase.

Pagina 26

Overzicht programma's

Pagina 27

1 Ondernemend en duurzaam Velsen Uitgangspunten en context voor dit programma Uitgangspunten Niet alleen het Velsen van nu is onze verantwoordelijkheid; wij zijn ook verantwoordelijk voor het Velsen dat wij door willen geven aan onze kinderen en kleinkinderen. Soms zijn daarvoor plannen met een ‘lange adem’ nodig. Juist daarom vindt het college continue aandacht voor duurzaamheid van de samenleving noodzakelijk. Het college vervult hierbij een voorwaardenscheppende, faciliterende, stimulerende en verbindende rol. Velsen wil een economie die zich dynamisch, kennisrijk en innovatief ontwikkelt. Daarom kiest het college voor investeringen binnen dit programma waarbij de ondernemer duurzaam zorgt voor innovatie, nieuwe investeringen en werkgelegenheid. Context Duurzaamheid wordt steeds meer een algemene kernwaarde in de lokale samenleving. De gemeente loopt hierin voorop en wil in 2030 een energieneutrale organisatie zijn. Het verduurzamen van bestaande bouw moet versnellen. We stimuleren bedrijven om schoon te produceren en efficiënt met energie en grondstoffen om te gaan. Het wordt vanzelfsprekend dat bedrijven duurzaam ondernemen. Milieueffecten beperken zich niet tot de gemeentegrenzen. Daarom stemmen we beleid en uitvoering (boven)regionaal af. Het onderbrengen van de milieutaken bij de Omgevingsdienst IJmond levert hieraan een bijdrage.

Het algehele beeld van de economie in Nederland werd in 2020 en nu nog steeds gedomineerd door corona. Verschillende sectoren (zoals horeca , cultuur, evenementen, cruise- en ferryvaart en toerisme) hebben het zwaar en het is nog onduidelijk welke impact de coronacrisis uiteindelijk op lange termijn zal hebben. In het Nationaal Energieakkoord (NEA) 2013-2020 staan breed-gedragen afspraken over energiebesparing en schone technologie. In 2020 moet 14% van het energieverbruik duurzaam worden opgewekt en in 2050 moet de bestaande bouw energie-neutraal en aardgasvrij zijn. Hiermee komen er betaalbare en schone energievoorziening, werkgelegenheid en kansen voor Nederland in de schone technologiemarkten. Het landelijk Klimaatakkoord komt bovenop het NEA. In 2030 moet een besparing van 49% CO 2 worden behaald t.o.v. de uitstoot aan CO2 in 1990. Alle sectoren in de maatschappij (overheden, bedrijven, woningbouwcorporaties, woningeigenaren, vervoersorganisaties, etc.) moeten een bijdrage leveren aan deze doelstelling. Het landelijk klimaatakkoord betekent een versnelling van de energietransitie. Verder streeft het Rijk met het programma ‘Nederland Circulair in 2050’ naar een ombuiging van de economie in een duurzaam gedreven, volledig circulaire economie in 2050. In 2030 moet er verder sprake zijn van 50% minder verbruik van primaire grondstoffen (mineraal, fossiel en metalen).

Het Rijk streeft met het programma Van Afval Naar Grondstof naar 75% scheiding van het huishoudelijke afval en 100 kg restafval per inwoner in 2020 en 30 kg per inwoner in 2025.

Pagina 29

Programmadoelstelling Naar een duurzame economische ontwikkeling. Hoofddoelstelling 1.1: Economische ontwikkeling Economische Agenda 2020-2025 geactualiseerd De Economische Agenda is in samenwerking met het bedrijfsleven en belanghebbenden geactualiseerd en uitgewerkt. De inbreng van bewoners en (potentiële) bezoekers is opgehaald via een enquête onder diverse burgerpanels. In de agenda worden trends, ontwikkelingen, speerpunten en acties benoemd voor: haven en industrie, detailhandel, horeca en ambulante handel en toerisme en recreatie. In deze agenda ligt er meer de nadruk op duurzaamheid. De agenda maakt duidelijk wat de gemeente de komende jaren samen met het bedrijfsleven wil doen om de economie te bevorderen. Het is een dynamische agenda, wat het goed mogelijk maakt om tussentijds bij te sturen waar nodig. Zo is het afgelopen jaar door de coronacrisis meer de nadruk is gelegd op het dempen van de effecten van de coronacrisis voor de lokale economie. Effect van corona op de Velsense economie Het algehele beeld van de economie in Nederland werd in 2020 en nu nog steeds gedomineerd door corona. Verschillende sectoren (zoals horeca , cultuur, evenementen, cruise- en ferryvaart en toerisme) hebben het zwaar en het is nog onduidelijk welke impact de coronacrisis uiteindelijk op lange termijn zal hebben.

Ook na corona blijft de detailhandel in Velsen kwetsbaar door structurele verandering van koopgedrag en winkelen via internet. Concentratie van voorzieningen in een krimpende markt blijft de oplossing om een beperkt aantal aantrekkelijke centra te houden. De Nederlandse maakindustrie zat de afgelopen jaren flink in de lift. Corona zorgde voor een dip aan het begin het jaar, maar lijkt nu minder grip te hebben op de sector. De vooruitzichten op termijn zijn goed. Voldoende instroom van goed gekwalificeerd personeel blijft een belangrijk aandachtspunt voor de toekomstige concurrentiepositie van de sector. Tata Steel IJmuiden heeft een dynamisch jaar achter de rug. De marktomstandigheden voor Tata IJmuiden waren lastig maar trekken de laatste periode weer aan. Met de aangekondigde ontvlechting van tata IJmuiden en Tata UK, ligt er een betere basis voor de toekomst. Het uitvoeren van de noodzakelijke energietransitie is een forse agenda. Dit wordt samen met Rijk/Provincie en de regio opgepakt. De situatie in de (gas/olie) offshore is niet florissant, er wordt fors minder geïnvesteerd. Bedrijven die boren naar olie en gas hebben minder opdrachten. Dit heeft effect op de bedrijven in Velsen en specifiek IJmuiden, die sterk zijn in service en onderhoud voor deze sector.

In de Offshore Wind sector doen zich echter enorm grote kansen voor door de ontwikkeling van grote windparken voor de Nederlandse kust. Met de Energiehaven zijn de perspectieven om ons verder te profileren als dé hoofdstad van de wind verder gegroeid.

Pagina 30

Ook de visserij is fors geraakt door corona, maar het marktaandeel van de visveiling in IJmuiden blijft stijgen. Het pelagische cluster (vis uit zeeën en oceanen) in IJmuiden weet zijn positie te versterken. De Brexit zal haar gevolgen hebben, maar zijn door een deal niet dramatisch. Voor de langere termijn blijft er nog wel onzekerheid. We verwachten dat IJmuiden zijn positie als logistiek en handelsknooppunt behoud. Het toerisme groeide tot corona sterk wereldwijd. De coronacrisis heeft ook in de toeristischerecreatieve sector gezorgd voor een enorme klap. Het is nu nog niet bekend wat de uiteindelijke lange termijn gevolgen hiervan voor het toerisme zullen zijn. In 2020 was er weinig tot geen inkomend toerisme. In de zomermaanden zagen we wel een groei van het aantal Duitse en Belgische toeristen. Veel Nederlanders dit jaar in eigen land met vakantie gegaan. Inschatting is dat er gemiddeld circa 70% minder overnachtingen in Nederland zijn geweest. Het belang van recreatiegebieden dicht bij huis is door de coronacrisis juist toegenomen. Veel gebieden zijn immers sneller ‘vol, omdat mensen onderling meer afstand houden. De mogelijkheden voor vrijetijdsbesteding zijn (afhankelijk van de maatregelen die gelden) beperkt. Steeds meer mensen uit de regio wisten de ruime stranden van Velsen en de recreatiegebieden in 2020 te vinden.

Brexit In 2020 is de Brexit een belangrijke en onzekere ontwikkeling geweest voor de havens. Met bedrijfsleven en het Rijk is regelmatig afstemming geweest om te zorgen dat de havens klaar zouden zijn voor de diverse scenario’s (waaronder de “harde” brexit). Gelukkig is tussen Europa en het Verenigd Koninkrijk tijdig overeenstemming bereikt en heeft de Brexit niet tot noemenswaardige overlast gezorgd. Ook de korte termijn gevolgen voor handel en de visserij lijken beperkt. Er zijn kort jarige afspraken gemaakt over vangstrechten. Voor de langere termijn blijven de afspraken rondom vangstrechten in Engelse wateren wel een aandachtspunt. Als logistiek knooppunt van de visserij kunnen slechte langjarige afspraken negatief uitpakken voor onze havens.

Subdoelstelling 1.1.1: Stimuleren van een aantrekkelijk ondernemersklimaat

Wat hebben we gedaan? Citymarketing, de 1-meting laat zien dat we goed op weg zijn In 2016 zijn we met citymarketing gestart om de visie op Velsen 2025 (Kennisrijk Werken in Velsen) te helpen realiseren. De doelstellingen zijn: • het vergroten van de naamsbekendheid van IJmuiden en het verbeteren van het imago van IJmuiden; • het behouden en aantrekken van bezoekers, bewoners en bedrijven het vergroten van de economische spin off; • het vergroten van trots onder de bewoners; • het versterken van activiteiten en verbinden van stakeholders.

Pagina 31

Citymarketing uitgevoerd door de Stichting Citymarketing Velsen Vanaf 2019 voert de Stichting Citymarketing Velsen, samen met de citymarketeer, de citymarketingactiviteiten voor de gemeente Velsen uit. Voor het uitvoeren van de activiteiten ontvangt de stichting subsidie van de gemeente op basis van het activiteitenplan 2020. Tot nu toe is vooral gewerkt aan het verbeteren van het algemene beeld (imago) en de bekendheid van IJmuiden. Dit alles onder het merk ‘Punt IJmuiden’. Er zijn ludieke acties en campagnes ontwikkeld, zoals de grote verplaatsbare letters van .IJmuiden en de mascotte Kaatje Kabeljauw, gekoppeld aan online campagnes. De intentie was om in 2020 het unieke evenementenjaar goed te benutten. Door de coronacrisis is dat aangepast en is er flexibel ingespeeld op de situatie met de campagnes Ik koop lokaal, Ik eet lokaal, Ik bezoek lokaal en bezorgeninvelsen.nl. Voor de start van de citymarketingactiviteiten is in april 2016 een 0-meting uitgevoerd. Hiermee is in kaart gebracht wat het imago en de aantrekkelijkheid van de gemeente is voor de verschillende doelgroepen. Resultaat uit de 1-meting In 2020 is de 1-meting uitgevoerd. De uitkomsten van de 1-meting laten zien dat we goed op weg zijn. De bekendheid van IJmuiden is verbeterd onder de inwoners van Haarlem en Amsterdam en ze hebben vaker een bezoek gebracht aan IJmuiden dan in 2016.

De inwoners van Haarlem en Amsterdam gebruiken vaker Facebook en Instagram als informatiekanaal dan de inwoners van Velsen. Daar vinden ze nu nog te weinig informatie over de mogelijkheden in de gemeente Velsen. Beide doelgroepen (zowel de inwoners als de niet inwoners van Velsen) gebruiken meestal zoekmachines als ze op zoek gaan naar informatie over een dagje uit. Een goede online vindbaarheid en strategie is en blijft dus belangrijk. De uitkomsten zijn ook gedeeld met de Stichting Citymarketing Velsen en dit benutten ze voor het nieuwe activiteitenplan (door bijvoorbeeld meer in te zetten op online vindbaarheid) en de meerjarenvisie. Convenant Energiehaven is ondertekend Het college ondertekende begin 2020 samen met andere partners het convenant Energiehaven. De Energiehaven komt op de locatie van de Averijhaven in Velsen-Noord. Dat wordt een bedrijventerrein wat zich met name richt op bedrijven die zich bezig houden met de realisatie en het onderhouden van de windmolens op zee. Het ondertekenen van het convenant betekende de start van de verdere uitwerking van het plan en het starten van de ruimtelijke procedures. Daarnaast wordt momenteel bekeken op welke wijze het gezamenlijke beheer en de exploitatie kan worden gerealiseerd.

Offshore Wind; golf van duurzame economische kansen Het Rijk zet met de realisatie van diverse windmolenparken op de Noordzee volop in op het project “Wind op Zee”. Velsen is daarbij een ideale uitvalsbasis voor de aanleg en het onderhoud van de windparken op de Noordzee. In bestaande windparken voor de Noord-Hollandse kust speelt IJmuiden al een belangrijke rol. Daarnaast ontwikkelt bedrijventerrein de Grote Hout in Velsen-Noord zich meer en meer als logistiek knooppunt voor de offshore windkabels. Onder aanvoering van Amsterdam IJmuiden Offshore Port (AYOP) heeft de regio zich ook in 2020 nationaal en internationaal sterker geprofileerd als dé offshore windregio van Nederland. Het zogenoemde Wind@Work programma was daarin leidend. Dit zorgde onder andere voor de vestiging van Vattenfall in de IJmondhaven. Ook zijn diverse grote landelijke partijen zoals Eneco en Boskalis lid geworden van AYOP. Hiermee krijgt de offshore wind in de regio steeds meer vorm.

Pagina 32

Techport zet de IJmond op de kaart als internationale techniekregio Techport is een publiek-private samenwerking, die zich inzet voor de toekomst van de maak- en onderhoudsindustrie (zoals machinebouw en metaalbewerking). Dit doen ze onder andere door jongeren meer te interesseren voor techniek en de aansluiting tussen vraag en aanbod te verbeteren. Techport is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een krachtig netwerk van meer dan 60 bedrijven, scholen, kennisinstellingen en regionale overheden. Samen werken zij aan de versterking van innovatie, uitdagend en actueel (beroeps)onderwijs en bijscholingsprogramma’s. Techport is inmiddels een erkend 'Fieldlab' op het gebied van ‘slim onderhoud’. Hierbij is ook de verbinding versterkt met de offshore wind sector. In samenwerking met Amsterdam IJmuiden Offshore Ports (AYOP) wordt gewerkt aan het promoten van technische beroepen in de offshore windsector, het vormgeven van opleidingen en het uitvoeren van projecten voor innovatieve uitdagingen in offshore wind. Techport positioneert zich steeds sterker op het gebied van digitalisering van de maak- en onderhoudsindustrie en is inmiddels een erkend ‘Fieldlab’ op het gebied van slim onderhoud. In 2020 is de richting voor de realisatie van het Techport Innovation Centre (TPIC) vastgesteld. Een volgende stap is de realisatie.

Tata Steel Nederland, ROC Nova College, Provincie Noord-Holland en de gemeente Velsen investeren gezamenlijk om dé ontmoetingsplek op het gebied van Smart Industry te realiseren. Wij willen samen met de Provincie Noord-Holland meerjarig subsidie geven aan projecten die bijdragen aan: • een brede programmering binnen TPIC • proefopstellingen • machines en installaties waar meerdere innovatieve bedrijven en onderwijs- en kennisinstellingen gebruik van kunnen maken. Op deze wijze stimuleren we een zo breed mogelijk gebruik van TPIC, voor een zo breed mogelijke doelgroep. In 2021 werken we samen met de Provincie technisch uit op welke wijze de subsidies kunnen worden ingezet. Innovatiefonds MKB Velsen maakindustrie Het innovatiefonds is ingezet voor maakbedrijven die met hun innovatie toewerken naar het creëren van een marktpositie binnen de energietransitie. Het innovatiefonds MKB Velsen maakte de volgende projecten mogelijk: • De ontwikkeling van een mechanisch liftsysteem waarmee werknemers in de offshore-sector op een veilige manier van relatief kleine onderhoudsboten naar een windturbine kunnen worden overgebracht. • De ontwikkeling van een besturingssysteem voor een hybride (nood)stroomvoorziening waarop naast dieseltechniek, ook duurzame energiebronnen kunnen worden aangesloten en aangestuurd.

In november 2020 besloot de gemeenteraad met de begroting 2021 het Innovatiefonds MKB Velsen op te heffen. Met de doorontwikkeling van Techport Innovation Centre en het zoeken van aansluiting op nieuwe fondsen en/of ‘investeringsvehikels’ in oprichting (zoals Just Transition Fund, InvestNL/MRA en het Nationaal Groeifonds) zal de komende periode invulling gegeven worden aan de beleidsdoelstelling om innovaties in de maak- en onderhoudsindustrie te ondersteunen, met daarin speciale aandacht voor ontwikkelingen op gebied van de energietransitie.

Pagina 33

Gevolgen en ontwikkelingen corona Na economisch bloeiende jaren heeft corona de maatschappij en de economie volledig op haar kop gezet. Verschillende sectoren (zoals horeca, detailhandel, cultuur, evenementen, cruise- en ferryvaart en toerisme) hebben het zwaar en het is nog onduidelijk welke impact de coronacrisis uiteindelijk op lange termijn heeft. Het college zette zich in 2020 in om waar mogelijk de gevolgen van de coronacrisis te dempen. Zo is er een gedoogbeleid voor tijdelijke terrassen en overkappingen bij MKB-ondernemingen opgesteld. Deze maatregelen hielpen ondernemers hun bedrijfsvoering in te richten naar de landelijke coronamaatregelen. De crisissituatie onderstreepte het belang van het ‘ondernemersloket’ als centraal punt van waaruit vele corona gerelateerde vragen zijn beantwoord. Er is regelmatig overleg gevoerd met de ondernemers en ondernemersbesturen zoals de Koninklijke Horeca Nederland afdeling Velsen en de lokale winkeliersverenigingen. In samenwerking met de stichting Citymarketing Velsen is met de campagne ‘Ik koop lokaal’ en bezorgeninvelsen.nl ingezet op het stimuleren van lokale bestedingen in de detailhandel en horeca. Als kerstgeschenk voor het personeel zijn ook Ik Koop Lokaal bonnen verstrekt.

Om een veilige winkelervaring te borgen is het beeldmerk ook ingezet voor markeringen in de openbare ruimte en in de communicatie van het deurbeleid van de winkels.

Reguliere activiteiten Goede dienstverlening voor ondernemers In 2020 richtten we ons vooral op de ontwikkelingen rondom de coronacrisis. Waar mogelijk probeerden we de gevolgen van de maatregelen te dempen voor de ondernemers. Ook is elke keer als de maatregelen aangepast werden, zo snel mogelijk duidelijkheid gegeven over wat dat precies betekende voor de ondernemers. Het ondernemersloket speelde daar een belangrijke rol in. Daarnaast bracht de gemeente ondernemers bij elkaar door diverse (vooral online) bijeenkomsten te organiseren. Een sterkere haven & industrie Het college werkte ook in 2020 samen met haar partners en ondernemers aan een dynamische haven met sterke industriële clusters, internationale haven voor vis, kusthaven voor ferry- en cruisevaart, servicehaven voor offshore activiteiten en knooppunt van (duurzame) energie. Die clusters zijn ook het fundament voor de Visie op Velsen 2025. Bedrijven Investeringszone (BIZ) Havengebied IJmuiden Een Bedrijveninvesteringszone (BIZ) is een afgebakend gebied waarbinnen ondernemers samen vijf jaar lang investeren in de kwaliteitsverbetering van hun bedrijfsomgeving. Alle ondernemers binnen dit gebied betalen via vastgestelde tarieven mee aan gemeenschappelijke voorzieningen in dat gebied. Voor het havengebied IJmuiden eindigt de eerste BIZ-termijn op 31 december 2021.

Het bestuur heeft aangegeven de BIZ in het havengebied te willen verlengen. En daarnaast het BIZ-gebied uit te willen breiden. In 2020 is in samenspraak met alle ondernemers van het havengebied gestart met het opstellen van een nieuw BIZ-actieplan. Doel is per 1 januari 2022 de BIZ, op basis van een succesvolle draagvlakmeting, te verlengen voor een nieuwe periode van vijf jaar. Voor dit traject heeft de provincie Noord-Holland subsidie toegekend.

Pagina 34

Beeldkwaliteitsfonds havengebied IJmuiden In 2019 heeft de provincie Noord-Holland subsidie toegekend voor een Beeldkwaliteitsfonds in het havengebied van IJmuiden. Het doel van het Beeldkwaliteitsfonds is om ondernemers met een financiële bijdrage te stimuleren het vooraanzicht en/of het voorterrein van hun bedrijfspand op duurzame wijze te verbeteren. Oorspronkelijk werd het Beeldkwaliteitsfonds opengesteld vanaf 1 januari 2020 tot en met 31 december 2020. Door de coronacrisis is er in 2020 weinig aangevraagd uit dit fonds. Daarom is in afstemming met de Provincie Noord-Holland besloten om de openstelling van het Beeldkwaliteitsfonds met een jaar te verlengen. Daardoor kunnen de gewenste ontwikkelingen alsnog worden gestimuleerd in 2021. Cruise- en ferryvaart Door de coronacrisis lag de cruise- en ferryvaart nagenoeg stil in 2020. Behoud en versterking van horeca-, en detailhandelsaanbod De gemeente wil dat iedereen zich thuis voelt in Velsen: inwoners, toeristen en bezoekers, ondernemers en werknemers. Daarvoor is een aantrekkelijk en goed functionerend voorzieningenaanbod nodig. In dat aanbod spelen horeca en detailhandel een belangrijke rol. De gemeente wil dat dit aanbod aantrekkelijk is en economisch goed functioneert en dat het waar nodig nog beter wordt. Door de coronacrisis is in 2020 extra ingezet op het verbinden van partijen en het delen van kennis.

Met Horeca Nederland en de verschillende winkeliersverenigingen is regelmatig overleg gevoerd om met elkaar te bekijken hoe de gevolgen van de crisis het beste gedempt konden worden. Naast overleggen zijn er ook verschillende webinars gehouden. Het nieuwe standplaatsenbeleid is vastgesteld in 2020. Ook heeft de winkelloods zich weer ingezet voor het leefbaar en aantrekkelijk houden en maken van winkelstraten in de gemeente Velsen. Denk hierbij aan het verbeteren van de samenwerking en het versterken van de communicatie. Daarnaast is actief een bijdrage geleverd aan de visie Pont tot Park.Verder is de toepassing van de subsidieverordening Winkelfonds Velsen verruimd waardoor gewenste ontwikkelingen beter gestimuleerd kunnen worden. Ontwikkelingen Bedrijveninvesteringszone (BIZ) in winkelcentra BIZ Santpoort-Noord In 2019 is het BIZ-traject voor Santpoort-Noord van start gegaan. Voordat de BIZ gerealiseerd kon worden was er een draagvlakmeting nodig onder de ondernemers in dit gebied. Deze is begin 2020 uitgevoerd, hiervoor voldoende draagvlak. Daarom is de BIZ Santpoort-Noord met terugwerkende kracht per 1 januari 2020 ingevoerd en loopt door tot en met 31 december 2024. BIZ Kennemerlaan In 2020 startte het BIZ-traject voor de Kennemerlaan. De draagvlakmeting zou in februari 2021 worden uitgevoerd.

Op verzoek van het oprichtingsbestuur van de BIZ Kennemerlaan wordt dit vanwege corona uitgesteld tot het eerste kwartaal van 2022. Regionale samenwerking De gemeente heeft net als voorgaande jaren op economisch gebied regionaal samengewerkt in de regio IJmond, in het Noordzeekanaalgebied en in de Metropoolregio Amsterdam.

Pagina 35

Subdoelstelling 1.1.2: Bevorderen van recreatie en toerisme

Wat hebben we gedaan? De Rauwe Loper: verbeteren toegankelijkheid naar kust en haven Voor de inrichting van de verschillende routes naar de zee (Strand Noordpier, IJmuiden aan Zee, IJmuiderslag) en de haven is een globale visie opgesteld, het Masterplan De Rauwe Loper. Doel is het verbeteren van de toegankelijkheid, het gevoel van welkom zijn en het vergroten van de herkenbaarheid van het DNA van IJmuiden (IJmuiden Rauw aan Zee). Het masterplan gebruiken we als inspiratiedocument met richtlijnen voor projecten langs de route (zoals Pontplein en entreegebied) en onderhoud en beheerswerkzaamheden van de route zoals bijvoorbeeld bij de vervanging van lantaarnpalen. In 2020 is op twee locaties Street art gerealiseerd en het kunstwerk “het Anker” geplaatst langs de Haven- en Pierroute. Verder zijn de laatste toeristische borden geplaatst. Er staan nu borden bij de stranden, op de Kop van de Haven, bij de Watertaxi, de steiger bij het SHIP en bij de cruiseterminals. De palen die de verschillende zones op het strand aangegeven zijn in rauwe stijl aangepast. Er is een metalen kap toegevoegd met een icoon voor een activiteitenzone (blowkart) en een recreatiezone (parasol). Daardoor is het duidelijker in welke zone je welke activiteit kunt doen. De watertoren is vanuit het project de Rauwe Loper verlicht in de wintermaanden.

In 2020 startte de aanbesteding voor de realisatie van het elementen langs de Haven en Pierroute. Door elementen op belangrijke knooppunten langs de route toe plaatsen willen we zorgen voor een ‘natuurlijke flow’ richting IJmuiden aan Zee. Kustvisie De samenwerking tussen private partijen Seaport IJmuiden Onroerend Goed en Kondor Wessels Vastgoed is in 2020 gestopt. Hierdoor is vertraging in het planproces ontstaan. Er ligt een concept ontwikkelplan dat voor de gemeente nog steeds als kader kan dienen voor de realisatie van de Kustplaats IJmuiden aan Zee. Het doel van het project is om enerzijds grootschalige woningbouw te ontwikkelen en anderzijds om het gebied te ontwikkelen op het gebied van economie, toerisme en recreatie. De eerstvolgende stap is nu dat private partijen de lopende zaken afhandelen. De gemeente zoekt daarnaast naar andere mogelijkheden om dit gebied te ontwikkelen. No go-besluit BRAK! IJmuiden No go-besluit BRAK! IJmuiden Op 5 november 2020 besloot de gemeenteraad van Velsen het implusproject BRAK! en de nieuwbouw van BRAK!/PVM (Pieter Vermeulen Museum) stop te zetten. In 2020 hebben we met de raad een aantal keren over de realisatie van Brak! gesproken over de gemaakte kosten van het ontwikkeltraject en de onzekerheid over de businesscase. Hierdoor komt er geen nieuw museum en science center voor BRAK!/PVM aan de kust van IJmuiden.

Hiermee houdt Stichting BRAK! IJmuiden op te bestaan. Het was de bedoeling dat BRAK! onderdak ging bieden aan het Pieter Vermeulen Museum PVM gaat verder zonder BRAK!. De gemeente ondersteunt PVM in de zoektocht naar een andere locatie en in de verdere ontwikkeling van hun museum.

Pagina 36

2020 geen uniek evenementenjaar Wat een uniek evenementenjaar had moeten worden, is helaas teleurstellend verlopen. Vanwege corona werden internationale evenementen als SAIL 2020 en de Formule 1 in Zandvoort afgelast. Ook de festivals Dance Valley, Dutch Valley en Latin Village in recreatiegebied Spaarnwoude gingen niet door, evenals de meeste kleinere dorpsevenementen. De week van de Industriecultuur kon in aangepaste vorm starten, maar is halverwege afgelast vanwege aangescherpte maatregelen. Verschillende evenementen zijn doorgeschoven naar 2021. SAIL vindt één keer in de vijf jaar plaats en zal dus in 2025 pas weer plaatsvinden. Recreatiegebied Spaarnwoude: werken aan een gezonde toekomst In 2020 is de Visie Spaarnwoude Park 2040 met uitvoeringsprogramma vastgesteld. Het recreatieschap stelde de eerste ambitieschetsen op voor duidelijke en aantrekkelijke ontvangstgebieden, waaronder SnowWorld en informatieboerderij Zorgvrij. Daarnaast is het achterstallig onderhoud zoveel mogelijk weggewerkt. Het recreatieschap maakte een start met de herontwikkeling van Fort benoorden Spaarndam door samen met de maatschappelijke adviescommissie een ‘Witboek’ op te stellen. Daarmee is de basis gelegd voor het ‘Bidbook’ waarin alle wensen en eisen voor de herontwikkeling komen te staan.

Gevolgen corona Na economisch bloeiende jaren heeft corona de maatschappij en de economie volledig op haar kop gezet. Verschillende sectoren (zoals horeca, cultuur, evenementen, cruise- en ferryvaart en toerisme) hebben het zwaar en het is nog onduidelijk welke impact de corona-crisis uiteindelijk op lange termijn heeft. De verschillende maatregelen om corona tegen te gaan, zoals het sluiten van de horeca, detailhandel, sport en het houden van 1,5 meter afstand hebben gezorgd voor beperkte vrijetijdsmogelijkheden. Daardoor zijn de inwoners actiever op zoek gegaan naar rustige, groene locaties om daar te kunnen recreëren. De ruime, relatief rustige stranden van Velsen en de recreatiegebieden waren daarbij extra in trek bij de inwoners in de regio. Door corona zijn er ook minder inkomsten voor de gemeente, onder andere uit de toeristenbelasting en leges voor evenementen.

Reguliere activiteiten Samenwerking toerisme & recreatie in Metropoolregio Amsterdam (MRA) Doordat er nagenoeg geen internationale toeristen in Amsterdam waren is er weinig gedaan vanuit het project Amsterdam Bezoeken Holland Zien. Vanuit de MRA is een campagne "Je zit ernaast" gestart. Doel was de eigen inwoners van de MRA beter te informeren over de mogelijkheden om je vrije tijd te besteden in de nabije regio. Daarbij is elke keer bekeken welk gebied en activiteit het beste gepromoot kon worden, om de verschillende bezoekers zo goed mogelijk te spreiden en drukte te vermijden.

Pagina 37

Versterking avontuurlijke kust in volle gang Het college zette zich, ook in 2020, in om de kust te verbeteren en te ontwikkelen op een manier die past bij de identiteit van IJmuiden Rauw aan Zee. De kust van Velsen staat steeds meer bekend als dé wind- en watersportlocatie van Noord-Holland. Tegelijkertijd wil de gemeente ook reguliere badgasten een aantrekkelijke plek op het strand bieden. De zones zijn duidelijker gemaakt en meer passend in de rauwe stijl. Daarnaast is een proef met kitesurfen op het strand van IJmuiden aan Zee verlengd naar 2021. Dit in samenwerking met de Nederlandse Kitesurfvereniging (NKV) en de IJmuider Reddingsbrigade. De proef houdt in dat de beheerder van de kitesurflocatie van NKV een actieve rol speelt bij de handhaving. Hij kan kitesurfers ter plaatse en via sociale media informeren over de regels en veiligheid op het strand van IJmuiden aan Zee. Daarnaast is voor de proef zone 1 (een activiteitenzone) verruimd en mag in zone 2 (een recreatiezone) van 1 oktober tot 1 april gekitesurft worden. Marketing en promotie, campagne IJmuiden Rauw aan Zee De marketing en promotie is in 2020 telkens aangepast naar de actuele omstandigheden van de coronacrisis. Over het algemeen lag de focus op het informeren van de inwoners in Velsen over de mogelijkheden om op een veilige manier te recreëren.

En als de maatregelen dat toestonden informeerden we ook de inwoners uit de nabije regio over de recreatiemogelijkheden. De ruime stranden en recreatiegebieden waren erg in trek bij de mensen die op zoek waren naar manieren om veilig te kunnen recreëren.De gemeente realiseerde verschillende toeristische informatiepunten in rauwe stijl; bij het Pontplein, strandpaviljoen Beach Inn, het Apollohotel en het Restaurant de Kop van de Haven. Recreatieve verbindingen in stand houden In 2020 zijn voorbereidingen getroffen om het wandelnetwerk met verschillende partners uit te breiden. Voor deze uitbreiding verstrekte de provincie Noord-Holland subsidie, evenals voor de realisatie van het Toeristisch Overstap Punt (TOP) bij informatieboerderij Zorgvrij. Bij een TOP kun je informatie vinden over de recreatiemogelijkheden en routes. Je kunt er makkelijk je auto parkeren en starten met een wandeltocht, of fietstocht. Vaak is er horeca in de directe omgeving. Duurzaam toerisme in Nationaal Park Zuid Kennemerland(NPZK) Het NPZK schreef in 2020 een projectplan om te komen tot het Nationaal Park Nieuwe Stijl; Nationale Parken Nieuwe Stijl zijn grotere en sterkere parken op het gebied van kwaliteit en beleving. Voor dit plan is subsidie aangevraagd bij het Ministerie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wat in december is toegekend. Provincie Noord-Holland betaald er aan mee.

Blijven inspelen op de ferry- en cruisepassagiers In 2020 waren er door de coronacrisis weinig passagiers. Stimuleren van toeristische productontwikkeling Samen met ondernemers en organisaties wil de gemeente meer toeristisch aanbod stimuleren. Aanbod dat past bij de identiteit van IJmuiden (Rauw aan Zee), zoals inzetten op de vis en havenbeleving voor toeristen. Door de ontwikkeling van de nieuwe Viskade (project Havenkwartier) is hier in 2020 goed op ingespeeld.

Pagina 38

Hoofddoelstelling 1.2: Het stimuleren van een gezonde, duurzame leefomgeving Klimaatverandering in perspectief Klimaatverandering stopt niet bij de gemeentegrens en deze verandering is inmiddels zichtbaar en meetbaar. Sinds het begin van de temperatuurmetingen in 1901 is de jaartemperatuur in Nederland met ruim 2 graden toegenomen. De temperatuur in Nederland stijgt daarbij sneller dan het wereldgemiddelde. Het jaar 2020 is samen met 2014 het warmste jaar sinds de metingen begonnen in 1901, gemiddeld 11,7 graden. Inmiddels is het Klimaatakkoord van Parijs vijf jaar oud en kan de eerste balans worden opgemaakt. Duidelijk is dat de maximaal afgesproken stijging van 2 graden niet gehaald wordt, tenzij er snel CO2 gereduceerd wordt. De aarde stevent nu af op 3 graden opwarming. Ook op andere vlakken is de verandering meetbaar. Voor het derde achtereenvolgende jaar was in 2020 sprake van grote droogte. Er is sprake van verlies aan biodiversiteit en het aantal exoten neemt toe. De hoeveelheid zee-ijs die in 2020 na de zomer op de Noordpool is overgebleven, is de op een na kleinste hoeveelheid ooit. Tijdens de Klimaattop in 2020 heeft de Verenigde Naties de deelnemende landen gevraagd om de klimaatnoodtoestand uit te roepen. De Europese Unie heeft de klimaatnoodtoestand al in 2019 uitgeroepen.

De Nederlandse overheid pleit in Europa voor het verhogen van de doelstelling naar 55% CO2-reductie in 2030. Het Europees Parlement spreekt over verhoging tot 60%. Een hogere doelstelling zal gevolgen hebben voor decentrale overheden en de middelen die zij daarvoor nodig hebben. De mondiale verandering vraagt om een doelgerichte lokale aanpak. Daarom kan het Velsense klimaat- en duurzaamheidsprogramma niet los worden gezien van de (inter)nationale situatie. Velsen werkt aan een breed palet aan afspraken en maatregelen om samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke instanties ons aandeel te leveren in de benodigde reductie van de CO2-uitstoot en het aanpassen aan het veranderende klimaat.

Subdoelstelling 1.2.1: Waarborgen van een gezonde leefomgeving

Wat hebben we gedaan? Luchtkwaliteit en gezondheid De luchtkwaliteit staat onder druk door industriële activiteiten en gemotoriseerd verkeer op wegen en water. Luchtverontreinigingen zoals fijnstof hebben een direct effect op de gezondheid. Daarom stelde gemeente Velsen met de andere IJmondgemeenten en de provincie een conceptprogramma Gezondheid en Luchtkwaliteit op. Het programma omvat gezondheidsmaatregelen en (gebiedsgerichte) maatregelen die de luchtkwaliteit verbeteren. Samen met andere overheden werkt de gemeente hiermee toe naar het behalen van de adviesnormen van de Wereldgezondheidsorganisatie in 2030. Bij het opstellen van het programma is een breed participatietraject doorlopen. Het programma wordt voor de zomervakantie van 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. We namen in 2020 wederom maatregelen vanuit IJmond bereikbaar, GreenBiz en het stimuleren van schone brandstoffen voor de scheepvaart (zie paragraaf 1.2.2).

Pagina 39

Overdracht bodemtaken Met de intrede van de Omgevingswet (naar verwachting 1 januari 2022) draagt de provincie Noord Holland bodemtaken over aan de gemeente. Het gaat hierbij om de vergunningverlening, toezicht en handhaving. Omgevingsdienst IJmond (ODIJ) voert deze taak op dit moment uit naam van de provincie uit. Om inzicht te krijgen in de omvang van de taken, maakte ODIJ een overzicht van locaties uit haar bodemsysteem die straks onder het bevoegd gezag van de gemeente vallen. Extra aandacht ging uit naar voormalige stortlocaties en nazorglocaties (dit zijn gesaneerde locaties met nazorgverplichtingen zoals het in standhouden van een leeflaag en/of verhardingslaag op de verontreiniging). Bij deze locaties kunnen nog maatregelen noodzakelijk zijn. ODIJ zal dit verder onderzoeken en met de provincie bespreken via het bestuurlijk bodemberaad.

Reguliere activiteiten Vergunningverlening Gemeente Velsen heeft de vergunningverlening voor milieuactiviteiten overgedragen aan Omgevingsdienst IJmond (ODIJ). ODIJ gaf in 2020 drie vergunningen af en handelde 62 meldingen af in het kader van het Activiteitenbesluit en overige milieuregelgeving. Een aantal bedrijven waarvoor Gedeputeerde Staten het bevoegde gezag is en waarvan de vergunningverlening, toezicht- en handhavingstaken (VTH) worden uitgevoerd door Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. ODIJ is namens de gemeente Velsen wettelijk adviseur in de milieuvergunningprocedures voor deze bedrijven en adviseerde in 2020 op een vijftal vergunningaanvragen van Tata Steel. Ruimtelijke advisering De stikstofproblematiek had ook in 2020 effect op de snelheid van de procedures voor ruimtelijke ontwikkelingen. Toch behaalde de gemeente een succes door twee woningbouwplannen bij de provincie in te (laten) dienen voor registratie in het stikstofregistratiesysteem. Deze plannen komen in aanmerking voor een vergunning in het kader van de Wet natuurbescherming. Hierbij wordt de stikstofuitstoot van deze projecten gecompenseerd door de landelijke snelheidsverlaging op snelwegen. De snelheidsverlaging heeft een grote daling van de stikstofuitstoot tot gevolg, waardoor er ruimte voor ruimtelijke plannen ontstaat. De provincie heeft een Handreiking stikstofvrije nieuwbouw uitgereikt.

Omgevingsdienst IJmond heeft de handreiking beoordeeld op het nut voor de gemeente. Door het toepassen van bijvoorbeeld duurzame werkvoertuigen, slimme bouwlogistiek, groene daken, elektrische oplaadpunten wordt de stikstofuitstoot minimaal. De gemeente wil dit gebruiken bij het project Hofgeest. ODIJ adviseerde ook over de milieu- en natuuraspecten bij ruimtelijke projecten zoals de Energiehaven (zie ook tekst bij subdoelstelling 1.1.1). Geluid ODIJ rondde de voorbereidingen voor de geluidsanering van negen woningen aan de Hagelingerweg/Van den Vondellaan door gevelisolatie af. In 2021 start de uitvoering. De gemeente heeft via de Bestuurlijke regie Schiphol (BRS) een zienswijze ingediend op de concept Luchtvaartnota 2020-2050. Deze zienswijze betrof forse kritiek op het gebrek aan samenhang van belangrijke aspecten en het nemen van een voorschot op verdere groei van de luchtvaart. In navolging van de BRS-reactie diende onze regio (Haarlem-IJmond-Alkmaar) ook een kritische zienswijze in. De gemeente diende daarnaast een lokale zienswijze in. In november is de definitieve Luchtvaartnota 2020-2050 gepubliceerd.

Pagina 40

Bodem De gemeente heeft het verplaatsen van grond bij projecten geregeld met de Nota bodembeheer en een Bodemkwaliteitskaart. In 2020 actualiseerde de gemeente de Bodemkwaliteitskaart met gegevens over poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS). Deze stoffen blijken landelijk in de bodem te zitten. De Bodemkwaliteitskaart bevatte geen gegevens over PFAS, waardoor verplaatsen van grond niet meer mogelijk was. Daarom heeft ODIJ bodemonderzoek naar PFAS gedaan. Met de actualisatie is het verplaatsen van grond weer toegestaan. Verder adviseerde ODIJ over bodemonderzoeken voor projecten zoals Broekeroog, Lagersstraat, Pontweg en Watervlietstraat. Asbest Het landelijk asbestverbod is voorlopig uitgesteld. Toch blijft asbest een gevaarlijke stof die niet in een veilige leefomgeving thuis hoort. De gemeente stuurde daarom een brief naar eigenaren van panden met asbesthoudende daken. In de brief wijst de gemeente op het risico van asbestdaken voor de gezondheid. De eigenaren worden daarom geadviseerd om hun asbesthoudende dak te onderzoeken en te saneren. Tegelijk worden de eigenaren getipt om bij sanering ook dakisolatie of zonnepanelen te plaatsen. Hierbij is verwezen naar de subsidie Collectieve Energieprojecten Velsen (zie ook subdoelstelling 1.2.2).

Subdoelstelling 1.2.2: Bewustmaken en stimulering duurzame samenleving

Wat hebben we gedaan? Nieuw milieubeleidsplan Door de komst van de Omgevingswet maken de kaders voor duurzaamheid in de toekomst onderdeel uit van de Omgevingsvisie en de daaruit voortvloeiende gebiedsvisies en beleidsprogramma’s. De Omgevingsvisie is inmiddels in voorbereiding en 2021 is een transitiejaar. Vanuit milieu en duurzaamheid worden de bouwstenen voor de Omgevingsvisie aangeleverd. Daarnaast is de gemeente bezig met een lokaal klimaatakkoord om samen met de doelgroepen uit de lokale samenleving energie te besparen en duurzame energie op te wekken. Hiermee wil de gemeente een versnelling van de CO2- reductie realiseren. Het huidige milieubeleidsplan blijft net als alle andere gemeentelijke beleidskaders van kracht tot de Omgevingsvisie het beleidsplan definitief vervangt. Programma Klimaat en Duurzaamheid De hierboven beschreven complexe opgave heeft baat bij een programmatische aanpak, omdat zowel de lokale als de nationale ambities een langere looptijd hebben, waarbij de route niet op voorhand vastligt. De uitvoering van deze opgave is een organisatiebrede opgave. Het multidisciplinaire karakter van het programma overschrijdt echter ook de grenzen van de eigen organisatie. Zowel ‘verticaal’: Rijk, provincie, gemeente als ‘horizontaal’: IJmond. Zuid-Kennemerland, Noordzeekanaalgebied, MRA.

Ook de waterschappen en niet te vergeten de Omgevingsdienst IJmond (ODIJ) als milieuafdeling van Velsen en verantwoordelijk voor zowel beleidsvoorbereiding als uitvoering van een belangrijk deel van het programma. Het is evident dat een goede samenwerking met andere overheden en onze buren een belangrijke voorwaarde is voor succes. Iedereen is nodig om de realisatie van het plan mogelijk te maken. Daarbij wordt niet bij nul begonnen. Alle betrokken partijen werken al langere tijd aan de genoemde opgaven.

Pagina 41

In 2020 is daarom parallel aan die inzet gewerkt aan het opstellen van het programma Klimaat en Duurzaamheid. Het programmaplan is gebaseerd op de visie van de gemeenteraad en de missie van het college. Dit uitvoeringsdocument is in 2020 op hooflijnen gereed gekomen. Het geeft de te volgen strategie om de doelen te behalen, de randvoorwaarden, met welke inspanningen die strategie wordt geconcretiseerd en wat de beoogde resultaten zijn. Het programma moet opleveren: 1. Een organisatie-brede samenwerking 2. De gevraagde bijdrage aan landelijke klimaatafspraken 3. Bescherming tegen droogte en wateroverlast 4. Hulp bieden voor een duurzame transitie 5. Bijdragen aan een groener Velsen 6. Economische kansen benutten Communicatie Het Programma Duurzaamheid en Klimaat draait om samenwerking tussen bestuurders en de gemeentelijke organisatie en burgers, bedrijven en maatschappelijke instanties. Doelgerichte communicatie vervult hierin een sleutelrol, het is een noodzakelijke randvoorwaarde voor het slagen van het programma. De enorme maatschappelijke verandering en het omvangrijke thema vragen om een communicatiestrategie waarin de gemeenschap centraal staat. Door informatie te stroomlijnen, kennis te ontwikkelen en te delen en mensen samen te brengen, komt een gemeenschap in beweging. De drie hoofddoelen zijn: verhelderen, verbinden en de weg wijzen.

Eind 2019 zijn we van start gegaan met deze strategie. De strategie bepaalt hoe communicatie wordt ingezet om de doelen uit het programma zo goed en snel mogelijk te behalen. Dus welke manier van communiceren (qua toon, boodschap, vorm en kanaal) wij kiezen om deze doelen binnen budget en gesteld tijdpad te realiseren. De communicatiestrategie ondersteunt het programma en helpt bij het maken van keuzes. Op basis van deze strategie is de video- en vlog campagne met onze klimaatvloggers en het jeugdklimaatvlogteam gedaan. Er is een Nieuwsbrief Duurzaam Velsen opgestart voor geïnteresseerden in klimaat en duurzaamheid. De website en de gids Duurzaam Velsen zijn uitgebreid. Ook is er, op basis van het gemeentelijke CO2 -reductieplan samen met GreenBiz IJmond een webinar georganiseerd. De behaalde resultaten zijn ook in één oogopslag te lezen in het jaaroverzicht 2020 programma Klimaat en Duurzaamheid https://www.velsen.nl/duurzaam-velsen. Lokaal Klimaatakkoord Voor Nederland ligt er een grote uitdaging om de klimaatdoelstellingen te behalen. Voor de Velsense bijdrage daaraan moet lokaal worden samengewerkt. Met het Lokaal Klimaatakkoord maakt de gemeente Velsen zichtbaar welke inspanningen geleverd worden om de nationale en internationale klimaatdoelen op het gebied van op CO2-reductie te halen.

Om deze doelen samen te bereiken sluit de gemeente met inwoners, organisaties en bedrijven een Lokaal Klimaatakkoord af. Het doel van deze afspraken is om als procesversneller toe te werken naar minimaal 49% CO2-reductie in 2030 ten opzichte van 2019. In 2020 is onderzoek gedaan naar een goed werkbare vorm voor het Lokaal Klimaatakkoord. Tijdens de raadssessie van 19 november 2020 werd de eerste opzet voor het Lokaal Klimaatakkoord gepresenteerd.

Pagina 42

In samenspel verduurzamen bestaande bouw De gemeente geeft een impuls aan de verduurzaming van de bestaande bouw (woningen en bedrijven) in samenspel met bedrijven en inwoners. Hieronder staan de resultaten vermeld. Green Deal GreenBiz Aan het begin van 2020 zijn de gemeente, de vereniging GreenBiz en Omgevingsdienst IJmond samen een Green Deal aangegaan. Met de Green Deal hebben de partijen afgesproken om GreenBiz naar een hoger niveau te tillen. De Green Deal houdt het volgende in: • Energiebesparing en de opwek van zonne-energie voortzetten; • het realiseren van energiepositieve bedrijfsterreinen door meer zonne-energie op te wekken dan verbruikt wordt. De opgewekte zonne-energie wordt uitgewisseld tussen de deelnemende bedrijven via het platform GreenBiz Energy; • uitbreiden van de activiteiten GreenBiz met het voorkomen en hergebruiken van afvalstoffen waarmee een circulaire economie zonder afvalstoffen wordt gestimuleerd. Resultaten: • bij 158 ondernemers zijn energiescans op de bedrijventerreinen in de gemeente Velsen uitgevoerd; • Van deze bedrijven sloten 26 bedrijven aan op de Green Deal; • 37 bedrijven namen maatregelen (Led verlichting, PV-panelen, laadpalen, warmtepompen en isolatie) waarmee totaal op jaarbasis ruim 334.108 kWh elektriciteit en jaarlijks 5.558 m3 gas bespaard wordt. Dit komt overeen met een jaarlijkse CO 2 -verlaging van 197,6 ton.

• De bedrijven investeerden in totaal € 204.000; • Op basis van de totaal uitgevoerde energiescans en de huidige gerealiseerde CO 2 verlaging, is de verwachting dat er een minimale jaarlijkse CO2 -reductie van 860 ton wordt gerealiseerd met dit project. Dit zou 9% van het totale besparingspotentieel zijn; • Eind 2020 zijn er in totaal elf bedrijven als afnemer aangesloten bij GreenBiz Energy, waarvan één uit de gemeente Velsen. Verder zijn er twee bedrijven met zonnepanelen op het dak aangesloten. Deze zijn samen goed voor een jaarproductie van 190.000 kWh. De jaarlijkse CO2- verlaging moet daarmee uitkomen op 88 ton; • Upcycle Your Waste is een Europees project waar verschillende landen hun kennis en kunde over het voorkomen en hergebruiken van afvalstromen bundelen. Bij upcycling worden ongewenste of nutteloze materialen en stoffen (afval) veranderd tot een nieuw product met een hogere waarde. In het voorjaar startte GreenBiz een pilot waarbij 200 afvalscans werden aangeboden aan bedrijven op de IJmondse bedrijventerreinen. Eind 2020 zijn ca. 130 scans door Klimaatroute uitgevoerd. Corona vertraagde de planning; • Eind 2020 is er ook gewerkt aan het educatieplatform voor bedrijven. We presenteerden het educatieplatform tijdens een door ons georganiseerd webinar op 11 februari.

Besparingsmogelijkheden bij woningen: Regeling Reductie Energie Omgevingsdienst IJmond ontving in het kader van de landelijke Regeling Reductie Energiebesparing (RRE) een uitkering voor gratis energiescans en energiebesparing voor de particuliere woningeigenaar in de vorm van energiebesparingsboxen. Energiek Velsen en Klimaatroute voeren de scans uit en geven vervolgens energiebesparingsadviezen. De energiebespaarboxen zijn uitgedeeld op markten en bij het nieuwe mobiele energieloket op locatie. Dit is een trailer van het Duurzaam Bouwloket met daarin een presentatie van allerlei duurzame maatregelen. Energiek Velsen heeft al 1.410 collectieve of persoonlijke adviezen of boxen afgegeven. Klimaatroute gaf al aan 484 woningeigenaren een energieadvies. In totaal zijn er dus bij 2.505 woningeigenaren energiebesparende maatregelen getroffen in de vorm van het geven van een energieadvies en/of het uitdelen van een energiebespaarbox. Daarnaast is er in totaal met 6.528 inwoners persoonlijk contact geweest over verduurzaming. Het doel van de regeling is dat 2.022 woningeigenaren besparende maatregelen hebben getroffen en dat we in totaal 4.291 woningeigenaren in Velsen bereiken in deze regeling. We hebben deze doelstelling al gehaald voor het einde van de looptijd van de RRE (31 maart 2021). Pagina 43

Regionaal Energiebesparingsprogramma 2019-2021 Velsen neemt deel aan het regionaal energiebesparingsprogramma 2019-2021 (REP). Het REP is een regionaal samenwerkingsverband in de IJmond en Zuid-Kennemerland waarbij 50% gefinancierd wordt vanuit de provincie en 50% vanuit de gemeenten. De gemeenten voeren gezamenlijk energiebesparende projecten en acties uit waaronder het volgende: wijkgerichte aanpakken, inzet van mobiele duurzame showrooms, collectieve inkoopacties, opleidingstrajecten energiecoaches, ondersteuningsprojecten voor Verenigingen van Eigenaren, lidmaatschap HIER, campagnes en deelname aan de duurzame nationale huizenroute. Dit leidde tot de onderstaande resultaten (op regionaal niveau). Bijna 50.000 inwoners zijn bereikt. Zij hebben in totaal 3.629 energiebesparende maatregelen getroffen, zoals het installeren van zonnepanelen, plaatsen van isolatiemaatregelen of vervangen van de CV-ketel of ventilatiebox voor een energiezuinigere variant. Er is in 2020 voor € 659.000 aan projecten uitgevoerd. In de regio is voor ongeveer 11,5 miljoen euro aan duurzame maatregelen uitgevoerd door inwoners naar aanleiding van acties vanuit dit programma. De spin-off ratio is daarmee: 1/17,5. Dus voor elke euro wordt ter waarde van 17,5 euro aan duurzame maatregelen getroffen.

Transitievisie warmte (TVW) en wijkuitvoeringsplannen Op dit moment wordt de Transitievisie Warmte (TVW) opgesteld. Met de TVW Velsen geven we inzicht in de totale opgave en kansrijke oplossingen voor de overstap van aardgas naar duurzame verwarmingstechnieken. Daarnaast geeft de TVW een logische volgorde en tempo voor het aardgasvrij maken van de eerste wijken in de gemeente. Voor het opstellen van de TVW hield de gemeente in 2020 bijeenkomsten met stakeholders zoals PWN, Liander, Woningbedrijf Velsen, Velison Wonen, Energiek Velsen en de Hoogheemraadschappen. Deze bijeenkomsten hebben de kansrijke wijken in beeld gebracht en welke (alternatieve) warmteoplossingen per wijk voor de hand liggen. Samen met bewoners en de raad zijn sessies gehouden om criteria vast te stellen die bepalen in welke volgorde de wijken worden aangepakt. De TVW wordt momenteel vastgesteld en voorbereid op besluitvorming. De TVW zal minimaal elke vijf jaar geëvalueerd worden. Regionale Energiestrategie (RES) De deelregio IJmond & Zuid-Kennemerland heeft de ambitie om in 2030 0,45TWh (Terra Watt uur) extra duurzame energie op te wekken. Deze ambitie en de bijbehorende zoekgebieden zijn vastgelegd in de concept RES. Deze worden in 2021 meegenomen in de RES 1.0. De RES is een continu proces en wordt iedere twee jaar geactualiseerd.

Hiermee ontstaat ruimte voor nieuwe initiatieven en inzichten, waarbij ook kan worden ingespeeld op maatschappelijke ontwikkelingen. Samen met anderen op zoek naar mogelijke locaties voor energie uit zon & wind De gemeenten in de regio IJmond & Zuid-Kennemerland bekeken in het begin van 2020 welke gebieden in deze regio kans bieden voor grootschalige energieopwekking uit vooral zon en wind. Dit deden ze samen met maatschappelijke organisaties, inwoners en belanghebbenden Deze gebieden noemen we de zogenaamde zoekgebieden. Vanaf september 2020 bekijkt de gemeente Velsen, samen met de gemeente Beverwijk en Heemskerk welke mogelijkheden er binnen de zoekgebieden in de IJmond zijn. Hiervoor is eerst gekeken naar de stedelijke, landschappelijke en technische beperkingen. Denk daarbij aan hoogtebeperkingen door vliegverkeer van en naar Schiphol, afstanden tot woningen en beperkingen vanwege UNESCO-gebied. Als uitkomst hiervan blijven er binnen de IJmond, voor nu, een aantal locaties over voor het mogelijk plaatsen van windturbines of zonnepanelen. Deze uitkomsten zijn een eerste verkenning. Er zijn nog veel zaken die afgewogen moeten worden zoals maatschappelijke belangen, technische aspecten, landschappelijke inpassing en belangen van grondeigenaren.

Pagina 44

Vroegtijdige afstemming warmtebronnen Daarnaast is de Regionale Structuur Warmte (RSW) een belangrijk onderdeel van de RES. De RSW wordt als warmte hoofdstuk binnen de RES toegevoegd.. Het doel hiervan is inzichtelijk te maken welke warmtebronnen beschikbaar zijn in de regio en wat de gemeente aan warmtecapaciteit tot haar beschikking heeft. Indien de warmtebronnen bovengemeentelijke potentie hebben, zoekt men daar op regionaal niveau vroegtijdige afstemming over. De RSW voor IJmond en Zuid-Kennemerland wordt via het MRA programma WarmteKoude uitgevoerd. De gemeente Velsen participeert actief in dit traject samen met ODIJ. Regioplan Het college van Velsen is vertegenwoordigd in het Bestuursplatform Energietransitie Noordzeekanaalgebied (NZKG). Op 30 juni 2020 is, na instemming van het Bestuursplatform, het Regioplan voor de industrie in het Noordzeekanaalgebied aangeboden aan minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat. Dit Regioplan is de actualisering van het aanbod vanuit de Klimaattafel Industrie NZKG van eind 2018. De opgave in het NZKG voor de Industrie zoals afgesproken in het Klimaatakkoord bedraagt 4,3 Megaton CO2 - reductie voor 2030. Met de huidige projecten zoals opgenomen in het Regioplan wordt deze doelstelling gehaald. De regio gaat versneld de infrastructuur op orde brengen voor CO2, waterstof, elektriciteit en warmte.

De netwerken worden hierbij niet los van elkaar gezien, maar als een samenhangend hybride energiesysteem ontwikkeld. Hierbij moeten ruimte, milieuruimte en kosten in beeld worden gebracht om zo onderbouwd integrale afwegingen te kunnen maken. Het Bestuursplatform gaf hiervoor TNO opdracht om een tool te ontwikkelen. Voor de ruimtelijke afwegingen rondom de energietransitie en stedelijke ontwikkeling is het Noordzeekanaalgebied in het kader van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) aangewezen als NOVI gebied. Dit betekent dat het Rijk samen met de regio werkt aan de grote ruimtelijk-fysieke opgaven om de energietransitie te realiseren. Klimaatatlas verbetert inzicht in klimaateffecten De opwarming van de aarde heeft lokaal verschillende gevolgen. Er zal steeds vaker sprake zijn van langdurige droogte in de zomer, meer grondwateroverlast in de winter, meer extreme hoosbuien, meer hitte. Ook zijn er gevolgen zoals het verlies van biodiversiteit, meer verzilting, meer blauwalg, meer exoten en meer onkruidgroei. Deze gevolgen vormen een risico voor de volksgezond en de leefbaarheid en kunnen leiden tot overlast en schade. Voor de thema's (grond)wateroverlast en hitte zijn de gevolgen opgenomen in de verbeterde klimaatatlas. De gevolgen zijn bepaald volgens de richtlijnen van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie.

De klimaatatlas is in 2020 met behulp van meer data, meer detail en aanvullende onderwerpen geactualiseerd en geeft een verbeterd inzicht in de lokale klimaateffecten. De klimaatatlas is een goed instrument om gericht maatregelen te nemen om de ongewenste effecten te verkleinen. We noemen dit klimaatadaptatie. Verduurzamen gemeentelijke organisatie In programma Organisatie en financiën wordt de inzet toegelicht om de gemeentelijke organisatie te verduurzamen. Dit betreft: • Duurzaam en circulair inkopen • Verduurzamen gemeentelijk vastgoed IJmond bereikbaar De reisbewegingen van het personeel van de gemeente Velsen is in 2019 eerder al met een mobiliteitsscan onderzocht. Op basis van de uitkomsten van de scan hebben we afgelopen jaar gekeken hoe thuiswerken, meer fietsen, elektrisch rijden n deelmobiliteit kunnen verbeteren. Hiertoe heeft IJmond Bereikbaar een aantal sessies met het personeel gehouden. Om dit te bereiken zijn een aantal randvoorwaarden voor succes opgesteld om het gewenste gedrag te stimuleren. Denk bijvoorbeeld aan het aanpassen van de kilometervergoeding ten gunste van fietsers, flexibele werktijden om de spits te kunnen mijden en duidelijke afspraken over thuiswerken en op kantoor werken. Zie ook programma Wonen en leven in Velsen. Pagina 45

Op IJmondiaal niveau zijn werkgevers gestimuleerd om het personeel op de fiets naar het werk te laten gaan. De volgende resultaten zijn behaald: • Een stijging van 15% van het aantal werknemers (3.682) die met de fiets naar het werk gaat • de fietsapp Toogethr Cycles is bijna 1.000 keer gedownload • 925 werknemers maakten gebruik van Rideshare (het nieuwe carpoolen) • De fietsreizen en Rideshare leveren samen een besparing van circa 182 ton CO 2. • Voor 2021 zijn verdere afspraken met bedrijven gemaakt over thuiswerken en duurzaam woonwerkverkeer. Voor de Werkgeversaanpak Goederenvervoer ging IJmond Bereikbaar in 2020 een verdere samenwerking aan met de topsector logistiek. De afgelopen drie jaar werd er al samengewerkt aan meer vervoer over het spoor of water in de regio. Deze samenwerking is nu uitgebreid met het maken van scans van de logistiek van bedrijven en de gerelateerde uitstoot in kaart te brengen. Op basis van deze gegevens kunnen bedrijven worden geholpen om efficiënt CO 2 te besparen. Daarnaast wordt met bedrijven gekeken welke kansen er zijn voor de inzet van duurzamer energiedragers zoals elektrisch rijden, waterstof en biobrandstoffen. Hiermee worden de eerste stappen gemaakt naar een nul uitstoot distributie van goederen. KIMO gaat voor schone zeeën en kusten in Europa De gemeente Velsen is lid van KIMO.

Dit is een Europese milieu- en veiligheidsorganisatie voor 160 lokale overheden rond de noordelijke zeeën. Velsen is voorzitter van KIMO Nederland én België (35 gemeenten) en draagt op deze manier bij aan de doelstelling voor schone zeeën en kusten. De EU ziet KIMO Nederland/België als voorbeeld-kennisinstituut op het gebied van schone zeeën. KIMO heeft in 2020 samen met andere partijen zoals Rijkswaterstaat bijeenkomsten georganiseerd over bijvoorbeeld Fishing for Litter en de Green Deal schone stranden. Daarnaast wisselde KIMO kennis en ervaring uit op Europese bijeenkomsten. Meer Waarde uit Afval - ook in de hoogbouw We willen in Velsen de scheiding van huishoudelijk afval verbeteren en de doelstelling van 100 kg restafval per bewoner halen. Daarom is in 2020 gesproken over het invoeren van het recycletarief. Daarvoor zag de gemeenteraad nog een aantal knelpunten met betrekking tot hoogbouw en heeft het college gevraagd om een voorstel te maken. Er is verder gegaan met maken van plannen om extra containers bij de hoogbouw in Velsen te plaatsen. Er is nog niet gestart met het plaatsen van deze containers omdat dit afhankelijk is van de invoering van het recyletarief waar nog geen besluit over genomen is. Zonder nog tot plaatsing van containers over te gaan zijn er verdere plannen gemaakt om extra containers te plaatsen bij hoogbouw.

De eventuele invoering van een recycletarief houdt daar verband mee. Huishoudelijk afval In 2020 had gemeente Velsen te maken met een grote stijging van afvalverwerkingskosten en dalende papierinkomsten. De oorzaak hiervan is de stijging van de marktprijzen voor het verwerken van afval en de hoeveelheid afval. Deze trend is ingezet in 2019. De gemeente Velsen heeft nog niet eerder te maken gehad met grote prijsschommelingen. De controlecyclus van de gemeente was hier nog niet op voorbereid. In 2020 is samen met HVC een nieuwe controle ingesteld. Daardoor krijgt de gemeente nu een “voorspelling” op de eindfactuur van ieder kwartaal. Deze aanpassing is gebaseerd op actuele prijzen en hoeveelheden afval. Op deze manier kunnen we op tijd reageren op veranderingen. Door de coronacrisis brengen we veel meer tijd thuis door en doen we meer aan online winkelen. Dit leidde tot intensiever gebruik van afvalcontainers die dat soms niet aankonden.

Pagina 46

HVC en Afvalschap IJmond Zaanstreek Velsen zette in 2020 de laatste stappen om zelfstandig aandeelhouder te worden en uit het Afvalschap IJmond Zaanstreek (AIJZ) te treden. In december heeft Velsen voor het eerst als zelfstandig deelgenomen aan de aandeelhoudersvergadering. Alle rechten en plichten van het aandeelhouderschap van HVC zijn daarmee overgegaan van AIJZ naar Velsen. ReinUnie De drie gemeenten in de IJmond die deelnemer zijn in de ReinUnie, denken erover om de ReinUnie op te heffen. Dat is door het bezit van vastgoed en lopende verplichtingen bij HVC een ingewikkelde situatie. Hoewel digitaal overleg over het algemeen goed gaat, heeft het de voorkeur deze situatie ‘aan tafel’ op te lossen. We verwachten in de loop van 2021 dat proces weer te starten.