Document · PDF

E7 Aanpassing Kanaaldijk en kruispunt met De Geul.pdf

Raadsvergadering 28 oktober 2021, gemeente VelsenBij agendapunt: Ingekomen stukken6.730 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

GEMEENTE VELSEN

Collegebericht Weeknummer: 39

Datum vergadering

28-9-2021

Ambtenaar

K.C.A. Sneeuw

Zaaknummer

113960-2021

Telefoonnr.

0255 567440

Portefeuillehouder(s)

B. Diepstraten

E-mailadres

ksneeuw@velsen.nl

Bijlagen

Onderwerp: Aanpassing Kanaaldijk en kruispunt met De Geul

Geachte leden van de raad, Met dit collegebericht informeren wij u over de stappen die de afgelopen maanden zijn gezet voor verbetering van de verkeersveiligheid op de Kanaaldijk en het kruispunt met De Geul. Op korte termijn willen wij een aantal tijdelijke maatregelen treffen die kunnen bijdragen aan een betere verkeersveiligheid. Daarna willen wij toewerken naar een structureel veilige oplossing, waarvoor een volledige reconstructie nodig is van de Kanaaldijk en het kruispunt met De Geul. Kanaaldijk tussen Pontplein en De Geul De verkeersveiligheid op de Kanaaldijk heeft al langer de aandacht. Naar aanleiding van een dodelijk ongeval in twee achtereenvolgende jaren op de Kanaaldijk en raadsvragen in december 2020, kwam de wens voor aanpassingen in een stroomversnelling. In de beantwoording van de raadsvragen deden wij de toezegging onderzoek te laten uitvoeren naar de mogelijkheden om de Kanaaldijk veiliger te maken en op basis daarvan een voorstel tot aanpassing te doen. Uitkomsten onderzoek Het onderzoek is uitgevoerd door adviesbureau DTV Consultants. De uitkomsten zijn beschreven in bijgaande memo. In het onderzoek is gekeken naar de meest wenselijke maximumsnelheid en de duurzaam veilige inrichting die daarbij past.

De huidige maximumsnelheid op de Kanaaldijk van 70 km/uur is juridisch gezien eigenlijk niet mogelijk bij een gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom. Het verhogen van de maximumsnelheid naar de (voor dit type weg) gebruikelijke snelheid van 80 km/uur is echter niet wenselijk. Voor een verlaging van de snelheid naar 60 km/uur ontbreekt de wettelijke basis, omdat deze alleen kan worden ingesteld als de weg een verblijfsfunctie zou hebben. Dit betekent dat alleen 50 en 70 km/uur als mogelijkheid overblijven. In beide gevallen moet het wegvak binnen de bebouwde kom worden gebracht en moet de weg gereconstrueerd worden om te voldoen aan een duurzaam veilige inrichting. Het advies van DTV is de huidige maximumsnelheid van 70 km/uur in stand te houden, omdat dit het beste aansluit bij de uitstraling van de weg, zoals de ligging, de lange rechtstand (1.400 meter) en het ontbreken van aansluitingen. Bovendien kan de Kanaaldijk met deze maximumsnelheid het

GEMEENTE VELSEN beste blijven functioneren als ‘buitenring’ aan de noordzijde van IJmuiden. Conform het bestaande beleid kunnen wegen in en om het centrum, zoals de IJmuiderstraatweg, Julianakade en de Lange Nieuwstraat, hierdoor worden ontlast. Vervolgens wordt in het advies van DTV aangegeven welke aanpassingen aan de weg gedaan moeten worden om deze in overeenstemming te brengen met de richtlijnen voor een 70 km/uur gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom: - Huidige komgrenzen aanpassen; - Realiseren van een brede rijrichtingscheiding door middel van dubbele doorgetrokken asmarkering (ribbelmarkering) van minimaal 0,80 meter; - Naast de rijstroken (met een breedte van 2,75 meter) toepassen van asfaltstroken van minimaal 0,30 meter (zogenaamde redresseerstroken); - Aan de kanaalzijde de afstand tot aan de geleiderails minimaal 0,60 meter maken. Keuze voor structureel veilige oplossing Het advies maakt duidelijk dat voor een duurzaam veilige inrichting een volledige reconstructie/ verbreding van de Kanaaldijk nodig is. Dit vergt een forse investering en een uitgebreide voorbereiding. Het college wil deze stap graag zetten om de verkeersveiligheid te vergroten. De afgelopen jaren is het belang dat landelijk gehecht wordt aan het maken van duurzaam veilige keuzes bij de inrichting van wegen en kruispunten sterk toegenomen.

Dit vindt zijn oorzaak in de waargenomen toename van ongevallen en het daarop gebaseerde Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) 2030. Als gemeente zetten we ons actief in voor de regionale uitwerking van dit SPV. Korte termijn maatregel Omdat een volledige reconstructie/verbreding van de Kanaaldijk niet van vandaag op morgen uitgevoerd kan worden, willen wij voor de korte termijn alvast een maatregel treffen. Het betreft het opvullen van de niet meer in gebruik zijnde goot langs een deel van de Kanaaldijk. Dit vermindert het risico op gevaarlijke situaties als een voertuig van de weg afraakt. Kruispunt Kanaaldijk-De Geul Het kruispunt Kanaaldijk-De Geul staat al een tijd bekend als een gevaarlijk kruispunt. Met enige regelmaat vinden hier aanrijdingen tussen auto’s plaats. Ook de oversteek voor fietsers wordt als gevaarlijk ervaren. Plan voor aanpassing kruispunt in combinatie met asfaltonderhoud Omdat het asfalt op dit kruispunt over enige tijd vervangen moet worden, is gekeken naar de mogelijkheid om dit te combineren met een betere vormgeving van het kruispunt, binnen de bestaande asfaltgrenzen. Hiervoor was een concept-ontwerp uitgewerkt dat tegemoet moest komen aan de twee meest belangrijke tekortkomingen in de bestaande situatie: het gebrek aan snelheidsremming en de krappe middenberm in de fietsoversteek.

Zo is gekeken naar het verwijderen van de voorsorteerstroken, het verkorten van de middengeleiders en het versmallen van rijstroken en bochten. Dit leverde een ontwerp op waarbij toch sprake was van een behoorlijke aanpassing van de weginrichting en uiteraard ook dito kosten (300.000 euro). Het concept-ontwerp is voorgelegd aan enkele vaste overlegpartners, waaronder de verkeersadviseur van de politie en de Fietsersbond. Zij gaven een gelijkluidende reactie: in een aantal opzichten een verbetering, maar onvoldoende snelheidsremmend en geen duurzaam veilig ontwerp. Als we hier toch geld in willen stoppen, zien ze hier liever meteen een rotonde als duurzaam veilige oplossing.

GEMEENTE VELSEN Keuze voor structureel veilige oplossing De reactie van de politie en de Fietsersbond leidde tot een herbezinning: gaan we door met dit ontwerp met enkele aanpassingen in combinatie met asfaltonderhoud, of investeren we het geld hiervoor liever meteen in een rotonde. Ook in dit geval maakt het college de keuze om toe te werken naar een structureel veilige oplossing in de vorm van een rotonde, zodat in de toekomst ook echt sprake zal zijn van optimale snelheidsremming en een duurzaam veilig kruispunt. Korte termijn maatregelen Ook bij het kruispunt willen wij, in afwachting van een structurele aanpassing, alvast enkele tijdelijke maatregelen treffen. Het groot onderhoud aan het asfalt wordt uitgesteld.

Voor de korte termijn beperken de werkzaamheden zich tot de maatregelen die zijn weergegeven in bijgaande tekening: - De voorsorteerstrook (linksafvak) aan De Geulzijde van het kruispunt afzetten met schuine trottoirbanden en belijning langs het afgezette vak, zodat een brede middenberm gemaakt kan worden voor overstekende fietsers; - De belijning in de middenberm voor autoverkeer, in het verlengde van de zijtak (Kanaaldijk vanaf de sluizen), aanpassen aan de nieuwe situatie zonder voorsorteerstrook/linksafvak van De Geul; - Zowel aan de zijde van De Geul als de oostelijke tak van de Kanaaldijk in de richting van het kruispunt een drempel met taludmarkering aanbrengen; - De komgrens, tevens overgang van 70 naar 50 km/uur, voorzien van toeleidende belijning in de vorm van steeds breder wordende dwarsstrepen op het wegdek. Conclusies Mede op basis van de gegeven adviezen van het externe bureau en onze overlegpartners kiest het college voor een integraal duurzaam veilige inrichting van de Kanaaldijk en het kruispunt met De Geul. Dit houdt in: - Reconstructie van de Kanaaldijk naar een veilig ingerichte weg binnen de bebouwde kom. Een definitief besluit over het in stand houden van de maximumsnelheid van 70 km/uur moet nog genomen worden.

- Het aanleggen van een rotonde bij het kruispunt met De Geul ten behoeve van een optimale overgang in maximumsnelheid en als meest veilige kruispuntoplossing. Er wordt in de investeringslijst van de begroting, jaarschijf 2023 een bedrag opgenomen om de Kanaaldijk en het kruispunt aan te pakken. Voor de korte termijn wordt een aantal tijdelijke maatregelen gerealiseerd. Het betreft: - De niet meer in gebruik zijnde goot langs de Kanaaldijk opvullen; - De voorsorteerstrook (linksafvak) aan De Geulzijde van het kruispunt afzetten met trottoirbanden, en belijning aanbrengen langs het afgezette vak en in de middenberm; - Aan beide zijden van het kruispunt in de richting van het kruispunt een drempel aanbrengen; - De komgrens, tevens overgang van 70 naar 50 km/uur, inleiden met dwarsstrepen op het wegdek. Door deze maatregelen worden, met relatief beperkte middelen, mogelijke gevaarlijke situaties ten gevolge van de goot langs de Kanaaldijk voorkomen, komt er een ruime middenberm voor overstekende fietsers en worden weggebruikers op de hoofdrichting Kanaaldijk-De Geul (en vice versa) beter geattendeerd en afgeremd bij het naderen van het kruispunt. De tijdelijke maatregelen worden naar verwachting uitgevoerd in het vierde kwartaal van dit jaar. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Velsen

MEMO Wegcategorisering en inrichting Kanaaldijk Aan: Van: CC: Datum:

Kommer Sneeuw Hans Godefrooij en Nycké Heurman 14 juni 2021

1 INLEIDING Op de Kanaaldijk in IJmuiden heeft zich eind vorig jaar, voor de tweede keer in een jaar tijd, een dodelijk ongeval voorgedaan. De gemeente Velsen wil de verkeersveiligheidssituatie van de weg verbeteren, en wil onderzoek laten doen naar verschillende opties die kunnen bijdragen aan het veiliger maken van de Kanaaldijk. De gemeente Velsen heeft DTV Consultants gevraagd om een verkeerskundige beschouwing te maken van de huidige situatie en om mogelijke oplossingsrichtingen op een rij te zetten. Allereerst is de huidige situatie bekeken, waarbij de wegcategorisering, huidige inrichting, snelheden, intensiteiten en ongevallen tegen het licht zijn gehouden. Daarbij is ook de politie geconsulteerd. Vervolgens zijn de mogelijkheden voor de toepassing van verschillende maximumsnelheden op een rij gezet. Tot slot is, op basis van de Basiskenmerken Wegontwerp (CROW, 2012), aangegeven wat de bijbehorende inrichtingseisen zijn. Vervolgens is een advies gegeven over de wijze waarop de meest wenselijke maximumsnelheid op een veilige en geloofwaardige manier in het wegontwerp tot uitdrukking kan worden gebracht. Op basis van het advies kan, in een volgende fase, een verkeerskundig en civieltechnisch ontwerp worden opgesteld en kan een kostenraming worden gemaakt.

Figuur 1, scope van het onderzoek (Bron: Google Maps)

Pagina 1 van 14

2 HUIDIGE SITUATIE 2.1

DE HUIDIGE WEGCATEGORISERING AAN DE NOORDZIJDE VAN IJMUIDEN

De Kanaaldijk is gesitueerd aan de noordzijde van IJmuiden. De weg ligt grotendeels buiten de bebouwde kom en heeft een maximumsnelheid van 70 km/h. Deze snelheid is volgens de huidige wet- en regelgeving juridisch niet mogelijk (zie hoofdstuk 3 voor een uitgebreide toelichting). Op het gedeelte binnen de bebouwde kom geldt een maximumsnelheid van 50 km/h. De weg loopt langs het kanaal en heeft een lange rechtstand van circa 1400 meter. Tussen de twee kruispunten is de afstand 1800 meter. De weg ontsluit de haven, het strand en de westelijke wijken van IJmuiden. In 2015 zijn de IJmuiderstraatweg en Julianakade in IJmuiden heringericht. Voorafgaand hieraan is de wegcategorisering tegen het licht gehouden. Belangrijk uitgangspunt hierbij was de wens om de hoeveelheid verkeer op de Lange Nieuwstraat (dwars door het centrum) te beperken. Voor verkeer van en naar de woonwijken IJmuiden-west en oud-IJmuiden, de haven en het strand was het daarom belangrijk om een aantrekkelijk alternatief voor de Lange Nieuwstraat te hebben. Voorafgaand aan de herinrichting zijn de volgende twee varianten bekeken: 1.

IJmuiderstraatweg en Julianakade worden 30 km/h, met aansluitingen op de Kanaaldijk. Door het maken van aansluitingen van de IJmuiderstraatweg op de Kanaaldijk hebben de IJmuiderstraatweg en de Julianakade vrijwel geen verkeersfunctie meer. Dit zorgt ervoor dat deze wegen afgewaardeerd kunnen worden naar 30 km/h. Bij deze ingreep komt het doorgaande verkeer op afstand van de woningen over de Kanaaldijk en de IJmuiderstraatweg en Julianakade worden relatief rustige woonstraten.

IJmuiderstraatweg en Julianakade blijven 50 km/h, zonder aansluitingen op de Kanaaldijk. Bij het behouden van 50 km/h op de IJmuiderstraatweg en Julianakade, komen er geen aansluitingen op de Kanaaldijk. De huidige verkeersstructuur wordt gehandhaafd met een gescheiden afwikkeling van het doorgaand verkeer. Het doorgaande verkeer vanaf IJmuidenwest, havens en kust wordt afgewikkeld via de Kanaaldijk en binnenstedelijk verkeer via IJmuiderstraatweg en Julianakade.

Uiteindelijk is gekozen voor variant 2, omdat dit de meest robuuste oplossing biedt voor de toekomst. De Kanaaldijk vormt hiermee als het ware een “buitenring”; de IJmuiderstraatweg en Juliankade een “binnenring”. Doordat er geen extra aansluitingen op de Kanaaldijk zijn gemaakt, blijft dit een snelle, aantrekkelijke route van en naar de woonwijken IJmuiden-west en oudIJmuiden, de haven en het strand.

2.2

HUIDIGE INRICHTING

De huidige wegbreedte is 6,65 meter. Volgens de richtlijnen van het CROW is de optimale rijbaanbreedte voor een gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom 7,50 meter. Hierbij wordt uitgegaan van een rijrichtingsscheiding van 0,80 meter. Het is mogelijk om de rijrichtingscheiding te versmallen naar 0,30 meter waarbij de totale verhardingsbreedte 7,00 meter bedraagt. De huidige rijrichtingscheiding en markering is 10-15-10, maar conform de ideale richtlijnen van het CROW moet dit 15-80-15 zijn. Het is mogelijk om de rijrichtingscheiding te versmallen naar 0,30 meter, maar daaraan voldoet de rijrichtingscheiding ook niet.

Pagina 2 van 14

De redresseerstroken in de huidige inrichting zijn smaller dan wenselijk. De redresseerruimte is belangrijk voor kleine koerswijzigingen. Bij een smallere rijbaan is het belangrijk dat de redresseerstrook ruimer is. Het CROW geeft in het handboek wegontwerp aan dat een brede redresseerstrook bijzonder effectief is in het verlagen van de kans op enkelvoudige ongevallen. De minimale afmeting van een redresseerstrook is 0,30 meter en de maximale afmeting is 0,60 meter. De obstakelvrije zone moet minimaal 4,50 meter tot optimaal 6,00 meter zijn. De obstakels aan de noordzijde zijn beschermd middels een geleiderail. Volgens het handboek wegontwerp gebiedsontsluitingswegen paragraaf 5.1.2 moet de afstand tot de geleiderails minimaal 0,6 meter bedragen. De optimale afstand tot een geleiderail is 2,45 meter (zie Figuur 4). Aan de zuidzijde van de weg ligt een molgoot in de obstakelvrije zone. Deze molgoot kan leiden tot gevaarlijke situaties wanneer een voertuig van de weg afraakt. De politie bevestigt dit.

Figuur 2, de huidige inrichting van de Kanaaldijk (Bron: Google Maps)

Figuur 3, richtlijnen van een gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom (CROW, 2019)

Pagina 3 van 14

Figuur 4, afstand tot geleiderails (Handboek wegontwerp gebiedsontsluitingswegen)

2.3

SNELHEDEN

Figuur 5, verdeling V85 (Bron: ViaStat)

De Kanaaldijk kent twee snelheden. Binnen de bebouwde kom geldt een snelheid van 50 km/h en buiten de bebouwde kom 70 km/h. De stippellijn duidt de bebouwde komgrens aan. Over de hele lengte van de Kanaaldijk wordt door veel voertuigen te hard gereden. In onderstaande tabel is de V85 te zien. De V85 is de snelheid die door 85% van de voertuigen niet wordt overschreden; 15% van de voertuigen rijdt dus harder dan deze snelheid. Als vuistregel wordt vaak gehanteerd dat de V85 niet hoger zou moeten liggen dan de maximumsnelheid. Tabel 1 laat zien dat de V85 op de rechtstand van de Kanaaldijk net iets onder de 80 km/h ligt. Daarmee ligt het huidige snelheidsgedrag in lijn met wat mag worden verwacht op een weg met een maximumsnelheid van 80 km/h. Dit is de snelheid die eigenlijk hoort bij een gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom.

Pagina 4 van 14

Tabel 1, V85 op de Kanaaldijk

Richting het westen Richting het oosten

Wegvak tussen: Stationsweg – komgrens* 65,7 km/h

Wegvak tussen: de Geul – komgrens* 63,3 km/h

Kanaaldijk (70km/h)*

Kanaaldijk (70km/h)**

78,6 – 79,6 km/h

79 km/h

58,4 km/h

62,4 – 63,2 km/h

78 km/h

*V85 zonder vertraging (bron: ViaStat, maand februari 2021) ** Bron: gemeente Velsen, telslangen

2.4

INTENSITEITEN

De intensiteit is door de gemeente Velsen middels tellussen gemeten. De laatste meting is van 11 november 2019 tot en met 4 december 2019. De intensiteiten zijn weergegeven in de volgende tabellen. Hierin zijn de intensiteiten en voertuigverdeling per werkdag te zien. In beide richtingen samen komt het totaal op ruim 16.700 motorvoertuigen per etmaal. Tabel 2, Intensiteiten Kanaaldijk (bron: gemeente Velsen)

Etmaal (0-24) Dag (7-19) Avond (19-23) Nacht (23-7) Ochtendspits (7-9) Avondspits (16-18)

Richting oost 8269 6463 858 948 1074 1345

Richting west 8434 6732 884 817 1246 1295

Beide richtingen 16.703 13.195 1742 1765 2320 2640

Tabel 3, verdeling licht- en zwaar verkeer (bron: gemeente Velsen)

Licht verkeer Middelzwaar verkeer Zwaar verkeer

Richting oost 90,8% 4,9% 4,3%

Richting west 91,7% 4,4% 4,0%

In 2008 is er door DTV Consultants een telling uitgevoerd middels telcamera’s. Hierbij is gekeken naar ongeleed en geleed vrachtverkeer. Deze tellingen lieten een hoger percentage vrachtverkeer zien: 16% normaal vrachtverkeer en 7% zwaar vrachtverkeer. Daarnaast liet een eerdere visuele telling op de Kanaaldijk ook een aanmerkelijk hoger aandeel vrachtverkeer zien. De gemeente heeft aangegeven dat de recente metingen met telslangen mogelijk een onderregistratie hebben gegeven van de hoeveelheid vrachtverkeer.

Pagina 5 van 14

2.5

ONGEVALLEN ANALYSE

Figuur 6, locatie van de ongevallen (ViaStat, 2021)

De ongevallendata komt uit ViaStat. De data die meegenomen wordt in deze analyse, is de politiedata van 1 januari 2014 tot en met 15 februari 2021. Er zijn in totaal 24 ongevallen geregistreerd op de Kanaaldijk in de afgelopen 7 jaar. De meeste ongevallen vinden plaats rondom de kruispunten. Op de rechtstand van de Kanaaldijk zijn in totaal maar drie ongevallen gebeurd, echter zijn twee van deze ongevallen de dodelijke ongevallen. Op de kruising met de Geul zijn in totaal vijftien ongevallen voorgekomen en op de kruising met de Stationsweg zeven. In figuur 5 zijn de locaties van de ongevallen te zien. Tabel 4, aard en afloop van de ongevallen op de Kanaaldijk

Flank Dodelijk Letsel UMS Eindtotaal

4 12 16

Frontaal 2

Kop/staart

Vast voorwerp

5 5

1 1

Van de 24 ongevallen zijn er twee dodelijke ongevallen gebeurd; vier ongevallen met letsel en de overige achttien ongevallen hadden uitsluitend materiele schade. De aard van de dodelijke ongevallen waren frontaalbotsingen. De vier letselongevallen waren flankongevallen. Bij de twee dodelijke ongevallen was het licht en het wegdek was nat. Bij één van de twee ongevallen regende het. De politie heeft aangegeven dat er geen aanleiding is om te veronderstellen dat de inrichting van de weg een rol heeft gespeeld bij het ontstaan van de dodelijke ongevallen.

2.6 •

• • • • •

CONCLUSIE De Kanaaldijk is een gebiedsontsluitingsweg, die grotendeels buiten de bebouwde kom ligt en een maximumsnelheid heeft van 70 km/h. De weg heeft een belangrijke ontsluitende functie voor de bestemmingen aan de westkant van IJmuiden. Een maximumsnelheid van 70 km/h is juridisch gezien niet mogelijk bij een gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom. De huidige inrichting sluit niet aan bij de gestelde richtlijnen van het CROW. Over de hele lengte van de Kanaaldijk ligt de V85 ongeveer 10 kilometer te hoog. Het huidige snelheidsgedrag ligt in lijn met wat op een 80km-weg mag worden verwacht. De weg verwerkt per etmaal circa 17.000 motorvoertuigen. Op de kruispunten gebeuren de meeste ongevallen, echter zijn de twee dodelijke frontaalbotsingen voorgekomen op de rechtstand van de Kanaaldijk.

Pagina 6 van 14

3 UITGANGSPUNTEN VOOR OPLOSSINGSRICHTINGEN In dit hoofdstuk worden de uitgangspunten voor oplossingsrichtingen op de Kanaaldijk op een rij gezet. Daarbij wordt gekeken welke maximumsnelheden onder welke omstandigheden toepasbaar zijn en welke eisen er worden gesteld aan de locatie van de komgrens. Op die manier wordt duidelijk binnen welke randvoorwaarden het mogelijk is om de Kanaaldijk aan te passen, zodat veiligheid beter gewaarborgd wordt.

3.1

MAXIMUMSNELHEDEN

Er zijn veel verschillende maximumsnelheden mogelijk op de Nederlandse wegen. Op voorhand ligt een maximumsnelheid van 50, 60, 70 of 80 km/h op de Kanaaldijk het meest voor de hand. In deze paragraaf wordt beschreven welke maximumsnelheden juridisch mogelijk zijn op de Kanaaldijk. Dit wordt gedaan aan de hand van het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens 1990 en de Uitvoeringsvoorschriften BABW inzake verkeerstekens.

3.1.1

Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990)

Het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990) is een uitvoeringsbesluit bij de Wegenverkeerswet 1994. In het RVV staan de verkeersregels en verkeerstekens die in Nederland van toepassing zijn. Artikel 20 gaat over de maximumsnelheden binnen de bebouwde kom: Binnen de bebouwde kom gelden de volgende maximumsnelheden: a. Voor motorvoertuigen 50 km per uur Voor een weg binnen de bebouwde kom geldt een maximumsnelheid van 50 km/h. Alleen als met bebording een andere maximumsnelheid is aangegeven, geldt een andere maximumsnelheid. Artikel 21 gaat over de maximumsnelheden buiten de bebouwde kom: Buiten de bebouwde kom gelden de volgende maximumsnelheden: a. Voor motorvoertuigen op autosnelwegen 130 km per uur, op autowegen 100 km per uur en op andere wegen 80 km per uur Voor een weg buiten de bebouwde kom geldt dus dat, als het geen autoweg of autosnelweg betreft, de standaard maximumsnelheid 80 km/h is. Alleen als met bebording een andere maximumsnelheid is aangegeven, geldt een andere maximumsnelheid.

3.1.2

Uitvoeringsvoorschriften BABW inzake verkeerstekens

Het Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer (BABW) is gebaseerd op de Wegenverkeerswet en geeft nadere instructies over de plaatsing en het verwijderen van verkeerstekens. Onder verkeerstekens worden verstaan verkeersborden, verkeerslichten en verkeerstekens op het wegdek. In hoofdstuk I (Algemene bepalingen) staat in Paragraaf 1 (Algemene bepalingen ten aanzien van de toepassing van verkeersborden) onder punt 2 het volgende:

Pagina 7 van 14

Borden worden niet toegepast indien daarmee een regeling beoogd wordt die overeenkomt met een gedragsregel of een ander verkeersteken. Ook indien het gewenste gedrag voortvloeit uit de weginrichting blijven borden achterwege. Algemene verkeersregels worden niet met verkeersborden aangeduid. Er worden dus bijvoorbeeld geen borden geplaatst om op gelijkwaardige kruispunten aan te geven dat bestuurders van rechts voorrang hebben. Net zomin wordt de standaard maximumsnelheid zoals deze in het RVV 1990 staat, met borden aangeduid.

Hoofdstuk II in de Uitvoeringsvoorschriften BABW gaat in op het plaatsen van verkeersborden. Paragraaf 4 geeft voorschriften voor de afzonderlijke borden. Deze paragraaf beschrijft over bord A1 (dat de maximumsnelheid aangeeft) het volgende: Toepassing 1 De in te stellen maximumsnelheid dient in overeenstemming te zijn met het wegbeeld ter plaatse. Dit betekent dat waar nodig de omstandigheden op zodanige manier zijn aangepast dat de beoogde snelheid redelijkerwijs voortvloeit uit de aard en de inrichting van de betrokken weg en van zijn omgeving. 2 Geen andere dan de volgende maximumsnelheden worden vastgesteld: a. binnen de bebouwde kom: - op wegvakken: 70, 30, 15 km/h; - bij gevarenpunten: 30, 20 km/h; Voor een weg binnen de bebouwde komt geldt dat op een wegvak alleen borden A1 70, 30 of 15 mogen worden toegepast, mits dat in overeenstemming is met het wegbeeld ter plaatse. Wanneer de beoogde snelheid niet redelijkerwijs voortvloeit uit de weginrichting, worden deze borden niet geplaatst en geldt er een maximumsnelheid van 50 km/h. b. buiten de bebouwde kom: op autowegen: - op wegvakken: 80 km/h - bij gevarenpunten: 70 km/h; op autosnelwegen: - op wegvakken: 130, 120, 110, 100, 90, 80, 70, 60, 50 km/h; op andere wegen buiten de bebouwde kom: - op wegvakken: 60, 30 km/h - bij verkeerslichten: 70 km/h - bij gevarenpunten: 60, 50 km/h.

Voor een weg buiten de bebouwde kom geldt dus dat, als het geen autoweg of autosnelweg betreft, op een wegvak (dat is het weggedeelte tussen twee kruispunten) alleen de borden A1 60 (60 km/h) en A1 30 (30 km/h) mogen worden toegepast, mits dat in overeenstemming is met het wegbeeld ter plaatse. Wanneer de beoogde snelheid van 60 of 30 km/h dus niet redelijkerwijs voortvloeit uit de weginrichting, worden deze borden dus niet geplaatst en geldt een maximumsnelheid van 80 km/h. De huidige situatie, met een maximumsnelheid van 70 km/h op een wegvak buiten de bebouwde kom, klopt juridisch gezien dus niet, omdat het bord A1 70 buiten de bebouwde kom alleen bij verkeerslichten kan worden toegepast.

Pagina 8 van 14

Paragraaf 4 beschrijft onder punt 4 verder nog het volgende: Bord A1 (30 km/h binnen en buiten de bebouwde kom en 60 km/h buiten de bebouwde kom) mag op wegvakken slechts worden toegepast indien wordt voldaan aan de volgende eisen: - iedere weg in het betrokken gebied heeft voornamelijk een verblijfsfunctie; - om te voorkomen dat de verblijfsfunctie wordt aangetast door een relatief hoge intensiteit van het gemotoriseerde verkeer, is de weg met zijn omgeving waar nodig aangepast.

Een maximumsnelheid van 30 of 60 km/h mag alleen worden ingesteld als de weg voornamelijk een verblijfsfunctie heeft. Deze verblijfsfunctie mag niet worden aangetast door een hoge intensiteit van het gemotoriseerde verkeer. De Kanaaldijk is een gebiedsontsluitingsweg en er is geen sprake van een verblijfsfunctie, daarom zijn de snelheden 30 en 60 km/h niet mogelijk.

3.2

DE KOMGRENS

In CROW-publicatie 135 “Bebouwde komgrenzen” zijn criteria opgenomen aan de hand waarvan kan worden bepaald of een bebouwde kom kan worden ingesteld. Hierbij wordt echter beredeneerd vanuit buiten de bebouwde kom naar binnen de bebouwde kom. Criteria aan de hand waarvan kan worden bepaald of een weg(vak) buiten de bebouwde kom kan/moet worden gebracht, zijn er echter niet. In de praktijk komt het regelmatig voor dat wegen, die op zichzelf niet voldoen aan de eisen die worden gesteld voor het instellen van een bebouwde kom, toch binnen de bebouwde kom liggen. Vaak is dat zo omdat alle omliggende wegen wel aan deze criteria voldoen. Als elke weg apart moet worden beoordeeld aan de hand van de criteria, zou dit leiden tot een enorme versnippering van gebieden binnen en buiten de bebouwde kom. Op de Kanaaldijk bedraagt de lengte van het gedeelte buiten de kom circa 1400 meter. Je rijdt hier als bestuurder dus tijdelijk de kom uit, en korte tijd later de kom weer in. De politie heeft hierover aangegeven dat het maar de vraag is of weggebruikers zich ervan bewust zijn dat ze zich tijdelijk buiten de kom bevinden. Overwogen zou daarom kunnen worden om de komgrens hier weg te halen en de weg volledig binnen de kom te laten vallen.

Tegelijkertijd is hier sprake van een lange rechtstand zonder kruispunten en aansluitingen, en is bovendien sprake van een zeer open karakter van de omgeving. Aan de ene kant ligt immers het Kanaal; aan de andere zijde ligt een groenvoorziening, waarbij de afstand tot de bebouwing relatief groot is. Daarmee heeft de weg wel het karakter van een weg buiten de bebouwde kom.

3.3

CONCLUSIE

Uit het regelement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV1990) en de Uitvoeringsvoorschriften BABW komen vier mogelijke snelheidsregimes voor de Kanaaldijk naar voren: • •

Binnen de bebouwde kom: 50 of 70 km/h; Buiten de bebouwde kom: 60 of 80 km/h (waarbij 60 km/h alleen mogelijk is indien de weg een verblijfsfunctie heeft).

Op dit moment ligt de Kanaaldijk grotendeels buiten de bebouwde kom. Om een maximumsnelheid van 50 of 70 km/h toe te passen, moet de weg binnen de bebouwde kom worden gebracht.

Pagina 9 van 14

4 VARIANTEN EN AFWEGINGEN Zoals in het vorige hoofdstuk beschreven, zijn er in principe vier mogelijke snelheidsregimes op de Kanaaldijk: • • • •

Binnen de bebouwde kom met 50 km/h Buiten de bebouwde kom met 60 km/h Binnen de bebouwde kom met 70 km/h Buiten de bebouwde kom met 80 km/h

4.1

BEOORDELING VARIANTEN

In deze paragraaf worden de varianten beoordeeld op verschillende aspecten. Het betreft een kwalitatieve beoordeling. Binnen de bebouwde kom met 50 km/h Het verlagen van de maximumsnelheid op de Kanaaldijk naar 50 km/h is juridisch gezien mogelijk als het weggedeelte onderdeel gaat uitmaken van de bebouwde kom. En, als iedereen zich aan deze maximumsnelheid zou houden, is dat goed voor de verkeersveiligheid en de leefbaarheid. Een maximumsnelheid van 50 km/h is door de ligging in de omgeving en de lange rechtstand, echter zeer moeilijk geloofwaardig te maken; zeker als geen nieuwe aansluitingen op de Julianakade en IJmuiderstraatweg worden gemaakt. Hierdoor bestaat een groot risico op (gevaarlijk) inhaalgedrag wanneer een deel van de automobilisten netjes 50 km/h zou gaan rijden. Dit mogelijke inhaalgedrag brengt een groot verkeersveiligheidsrisico met zich mee. Daarnaast zal de Kanaaldijk, wanneer de snelheid wordt teruggebracht naar 50 km/h, minder goed functioneren als “buitenring”, omdat het een minder aantrekkelijke route wordt voor verkeer van en naar de woonwijken IJmuiden-west en oud-IJmuiden, de haven en het strand. Zonder ingrepen op de IJmuiderstraatweg en Juliankade, worden deze straten dan relatief aantrekkelijker, omdat er geen verschil meer is in maximumsnelheid.

Buiten de bebouwde kom met 60 km/h Voor een snelheidslimiet van 60 km/h ontbreekt een wettelijke basis. Een maximumsnelheid van 60 km/h kan juridisch gezien alleen worden ingesteld als de weg een verblijfsfunctie heeft. De Kanaaldijk heeft duidelijk een ontsluitende functie. Bovendien is een maximumsnelheid van 60 km/h moeilijk geloofwaardig te maken. Er bestaan voorbeelden van gebiedsontsluitingswegen buiten de bebouwde kom waarop, ondanks het ontbreken van een wettelijke basis, toch een maximumsnelheid van 60 km/h is ingesteld. Dit komt vaak voort uit een noodgreep, wanneer het vanwege ruimtegebrek onmogelijk blijkt om aan de inrichtingseisen voor 80 km/h te kunnen voldoen. Daar is in dit geval geen sprake van. Binnen de bebouwde kom met 70 km/h Door de weg binnen de bebouwde kom te leggen, is 70 km/h een juridisch passende maximumsnelheid. De verkeersstructuur, doorstroming en leefbaarheid blijven bij deze variant gelijk aan de huidige situatie. Om de verkeersveiligheid te verbeteren, moet de inrichting van de weg nog wel in lijn worden gebracht met de daarvoor geldende richtlijnen. Ook de geloofwaardigheid is een aandachtspunt, maar minder dan bij lagere snelheidsregimes.

Pagina 10 van 14

Buiten de bebouwde kom met 80 km/h Met de huidige ligging van de Kanaaldijk, buiten de bebouwde kom, is 80 km/h een juridisch passende, en bovendien geloofwaardige snelheid. Verhoging van de maximumsnelheid is echter nadelig voor de leefbaarheid.

4.2 •

• •

•

CONCLUSIE Het verhogen van de maximumsnelheid naar 80 km/h ligt niet voor de hand. De leefbaarheid is bij een hogere maximumsnelheid niet gebaat en het ligt in de lijn der verwachting dat het draagvlak hiervoor ontbreekt. Voor het instellen van een snelheid van 60 km/h ontbreekt de wettelijke basis. Bovendien is 60 km/h moeilijk geloofwaardig te maken. Als de weg binnen de bebouwde kom wordt gebracht, is 50 km/h een snelheid die wettelijk mogelijk is. Als iedereen zich aan de maximumsnelheid van 50 km/h zou houden en er geen inhaalmanoeuvres zijn, is dit goed voor de leefbaarheid en veiligheid van de Kanaaldijk. Een maximumsnelheid van 50 km/h is door de ligging in de omgeving en de lange rechtstand, echter zeer moeilijk geloofwaardig te maken. Uit oogpunt van geloofwaardigheid en veiligheid, maar ook uit oogpunt van een logische ontsluitingsstructuur voor de westelijke wijken van IJmuiden, heeft 70 km/h de voorkeur. Deze snelheid op de Kanaaldijk zorgt er ook voor dat andere wegen, zoals de IJmuiderstraatweg, Julianakade en de Lange Nieuwstraat minder aantrekkelijk zijn voor doorgaand verkeer.

5 INRICHTING 5.1

CROW RICHTLIJNEN

Voor een gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 70 km/h bestaat geen standaard wegprofiel. In de ASVV paragraaf 10.2 staan diverse kenmerken waar de weg aan moet voldoen. Daarnaast geeft CROW aan dat bij een GOW met 70 km/h de volgende basiskenmerken extra belangrijk zijn: • • • •

Conflicten met tegemoetkomend verkeer worden vermeden; Conflicten met kruisend verkeer en overstekend verkeer worden vermeden; Verkeerssoorten zijn gescheiden; Er zijn geen obstakels langs de rijbaan.

Maatvoering Het CROW geeft aan dat volgende de maatvoeringen gelden voor het profiel 70 km/h (ASVV, 2012 paragraaf 12.1): • • •

Rijstrookbreedte: 3,25 – 3,50 meter per rijstrook; Bij voorkeur een fysieke rijrichtingscheiding > 1,50 meter, maar een dubbele doorgetrokken streep voldoet ook; Bij voorkeur een opsluitband, maar kantmarkering en een draagkrachtige berm van minimaal 1,50 meter voldoet ook.

De maten zijn op basis van één rijstrook per richting zonder fietsverkeer en parkeerhavens.

Pagina 11 van 14

5.2

AANBEVELINGEN VOOR DE KANAALDIJK

Rijstrookbreedte De ideale rijstrookbreedte ligt volgens de richtlijnen tussen de 3,25 meter en 3,50 meter indien de weg wordt uitgevoerd met opsluitbanden. Indien geen opsluitbanden, maar enkel kantmarkering wordt toegepast, kan worden volstaan met een rijstrookbreedte van 2,75 meter (exclusief kantmarkering van 0,15 m en redresseerstrook van minimaal 0,30 m). Opsluitbanden Het CROW geeft aan dat een weg binnen de bebouwde kom in de ideale situatie opsluitbanden heeft, maar de richtlijnen geven ook de mogelijkheid tot toepassing van een onderbroken lengtemarkering wanneer er een draagkrachtige berm met gras aanwezig is. Het toepassen van opsluitbanden vraagt een aanzienlijke investering, aangezien dan ook voorzieningen voor de afwatering moeten worden toegepast. Daarnaast heeft, vanuit oogpunt van vergevingsgezindheid, het toepassen een vlakke, draagkrachtige berm, de voorkeur boven opsluitbanden. Fysieke rijrichtingscheiding Voor de verkeersveiligheid is het belangrijk dat de rijrichtingen van elkaar gescheiden zijn. Een fysieke rijrichtingscheiding in de vorm van een middenberm is volgens de richtlijnen de voorkeursoplossing. De kans op frontale conflicten wordt hiermee zo goed als weggenomen.

Een rijrichtingscheiding in de vorm van een dubbele doorgetrokken asmarkering behoort volgens de richtlijnen ook tot de mogelijkheden, maar het risico op frontale conflicten blijft dan aanwezig. Vanwege het feit dat de Kanaaldijk een belangrijke aanrijroute is voor hulpdiensten, heeft een fysieke rijrichtingscheiding niet de voorkeur. Voorkomen moet worden dat hulpdiensten in geval van ernstige calamiteiten klem komen te staan in een wachtrij. Om deze reden is het advies om geen fysieke rijrichtingscheiding toe te passen, of om te kiezen voor een overrijdbare rijrichtingscheiding. Het ASVV beschrijft geen maatvoering voor gebiedsontsluitingswegen 70 km/h zonder fysieke rijrichtingscheiding. In Figuur 3 staat de maatvoering van een GOW 80 km/h buiten de kom. De afstand tussen de rijbanen bedraagt hier 0,80 meter; deze maatvoering is exclusief de markering van de dubbele doorgetrokken middenstreep om de rijrichtingen te scheiden. Om de attentie op de rijrichtingscheiding te verhogen, is het mogelijk om ribbelmarkering (ook wel geprofileerde markering genoemd) toe te passen. Bij het overschrijden van de geribbelde doorgetrokken middenstreep wordt een automobilist gewaarschuwd. De geribbelde markering maakt een geluid en de bestuurde voelt een trilling. Het zorgt ervoor dat automobilisten in geval van koersafwijkingen nog kunnen bijsturen.

Afstand tot geleiderails De minimale afstand tot de geleiderails bedraagt 0,60 meter, maar in een ideale situatie is de afstand van de kantstreep tot de geleiderail 2,45 meter, zie Figuur 4.

Figuur 7, schetsontwerp dwarsprofiel Kanaaldijk.

Pagina 12 van 14

5.3

DE AANPASSINGEN AAN HET HUIDIGE PROFIEL

Voor het 70km-profiel moeten de volgende aanpassingen aan de weg gedaan worden: • • • •

Wegvak binnen de bebouwde kom brengen (huidige komgrenzen opheffen); Realiseren van een rijrichtingscheiding door middel van dubbele doorgetrokken asmarkering (ribbelmarkering) van minimaal 0,80 meter; Naast de rijstroken (met een breedte van 2,75 meter) toepassen van redresseerstroken van minimaal 0,30 meter; Afstand tot aan de geleiderails minimaal 0,60 meter.

6 CONCLUSIE De Kanaaldijk is een belangrijke gebiedsontsluitingsweg voor de bestemmingen aan de westkant van IJmuiden. De weg verwerkt per etmaal circa 17.000 motorvoertuigen en ligt grotendeels buiten de bebouwde kom. De maximumsnelheid bedraagt 70 km/h. Juridisch gezien is een maximumsnelheid van 70 km/h niet mogelijk bij een gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom. Daarbij sluit de huidige inrichting niet aan bij de gestelde richtlijnen van het CROW. Over de hele lengte van de Kanaaldijk wordt door het grootse deel van de automobilisten te hard gereden; de V85 ligt ongeveer 10 km/h te hoog. Het huidige snelheidsgedrag ligt in lijn met wat op een 80km-weg mag worden verwacht. Op de kruispunten gebeuren de meeste ongevallen. Recent zijn echter twee dodelijke frontaalbotsingen voorgekomen op de rechtstand van de Kanaaldijk. Om de verkeersveiligheid te verbeteren en om aan te sluiten bij wat juridisch mogelijk is, zijn de volgende mogelijkheden verkend: • • • •

Binnen de bebouwde kom met 50 km/h Buiten de bebouwde kom met 60 km/h Binnen de bebouwde kom met 70 km/h Buiten de bebouwde kom met 80 km/h

Omdat het verhogen van de maximumsnelheid naar 80 km/h niet voor de hand ligt, en voor het instellen van 60 km/h de wettelijke basis ontbreekt, wordt geconcludeerd dat 50 en 70 km/h als mogelijkheid overblijven. In beide gevallen moet het wegvak binnen de bebouwde kom worden gebracht en moet de weg gereconstrueerd worden om te voldoen aan een duurzaam veilige inrichting. Een maximumsnelheid van 70 km/h ligt hierbij het meeste voor de hand, omdat dit het beste aansluit bij de uitstraling van de weg, zoals de ligging, de lange rechtstanden en vanwege het feit dat er geen aansluitingen aanwezig zijn. Bovendien kan de Kanaaldijk met deze maximumsnelheid het beste blijven functioneren als “buitenring” waarmee andere wegen, zoals de IJmuiderstraatweg, Julianakade en de Lange Nieuwstraat, kunnen worden ontlast. Om de inrichting van de Kanaaldijk te laten voldoen aan een duurzaam veilige inrichting, moet de Kanaaldijk gereconstrueerd worden. Om de Kanaaldijk in overeenstemming te brengen met de richtlijnen voor een gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 70 km/h, moeten de volgende aanpassingen aan de weg gedaan worden: • •

Pagina 13 van 14

• •

Naast de rijstroken (met een breedte van 2,75 meter) toepassen van redresseerstroken van minimaal 0,30 meter; Afstand tot aan de geleiderails minimaal 0,60 meter.

Pagina 14 van 14

Kanaaldijk Kanaaldijk B

B +

+ +

+ + +

+ +

+ + +

dijk naal

+ +

+ + +

drempel 8 cm hoog

+ +

+ + +

+ +

257-265

+ +

+ + + +

+ +

11.7

+ +

eul G e

+ + +

0 0.5

+ +

4.0

0 4.0

0 0.5

drempel + 8 cm+ hoog

+ +

256 +

+ +

tie ua sit ers igd heid l rke ijz ve gew sne uw tig ma

ELEK.

108

ia Jul

ad k a n

e 102

104

+ +

100

+ +

mv= ref. 0.00

ref. +0.08

0.20

RENVOOI

0.10

ref. +0.08

aat

str

+ +

-4 RD

0.20

D /R

urg

0.10

mb Ho

mv= ref. 0.00

Aanbrengen tijdelijke plakbanden RWS-banden 110/220x160 mm aanbrengen met tussenruimte 20 mm

0.80

0.20 +

D 8/R

0.90

0.50

0.20

Bestaande wegmarkering

PRINCIPE BOVENAANZICHT DREMPEL

D-

6/R

1.20

0.90

0.80

1.20

0.90

0.50

+ +

SCHAAL 1:50

+ +

Verwijderen bestaande wegmarkering

+ +

frezen toplaag, ld= 30 mm lengte: 9.00 m

12 D-

10/

+ +

1-1

frezen aanzet t.b.v. uitvullaag

0.50

2.00

0.50

18/RD-

20/RD

Hombu

10 m Wijziging: Datum wijziging:

Maten niet van tekening meten, doch geschreven maten aanhouden. Maten in meters, tenzij anders vermeld. Peilmaten in meters t.o.v. N.A.P., tenzij anders vermeld. Materiaalmaten in mm, tenzij anders vermeld. Diameters in mm, tenzij anders vermeld. Deze situatie is niet bindend t.a.v. de exacte maten van grenzen en opstallen. De aangegeven hoogtemaatvoering betreft de hoofdmaatvoering van het gewenste profiel. Detailuitwerking door aannemer.

RD 16/ RD 14/

1:200

SCHAAL 1:50

2.00

PRINCIPE DOORSNEDE DREMPEL

raa

19HB0402B$S D /R 2 19HB0402B$S-KADASTER 7 D/R 19HB0402N$S-PROJECTGRENS 0 7

9.00

nst

mv= ref. 0.00

8.00 +

frezen aanzet t.b.v. uitvullaag ref. +0.08

eeu

Aanbrengen/spuiten reflecterende wegenverf op Leiconblokken

Aanbrengen wegmarkering

frezen toplaag, ld= 30 mm lengte 9.00m

mv= ref. 0.00

TRAP

rgstra

Getekend:

Omschrijving:

Ontwerper:

Projectleider:

Goedgekeurd:

Versie:

L.GULMANS

P. AALDERS

CONCEPT

Documentsoort: Blad: D /R 8TEKENING 1 6 -

/R 66

Projectomschrijving:

Opdrachtgever:

AANPASSING KRUISPUNT KANAALDIJK - DE GEUL TE IJMUIDEN

GEMEENTE VELSEN

Schaal:

1 : 200 -

SITUATIE MET TIJDELIJKE MAATREGELEN -64/R D

62 Documentstatus: Tekeningnummer:

09-09-2021 DV

Besteknummer:

Tekeningomschrijving:

Datum uitgave:

Aantal:

19HB0402-DV-001

Projectnummer:

19HB0402

Comeniusstraat 7 1817 MS Alkmaar IJburglaan 1495 1087 KM Amsterdam 088 472 0600 info@hbadvies.nl

Deze tekening is eigendom van HB Adviesbureau. Zij mag daarom noch gekopieerd, noch aan derden ter kopiering of namaking getoond worden zonder toestemming.

at25

CADINFO: G:\PROJECTEN\_2019\19HB0402\03 PRODUCTEN INFRA\01 TEKENINGEN\19HB0402-DV-001 TIJDELIJKE_MAATREGEL.DWG

Formaat: A0-841x1609 mm

DREMPEL, 8 CM SINUS frezen asfalt toplaag, ld= 30 mm aanbrengen toplaag, ld= 30 mm aanbrengen uitvullaag, ld, min 40 mm max. 80 mm

TRAP

Samenstelling

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Velsen&id=261f2ee7-7d93-46db-a63e-b75114eb9b5f