Getekende zienswijze college Uitdaagrecht.pdf

De gemeenteraad van Velsen T.a.v. Griffie Dudokplein 1 1971 EN IJMUIDEN

DOMEIN PUBLIEK EN BESTUUR

Gemeente Velsen Dudokplein 1 1971 EN IJMUIDEN T 14 0255 F 0255 567 760 www.velsen.nl E info@velsen.nl Correspondentieadres Postbus 465 1970 AL IJmuiden

Uw kenmerk

Ons kenmerk

Voor informatie

Bijlagen

Datum

-

10238-2022

E.J.A. Van 't Hart 0255 567511

-

1 februari 2022

Onderwerp

Zienswijze op initiatiefraadsvoorstel Uitdaagrecht

Geachte leden van de gemeenteraad,

Op donderdag 20 januari 2022 heeft uw raad gesproken over het initiatiefraadsvoorstel met betrekking tot het invoeren van het Uitdaagrecht in Velsen. Dit initiatiefraadsvoorstel kon rekenen op de steun van aanwezigen, maar riep ook de vraag op of dit voor de gemeentelijke organisatie uitvoerbaar is. De gemeentewet biedt ons de mogelijkheid voorafgaand aan de besluitvorming wensen en bedenkingen te uiten over het initiatiefraadsvoorstel en de daarbij behorende bestuursopdracht. Van die mogelijkheid maken wij graag gebruik. Het uitdaagrecht gaat over het overnemen of anders uitvoeren van gemeentelijke taken door bewoners en/of maatschappelijke organisaties. Dit als een bijzondere vorm van participatie. Het gaat hierbij om een lokale voorziening of gemeentelijke taak, zoals opgenomen in de gemeentebegroting. Dit betekent iets voor de ambtelijke organisatie zoals: •

• • • • • • •

Het ontvangen van een initiatief in het kader van het uitdaagrecht en hierop te reageren. Hier is nog geen procedure voor, maar het is lijn met beleid van de Rijksoverheid om binnen 3 weken te reageren over hoe het initiatief behandeld wordt. Een intake van dit initiatief. Dus een inschatting maken wat dit voor zowel de initiatiefnemer als de gemeente betekent en wat er nodig is om het verder te krijgen. Het beoordelen of het initiatief in aanmerking komt voor het uitdaagrecht. Of wellicht op een andere manier ondersteund kan worden. Het bespreken van verwachtingen m.b.t. tot participatie over het initiatief door initiatiefnemer en het beoordelen van de uitkomsten hiervan. Het maken en vastleggen van afspraken met de initiatiefnemer. Het voorbereiden van een besluit door het college van B&W. Het mogelijk overdragen van budget aan initiatiefnemers. Tussentijds overleg met initiatiefnemers en gezamenlijke evaluatie van het project.

•

Regelmatige communicatie over het initiatief via onder meer de website en social media van de gemeente, zodat Velsenaren weten dat dit uitdaagrecht bestaat.

2. Het werken met het uitdaagrecht is nieuw voor de gemeentelijke organisatie. Het is anders dan de behandeling van reguliere initiatieven. Medewerkers gaan meer de rol van procesbegeleider vervullen en zullen minder met de inhoud bezig zijn. Hier zal kennis en ervaring mee opgedaan moeten worden. 3. Uit de bespreking over het uitdaagrecht in de sessie kwam de vraag naar voren of het uitdaagrecht niet onnodig veel extra ambtelijke tijd en inzet zou vragen. De ervaring bij andere gemeenten leert dat het aantal initiatieven dat als uitdaagrecht wordt ingediend beperkt is. Zowel in aantal als in omvang. Dit perspectief zal voor Velsen waarschijnlijk niet veel anders zijn. 4. De gemeentelijke organisatie werkt aan taken die in de gemeentelijke begroting zijn opgenomen. Dit betekent dat hier sowieso uren in gestoken worden om desbetreffende taken te realiseren. Een mogelijk effect van het uitdaagrecht is dat de ambtelijke uren meer in de begeleiding van inwoners bij het initiatief worden gestoken in plaats van in het uitvoeren van de gestelde taak. Dit zal de tijd moeten leren. Het uitdaagrecht is vooral bedoeld om verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de gemeentelijke taak uit handen te geven of te delen. Het uitdaagrecht wordt onderdeel van een training voor medewerkers die nauw verbonden zijn bij initiatieven van derden. Er zijn wel een paar kanttekeningen te plaatsen: 1.

Nu komen initiatieven nog via allerlei kanalen binnen. Bijvoorbeeld via de gemeenteraad. Er is nog geen duidelijk loket voor (bewoners)initiatieven in het kader van het uitdaagrecht. Dit maakt deel uit van de ontwikkeling naar een proces waarbij, in het kader van de omgevingswet, alle initiatieven via een (digitaal) loket verlopen. Dit zou ook gelden voor bewonersinitiatieven en voor initiatieven in het kader van het uitdaagrecht. 2. De coördinatie van bewonersinitiatieven en initiatieven in het kader van het uitdaagrecht is kwetsbaar. Dit omdat deze nu slechts bij een persoon belegd is, namelijk de wijkrelatiemanager. Deze wijkrelatiemanager is in oktober 2021 gestopt. Deze functie wordt nu tijdelijk ingevuld totdat naar verwachting medio april 2022, een nieuwe adviseur samenspel dit overneemt. Deze krijgt dan onder andere een coördinerende rol bij bewonersinitiatieven. 3. Het is niet duidelijk of, en zo ja hoeveel extra kosten het begeleiden van initiatieven in het kader van het uitdaagrecht met zich meebrengt. Ervaringen in het land leren dat eventuele extra kosten in het overgrote deel van de gevallen (zeer) beperkt gehouden kunnen worden. 4. Veel uitgaven in de gemeentelijke begroting zijn moeilijk te herleiden naar het (micro)niveau van het uitdaagrecht. De bedragen in de begroting zijn vaak generiek in plaats van specifiek.

Een voorbeeld is als een groep bewoners het onderhoud van een groenstrook wil overnemen, maar er niet in de begroting staat wat dat onderhoud van die specifieke groenstrook de gemeente per jaar kost. We zullen moeten leren hoe hiermee om te gaan. 5. Ook zijn de ambtelijke uren die nu niet besteed hoeven worden aan het uit te dagen onderwerp lastig te herleiden. Het wegvallen van deze uren is mede van invloed op de totale

kosten van een taak. Maar er worden wel weer uren ingezet voor de begeleiding van het proces en, in sommige gevallen, ook voor het toevoegen van inhoudelijke kennis. 6. Nieuwe initiatieven voor taken die nog niet een begroting zijn opgenomen kunnen via het uitdaagrecht per definitie (nog) niet worden overgenomen. Dit is immers een randvoorwaarde die gekoppeld is aan het uitdaagrecht. Als het om een initiatief gaat dat nog niet als taak in de begroting is opgenomen, kan hiervoor wel een bewonersinitiatief worden gestart. Het bovenstaande overziend dienen wij de volgende zienswijze op het initiatiefraadsvoorstel in: • Het college staat positief tegenover de invoering van het uitdaagrecht in Velsen. In het initiatiefraadsvoorstel is sprake van een proefperiode van 2 jaar waarna de raad geïnformeerd wordt over de uitkomsten van deze proefperiode. Het college stelt voor om de invoering niet te beperken tot twee jaar, maar deze voor onbepaalde tijd in te voeren waarbij in de komende twee jaar geleerd wordt hoe je dit nu het beste doet. Dit vanuit een intentie van meewerken aan het initiatief, maar ook kritisch durven zijn. • Ook staat in het initiatiefraadsvoorstel om een begeleidingsgroep in te stellen die als opdracht heeft het uitdaagrecht te monitoren en evalueren.

In deze begeleidingsgroep zitten 4 raadsleden, wethouder, 4 inwoners, een vertegenwoordiger van zowel de Participatieraad als van de wijkplatforms. Het advies hierbij is om twee keer per jaar de ervaringen met het uitdaagrecht te toetsen met deze begeleidingsgroep, Zo leren we met elkaar hoe het uitdaagrecht in Velsen een succes kan worden en of dit echt in Velsen past. • Tot slot adviseert het college om gedurende twee jaar (dus tot en met 2023) nog geen afspraken vast te leggen in een verordening. In plaats daarvan de notitie uitdaagrecht Velsen als kader te hanteren voor het beoordelen van initiatieven die in dit kader worden ingediend. Op basis van de geleerde lessen kan na 2023 de participatieverordening alsnog worden aangevuld

Burgemeester en wethouders van Velsen, De secretaris,

De burgemeester,

K.M. Radstake

F.C. Dales