E8 Stand van zaken ontwikkelingen Industrie & Gezondheid IJmond.pdf

GEMEENTE VELSEN

Collegebericht

Weeknummer: 44

Datum vergadering

2-11-2021

Ambtenaar

D. Kostandy

Zaaknummer

129045-2021

Telefoonnr.

0255 567311

Portefeuillehouder(s)

S.Y. Dinjens

E-mailadres

dkostandy@velsen.nl

Bijlagen

4

Onderwerp: Stand van zaken ontwikkelingen Industrie & Gezondheid IJmond

Geachte leden van de raad, Er zijn de afgelopen tijd veel ontwikkelingen geweest binnen het thema Industrie & Gezondheid in de IJmond. De Kamerdebatten in september over de toekomst van Tata Steel hebben sommige ontwikkelingen ook versneld. Met dit collegebericht geven we u een overzicht van de ontwikkelingen en bieden we u inzicht over hoe we daar als IJmond-gemeenten mee om zijn gegaan. Ontwikkelingen rondom Industrie & Gezondheid IJmond In aanloop naar het Kamerdebat van 9 en 16 september jl. over de toekomst van Tata Steel zijn er verschillende ontwikkelingen geweest (zie bijlage 1 voor het totale overzicht). Zo is begin september deel 2 (depositieonderzoek) van het RIVM rapport Gezondheidsonderzoek in de IJmond en de Gezondheidsmonitor 2020 Kennemerland gepubliceerd. Ook is bekend geworden dat de waterstofroute voor Tata Steel technisch gezien haalbaar is (Roland Berger rapport). Hierop kondigde Tata Steelt aan volledig te koersen op de productie van groen staal via de waterstofroute.

Het ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport) gaf half september aan voor vijf punten nog mogelijkheden voor aanscherping op de vergunningen te zien: Kooksfabriek 2, ZZS-minimalisatie, aanscherpen monitoring emissies, uitbreiding Wabo advies Harsco en geurbeleid van de omgevingsdienst (zie bijlage 2: Schriftelijke beantwoording vragen commissiedebat Toekomst Tata Steel door Ministerie van Economische Zaken en Klimaat). Er zijn verschillende moties aangenomen tijdens het debat over de toekomst van Tata Steel in de Tweede Kamer. Onlangs kondigden de Provincie en Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) aan de vergunning van Tata Steel op een aantal zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) aan te scherpen. Bij de ZZS-inventarisatie bij Tata Steel heeft OD NZKG gekeken naar de werkelijke uitstoot en de vergunde uitstoot aan Tata Steel, de situatie op papier. Uit het onderzoek blijkt dat de werkelijke uitstoot van ZZS door Tata Steel het maximaal toelaatbaar risiconiveau niet overschrijdt, maar dat de vergunning op papier bij acht stoffen nog ruimte laat voor aanscherping. OD NZKG scherpt de vergunning hierop aan. Reactie van de IJmondgemeenten op de ontwikkelingen De aankondiging van Tata Steel dat zij kiest voor de waterstofroute zien wij als een positief signaal. Dat biedt perspectief op de haalbaarheid van een toekomst met groen, gezond en veilig staal.

Een staalproductie zonder het gebruik van fossiele brandstoffen, waardoor er én geen CO2-uitstoot meer is, én veel minder uitstoot van schadelijke stoffen.

1

GEMEENTE VELSEN Onze inwoners maken zich echter nu zorgen over hun gezondheid. De resultaten van de diverse onderzoeken onderbouwen die zorgen met feiten. Wij delen die zorgen en vinden dat de negatieve effecten van Tata Steel op de omgeving zo snel mogelijk en zo veel mogelijk moeten verminderen. Daarin hebben niet alleen wij als IJmondgemeenten een rol. We werken nauw samen met de provincie Noord-Holland én we doen een dringend beroep op de Rijksoverheid. Het is mooi dat de Rijksoverheid nu concreet wordt aangesproken op hun verantwoordelijkheid. De IJmond zit nu ook aan tafel bij diverse overleggen met het Rijk, de provincie N-H en Tata Steel. We vinden het van belang dat er mét ons wordt gesproken en niet alleen over ons. We willen onderdeel zijn van het proces om te komen tot een daadwerkelijke verbetering van de leefomgeving en gezondheid voor onze inwoners. Alleen op die manier kunnen we vinger aan de pols houden en druk blijven uitoefenen op onze medeoverheden om stappen te zetten die nodig zijn voor een verbetering van de gezondheidssituatie, met name op korte termijn.

Hoe werken we aan een gezondere IJmond? In “Onze visie op een gezondere leefomgeving IJmond”, die voor de zomer van 2021 is vastgesteld, staat omschreven hoe we als IJmondgemeenten en de provincie Noord-Holland samenwerken aan een gezondere IJmond: • We maken ‘Gezonde leefomgeving’ een vast onderdeel van belangenafwegingen; • We bundelen de krachten van de gezamenlijke overheden door als één overheid te opereren, met name richting industrie en de omgeving; • We voeren programma’s en concrete maatregelen uit die bijdragen aan een gezondere leefomgeving; • We blijven inwoners actief informeren en betrekken. Om de ambities te realiseren zijn er verschillende programma’s opgesteld. Het Programma Tata Steel 2020-2050 richt zich op meer en intensiever toezicht, aangescherpte vergunningen en continu onderzoek naar de gezondheid en de leefomgeving. Voor de zomer van 2021 heeft u daar nog een voortgangsrapportage van ontvangen. Het Programma Gezondheid & Luchtkwaliteit IJmond pakt bronnen aan zoals mobiliteit, scheepvaart en de woonomgeving. Het programma is een uitwerking van onze ambitie om in 2030 de wereldgezondheidswaarden voor fijnstof en stikstof te behalen. Dat hebben we bekrachtigd met de ondertekening van het Schone Lucht Akkoord.

De maatregelen zetten vooral in op vermindering van uitstoot van stikstofdioxide en fijnstof, en dragen ook bij aan de reductie van CO2-uitstoot in de IJmond. We bieden het definitieve programma binnenkort aan uw raad aan. De gemeenten en de provincie spannen zich met het huidige instrumentarium en de inzet maximaal in. Voor een gezonde leefomgeving in de IJmond is echter meer nodig dan wat binnen de mogelijkheden van de gemeenten en de provincie Noord-Holland ligt. Werken aan een gezondere leefomgeving in de IJmond betekent dat wetten, normen en onze instrumenten daarop moeten zijn toegerust. En dat het Rijk bereid is om aanvullende maatregelen - ook financieel mogelijk te maken. Daarom voeren we een lobby richting het Rijk en Europa voor aanpassing van de wet- en regelgeving. We hebben diverse brieven geschreven aan het ministerie van I&W en EZK. De beraadslagingen in de Tweede Kamer laten zien dat er kamerbreed veel aandacht is voor de gezondheidssituatie van de inwoners van de IJmond. De kamer roept de minister ook op tot concrete acties richting Tata Steel. Kamer debatteerde over toekomst Tata Steel Op 9 september was het eerste debat in de Tweede Kamer over de toekomst van Tata Steel. Ter voorbereiding op dat debat is er een lobbybrief, namens de IJmondgemeenten en de Provincie-NH, aan de Tweede Kamer gestuurd (zie bijlage 4).

Vanuit de IJmond zijn we aanwezig geweest bij 2

GEMEENTE VELSEN deze debatten om het belang van gezondheid in de IJmond te onderstrepen. Voorafgaand aan het tweede debat, op 16 september, hebben we de Kamerleden nogmaals op het hart gedrukt: • Er bij de staatssecretaris van I&W op aan te dringen om gezondheid meer als uitgangspunt te nemen bij aanscherping van wet- en regelgeving en om aanvullende maatregelen mogelijk te maken die niet afdwingbaar zijn, maar die wel helpen voor een gezondere leefomgeving. • Dat er voldoende en verschillende publieke fondsen nodig zijn voor de transitie en versnelling naar een duurzaam staalbedrijf en gezondere leefomgeving. Dat vraagt ook inzet van het Rijk. Alleen samenhangend beleid én bijbehorende investeringen helpen de IJmond gezonder te krijgen. Tijdens het tweede debat was er bij de meeste Kamerleden veel lof over de stap van Tata Steel en veel mooie woorden over de werknemers - voor de transitie naar groen staal. De minister van EZK noemde de stap van Tata Steel om van CCS af te zien heel bijzonder. De staatssecretaris van I&W gaf vervolgens aan dat de winst van de debatten is, dat er inmiddels geen enkele twijfel meer bestaat dat in elk debat over de toekomst van Tata Steel het onderwerp gezondheid een volwaardige plek verdient. Tijdens het debat zijn in totaal 10 moties aangenomen (zie de bijlage 3).

RIVM gezondheidsonderzoek Zoals u weet, hebben we vorig jaar (april 2020) samen met de provincie en de andere IJmondgemeenten opdracht gegeven aan het RIVM om een onafhankelijk onderzoek uit te voeren naar de gezondheid in de IJmond. Dit onderzoek bestaat uit verschillende deelonderzoeken. De uitkomsten van deel 1 en deel 2 zijn al met u gedeeld. Op vrijdag 3 september heeft het RIVM u in een speciaal daarvoor georganiseerd webinar geïnformeerd over de uitkomsten van het tweede deelrapport ‘Depositieonderzoek IJmond 2020; monstername, analyse en risicobeoordeling van PAK (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) en metalen in neergedaald stof binnen- en buitenshuis in de IJmondregio’. De avond daarvoor was er voor de inwoners een toelichting op de uitkomsten van het onderzoek. Vragen die tijdens bovengenoemde online bijeenkomsten niet beantwoord konden worden, zijn inmiddels schriftelijk van een reactie voorzien. Deel 3 gaat over bronherleiding: op basis van metingen van het luchtmeetnet wordt gekeken of er profielen in te herkennen zijn om de bron te identificeren. Dit geldt ook voor depositie (neergekomen stof). Deel 3 volgt eind 2021, of begin 2022. Hoe nu verder? De komende tijd verwachten we nog meer ontwikkelingen op het thema Industrie & Gezondheid IJmond.

Zoals de publicatie van het RIVM rapport deel 3, de afronding van de haalbaarheidsstudie naar twee verschillende scenario’s voor een duurzame toekomst van Tata Steel (Roland Berger Rapport), de vaststelling van het Programma Gezondheid en Luchtkwaliteit eind 2021 en begin 2022 de publicatie van de Gezondheidsmonitor IJmond van de GGD (verdieping en analyse van algemene gezondheidsmonitor voor IJmond). We blijven hierover in contact met onze inwoners en inwonerorganisaties (bijvoorbeeld via het omgevingsoverleg). Zowel om informatie uit te wisselen als om op de hoogte te blijven van wat er speelt bij onze inwoners. Dit collegebericht is bedoeld als eerste overzicht van de verschillende ontwikkelingen. We zullen u regelmatig op de hoogte brengen van de vorderingen die we in dit dossier maken. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Velsen

3

Bijlage 1 Overzicht van de ontwikkelingen Industrie & Gezondheid IJmond Hieronder staat een globaal overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen vanaf de publicatie van het tweede RIVM-rapport in september 2021. 2 september 2021: publicatie van het RIVM rapport Gezondheidsonderzoek in de IJmond, deel 2 Depositieonderzoek 2020. Naar aanleiding van de publicatie van het onderzoek is er een brief aan het ministerie van I&W gestuurd, namens de IJmond gemeenten en de Provincie Noord Holland. 2 september 2021: “lobbybrief”, namens IJmondgemeenten en Provincie N-H, aan de Tweede Kamer ter voorbereiding op Tweede Kamer debat over de toekomst van Tata Steel van 9 september 2021. 4 september 2021: Roland Berger voert in opdracht van het FNV en Tata Steel een haalbaarheidsstudie uit naar twee verschillende scenario’s voor een duurzame toekomst van Tata Steel. Op 4 september werd de tussenrapportage opgeleverd. De eerste bevindingen laten zien dat de waterstofroute technisch gezien haalbaar is. De volledige studie zal (naar verwachting) eind november worden afgerond. 9 september 2021: Tweede Kamerdebat over de Toekomst van Tata Steel. 9 september 2021: publicatie van de resultaten van de Gezondheidsmeter 2020 (Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen) door de GGD.

Van september tot en met december 2020 hebben ruim 18.000 inwoners van de regio Kennemerland de vragenlijst van de GGD Gezondheidsmeter 2020 ingevuld. Vragen gingen over gezondheid, welzijn, leefstijl en de woonomgeving. In het eerste kwartaal van 2022 komt de verdieping uit, de Gezondheidsmonitor IJmond. 15 september 2021: Tata Steel kondigt aan volledig te koersen op de productie van groen staal via de waterstofroute. (zie persbericht Tata Steel Tata Steel kiest voor waterstofroute | Tata Steel in Europe (tatasteeleurope.com)). Vergunning- en subsidieaanvraag voor de eerder ingezette route waarbij CO₂ wordt opgeslagen worden door Tata Steel niet ingediend. 15 september: Er wordt door de ODNZKG en de Provincie N-H gewerkt aan aanscherping van de vergunning van Tata Steel. Het ILT is daar ook actief bij betrokken. De ILT spreekt op wekelijkse basis met vergunningverleners van de omgevingsdienst en werkt schouder aan schouder om aanscherpingen door te voeren. De ILT ziet ten aanzien van vijf punten nog mogelijkheden: Kooksfabriek 2, ZZS-minimalisatie, Aanscherpen monitoring emissies, Uitbreiding Wabo advies Harsco, Geurbeleid.

Zie bijlage: Schriftelijke beantwoording vragen commissiedebat Toekomst Tata Steel door ministerie van Economische Zaken en Klimaat 16 september 2021: Vervolg Tweede Kamerdebat over de toekomst van Tata Steel; verschillende moties ingediend (zie bijlage 3). 22 september 2021: nieuwe advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). De WHO heeft de waarden voor onder andere stikstof en fijnstof aangescherpt, omdat luchtvervuiling al in kleinere hoeveelheden schadelijk blijkt voor de volksgezondheid. 27 september 2021: De Onderzoeksraad voor de Veiligheid maakt bekend het lopende onderzoek uit te breiden naar de veiligheid van omwonenden van industriële complexen in Nijmegen en Dordrecht. 13 oktober 2021: Provincie en Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) scherpen de vergunning van Tata Steel aan op een aantal zeer zorgwekkende stoffen (ZZS). Bij de ZZS inventarisatie bij Tata Steel heeft de OD NZKG gekeken naar de

werkelijke uitstoot en de vergunde uitstoot aan Tata Steel, de situatie op papier. Uit het onderzoek blijkt dat de werkelijke uitstoot van ZZS door Tata Steel het maximaal toelaatbaar risiconiveau niet overschrijdt, maar dat de vergunning op papier bij acht stoffen nog ruimte laat voor aanscherping. De OD NZKG scherpt de vergunning hierop aan. Zie: Provincie en OD NZKG scherpen vergunning Tata Steel aan - Provincie NoordHolland

> Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag Bureau Bestuursraad

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Prinses Irenestraat 6 2595 BD DEN HAAG

Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Postadres Postbus 20401 2500 EK Den Haag Overheidsidentificatienr 00000001003214369000 T 070 379 8911 (algemeen) F 070 378 6100 (algemeen) www.rijksoverheid.nl/ezk

Ons kenmerk BBR / 21232795 Uw kenmerk 2021A04458

Datum Betreft

15 september 2021 Schriftelijke beantwoording vragen commissiedebat toekomst Tata Steel

Geachte Voorzitter, Tijdens het Commissiedebat toekomst van Tata Steel Nederland (TSN) van 9 september jongstleden hebben wij in de eerste termijn wegens de beperkt beschikbare tijd niet op alle vragen van uw Kamer antwoord kunnen geven. Wij hebben toegezegd de vragen die nog niet beantwoord zijn schriftelijk te beantwoorden. Hierbij ontvangt u, mede namens de staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat - Klimaat en Energie, de antwoorden op deze vragen.

Stef Blok Minister van Economische Zaken en Klimaat

Steven van Weyenberg Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat

Pagina 1 van 10

Bureau Bestuursraad

I. Antwoorden op vragen gesteld aan de bewindspersonen van Economische Zaken en Klimaat

Ons kenmerk BBR / 21232795

Toekomst TSN 1 In het commissiedebat is door de leden van PvdA en CU gevraagd naar de toekomst van TSN in Nederland. Antwoord: Het kabinet zet zich onverkort in om een toekomstbestendig en duurzaam staalbedrijf in IJmuiden te realiseren. Zoals in het debat ook ter sprake is gekomen, zet het Rijk zich in voor verduurzaming in de breedste zin van het woord, op het gebied van milieu en klimaat. Het afgelopen jaar is door het Rijk intensief samengewerkt met TSN vanwege de uitdagingen waar het bedrijf voor staat op het gebied van milieu en klimaat. Het uitgangspunt blijft dat staal produceren in Nederland mag, dus ook door TSN, zo lang het wordt geproduceerd binnen de Nederlandse wet- en regelgeving, waaronder de bestaande milieuregels. Tijdens, maar ook na de energietransitie zal de Nederlandse en internationale samenleving gebruik maken van staal. Daarom is de inzet vanuit het Rijk om de verduurzaming van de industrie hier in Nederland te bevorderen, in plaats van in te zetten op verplaatsing naar het buitenland. Met verplaatsing naar het buitenland is het klimaat netto slechter af. De uitdaging is om het gehele productieproces mondiaal te verduurzamen, zodat de negatieve milieu- en gezondheidseffecten tot het verleden zullen behoren.

Daarnaast zorgt de staalproductie in Nederland voor veel Nederlandse banen (direct en indirect) en levert deze een belangrijke bijdrage aan onze economie. De kennis en ervaring die opgedaan wordt tijdens het verduurzamingsproces, zal bovendien bruikbaar zijn voor andere Nederlandse bedrijven, zodat Nederland koploper kan zijn in de transitie naar klimaatneutraliteit. Het leidende uitgangspunt blijft: we bevorderen de verduurzaming van de industrie in Nederland: liever groen hier dan grijs elders. 2 De leden van SGP en CDA hebben gevraagd wat het betekent dat TSN in de verkoop staat. Ook is er gevraagd waarom de fusie met SSAB niet is gelukt. Antwoord: Volgens TSN is er momenteel geen koper in beeld. Voor zover bekend zijn er geen plannen om actief naar een koper op zoek te gaan. Eventuele andere plannen op dit terrein zijn momenteel niet bij het kabinet bekend. SSAB heeft destijds aangegeven dat de overname niet is gelukt doordat SSAB op dat moment financieel niet goed kon verantwoorden TSN over te nemen en het niet paste in de strategie van SSAB. Een eventuele overname van TSN door een privaat bedrijf is een private aangelegenheid. Het verandert echter niets aan de gezamenlijke inzet op verduurzaming door TSN en het Rijk.

Pagina 2 van 10

Bureau Bestuursraad

Ons kenmerk BBR / 21232795

Onderzoek 3 Tijdens het debat hebben de leden van VVD, D66, CDA, PvdA, CU, Groep Van Haga en GroenLinks het kabinet verzocht integraal onderzoek te doen naar de toekomst van TSN en de regio. Antwoord Tijdens het debat heeft het kabinet aangegeven meer zicht nodig te hebben op welke onderzoeksvraag de leden precies antwoord willen hebben. Mede vanwege het feit dat het kabinet al een aantal onderzoeken heeft laten uitvoeren. Ook loopt het onafhankelijk onderzoek van Consultancy Bureau Roland Berger, in opdracht van TSN en FNV. In dat laatste onderzoek worden de twee meest kansrijke verduurzamingsopties momenteel verder onderzocht. Diverse criteria worden daarin meegewogen, waaronder de impact op het klimaat, op het milieu in de omgeving, en de financiële en economische haalbaarheid van deze routes. Het kabinet wacht daarom eerst de finale onderzoeksresultaten af, die in het najaar 2021 verwacht worden, alvorens parallel een nieuw onderzoek te starten naar soortgelijke onderwerpen. Desalniettemin is er toegezegd te onderzoeken wat de mogelijkheden tot steun zijn, zowel nationaal als Europees, voor de route die versneld gebruik maakt van groene waterstof (Direct Reduced Iron, DRI). De (tussen)resultaten van dit onderzoek zal de Kamer voor het einde van dit jaar ontvangen.

4 Door het lid van de Groep van Haga is gevraagd hoe er op een technisch en economisch verantwoorde manier voor gezorgd kan worden de fabrieken schoner te maken dan wel te vervangen. Antwoord: Het is aan TSN zelf om vast te stellen wat technologisch en economisch de meest verantwoorde manier is om haar fabrieken te verduurzamen binnen de kaders die de overheid heeft gesteld met het Klimaatakkoord en de wet- en regelgeving op het gebied van milieu en leefomgeving. Het onderzoek dat Roland Berger uitvoert, biedt hiervoor de juiste handvatten. In het onderzoek wordt ook de milieu- en klimaatimpact meegenomen. Daar waar mogelijk en wenselijk wordt door het kabinet het verduurzamingstraject van TSN ondersteund, zoals overeengekomen tussen TSN en het Ministerie van Economische Zaken in de Expression of Principles (EoP) van eerder dit jaar.

Pagina 3 van 10

Bureau Bestuursraad

(Deels) sluiten TSN

Ons kenmerk BBR / 21232795

5 De leden van SP, PvdD, VOLT en CU hebben tijdens het debat gevraagd naar de mogelijkheid om de fabriek deels te sluiten of de productie te beperken en naar mogelijke effecten hiervan. Antwoord: Zolang TSN zich aan de wet- en regelgeving houdt, zijn er geen mogelijkheden om de fabriek (gedeeltelijk) te sluiten. De beslissing over mogelijke (deel) sluiting is daarom niet aan het kabinet, maar aan TSN. Met betrekking tot het sluiten van delen van de site, zoals het ruwijzer producerende gedeelte: dit heeft negatieve consequenties voor de kwaliteit van het staal, de werkgelegenheid, innovatie en de wereldwijde CO₂-uitstoot. TSN heeft in IJmuiden een geïntegreerde site. Dit betekent dat het hele traject van grondstof naar eindproduct (rollen plat staal) op één locatie plaatsvindt. Dat bespaart CO₂-uitstoot voor het transport van cokes of plakken staal voor verdere verwerking. Bovendien worden de overtollige gassen, die ontstaan bij de ruwijzerproductie, in het vervolgproces ingezet als energie voor de verdere verwerking. Als dit wordt ontkoppeld heeft de plakkenproducent gas (energie) teveel en de walserij een tekort. Dit tekort moet worden aangevuld met de inkoop van extra aardgas en dus CO2 uitstoot, zolang er onvoldoende groene waterstof is. Bovendien is TSN één van de meest CO₂-efficiënte staalbedrijven ter wereld, volgens de ranglijst van World Steel.

Het outsourcen van de voorkant van IJmuiden leidt dus tot meer wereldwijde CO₂-uitstoot, niet minder, omdat minder duurzaam geproduceerde plakken staal zullen worden geïmporteerd. Regierol Overheid 6 Het lid van de SP heeft gevraagd waarom er niet eerder begonnen is met de verduurzaming van TSN. Antwoord: Het klopt niet dat er nu pas begonnen wordt met de verduurzaming van TSN. Het kabinet is al geruime tijd in gesprek met TSN en betrokken partijen. Uitkomsten hiervan zijn onder andere de Roadmap+, waarin TSN 300 miljoen euro aan investeringen in gang heeft gezet waarmee TSN zich committeert aan het versneld aanpakken van de hinder die de omgeving ervaart en de impact op het milieu. Daarnaast zijn TSN en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) een Expression of Principles overeen gekomen. In de overeenkomst geeft TSN aan zich in te zetten om jaarlijks 5 megaton aan CO₂ te reduceren in de komende jaren. De Staat stelt hier tegenover zich in te spannen om knelpunten op het gebied van o.a. infrastructuur en vergunningverlening weg te nemen. Daarnaast worden eerder gemaakte afspraken over het terugdringen van milieulast, Pagina 4 van 10

Bureau Bestuursraad

geluidshinder en andere vormen van overlast voor de omgeving bekrachtigd. Hierbij zijn het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) en de Provincie Noord-Holland nauw betrokken.

Ons kenmerk BBR / 21232795

Van belang is op te merken dat de verduurzaming van TSN mede afhankelijk is van de technologische vooruitgang die wordt geboekt. Zo zijn er nog vragen over toepasbaarheid van de DRI-route op grote schaal, ook dat is onderdeel van het onderzoek van Roland Berger. Financiën en SDE++ 7 Het lid van de PVV heeft in het debat gevraagd naar de herkomst van de financiële dekking om de gezondheidsproblematiek aan te pakken en CO₂ te reduceren. Antwoord: In eerst instantie worden voor zowel de gezondheidsproblematiek als CO2reductie normering en milieueisen gebruikt. Er zijn momenteel geen subsidieinstrumenten beschikbaar voor bovenwettelijke milieumaatregelen bij individuele bedrijven. Voor CO2-reductie in de industrie zijn er wel diverse instrumenten vanuit het Rijk beschikbaar, zoals beprijzings- en subsidie-instrumenten. Een belangrijk subsidie-instrument om CO₂-reductie in Nederland te realiseren is de SDE++. Daarnaast zijn er nog andere subsidieregelingen beschikbaar voor de industrie, meer hierover is te vinden op de RVO website over het Programma Verduurzaming Industrie.1 Maatwerk 8 De leden van Groep van Haga en de SGP hebben gevraagd toe te lichten wat de mogelijke subsidie-opties zijn. Antwoord: De keuze om voor maatwerksubsidie te kiezen is aan een volgend kabinet.

Maatwerksubsidies vormen een tijdrovend en onzeker proces doordat ieder project ter goedkeuring moet worden voorgelegd aan de Europese Commissie. Het kabinet vindt het van belang om eerst de definitieve resultaten van het Roland Berger onderzoek af te wachten, omdat het inzicht zal geven in de haalbaarheid en financiële en economische effecten van de verduurzamingsroutes. Deze informatie is essentieel om te bepalen welke ondersteuning vanuit het Rijk nodig, mogelijk en wenselijk is. Wel zal, zoals toegezegd in de eerste termijn, onderzocht worden wat de mogelijkheden tot steun zijn, zowel nationaal als Europees, voor de route die gebruik maakt van waterstof (Direct Reduced Iron, DRI). Het Nationaal Groeifonds (NGF) kent kaders en criteria waarbinnen elk project moet passen. Deze zijn te vinden in de Kamerbrief Nationaal Groeifonds, eerder

1

Te vinden op: https://verduurzamingindustrie.nl/default.aspx Pagina 5 van 10

Bureau Bestuursraad

met uw Kamer gedeeld2. EZK is aan de slag gegaan om het programma snel te

Ons kenmerk BBR / 21232795

laten starten in nauwe samenwerking met de industrie, waaronder ook TSN. TSN heeft ook zitting in de bestuurlijke Rondetafel Waterstof en Groene Chemie, waarin afspraken worden gemaakt met het bedrijfsleven en kennisinstellingen om te participeren in GroenvermogenNL zodra dit in het eerste kwartaal van 2022 van start gaat.

II. Antwoorden op vragen gesteld aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Inzet in Europa 9 Het lid van de SGP heeft gevraagd naar de inzet van het kabinet op gebied van normen in Europees verband. Antwoord: Grote bedrijven zoals TSN opereren internationaal, met productielocaties in verschillende landen. Door op Europees niveau afspraken te maken over milieunormen, creëren de lidstaten van de EU een gelijk speelveld, waarin wordt voorkomen dat bedrijven gaan produceren in landen met minder strenge normen en positieve economische effecten vooral daar behaald zouden worden. Belangrijke Europese wetgeving op dit terrein is de Luchtkwaliteitsrichtlijn, waarin bindende grenswaarden staan voor immissies (concentraties in de lucht) in de lidstaten, en de Richtlijn Industriële Emissies (RIE), op grond waarvan normen worden vastgesteld voor uitstoot van bedrijven (emissies). Beide Richtlijnen worden in de komende jaren herzien. De Europese Commissie heeft het herzieningsproces inmiddels opgestart. Voor de Luchtkwaliteitsrichtlijn zal Nederland pleiten voor een aanpak die gezondheid centraal stelt, en voor normen meer in lijn worden gebracht met de advieswaarden van de Wereld gezondheidsorganisatie (WHO).

Voor de RIE zal Nederland onder andere pleiten voor in het algemeen scherpere emissie-eisen en smallere bandbreedtes, opname van het verminderen van de uitstoot van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) als prioriteit in de Richtlijn, en een snellere herziening van Best Available Techniques Reference Documents (BREFs). In deze documenten worden periodiek de best beschikbare technieken voor bepaalde industriële processen vastgesteld, waaraan bedrijven moeten voldoen. Nederland zal in Europees verband ook pleiten voor de spoedige herziening van de BREF ‘Open Overslag van Bulkgoederen’ en voor strengere normen bij de herziening van de BREF ‘IJzer en Staal’, die naar verwachting start in 2022. Tenslotte wordt op initiatief van Nederland op dit moment door de Europese Commissie gewerkt aan een methodiek om bij normstelling rekening te houden met combinatie-effecten van verschillende ZZS.

2

Zie Kamerstuk 35300-83 Pagina 6 van 10

Bureau Bestuursraad

Normering

Ons kenmerk BBR / 21232795

10 De leden van VOLT, JA21 en D66 hebben gevraagd naar cumulatie van normen in de vergunning en of deze nog wel juist zijn. Antwoord: Bij cumulatie van stoffen kan het gaan om stapeling van één soort stof uit verschillende bronnen, of om stapeling van verschillende stoffen die een vergelijkbaar effect op de gezondheid of het milieu hebben. Dit is complex. Mede op initiatief van Nederland werkt de Europese Commissie aan een methodiek om bij normstelling rekening te houden met combinatie effecten. Hier is nu nog geen gevalideerde methode voor. Wel biedt de nationale regelgeving nu mogelijkheden voor het bevoegd gezag om strengere eisen op te stellen vanuit oogpunt van gezondheid, bijvoorbeeld in het kader van minimalisatie van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Dat moet nu nog van geval tot geval worden onderbouwd. De situatie rond TSN laat zien dat ook onder EU-grenswaarden van diverse stoffen er gezondheidsrisico’s blijven optreden. De huidige milieunormen en regels in Nederland bieden mogelijkheden om scherp te vergunnen en zo het doel van een gezonde leefomgeving naderbij te brengen. Zo geldt er een minimalisatieplicht voor Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) en biedt de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) de mogelijkheid om als bevoegd gezag vanuit de wens om gezondheids- en milieudoelen aan te scherpen aanvullende eisen te stellen aan installaties.

Hiermee is aanscherping tot op zekere hoogte mogelijk. Juist vanwege de gezondheidsrisico’s pleit Nederland ook in Europees verband voor verdere aanscherping van milieu-eisen en om gezondheid centraal te stellen. Dit brengt het kabinet deze week ook onder de aandacht bij de Eurocommissaris voor Milieu, Oceanen en Visserij. Toezicht, Handhaving en Monitoring 11 Tijdens het debat heeft het lid van de PvdD gevraagd of kan worden verduidelijkt wat er wordt bedoeld met het scherper aan de wind varen van de provincie en omgevingsdienst met hulp van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Antwoord: Zoals is aangegeven in het debat van vorige week donderdag ziet de ILT nog ruimte voor verdere aanscherping in de verschillende vergunningen voor TSN. Ook is aangegeven dat het aanscherpen van de vergunning primair een taak is van het bevoegde gezag, in dit geval de provincie. Dit neemt niet weg dat het kabinet samen met de provincie wil kijken waar het scherper kan. De ILT ondersteunt daarbij de provincie en omgevingsdienst vanuit haar Wabo-advies taak. De ILT spreekt op wekelijkse basis met vergunningverleners van de omgevingsdienst en werkt schouder aan schouder om aanscherpingen door te

Pagina 7 van 10

Bureau Bestuursraad

voeren. De ILT ziet ten aanzien van de onderstaande 5 punten nog mogelijkheden; I.

Ons kenmerk BBR / 21232795

Kooksfabriek 2

De ILT is van mening dat het bevoegd gezag ten aanzien van het vaststellen van Best Beschikbare Technieken (BBT) voor de Kooksfabriek nog e.e.a. kan doen. In overleg met de ODNZKG is overeengekomen dat voor het vaststellen van mogelijke BBT’s TSN een onderzoeksverplichting krijgt voorgeschreven. De ILT kijkt mee naar de formulering van de onderzoeksverplichting. De vergunningprocedure hiervoor loopt nog. II.

ZZS-minimalisatie

Bedrijven zijn verplicht emissie en reductieprogramma’s op te stellen om de uitstoot van ZZS te verminderen. ILT heeft op verzoek van de OD het minimalisatierapport van TSN beoordeeld en de OD er op gewezen dat TSN nog onvoldoende invulling geeft aan deze wettelijke verplichting. Doel is dat TSN alle bronnen van ZZS beoordeelt en nagaat of aanpakken van de emissie van ZZS kosteneffectief kan. In dat geval moeten de maatregelen die dat mogelijk maken volgens de ILT voorgeschreven worden in de vergunning. Het door TSN aangepaste minimalisatierapport wordt in oktober 2021 verwacht. De ILT helpt de OD bij het beoordelen van dit rapport. III.

Aanscherpen monitoring emissies

Het meetprogramma voor Emissies rond TSN wordt op dit moment door de OD geactualiseerd om de laatste BBT-conclusies van de BREF IJzer en Staal te implementeren. Dit traject betreft de aanscherping van de methodes en technieken waarmee TSN zijn emissies meet en registreert. De ILT wordt bij de voorbereiding van het ontwerpbesluit betrokken om in overleg te borgen dat dat de meetvoorschriften volledig en technisch betrouwbaar zijn. Dit is van belang om de impact van TSN op de luchtkwaliteit goed en exact in beeld te brengen.

IV.

Uitbreiding Wabo advies – Harsco

De huidige situatie is dat de ILT geen wettelijk adviseur is voor Harsco. Het bedrijf Harsco is gevestigd op de locatie van TSN, maar is een zelfstandig bedrijf (met een eigen Wabo-vergunning). Het bedrijf valt niet onder het BRZO 2015. De ILT biedt aan als adviseur betrokken te worden bij de (ontwerp) vergunningen van Harsco. De ILT kan zo een bijdrage leveren om er voor te zorgen dat de (ontwerp) vergunningen van Harsco aangescherpt worden. Het bedrijf Harsco is mede verantwoordelijk voor de ‘grafietregens’ (emissie van fijnstof). V.

Geurbeleid

Bij het vaststellen van de provinciale beleidsregel geur in Noord-Holland hebben GS in 2014 aangegeven voor TSN alternatieve grens- en richtwaarden vast te Pagina 8 van 10

Bureau Bestuursraad

zullen stellen. De provincie heeft hier tot op heden geen uitvoering aan gegeven. De ILT bespreekt graag met de provincie en de OD of de provincie hulp kan gebruiken om te komen tot concrete acties voor geur.

Ons kenmerk BBR / 21232795

12 De leden van SGP en CU hebben aandacht gevraagd voor monitoring. Antwoord: TSN dient zich te houden aan voorschriften in haar vergunning. In de vergunning zijn onder andere emissiegrenswaarden voor emissiebronnen opgenomen. Hiervoor gelden monitoringsverplichtingen, deze zijn opgenomen in de vergunning van TSN. De omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) ziet namens het bevoegd gezag, de provincie Noord-Holland, toe op de naleving van de vergunningsvoorschriften. In Nederland moet een bedrijf voor een belangrijk deel zelf (geaccrediteerde) metingen laten verrichten. De OD NZKG controleert deze meetrapporten en ziet toe op de juiste wijze van uitvoering van deze metingen. De metingen dienen te voldoen aan de in de wet- en regelgeving opgenomen vereisten. Wanneer er aanleiding voor is, voert de provincie Noord-Holland zelf aanvullende metingen uit. Het RIVM adviseert om een monitoringsprogramma op te zetten om de effecten op milieu en gezondheid van de uitvoering van de Roadmap+ en de toekomstscenario’s transparant in beeld te brengen. Hierover zal het kabinet in overleg gaan met de provincie Noord-Holland, die bevoegd gezag is in dezen, om te bespreken hoe dit monitoringsprogramma vorm kan krijgen.

De fabriek en omwonenden 13 De leden van CU en PVV hebben gevraagd naar het wantrouwen van de bewoners, naar de mate waarin omwonende worden betrokken, en in hoeverre de bewindspersonen invloed hebben gehad op toezicht houden. Tevens vroegen de leden van CU en PVV hoe snel de filterinstallatie gebouwd kan worden en of het realistisch is dat TSN de verbetering in de uitstoot van giftige stoffen behaalt. Antwoord: Het kabinet deelt de zorgen van de bewoners in de IJmond over hun gezondheid. De onderzoeksresultaten van het RIVM rapport onderstrepen de noodzaak om te blijven werken aan een gezondere leefomgeving. Dat betekent zowel het terugdringen van de CO₂-uitstoot, als het terugdringen van schade en overlast voor de omgeving en milieu. De Provincie Noord-Holland heeft contact met de omwonenden rondom TSN, die zich hebben verenigd in diverse groeperingen en stichtingen. Ook heeft de Omgevingsdienst een dependance in Wijk aan Zee, waar inloopspreekuren zijn en bewoners bijvoorbeeld laagdrempelig meldingen kunnen doen en vragen kunnen stellen. Verder zijn door de Omgevingsdienst dit jaar verschillende gesprekstafels georganiseerd over het melden van overlast, inspecties en toezicht. Omwonenden Pagina 9 van 10

Bureau Bestuursraad

denken tenslotte ook op eigen initiatief mee over toekomstscenario’s voor het bedrijf en nemen hierbij deel aan het maatschappelijk debat.

Ons kenmerk BBR / 21232795

TSN heeft op 14 mei 2021 de Roadmap+ gepresenteerd. Dit is een samenhangend pakket maatregelen en investeringen ter waarde van 300 miljoen Euro waarmee TSN via extra maatregelen inzet op het verbeteren van de leefomgeving. Met het pakket aan maatregelen realiseert TSN onder andere een afname van de uitstoot van fijn stof, zware metalen en stikstofoxiden. Een belangrijke maatregel hierin is de realisatie van een DeNOx en ontstoffingsinstallatie bij de Pelletfabriek, waarvan TSN aangeeft dat deze in 2025 operationeel zal zijn. De provincie Noord-Holland is als bevoegd gezag is in gesprek met TSN om de investering verder te concretiseren en waar mogelijk te versnellen. De Roadmap+ is een eerste stap in de goede richting om te komen tot een gezondere leefomgeving en omwonenden daadwerkelijk effect van moeten ervaren. Deze week gaat het kabinet in gesprek met de CEO van TSN. Het kabinet zal de CEO van TSN indringend vragen versneld te komen tot die geplande investeringen. En als dat niet snel kan, wil het kabinet precies weten waarom dat niet lukt en TSN op zijn verantwoordelijkheid aanspreken ook als het gaat om de bovenwettelijke maatregelen. Parallel wordt gekeken hoe de overheid zijn rol moet invullen om tot daadwerkelijke verbetering te komen van een gezondere leefomgeving in de IJmond. Zie ook de beantwoording van de Kamervragen onder Toezicht, Handhaving en Monitoring. III.

Tot slot Tot slot: het kabinet hecht waarde aan de onderzoeken die zijn gedaan en nog worden gedaan door het RIVM, in opdracht van de provincie en IJmondgemeenten. Ook wil het kabinet benadrukken dat het de afgelopen tijd heeft ingezet en zal blijven inzetten om een versneld verduurzamingstraject van TSN te ondersteunen, daar waar mogelijk en wenselijk, in overeenstemming met de afgesproken EoP. Tegelijkertijd is het kabinet in overleg met de provincie Noord-Holland over het aanscherpen van vergunningen voor verbeteringen van de leefomgeving en gezondheid van omwonenden op de korte termijn. Naar aanleiding van onder meer moties uit uw Kamer is de regering intensief in gesprek met TSN op landelijk en internationaal niveau. Dit betreft TSN en Tata Steel Limited (India).

Pagina 10 van 10

Bijlage 3 Aangenomen moties toekomstdebat Tata Steel 16 september •

•

•

•

•

Plan van aanpak voorkomen onacceptabele gezondheidsrisico’s (Thijssen cs) De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat Tata Steel IJmuiden een eigen plan – de Roadmap Plus – heeft om de uitstoot naar de omgeving te verminderen; van mening dat het goed is dat er eigen plannen zijn, maar dat Rijk en regio Tata Steel IJmuiden niet op zijn blauwe ogen moeten geloven; verzoekt de regering, om in samenwerking met provincie Noord-Holland de Roadmap Plus zo veel mogelijk om te zetten in juridisch afrekenbare doelen; en gaat over tot de orde van de dag. Omzetten Roadmap Plus in juridisch afrekenbare doelen (Thijssen cs) De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat het RIVM aangeeft dat blootstelling aan de huidige hoeveelheden lood en kankerverwekkende stoffen in de IJmond ongewenst is voor de gezondheid van kinderen; van mening dat het onacceptabel is dat kinderen in de IJmond niet zorgeloos buiten kunnen spelen; verzoekt de regering om, in samenspraak met de provincie Noord-Holland een plan van aanpak te maken, zodat de bewoners in de IJmondregio geen onacceptabel gezondheidsrisico meer lopen en dit op de kortst mogelijke termijn naar de Kamer te sturen, in elk geval voor 1 december 2021, en gaat over tot de orde van de dag.

Maximaal ruimte benutten om strengere normen in te voeren (Van der Lee cs) De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat uit het RIVM-rapport Gezond in de IJmond 2020 blijkt dat stof in IJmond veel PAK en metalen bevat met grote negatieve gevolgen voor de omwonenden; overwegende dat de huidige normen kennelijk niet voldoende zijn; constaterende dat artikel 18 van de Industriële Emissie Richtlijn (IED) ruimte biedt om strengere voorwaarden toe te passen die meer vereisen dan de best beschikbare technieken; verzoekt de regering te onderzoeken hoe deze ruimte maximaal benut kan worden en strengere normen ingevoerd en gehandhaafd kunnen worden, en gaat over tot de orde van de dag.

Juridische instrumenten om de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren (Boucke cs) De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat het recente RIVMonderzoek concludeert dat de uitstoot van de staalproductie in IJmuiden tot negatieve gezondheidseffecten leidt; overwegende dat de gezondheid van omwonenden beschermd dient te worden; overwegende dat de staalindustrie in IJmuiden van grote toegevoegde waarde is voor de Nederlandse werkgelegenheid en economie; verzoekt de regering, te borgen dat in lopende en toekomstige onderzoeken naar een duurzame staalproductie de gezondheidseffecten integraal wordt meegewogen, verzoekt de regering, te onderzoeken welke juridische instrumenten de lokale, regionale en landelijke overheden hebben om op korte termijn de leefomgevingskwaliteit te verbeteren, verzoekt de regering, inzichtelijk te maken welke randvoorwaarden zoals regelgeving, infrastructuur en vergunningen nodig zijn voor de omslag naar waterstof, en de Kamer daarover te rapporteren voor het einde van het jaar, en gaat over tot de orde van de dag.

Cumulatie ZZS voortaan meewegen (Grinwis cs) De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat cumulatie bij de emissie van zeer zorgwekkende stoffen tot op heden niet wordt meegenomen bij de vergunningverlening; overwegende dat hierdoor de gezondheidsrisico’s van omwonenden niet goed kunnen worden ingeschat; verzoekt de regering, te onderzoeken of en hoe cumulatie bij de emissie van zeer zorgwekkende stoffen voortaan kan worden meegewogen in de risico-inventarisatie bij vergunningverlening, en de Kamer te informeren over de resultaten, en gaat over tot de orde van de dag.

1

•

Overleggen over monitoringsprogramma (Grinwis cs) De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat in het rapport van de Randstedelijke Rekenkamer wordt gesteld dat het toezicht door de omgevingsdienst op Tata Steel heeft gefaald; overwegende dat de uitkomsten van het recente onderzoek naar de depositie van vervuilende stoffen in de omgeving van Tata Steel aanleiding geven tot zorg; overwegende dat het RIVM aanbeveelt om afspraken te maken over het monitoren van de effecten op de leefomgeving van de klimaatmaatregelen die Tata Steel neemt door middel van een monitoringsprogramma; van mening dat volledige transparantie en continue monitoring van de uitstoot van vervuilende stoffen naar de omgeving van belang zijn om inzicht te krijgen in de daadwerkelijke uitstoot; verzoekt de regering, in overleg te treden met de provincie Noord-Holland als bevoegd gezag en het RIVM met als doel het vormgeven van een monitoringsprogramma, en de Kamer hierover te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.

Stemmingsuitslag moties: MEZK: Motie Steunopties duurzaam staal De Kamer, Gehoord de beraadslaging; Overwegende dat een versnelde overstap naar waterstof bij Tata Steel IJmuiden, langs de lijn van groene industriepolitiek, goed is voor zowel de leefomgeving, het klimaat als de Nederlandse economie; Overwegende dat Tata Steel IJmuiden heeft aangegeven om versneld over te stappen op waterstof; Verzoekt de regering om per direct te beginnen met het uitwerken van steunopties, in samenspraak met Brussel en Tata Steel, voor een versnelde overstap op waterstof bij Tata Steel; Verzoekt de regering om in dit onderzoek rekening te houden met het vooromen van weglek van investeringen van investeringen naar de (buitenlandse) aandeelhouders; Roept de regeling op om in het onderzoek alle mogelijke opties te verkennen om het nationale belang na te streven: van het juridisch vastleggen van afspraken tot het nemen van een overheidsbelang; en om hierover de Kamer uiterlijk eind 2021 te informeren En gaat over tot de orde van de dag.

Motie – Subsidie niet alleen voor CO2 afvangen De Kamer gehoord de beraadslaging, constaterende dat er nu alleen een subsidieregeling is voor Co2 afvang en opslag; overwegende dat Tata Steel heeft besloten te zullen overstappen op groene waterstof en daarmee te kiezen voor een vernieuwing van de installaties; verzoekt de regering het betreffende subsidiebedrag beschikbaar te stellen voor de route waarbij de ovens direct vernieuwd en verduurzaamd worden, en gaat over tot de orde van de dag. STAS KE: Motie:Borgen dat er geen subsidiebeschikkingen worden afgegeven, die kunnen leiden tot gezondheidsschade De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat het reduceren van de uitstoot van broeikasgassen van industriële installaties zowel winst als verlies voor de volksgezondheid kan opleveren; constaterende, dat nu Tata Steel besloten heeft niet voor een CCS oplossing te gaan het door het RIVM geschetste risico op een verdere verslechtering van de volksgezondheid gelukkig vermeden wordt; overwegende, dat een dergelijk effect wel zou kunnen optreden bij andere projecten die meedingen naar een SDE++ subsidie; verzoekt de regering, goed in de SDE++ regeling te borgen dat er geen subsidiebeschikkingen worden afgegeven, die kunnen leiden tot een bestendiging of zelfs verslechtering van ernstige schade aan de volksgezondheid, en gaat over tot de orde van de dag.

Motie schone en gezonde toekomst staal in de IJmond: De kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat recent RIVM onderzoek concludeert dat de 2

uitstoot van de staalproductie in IJmuiden tot negatieve gezondheidseffecten leidt; Overwegende dat de staalindustrie in IJmuiden van grote toegevoegde waarde is voor de Nederlandse werkgelegenheid en economie; Verzoekt de regering te borgen dat in lopende en toekomstige onderzoeken naar een duurzame staalproductie de gezondheidseffecten integraal wordt meegewogen. Verzoekt de regeling te onderzoeken welke juridische instrumenten de lokale, regionale en landelijke overheid hebben om op korte termijn de leefomgevingskwaliteit te verbeteren, Verzoekt de regering inzichtelijk te maken welke randvoorwaarden zoals regelgeving, infrastructuur en vergunningen nodig zijn voor de omslag naar waterstof en de Kamer daarover te rapporteren voor het einde van het jaar, Gaat over tot de orde van de dag.

3

Geachte Kamerleden In de eerste week na het zomerreces spreekt u op 9 september in een commissiedebat over de Toekomst van Tata Steel. Een belangrijk debat voor ons. Tata Steel IJmuiden is belangrijk voor de IJmond, de Provincie NoordHolland en Nederland. Ruim honderd jaar staalindustrie heeft voor grote economische groei en werkgelegenheid gezorgd, in de IJmond en ver daarbuiten. IJmond is de thuishaven van de staalindustrie en onderdeel van onze regionale identiteit. Er is toekomst voor Tata Steel, maar alleen als dat samen gaat met een gezonder, duurzamer en veilige IJmond. De provincie Noord-Holland en de IJmondgemeenten Beverwijk, Velsen en Heemskerk hebben gezamenlijk het Programma Tata Steel opgesteld om dit te bereiken. Daarbij is de hulp van de Rijksoverheid essentieel. In deze brief geven we u graag de laatste ontwikkelingen in de IJmond en onze behoeften mee. Wellicht kunt u dit betrekken bij het debat. Onderzoeken naar gezondheid en luchtkwaliteit Zoals u weet voert het RIVM in opdracht van de provincie en de IJmondgemeenten een uitvoerig onderzoek uit naar de gezondheid in de IJmond. Dit naar aanleiding van de zogenoemde grafietregens van Tata Steel en de vele vragen en zorgen van bewoners. We willen zo precies mogelijk weten welke stoffen in de IJmond voorkomen zodat we samen met het Rijk de leefbaarheid in de IJmond kunnen verbeteren.

Het eerste deel van dit onderzoek is in april jl. gepubliceerd; de belangrijkste conclusie van dit deel was dat een aantal acute en chronische gezondheidsklachten in de IJmond significant vaker voorkomt dan in de vergelijkingsgebieden. We hebben het Rijk toen opgeroepen om samen met ons te werken aan een gezondere leefomgeving in de IJmond. Zowel door te kijken naar regelgeving als door het mede mogelijk maken van aanvullende maatregelen bij Tata Steel die niet wettelijk afdwingbaar zijn maar die wel veel gezondheidswinst op kunnen leveren. Het tweede deel van het onderzoek is nu ook afgerond: het Depositieonderzoek IJmond 2020. Hierin onderzocht het RIVM stof dat gedurende meerdere periodes in het najaar van 2020 om en in huizen in de omgeving neerdaalde. De belangrijkste conclusie van dit tweede deel van het onderzoek is dat in Beverwijk, Velsen-Noord, IJmuiden en met name Wijk aan Zee er meer PAK (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) en metalen zijn gemeten in de stofdepositie dan op achtergrondlocaties buiten de IJmond. Gezondheid in normen en regelgeving & aanvullende maatregelen Het onderzoek van het RIVM maakt opnieuw duidelijk dat de nadelige effecten van de staalindustrie op de gezondheid en de leefomgeving in de IJmond zo snel mogelijk en zoveel mogelijk moeten verminderen. Onze eerdere oproep aan het Rijk geldt dan ook onverminderd.

De provincie, de Omgevingsdiensten, gemeenten en GGD doen binnen hun mogelijkheden wat ze kunnen en ondernemen al veel actie. Binnen onze bevoegdheden en kaders zetten we maximaal in op de uitvoering van het Programma Tata Steel 2020-2050: Naast onderzoek doen we dat door aanscherpen van vergunningen en meer toezicht en handhaving.

Voor een gezonde leefomgeving is meer nodig. Vanuit gezondheidskundig oogpunt achten wij de huidige normstelling en regelgeving op Europees en Rijksniveau onvoldoende in een complex gebied zoals de IJmond, waarin zich diverse bronnen bevinden. Werken aan een gezondere leefomgeving in de IJmond betekent dat wetten, normen en onze instrumenten daarop moeten zijn toegerust. Dat is nu onvoldoende het geval. Wet- en regelgeving moet worden aangescherpt waarbij gezondheidskundige normen meer als uitgangspunt worden genomen. Het Rijk moet bereid zijn om aanvullende maatregelen die niet afdwingbaar zijn, maar die wel helpen voor een gezondere leefomgeving - ook financieel - mogelijk te maken. Mogelijk zijn er goede combinaties te maken waarbij gezondheidswinst samen gaat met de reductie van CO2 of NOx (ten behoeve van de natuur). De brief dd 26 augustus jl. (“ reactie op brief PNHb over tussentijdse rapportage RIVM onderzoek”) van staatssecretaris Weyenberg is wat ons betreft een eerste aanzet voor een verder gesprek hierover. Wij vragen u bij de staatssecretaris er op aan te dringen om gezondheid meer als uitgangspunt te nemen bij aanscherping van wet- en regelgeving en om aanvullende maatregelen mogelijk te maken die niet afdwingbaar zijn, maar die wel helpen voor een gezondere leefomgeving.

Alternatieve plannen voor een duurzame staalindustrie en meewegen belang gezondere leefomgeving We stimuleren energietransitie, verduurzaming en reductie van CO2 en stikstof in de IJmond en daarbuiten. Dat moet wat ons betreft sneller dan het nu gaat. In dat kader omarmen we alle initiatieven om sneller stappen te kunnen maken. De provincie en de IJmondgemeenten ondersteunen het onderzoek naar alternatieve plannen van FNV en Tata Steel voor een duurzame toekomst van de staalindustrie (‘groen staal’). Deze plannen zijn mogelijk niet alleen beter voor het klimaat, maar ook voor de leefbaarheid in de IJmond en daarmee onlosmakelijk verbonden met het belang van een gezondere leefomgeving. Wij zijn daarom zeer benieuwd naar de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek dat nu wordt uitgevoerd. De termijn voor de indiening van projecten voor de nieuwe SDE++ ronde komt rap naderbij. In oktober moeten de aanvragen zijn ingediend. Waarschijnlijk zal het Everest/Athos-project van Tata daar bij zitten. Dat is begrijpelijk en ook wel verstandig: Als de FNV route niet haalbaar is, moet de CCS route worden voortgezet. Er moet echter ruimte blijven voor heroverweging van de Everest/Athos (CCS) plannen richting het FNValternatief; u moet zichzelf die beoordelingsruimte geven. Anders is de haalbaarheidsstudie in feite bij voorbaat nutteloos.

Bij het afwegen van alternatieven vinden wij het belangrijk dat het niet alleen gaat over klimaat, energietransitie en de technische haalbaarheid. Maar dat ook de effecten op de leefomgeving en de gezondheid worden meegewogen. Wij vragen u bij de minister en de staatssecretaris er op aan te dringen dat er ruimte moet zijn voor heroverweging van de CCS-plannen richting het plan voor Groen Staal. Kijk daarbij ook naar de effecten op de leefomgeving en de gezondheid. Tata Steel IJmuiden belangrijk voor de IJmond Er is toekomst voor Tata Steel, maar alleen als dat samen gaat met een gezondere, duurzamere en veilige IJmond. Een dialoog tussen overheden, Tata Steel, bewoners en andere bedrijven en belanghebbenden is van belang om samen de maatschappelijke discussie te voeren over de dilemma’s en vraagstukken die ontstaan als industrie en de leefomgeving van omwonenden zo dicht bij elkaar bestaan als in de IJmond. Op die manier kan worden gewerkt aan draagvlak voor de transitieroute naar een gezondere IJmond met een duurzaam Tata Steel. In het Programma Tata Steel hebben wij aangegeven dit met een “Omgevingsoverleg” vorm te willen geven. Wij verwachten ook een bijdrage van het Rijk in deze discussie.

Kortom: Wij vragen u om gezondheid meer als uitgangspunt te nemen bij aanscherping van wet- en regelgeving én Wij vragen u bij de minister en de staatssecretaris er op aan te dringen dat er ruimte moet zijn voor heroverweging van de CCS-plannen richting het plan voor Groen Staal, waarbij ook gekeken moet worden naar de effecten op de leefomgeving en de gezondheid. Daarnaast willen we nog één appèl doen. Er zijn voldoende en verschillende publieke fondsen nodig voor de transitie en versnelling naar een duurzaam staalbedrijf en gezondere leefomgeving. Dat vraagt ook wat van het Rijk. Alleen samenhangend beleid én bijbehorende investeringen helpen de IJmond gezonder te krijgen. Er moet nu echt iets gebeuren, actie is nodig. We gaan graag met u hierover in gesprek.. Met vriendelijke groet, mede namens de colleges van Gedeputeerde Staten en Burgemeester & Wethouders, Jeroen Olthof, gedeputeerde provincie Noord-Holland

Brigitte van den Berg, wethouder gemeente Beverwijk

Sebastian Dinjens, wethouder gemeente Velsen

Frits Brouwer , wethouder gemeente Heemskerk