E4 Reactienota Op weg naar RES 1.0.pdf

GEMEENTE VELSEN

Collegebericht Weeknummer: 51

Datum vergadering

15-12-2020

Ambtenaar

S. Heesmans

Zaaknummer

131431-2020

Telefoonnr.

06 36471806

Portefeuillehouder(s)

F. Bal

E-mailadres

sheesmans@velsen.nl

Bijlagen

2

Onderwerp: Reactienota ‘Op weg naar RES 1.0’

Geachte leden van de raad, Van april tot en met september konden betrokkenen (o.a. bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties) en volksvertegenwoordigers reageren op de concept Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid (concept RES NHZ). Betrokkenen konden via een digitale consultatie hun reactie geven en volksvertegenwoordigers konden hun wensen en bedenkingen meegeven via het democratische proces. De colleges van alle gemeenten in Noord-Holland Zuid hebben dit geluid overgenomen in de gezamenlijke ‘Reactienota Op weg naar RES 1.0’. Dit is een belangrijke tussenstap op weg naar een uitvoerbare en gedragen energiestrategie voor de regio. De betrokkenheid bij de RES is groot blijkt uit ruim 120 reacties van bewoners en input vanuit organisaties waaronder Staatsbosbeheer, LTO en Natuur- en Milieufederatie Noord-Holland. Daarnaast hebben alle gemeenteraden, de Provinciale Staten en de algemeen besturen van de waterschappen wensen en bedenkingen meegegeven op de concept-RES. Veelal zijn de suggesties en zorgen vanuit de gemeenschap hierin meegenomen. De inhoud van de reactienota ‘Op weg naar RES 1.0’ wordt meegenomen bij de verdere uitwerking van de RES 1.0.

Voor Velsen geldt specifiek dat: • recreatieschap Spaarnwoude wordt meegenomen bij de verdieping van zoekgebieden; • technieken als aqua- en geothermie worden meegenomen in het proces richting RES 1.0; • er geen mogelijkheden worden gezien voor windturbines (zowel solitair als in lijn) en zonnepanelen in de bestaande groenstructuren van de gemeente, zoals gedefinieerd in het Groenstructuurplan; • energiecoöperaties Energiek Velsen en EcoHeemskerk samen met Windpark Ferrum, WindCollectief Noord-Holland en Infinergy hebben laten weten de voorgestelde zoekgebieden in IJmond & Zuid-Kennemerland voor zowel windturbines als zonnepanelen in de concept RES NHZ te ondersteunen. U treft de reactienota bijgaand aan. Tevens is bijgevoegd het regionale informatieblad.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Velsen

Informatieblad: Reactienota ‘Op weg naar RES 1.0’ Regionale Energiestrategie in Noord-Holland Zuid Stand van zaken 27 november 2020 Met deze raadsinformatiebrief informeren we u over de vervolgstappen naar de RES 1.0 met speciale aandacht voor: - De Reactienota ‘Op weg naar RES 1.0’ - Het collegebesluit over de Reactienota ‘Op weg naar RES 1.0’ - Thematafels - Participatie en concretisering zoekgebieden - Stand van zaken Regionale Strategie Warmte (RSW) - Terugblik dialoogsessie 4 november - Kennisdeeldagen ook toegankelijk voor volksvertegenwoordigers

Reactienota ‘Op weg naar RES 1.0’ Van april tot en met september konden betrokkenen (o.a. bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties) en volksvertegenwoordigers reageren op de concept-RES. Betrokkenen konden via een digitale consultatie hun reactie geven en volksvertegenwoordigers konden hun wensen en bedenkingen meegeven via het democratische proces. De betrokkenheid bij de RES is groot: • Er zijn ruim 120 reacties ontvangen op de concept-RES. • Een aantal partijen heeft alternatieve zoekgebieden aangedragen. • Staatsbosbeheer heeft de mogelijkheden en onmogelijkheden van grootschalige opwek met zon- en windenergie op hun grondgebied aangegeven. • LTO heeft een aanbod gedaan vanuit de agrariërs. • De Natuur en Milieufederatie Noord-Holland heeft met een aantal natuurorganisaties een tweetal kaarten ingebracht met daarop hun visie op de locaties voor opwek van hernieuwbare energie. Daarnaast hebben alle gemeenteraden, de Provinciale Staten en de algemeen besturen van de waterschappen wensen en bedenkingen meegegeven op de concept-RES. Veelal zijn de suggesties en zorgen vanuit de gemeenschap hierin meegenomen. De colleges hebben dit geluid overgenomen in de ‘Reactienota Op weg naar RES 1.0’. Dit is een belangrijke tussenstap op weg naar een uitvoerbare en gedragen energiestrategie voor de regio.

De reactienota ‘Op weg naar RES 1.0’ leidt tot: • Tekstuele veranderingen voor de RES 1.0 ten opzichte van de concept-RES, zoals het toevoegen van onderwerpen of aanvullingen en verbetering van bestaande teksten. • Veranderingen op de kaart met zoekgebieden. • Additionele onderzoeksvragen (thematafels). De reactienota is een coproductie van de deelnemende gemeenten, provincie, de waterschappen en de RES-programma-organisatie. De antwoorden op wensen en bedenkingen en reacties die gaan over specifieke zoekgebieden of lokaal beleid zijn in samenspraak tussen de gemeente(n), provincie en/of waterschappen tot stand gekomen.

Collegebesluit Het college neemt kennis van de reactienota en besluit deze te betrekken bij de verdere uitwerking van de RES1.0. De reactienota wordt op 15 december 2020 behandeld door het college en wordt na de behandeling met u gedeeld.

Deze informatie is bedoeld voor raadsleden, bestuurders, Statenleden, algemeen- en dagelijks bestuursleden van de waterschappen en gemeentesecretarissen binnen de energieregio Noord-Holland Zuid.

Vervolgstappen tot RES 1.0 Het vrijgeven van de reactienota is een tussenstap richting de RES 1.0. Naast de aanpassingen die in de reactienota zijn opgenomen, zijn nog meer aspecten van invloed op de inhoud van de RES 1.0: • De uitkomsten van de thematafels. • De concretisering van de zoekgebieden (nader onderzoek, participatie met belanghebbenden). • De vertaling van de inzichten uit de zienswijze van Liander. • De doorrekening van het Planbureau voor de Leefomgeving, het advies van de Commissie m.e.r. en het advies van NP RES uitgaande van de concept-RES (oplevering uiterlijk 1 februari 2021). Meer informatie over het vervolgproces vindt u op de website.

Thematafels Voor onderwerpen waarover nog geen besluit kan worden genomen, omdat nog niet alle kennis of informatie vergaard is, of waarvoor nog afstemming moet plaatsvinden, worden zogenoemde thematafels ingericht. In de komende maanden (oktober 2020 t/m januari 2021) worden deze georganiseerd over de volgende onderwerpen: 1. Ontwikkelprincipes zonne- en windenergie 2. Energietransitie: kansen voor agrariërs 3. Ruimtelijke samenhang 4. RES in uitvoering (lokaal eigendom, stimulerend beleid) 5. Jongeren 6. Warmte uit water (warmte, TEO, TEA, TED) 7. Energie-infrastructuur 8. Innovaties Aan deze thematafels worden onderwerpen inhoudelijk verder verkend, samen met verschillende inhoudelijke experts en betrokken partijen in het RES-proces. De (tussentijdse) uitkomsten hiervan worden verwerkt in de RES 1.0. Daarnaast is de uitkomst van de thematafels input voor de verdere concretisering van de zoekgebieden. Jongeren aan tafel Door jongeren een stem te geven wordt bijgedragen aan het toekomstbestendig maken van de RES. Want het overgrote deel van de energietransitie zal plaatsvinden in de werkende levens van mensen die nu jong zijn. Tijdens de thematafel wordt jongeren gevraagd zich uit te spreken over de dilemma’s die ook op de andere thematafels besproken worden.

Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de relatie grootschalige opwek van hernieuwbare energie en natuur, landschap en leefbaarheid. De RES-organisatie organiseert dit samen met RES NHN, Jong RES, de Participatiecoalitie Noord-Holland en de provincie Noord-Holland. Daarnaast is ook een landelijk onderzoek gedaan naar de mening van jongeren over windmolens en zonnevelden, meer informatie hierover vindt u hier. Meer informatie over de thematafels vindt u op de website. Wilt u aanwezig zijn bij één van de thematafels? U kunt dit aangeven bij de aangegeven contactpersoon op de website of bij de RES contactpersoon van gemeente Velsen, Sanne Heesmans, sheesmans@velsen.nl

Participatie en concretisering zoekgebieden De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het nader onderzoeken en concretiseren van de zoekgebieden voor zonne-energie en/of windenergie. Hierbij worden inwoners en andere belanghebbenden betrokken. Dit is maatwerk en de uitvoering en het niveau van participatie is daardoor verschillend. Ook is de prioritering van de zoekgebieden verschillend. In december 2020 gestart met de participatiebijeenkomsten. Deze worden steeds verder uitgebreid. Voor de bredere stakeholdersessie wordt u als raadslid ook uitgenodigd. Deze informatie is bedoeld voor raadsleden, bestuurders, Statenleden, algemeen- en dagelijks bestuursleden van de waterschappen en gemeentesecretarissen binnen de energieregio Noord-Holland Zuid.

Voor een aantal zoekgebieden is al gestart met de concretisering. De uitkomsten hiervan worden verwerkt in de RES 1.0. Andere zoekgebieden vragen meer tijd om nader te onderzoeken en worden in de RES 2.0 concreter uitgewerkt. Ook worden nieuwe mogelijkheden en initiatieven, die bijvoorbeeld uit de wensen en bedenkingen naar voren zijn gekomen, nog verder onderzocht. Een voorbeeld hiervan is een concreet initiatief bij de wijk Naarderbos in Naarden. De concretisering van de zoekgebieden loopt door na de vaststelling van de RES 1.0. In de RES 1.0 wordt de tussenstand van dat moment aangegeven. Naast de ontvangen reacties heeft Liander voor de deelregio’s in Noord-Holland Zuid een aantal concrete aanbevelingen opgesteld om de systeemefficiëntie (betaalbaarheid en haalbaarheid) te vergroten. Het gaat onder meer om: • Het combineren van zonne- en windenergie op één locatie. • Gericht investeren in zon-op-dak: daar waar opgewekte energie zoveel mogelijk direct kan worden gebruikt. • Het clusteren van zoekgebieden in nabijheid van(onder-)stations om duurzame opwek sneller aan te kunnen sluiten. Deze aanbevelingen worden meegenomen en, indien mogelijk, meegewogen in de nadere concretisering van de zoekgebieden. De aanbevelingen van Liander vindt u op de website.

Regionale Structuur Warmte Voor de warmteparagraaf over de Regionale Structuur Warmte (RSW) geldt dat de RES 1.0 een aanscherping van de concept-RES is. De RSW zorgt voor vroegtijdige afstemming over warmtebronnen met een bovengemeentelijke potentie op regionaal niveau en helpt gemeenten bij het maken van afspraken. De gemeenten kunnen op basis van deze informatie bovengemeentelijke warmtebronnen meenemen in de Transitievisie Warmte (TVW). Proces De concept-RSW wordt ambtelijk enerzijds ‘bottom-up’ verrijkt met beschikbare data uit de gemeentelijke Transitievisies Warmte, wijkuitvoeringsplannen (WUP) en concrete warmteprojecten. Ook andere informatie die beschikbaar komt over omvang en beschikbaarheid van mogelijke warmtebronnen met bovengemeentelijke potentie (zoals geothermie, restwarmte en aquathermie) wordt verwerkt. Anderzijds wordt de concept-RSW waar mogelijk verrijkt met inzicht in -potentiëlebovengemeentelijke warmtebronnen, de verbinding tussen warmtevraag en warmteaanbod, benodigde energie-infrastructuur en de positie van gemeenten in de warmtetransitie. Deze informatie wordt verwerkt tot een set van afspraken, een ordening van de verschillende aspecten die van belang zijn voor de afweging door betrokken partijen. Deze afspraken kunnen als leidraad voor het gesprek over toedeling van (toekomstige) bovengemeentelijk warmtebronnen worden gebruikt.

De betrokken partijen kunnen hiermee afwegen waar en hoe bovengemeentelijke warmtebronnen kunnen worden ingezet. Werkagenda Op dit moment bevindt de warmtetransitie zich regionaal en lokaal nog overwegend in de fase van beleidsvorming (RES, RSW en TVW). De komende jaren zal het accent verschuiven naar beleidsuitvoering. Voor de periode na de RSW 1.0 wordt een werkagenda gemaakt. Hier staat geagendeerd waar en eventueel wanneer samenwerking in de regio NHZ gewenst is om de volgende stap te kunnen zetten in het warmtevraagstuk. Sturing en besluitvorming Sturing op de RSW 1.0 ligt bij de Stuurgroep RES Noord-Holland Zuid (NHZ). De stuurgroep is verantwoordelijk voor het proces om tot afstemming te komen over het bovenregionale deel. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de lokale inhoud en de uiteindelijke lokale goedkeuring. De uiteindelijke RSW 1.0 paragraaf wordt daarmee als onderdeel van de RES 1.0 aangeboden ter besluitvorming aan de colleges en de besturen.

Doorrekening Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) Deze informatie is bedoeld voor raadsleden, bestuurders, Statenleden, algemeen- en dagelijks bestuursleden van de waterschappen en gemeentesecretarissen binnen de energieregio Noord-Holland Zuid.

De concept-RES is op 6 oktober aangeboden aan het Nationaal Programma RES. In de bijlagen van de concept-RES zijn alle ontvangen reacties, alternatieve plannen en visies en wensen en bedenkingen van de raden, provincie en waterschappen toegevoegd. Het Planbureau voor de Leefomgeving maakt een kwantitatieve en kwalitatieve analyse van de 30 concept-RES’en. Het PBL verwacht voor het eind van dit jaar de eerste inzichten te kunnen delen met de regio’s zodat de aanbevelingen kunnen worden meegenomen in het proces naar de RES 1.0. Uiterlijk 1 februari wordt de analyse van alle concept-RES’en door PBL openbaar gemaakt.

Advies Commissie m.e.r.: Besteed aandacht aan de samenhang tussen de zoekgebieden De RES NHZ is, samen met energieregio Noord-Holland Noord en energieregio's in Gelderland, ZuidBrabant en Zuid-Holland, pilotregio geweest voor de Commissie voor de milieueffectrapportage (m.e.r.). De Commissie m.e.r. heeft haar advies gereed en concludeert: 'De RES-regio’s NoordHolland Noord en Noord-Holland Zuid beschikken over een systematisch opgebouwde conceptRegionale Energiestrategie (concept-RES) met goede en gedegen milieu-informatie. Er ligt een goede basis om de stap naar de RES 1.0 te maken en voor latere milieueffectrapportages.' Zij adviseert om bij de verdere uitwerking aandacht te besteden aan de samenhang tussen de zoekgebieden voor hernieuwbare energie (zon en wind). Lees hier het advies. Het advies van de commissie MER wordt verwerkt in het vervolg naar de RES 1.0.

Terugblik Dialoogsessie 4 november Op 4 november gingen circa 50 volksvertegenwoordigers uit Noord-Holland met elkaar in gesprek over hun rol in het proces van de Regionale Energiestrategie. Er werd teruggeblikt op het proces tot aan de concept-RES. Is er voldoende gelegenheid geweest om de rol als volksvertegenwoordiger in te kunnen vullen? En wat leert dit ons voor het vervolgproces, richting de RES 1.0 en verder? In dit document vindt u een korte samenvatting van het gesprek. Hierin zitten voor zowel volksvertegenwoordigers als de programmaorganisatie adviezen om mee te nemen naar het proces tot vaststelling van de RES 1.0. Ook kunt u de bijeenkomst terugkijken via deze link. Meer informatie over de positie van gemeenteraden, Provinciale Staten het en de algemeen besturen van de waterschappen vindt u in de brochure ‘Regionale Energiestrategieën en besluitvorming’ van het Nationaal Programma RES.

Kennissessies ook voor volksvertegenwoordigers Komende periode organiseert de RES-programmaorganisatie samen met de provincie meerdere online kennissessies. De eerstvolgende kennissessie is op 10 december en gaat over ‘Meervoudig ruimtegebruik’. Wilt u hierbij aanwezig zijn? U kunt zich hier aanmelden. Ook leest u hier meer over het programma van de bijeenkomst. Wilt u op de hoogte blijven van volgende kennissessies? Meldt u zich dan aan voor onze nieuwsbrief.

Blijf op de hoogte Website www.energieregionhz.nl Op de website vindt u veruit de meeste informatie overzichtelijk op één plek bijeengebracht. Uiteraard de concept-RES, alsmede een verkorte versie van de concept-RES, daarnaast is er een filmpje met toelichting op de concept-RES en zijn de kaarten beschikbaar. Veel achtergrondinformatie en aanvullend kaartmateriaal is hier tevens beschikbaar. Ook hebben wij een speciale pagina voor u gemaakt met informatie over het proces en uw rol daarin als volksvertegenwoordiger.

Nieuwsbrief Maandelijks publiceren wij een nieuwsbrief, daarvoor kunt u zich hier inschrijven. Reeds verschenen nieuwsbrieven vindt u op dezelfde pagina onder het aanmeldformulier.

Raadsinformatiebrieven Deze informatie is bedoeld voor raadsleden, bestuurders, Statenleden, algemeen- en dagelijks bestuursleden van de waterschappen en gemeentesecretarissen binnen de energieregio Noord-Holland Zuid.

Met enige regelmaat publiceren wij een raadsinformatiebrief, deze wordt mogelijk door uw organisatie aangepast of aangevuld voor uw specifieke gemeente, provincie of waterschap. Reeds verschenen raadsinformatiebrieven vindt u hier.

Gelegenheid tot stellen van vragen Op de website kunt u online technische vragen stellen. Ook vindt u er een geanonimiseerd overzicht van reeds gestelde vragen en antwoorden.

LinkedIn en Twitter: Volg ons op LinkedIn en Twitter voor actuele informatie.

Direct contact met programmamanagers Mocht u toch informatie missen of graag even contact hebben, dan kunt u altijd contact opnemen met de programmamanagers van Energieregio Noord-Holland Zuid: Marco Berkhout (berkhoutm@noordholland.nl) en Roos Peeters (vlaarr@noord-holland.nl).

Deze informatie is bedoeld voor raadsleden, bestuurders, Statenleden, algemeen- en dagelijks bestuursleden van de waterschappen en gemeentesecretarissen binnen de energieregio Noord-Holland Zuid.

0 Reactienota Noord-Holland Zuid

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ............................................................................................... 3 1.1 RES NHZ .................................................................................. 3 1.2 Ontvangen reacties, visies en initiatieven .................................. 3 1.3 Doel van deze nota ................................................................... 4 1.4 Afbakening van de RES ............................................................. 4 1.5 Vervolgstappen op weg naar RES 1.0 ........................................ 5 1.6 Leeswijzer ................................................................................ 6

2

Samenvatting van wensen en bedenkingen en reacties .......................... 7 2.1 Wensen en bedenkingen ............................................................. 7 2.2 Digitale consultatie ................................................................... 8

3.

Samenvatting van wijzigingen, te verwerken in RES 1.0 ....................... 13

4.

Wensen en bedenkingen ...................................................................... 16 Amstelland .................................................................................... 17 Amsterdam .................................................................................... 21 Gooi en Vechtstreek ....................................................................... 33 Haarlemmermeer ........................................................................... 43 IJmond & Zuid-Kennemerland ........................................................ 46 Zaanstreek/Waterland ................................................................... 58 Provincie Noord-Holland ................................................................ 75 Waterschappen .............................................................................. 80

Bijlagen ..................................................................................................... 83 Bijlage 1: Thematafels ............................................................................... 84 Bijlage 2: Beantwoording van reacties over het proces en het bod .............. 90 Bijlage 3: Beantwoording van reacties over energiebronnen en -dragers ..... 96 Bijlage 4: Beantwoording van reacties over de uitvoering en overige zaken 101 Bijlage 5: Beantwoording van reacties over zoekgebieden ......................... 108 Amstelland .................................................................................. 109 Amsterdam .................................................................................. 114 Gooi en Vechtstreek ..................................................................... 164

1 Reactienota Noord-Holland Zuid

Haarlemmermeer ......................................................................... 175 IJmond & Zuid-Kennemerland ...................................................... 176 Zaanstreek/Waterland ................................................................. 188 Bijlage 6: Overzicht ontvangen reacties .................................................... 195

2 Reactienota Noord-Holland Zuid

1. Inleiding In de periode juni tot en met september 2020 hebben volksvertegenwoordigers, belanghebbenden, stakeholders en inwoners de mogelijkheid gehad te reageren op de concept-RES voor de energieregio Noord-Holland Zuid. De volksvertegenwoordigers hebben dit gedaan via wensen en bedenkingen. De andere betrokkenen via reacties. De concept-RES NHZ is een gedeeltelijke uitwerking van het Klimaatakkoord, dat op 28 juni 2019 door het kabinet is gepubliceerd. Het Klimaatakkoord is de Nederlandse uitwerking van de internationale klimaatafspraken van Parijs (2015). We gaan met elkaar de CO2-uitstoot sterk verminderen: in 2030 met de helft ten opzichte van 1990. Een van de afspraken is dat dertig energieregio’s in Nederland onderzoeken waar en hoe het best duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden. De opgave is om met de dertig energieregio’s ten minste 35 TWh aan hernieuwbare energie op te wekken, gebruikmakend van bewezen grootschalig toepasbare technieken voor duurzame energieopwekking zoals het gebruik van zonnepanelen en windturbines, maar ook welke warmtebronnen te gebruiken zijn zodat wijken en gebouwen van het aardgas af kunnen.

1.1 RES NHZ De concept-RES Noord-Holland Zuid (NHZ) is het resultaat van onderzoeken, gesprekken en bijeenkomsten. In de zes deelregio’s hebben gemeenten, provincie, waterschappen en netbeheerders samen met inwoners, ondernemers, energiecoöperaties, maatschappelijke organisaties op het gebied van natuur, milieu en land- en tuinbouw, gekeken naar waar grootschalig zonne- en windenergie opgewekt zou kunnen worden. In de energieregio zijn zeventig lokale bijeenkomsten gehouden waaraan meer dan 1.500 mensen hebben deelgenomen. Deze gezamenlijke inspanning leidde tot de concept-RES.

1.2 Ontvangen reacties, visies en initiatieven Na de publicatie van de concept-RES en vaststelling in de colleges van Noord-Holland Zuid konden betrokkenen reageren. Raden konden reageren via het instrument ‘wensen en bedenkingen’. Bijna alle gemeenteraden, Provinciale Staten en de algemeen besturen van de waterschappen hebben

3 Reactienota Noord-Holland Zuid

wensen en bedenkingen meegegeven op de concept-RES. Ook andere betrokkenen konden reageren middels een digitale consultatieronde. Er zijn meer dan 120 reacties ontvangen op de concept-RES via de digitale consultatie. Daarnaast heeft Staatsbosbeheer de mogelijkheden en onmogelijkheden van grootschalige opwek met zonne- en windenergie op haar grondgebied aangegeven, en heeft Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO) een aanbod gedaan vanuit de agrariërs. Ook de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland heeft met een aantal natuurorganisaties een tweetal kaarten ingebracht met daarop hun visie op de locaties voor opwek van hernieuwbare energie.

1.3 Doel van deze nota In deze reactienota ‘Op weg naar RES 1.0’ zijn de wensen en bedenkingen van de gemeenteraden, Provinciale Staten en algemeen besturen van de waterschappen alsmede de reacties van deelnemers integraal tegen elkaar afgewogen. Deze afwegingen leiden tot: •

tekstuele veranderingen voor de RES 1.0 ten opzichte van de conceptRES, zoals het toevoegen van onderwerpen of aanvullingen op en verbetering van bestaande teksten;

•

veranderingen op de kaart met zoekgebieden;

•

onderzoeksvragen die verdere uitwerking krijgen via thematafels.

In hoofdstuk 3 zijn alle voorstellen tot aanpassing opgenomen. De reactienota wordt via de colleges verzonden aan de volksvertegenwoordigers van gemeenten, provincie en waterschappen. Daarna kunnen deze worden verwerkt in de RES 1.0.

1.4 Afbakening van de RES De afbakening en kaders van de RES (grootschalige opwek van zonne- en windenergie op land en vraag en aanbod van warmte) hebben tijdens het proces regelmatig tot discussie geleid. In de wensen en bedenkingen en binnengekomen reacties (van bewoners, maatschappelijke organisaties, etc.) zijn hier dan ook veel vragen over gesteld. Om ook deze reacties en vragen van een reactie te voorzien, is ervoor gekozen om ook in te gaan op de vragen over onderwerpen die buiten de kaders van de RES vallen (zie bijlage 3 en bijlage 4). Een diepgaande uitwerking van deze onderwerpen zal echter niet binnen het RES-proces worden gebracht.

4 Reactienota Noord-Holland Zuid

1.5

Vervolgstappen op weg naar RES 1.0

Voor onderwerpen waarover nog geen besluit kan worden genomen omdat nog niet alle kennis of informatie beschikbaar is, worden zogenoemde thematafels ingericht. In de maanden oktober 2020 tot en met januari 2021 worden de eerste thematafels georganiseerd over de volgende onderwerpen (zie bijlage 1 voor een nadere toelichting): 1. Ontwikkelprincipes zonne- en windenergie 2. Energietransitie: kansen voor agrariërs 3. Ruimtelijke samenhang 4. RES in uitvoering (lokaal eigendom, stimulerend beleid) 5. Jongeren 6. Warmte uit water (warmte, TEO, TEA, TED) 7. Energie-infrastructuur 8. Innovaties De (tussentijdse) uitkomsten van de thematafels worden verwerkt in de RES 1.0. Daarnaast zijn de deelregio’s Amstelland, Amsterdam, Gooi en Vechtstreek, Haarlemmermeer, IJmond & Zuid-Kennemerland en Zaanstreek/Waterland bezig met de voorbereiding van de concretisering van zoekgebieden (zie ook bijlage 2 over het proces en de participatie). Dit kan, naast de wijzigingen die uit deze reactienota voortvloeien, eveneens tot aanpassingen leiden van de concept-RES en de daarbij behorende kaarten. Deze wijzigingen zijn nog niet opgenomen in deze reactienota maar worden wel verwerkt in de RES 1.0. Ambitie De betrokken overheden bij de RES Noord-Holland Zuid nemen de energie- en warmtetransitie blijvend serieus.

Zij werken hiervoor aan concrete plannen en (stimulerings-)instrumenten en zijn gestart met het verder uitwerken van de zoekgebieden en de Regionale Strategie Warmte (RSW) uit de concept-RES. Deze worden de komende periode verder geconcretiseerd en richting uitvoering gebracht. De overheden in de regio committeren zich aan de in de concept-RES opgenomen ambities door gezamenlijk de juiste randvoorwaarden te creëren, aan te jagen en te zorgen voor de passende beleidskaders. Hierbij wordt, waar mogelijk, naar nieuwe en aanvullende mogelijkheden gezocht om zo de in de concept-RES neergelegde ambitie te kunnen vasthouden onderweg naar de RES 1.0.

5 Reactienota Noord-Holland Zuid

De concept-RES, met in de bijlagen alle wensen en bedenkingen en reacties, is begin oktober 2020 aangeboden aan het Nationaal Programma RES (NPRES) voor de doorrekening en analyse door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Deze analyse wordt uiterlijk 1 februari 2021 afgerond en kan leiden tot aanpassingen die vervolgens worden verwerkt in de RES 1.0. Volgens de bestaande planning wordt de RES 1.0 in mei/juni 2021 ter besluitvorming voorgelegd aan gemeenteraden, Provinciale Staten en de dagelijks besturen van de waterschappen.

1.6

Leeswijzer

Deze reactienota voor Noord-Holland Zuid bestaat uit vier hoofdonderdelen. Hoofdstuk 2 vormt een samenvatting van de wensen en bedenkingen en van de reacties die via het reactieformulier zijn binnengekomen. Dit is een thematische beschrijving op hoofdlijnen. Hoofdstuk 3 bevat een samenvatting van de wijzigingen die verwerkt worden in de RES 1.0. De wensen en bedenkingen en de reacties daarop vindt u in hoofdstuk 4. Vragen over onderwerpen die vaak aan bod zijn gekomen en zoekgebieden worden in de bijlagen beantwoord1. Bijlage 1 bevat de onderwerpen waar speciale thematafels voor worden ingericht. Bijlage 2 gaat in op de wijze waarop de participatie is vormgegeven. In bijlage 3 wordt ingegaan op de thema’s ‘energiedragers’ en ‘energiebronnen’. Vragen over de uitvoering en overige thema’s worden in bijlage 4 beantwoord. In bijlage 5 vindt u de beantwoording van de reacties die over specifieke locaties en/of lokaal beleid gaan2. Bijlage 6 bevat een overzicht van alle ontvangen reacties. Deze reacties zijn binnengekomen via het reactieformulier op de website en per email. Tot slot vindt u hier ook het advies van de Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie m.e.r.).

1 De reacties uit het reactieformulier 3, 4, 5, 11, 12, 14, 23, 26, 27, 30, 31, 38, 41, 43, 44, 45,

46, 48, 49, 51, 52, 60, 69, 70, 75, 83, 90, 95, 96, 102, 113 en 116, kunnen een antwoord op de reactie terugvinden in de algemene teksten van deze reactienota (bijlage 1, 2, 3 en 4). 2 Dit betreft de wensen en bedenkingen en de volgende reacties uit het reactieformulier: 1, 6, 7, 8, 9, 10, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 24, 25, 28, 29, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 39, 40, 42, 47, 50, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 61, 62, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 71, 72, 73, 74, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 91, 92, 93, 94, 97, 98, 99, 100, 101, 103, 104, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 114, 115, 117, 118, 119, 120, 121, 122.

6 Reactienota Noord-Holland Zuid

2 Samenvatting van wensen en bedenkingen en reacties In de afgelopen periode is tijdens het opstellen van de concept-RES intensief contact gezocht met volksvertegenwoordigers, stakeholders, belanghebbenden en inwoners. Dit hield niet op bij het proces tot aan de publicatie van de concept-RES. Ook na de publicatie konden betrokkenen nog reageren op de concept-RES, onder meer door middel van een digitale consultatieronde. Na de vaststelling van de concept-RES door de colleges, kwam de volgende stap in het democratisch proces: via het instrument ‘wensen en bedenkingen’ konden de volksvertegenwoordigers hun inbreng over de concept-RES meegeven aan hun bestuurders. In dit hoofdstuk geven we een samenvatting van de wensen en bedenkingen en de reacties die via de digitale consultatie zijn binnengekomen op de concept-RES NHZ. Het gaat hierbij om de hoofdlijnen van de thema’s en onderwerpen die vaak worden aangehaald. Deze samenvatting bevat geen uitputtende lijst van alle wensen en bedenkingen en reacties. Daarvoor verwijzen we u naar bijlage 6.

2.1 Wensen en bedenkingen Bij de behandeling van de concept-RES in de raads-, Staten- en algemeen bestuursvergaderingen konden de volksvertegenwoordigers wensen en bedenkingen meegeven aan hun bestuurders. Bijvoorbeeld over aanpassing van een zoekgebied of over een onderzoeksvraag voor een zoekgebied dat binnen het gebied van hun gemeente valt. Ook konden zij wensen en bedenkingen meegeven voor onderwerpen die voor hun gemeente (en provincie, waterschappen) relevant zijn. In nagenoeg alle deelregio’s is hier gebruik van gemaakt en zijn wensen en bedenkingen ingediend. In hoofdlijnen gingen de wensen en bedenkingen in op onder meer de volgende thema’s: •

het participatieproces van de RES;

•

de wens voor eigenaarschap bij de ontwikkeling van zonne- en windenergie;

•

het aanwijzen van aanvullende zoekgebieden;

•

het verwijderen van zoekgebieden;

7 Reactienota Noord-Holland Zuid

•

wensen en bedenkingen die vragen om geen grootschalige opwekking van energie in een gemeente toe te staan;

•

vragen om extra onderzoek te doen naar de effecten op de biodiversiteit van zonneweides en windturbines;

•

verzoeken om technieken als aquathermie en geothermie mee te nemen als vorm van duurzame bronnen in de RES;

•

verzoeken om meer aandacht te geven aan innovatie binnen de RES bij het zoeken naar mogelijkheden om aan de doelstelling te voldoen.

Een verdere uitwerking van de wensen en bedenkingen vindt u in hoofdstuk 3 en hoofdstuk 4.

2.2

Digitale consultatie

De betrokkenheid van de inwoners en (maatschappelijke) organisaties in Noord-Holland Zuid is terug te zien in de verscheidenheid van de in totaal 122 reacties. De reacties geven een beeld van de verschillende standpunten en belangen die spelen in de regio. Hieronder vindt u een samenvatting van de reacties; een overzicht van álle reacties vindt u in bijlage 7. De reacties worden beantwoord in bijlagen 1 tot en met 5. Periode Aantal reacties via

23 april 2020 – 30 september 2020 Totaal

122

Individuele inwoners

80

Inwonersorganisaties

12

Inzenders

Ondernemers

4

reactieformulier*

Raadsleden

3

Coöperaties

13

Maatschappelijke organisaties

25

Amstelland

22

Amsterdam

62

Gooi en Vechtstreek

20

Haarlemmermeer

5

IJmond & Zuid Kennemerland

16

Zaanstreek/Waterland

9

reactieformulier en mail

Deelregio**

8 Reactienota Noord-Holland Zuid

*Reactiegevers geven soms geen rol en soms meerdere ‘rollen’ aan waardoor het totaal niet volledig optelt. **Reactiegevers komen uit alle deelregio’s en refereren in hun reactie soms aan meerdere locaties waardoor het totaal optelt tot meer dan het aantal reacties.

Reacties over de afbakening van de RES Zoals in de inleiding al is aangegeven, leidt de afbakening van de RES regelmatig tot vragen en discussies. Reactiegevers stellen de vraag waarom een aantal onderwerpen niet in de concept-RES is meegenomen. Onderwerpen die daarbij worden genoemd zijn: kleinschalige opwek (<15 kW), kernenergie, waterstof, besparing, opwek via water en energieopslag. In totaal gingen circa 25 reacties over deze onderwerpen. Ook blijkt uit de reacties dat de reactiegevers vinden dat warmte nog onvoldoende aan bod komt in de concept-RES en worden er suggesties gedaan voor diverse warmtebronnen (warmtenetten, restwarmte van datacenters, buurtwarmte, aardwarmteprojecten). Er zijn circa vijftien reacties die in meer of mindere mate ingaan op het vraagstuk warmte en de representatie daarvan in de RES. Regelgeving Een aantal actieve inwoners en ondernemers geeft in de reacties aan waar zij in de regelgeving of vergunningverlening tegenaan lopen. Een terugkerend knelpunt is de onduidelijkheid in de politiek of ontoereikende regelgeving voor de plannen. In totaal zijn er circa tien reacties die de beperkingen of knelpunten van de huidige regelgeving beschrijven. Agrarische gronden In de reacties worden zorgen geuit over de mogelijke aantasting van het agrarisch gebied, maar wordt ook de kans gezien om agrarische gebieden in te zetten in de energietransitie.

Er zijn vijf reacties waarin wordt gesproken over agrarische gronden. Zorgen over natuur, landschap en hinder De reacties over natuur, landschap en hinder zijn inhoudelijk divers maar bevatten eenzelfde lijn: er worden zorgen geuit over de gevolgen van het inzetten van natuurgebieden en landschappen voor zonne- en windenergie. De reacties bevatten zorgen over het verloren gaan van kernwaarden van die landschappen en de consequenties voor flora en fauna. Naast de zorgen,

9 Reactienota Noord-Holland Zuid

worden er ook suggesties gedaan voor opwek in bepaalde (natuur)gebieden. In bijna vijftig reacties wordt ingegaan op de natuur en het landschap. De zorgen om hinder en overlast komen ook terug in de reacties. De reacties bevatten zorgen om zowel geluidshinder als zichthinder voor omwonenden, maar ook voor passanten (het openhouden van zichtlijnen in het landschap). Het detailniveau van de inhoud verschilt. Enkele reacties bevatten algemene bewoordingen over de opstellingen langs snelwegen, terwijl andere reacties over specifieke locaties gaan. Consensus over de opgave Naast de zorgen zijn er ook positieve reacties ontvangen op de concept-RESNHZ. In de reacties wordt aangegeven dat de concept-RES er goed uitziet en dat men zich kan vinden in het plaatsen van windturbines en zonnepanelen op (diverse) locaties. Ook lijkt er consensus te bestaan over de noodzaak van duurzame opwek van energie. In een aantal reacties wordt de urgentie van CO2-reductie aangehaald, of wordt aangegeven dat de combinatie van zonneen windenergie nodig is om de doelstelling te behalen. Suggesties In een deel van de reacties worden ook suggesties gedaan. Denk hierbij aan het inzetten en innoveren met smart grids, een multifunctionele inpassing van zonnepanelen zoals zonnedakpannen en het combineren van geluidswallen met de opwek van energie om geluidsoverlast tegen te gaan.

Overige input voor de RES 1.0 De ontvangen reacties en wensen en bedenkingen geven een beeld van het maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak. Daarnaast zijn overige inzichten belangrijk voor de RES 1.0, zoals systeemefficiëntie (in verband met de uitvoerbaarheid en betaalbaarheid) en ruimtelijke inpassing. Richting de RES 1.0 wordt de balans tussen draagvlak, systeemefficiëntie en ruimtelijke inpassing verder geoptimaliseerd.

Netbeheerders Liander heeft namens de netbeheerders voor de deelregio’s in Noord-Holland Zuid een aantal concrete aanbevelingen opgesteld om de systeemefficiëntie te vergroten3. Het gaat onder meer om:

3 https://energieregionhz.nl/app/uploads/2020/10/Aanbevelingen-voor-systeemefficientie-

NoordHollandZuid-okt2020.pdf

10 Reactienota Noord-Holland Zuid

•

het combineren van zonne- en windenergie op een locatie;

•

het gericht investeren in zon op dak: daar waar opgewekte energie zo veel mogelijk direct kan worden gebruikt;

•

het clusteren van zoekgebieden in nabijheid van stations om duurzame opwek sneller en goedkoper aan te kunnen sluiten.

Nationale Omgevingsvisie Op vrijdag 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) verzonden aan de Tweede kamer. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die de inrichting van ons land de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. In de NOVI worden de voorkeuren vanuit Rijksperspectief uiteengezet. Deze zijn: 1. Voorkeur voor grootschalige clustering. Grootschalige clustering van de productie van duurzame energie vermindert de ruimtelijke afwenteling en draagt bij aan kostenreductie. Voorwaarden zijn wel de afweging tegenover andere waarden (onder andere natuur, veiligheid, draagvlak) en dat bewoners goed betrokken zijn en kunnen meeprofiteren in de opbrengsten. 2. Voorkeursvolgorde voor zon-pv; hierbij wordt de volgende volgorde gegeven: I.

Zonnepanelen op daken en gevels van gebouwen.

II.

Onbenutte terreinen in bebouwd gebied.

III.

Landelijk gebied. In dit geval gaat de voorkeur uit naar het zoeken van slimme functiecombinaties. Hoewel natuur- en landbouwgebieden daarbij niet volledig worden uitgesloten, ligt de voorkeur bij gronden met een andere primaire functie dan landbouw of natuur, zoals waterzuiveringsinstallaties, vuilnisbelten, binnenwateren of areaal in beheer van het Rijk (zoals Rijkswaterstaat, ProRail, Staatsbosbeheer).

PBL Het PBL heeft, op verzoek van het NPRES, een tussentijdse analyse gemaakt van de (voorlopige) concept-RES’en. Deze tussentijdse analyse dient ertoe alle betrokkenen vroegtijdig zicht te geven op wat er nog nodig kan zijn om tot een definitieve RES te komen.

11 Reactienota Noord-Holland Zuid

NVDE De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) heeft alle RES’en in Nederland geanalyseerd4. Per RES-regio zijn conclusies gevormd en is een aantal aanbevelingen gedaan over de uitvoerbaarheid van de RES en de haalbaarheid van de zoekgebieden. De conclusies en aanbevelingen gaan onder andere over de volgende punten: •

Een groot aantal kleine(re) zoeklocaties zijn technisch of economisch niet haalbaar; onder andere kleine projecten met kleinere windturbines zijn niet zonder meer rendabel.

•

Gebieden met de grootste potentie zijn niet altijd meegenomen.

•

Voorkom het ‘rijk rekenen’ met zon op daken en parkeerplaatsen. Grote zonneparken op goedkopere gronden zijn nodig. Waar zou dit kunnen? Kansrijk lijken kleinschalige inpassingen van zonne-energie waarbij landbouwproductiviteit in stand blijft.

4 Zie dit document.

12 Reactienota Noord-Holland Zuid

3. Samenvatting van wijzigingen, te verwerken in RES 1.0 In dit hoofdstuk vindt u een samenvatting van de wijzigingen die worden verwerkt in de RES 1.0. De onderbouwing van deze wijzigingen vindt u terug in de bijlagen 2 tot en met 6. Besparing Besparing was geen onderdeel van de concept-RES. In de RES 1.0 zal voor het onderwerp ‘besparing’ een overzicht worden gemaakt van de lopende acties, programma’s en ondersteuning vanuit gemeenten, waterschappen en provincie. Klimaattafels De RES 1.0 wordt aangevuld met de actuele stand van zaken van de andere thema’s uit het Klimaatakkoord: mobiliteit, industrie en land- en tuinbouw. Uitvoeringsstructuur Met de vaststelling van de RES 1.0 wordt de basis gelegd voor de uitvoering ervan. Borging in ruimtelijk beleid is een belangrijke eerste stap, maar de uitvoering van de RES vraagt meer van de betrokken overheden en stakeholders. In de RES 1.0 wordt beschreven hoe uitvoering gegeven kan worden aan de RES; hierbij worden zo veel mogelijk belangrijke stakeholders betrokken. Uitkomsten van de thematafels Voor onderwerpen waarover nog geen besluit kan worden genomen omdat nog niet alle kennis of informatie vergaard is, of dilemma’s nog moeten worden opgelost, worden zogenoemde thematafels ingericht. Tijdens deze thematafels worden onderwerpen inhoudelijk verder verkend, door verschillende betrokken partijen in het RES-proces.

In de maanden oktober 2020 tot en met januari 2021 worden deze thematafels georganiseerd. De uitkomsten hiervan worden, voor zover deze dan beschikbaar zijn, verwerkt in de RES 1.0. Over onderwerpen die nog niet uitgewerkt konden worden, wordt aangegeven hoe hierop een vervolg wordt gegeven.

13 Reactienota Noord-Holland Zuid

Concretisering van de zoekgebieden Hieronder zijn de wijzigingen per deelregio beschreven. Deze wijzigingen kunnen leiden tot een aanpassing van het bod in de RES. De behandeling van de reactienota is een tussenstap richting de RES 1.0. Naast onderstaande aanpassingen zullen nog meer aspecten van invloed zijn op de inhoud van de RES 1.0 en de hoogte van het bod, waaronder: •

de uitkomsten van de thematafels;

•

de concretisering van de zoekgebieden (waaronder nader onderzoek, participatie met belanghebbenden, ruimtelijke effecten);

•

de vertaling van de inzichten uit de input van de netbeheerder;

•

de doorrekening van het PBL en het advies van NPRES op basis van de concept-RES (oplevering 1 februari 2021).

Wijzigingen zoekgebieden op basis van wensen en bedenkingen en reacties

Amstelland •

Op verzoek van de gemeente Aalsmeer worden de parkeerplaatsen Praamplein en Raadhuisplein verwijderd als onderdeel van zoekgebieden ‘Zon op parkeerplaatsen’ in Aalsmeer.

•

Op verzoek van de gemeente Aalsmeer wordt parkeerplaats nummer 6 Wijk Stommeer van de lijst te gehaald. Opwek op deze locatie wordt als onwenselijk ervaren vanwege de pleinfunctie en het behoud van de groene omgeving.

•

Zonne-opwek in zoekgebied 2, liggend in de gemeente Ouder-Amstel, zal worden verwijderd als zoekgebied. Daarbij zal op basis van de huidige technische voorschriften met betrekking tot afstand van woningen, het zoekgebied voor wind worden verkleind tot het gebied rondom de A9.

Haarlemmermeer •

De begrenzing van het zonne-carré wordt aangepast in de RES 1.0.

Gooi en Vechtstreek •

De zoekgebieden Gooimeer en Aetsveldsepolder, afslag 33 A27 en Stichtsebrug komen in de RES 1.0 te vervallen.

•

Het gebied gelegen tussen het wegdek en de geluidswal, langs de A27, ter hoogte van de wijk Blaricummermeent wordt als extra zoekgebied voor zon toegevoegd aan de RES 1.0.

•

Het initiatief van de Vereniging Naarderwoonbos wordt als te concretiseren zoekgebied opgenomen in het plan van aanpak om te komen tot de RES 1.0. De verwachting is dat het daarmee een plek krijgt in de RES 1.0.

14 Reactienota Noord-Holland Zuid

•

De wens ‘geen zoekgebieden voor zonne- en windenergie in gebieden in of grenzend aan beschermde natuurgebieden’ wordt overgenomen voor zover het om zoekgebieden in de gemeente Huizen gaat.

IJmond & Zuid-Kennemerland •

Het recreatieschap Spaarnwoude binnen de grenzen van de gemeente Velsen wordt als aanvullend zoekgebied aangewezen voor het realiseren van windturbines en/of zonnepanelen op bijvoorbeeld parkeerplaatsen.

Vanwege het belang om de zoekgebieden langs de A9 met elkaar in verband te brengen en te kijken of er regionale afspraken gemaakt kunnen worden, heeft de provincie het initiatief genomen om hierbij het voortouw te nemen.

Zaanstreek-Waterland •

In de gemeente Zaanstad komen de bedrijventerreinen voor zonneweides als zoekgebied te vervallen.

•

Het zoekgebied wind langs de A7 komt voor de gemeente Beemster te vervallen.

•

Het zoekgebied wind en zon langs de A7, op grondgebied van EdamVolendam, zal uit de RES 1.0 worden verwijderd.

•

De potentie van zonneweides, windturbines en biomassacentrales (BMC) op agrarische, natuur- of uitgeefbare industriegronden van de gemeente Edam-Volendam zal uit de RES 1.0 worden verwijderd.

•

Het Oostzanerveld komt te vervallen als zoekgebied.

•

Het zoekgebied voor het opwekken van windenergie langs de A7 in de gemeente Wormerland wordt uitgesloten als zoeklocatie en zal niet terugkomen als zoekgebied in de RES 1.0. Er zal uitsluitend nader onderzoek plaatsvinden naar de mogelijkheid van het opwekken van zonne-energie langs de A7 binnen de gemeente Wormerland.

•

In de gemeente Purmerend wordt de kaart voor ‘zon op parkeerplaatsen’ bijgewerkt. De Koemarkt is geen parkeerplaats meer en zonnepanelen zijn daar onwenselijk.

•

De gemeenteraad van Beemster spreekt zich uit tegen grondgebonden zonnepanelen.

15 Reactienota Noord-Holland Zuid

4. Wensen en bedenkingen In dit hoofdstuk vindt u de reacties van de gemeenten, provincie en waterschappen op de wensen en bedenkingen. De beantwoording is in de meeste gevallen gedaan door de gemeente(n) waar de reactie over gaat. Waar nodig, is een aanvulling gedaan door de provincie of de waterschappen. Sommige wensen en bedenkingen leiden tot wijzigingen ten opzichte van de concept-RES. In dit hoofdstuk zijn de teksten die wijzigingen in de zoekgebieden aankondigen onderstreept. Een overzicht van de wijzigingen vindt u in hoofdstuk 3. Een overzicht van alle door de raad meegegeven wensen en bedenkingen inclusief begeleidende brieven in de Energieregio Noord-Holland Zuid vindt u hier.

16 Reactienota Noord-Holland Zuid

Amstelland In dit hoofdstuk vindt u de reacties van de gemeenten in de deelregio Amstelland op wensen en bedenkingen. Sommige wensen en bedenkingen leiden tot wijzigingen ten opzichte van de concept-RES. In dit hoofdstuk zijn de teksten die wijzigingen in de zoekgebieden aankondigen onderstreept. Een overzicht van de wijzigingen vindt u in hoofdstuk 3.

17 Reactienota Noord-Holland Zuid

Gemeente Aalsmeer Wensen en bedenkingen Nr.

Wensen en bedenking Het college beschouwt de status van dit document (Concept RES) in deze fase louter als een eerste schets en verkenning en kan zich in die zin vinden in het concept

Reactie N.v.t.

2.

Het college beschouwt de zoekgebieden voor zonne- en windenergie als puur indicatief waar nog een concrete uitwerking over de wenselijkheid en haalbaarheid voor Aalsmeer gevormd moet worden. Het aanbod in deze fase kan dus niet als definitief beschouwd worden;

Concretisering van zoekgebieden moet leiden tot duidelijkheid welke zoekgebieden in aanmerking komen voor realisatie van energie-opwek. Gemeente Aalsmeer start de concretisering van de specifieke zoekgebieden pas na vaststelling van de RES 1.0.

3.

Het college kan voorlopig nog geen besluit nemen hoe wij als college Aalsmeer tegenover biomassacentrales staan. Hiervoor is meer informatie nodig over positieve en negatieve gevolgen voor samenleving en gezondheid en over de verschillende types centrales.

Het college en de gemeenteraad worden via een kennissessie nader geïnformeerd over de potentiële rol van Bio-energietoepassingen in de Energietransitie en de positieve en negatieve gevolgen van Bioenergietoepassingen op de leefomgeving en samenleving. Landelijke beleidsontwikkeling over de rol van biomassa in de Energietransitie volgen wij op de voet. Een onderdeel van de RES 1.0 is de Regionale Structuur Warmte. De Regionale Structuur Warmte (RSW) beschrijft het handelingsperspectief voor de bovengemeentelijk warmtebronnen.

Nr. 1.

Motie Aalsmeer voorbereid op de elektrische toekomst (zie bijlage)

2.

Aalsmeer volledig voorgelicht over de samenhang tussen zonne- en windenergie (zie bijlage)

3.

Aalsmeer en wat is eigenlijk een biomassacentrale (zie bijlage)

1.

Wensen en bedenkingen – Moties Reactie Het college geeft uitwerking aan deze moties door i.s.m. netbeheerder Liander kennissessies voor de gemeenteraad te organiseren waarbij de gemeenteraad optimaal wordt geïnformeerd aangaande bovenstaande moties. Wanneer relevant worden deze onderwerpen betrokken bij participatie trajecten in kader van de RES. Het college geeft uitwerking aan deze moties door i.s.m. netbeheerder Liander kennissessies voor de gemeenteraad te organiseren waarbij de gemeenteraad optimaal wordt geïnformeerd aangaande bovenstaande moties. Wanneer relevant worden deze onderwerpen betrokken bij participatie trajecten in kader van de RES. Het college geeft uitwerking aan deze moties door een kennissessies voor de gemeenteraad te organiseren waarbij de gemeenteraad optimaal wordt geïnformeerd aangaande de potentiële rol van biomassa in de energietransitie en de positieve en negatieve effecten op de samenleving en leefomgeving. Wanneer relevant worden deze onderwerpen betrokken bij participatietrajecten in kader van de RES.

18 Reactienota Noord-Holland Zuid

Gemeente Ouder-Amstel Wensen en bedenkingen Nr. 1.

Motie De ambitie om in Ouder-Amstel de opwek van zon te realiseren op grote daken, op infrastructuur en parkeerplaatsen wordt onderschreven.

Reactie Dit uitgangspunt zal op deze manier worden verwerkt in de RES.

2.

De Duivendrechtesepolder, de Ronde Hoep, en het Landje van Geijsel dienen vrij te blijven van grootschalige opwek van zon en wind.

Deze gebieden zijn niet als zoekgebied voor de opwek van windenergie of zonne-energie aangewezen. Dit zal specifiek worden opgenomen in de teksten van de RES.

3.

Om in het aangewezen zoekgebied in Ouder-Amstel de opwek van zon en wind mogelijk te maken, is het van belang dat de provincie hier in haar regelgeving een mogelijkheid toe biedt. Het streven dat 50% van de duurzame energie die nieuw wordt opgewekt, in lokaal eigendom moet zijn, moet een belangrijkere rol in de RES 1.0 krijgen.

De provincie heeft inmiddels duidelijkheid gegeven over de RES en biedt inderdaad mogelijkheden voor het opwekken van energie door windmolens en zonneschermen.

5.

Het gebruik van grond voor de aanleg van zonneparken ongewenst is.

6.

Met aanvullende locatiekeuzes te komen indien blijkt dat het berekende opwekpotentieel van het huidige voorstel in de praktijk niet te realiseren is binnen het aangewezen zoekgebied. Een continu campagne te starten om het bewustzijn in de gemeente te vergroten over energiebesparingsmogelijkheden met het doel dat houding en gedrag positief verandert. Daarin zoveel mogelijk beloningselementen te verwerken (materieel en immaterieel) die energiebesparend gedrag stimuleren.

Met de blik gericht op een voorzichtige omgang met landschap, natuur en recreatiegebieden, zal het college uitvoering geven aan deze wens. Zonne-opwek zal dan ook uit het zoekgebied 2, liggend in de gemeente Ouder-Amstel, verwijderd worden. Daarom zal, op basis van de huidige technische voorschriften met betrekking tot afstand van woningen, het zoekgebied voor wind worden verkleind tot het gebied rondom de A9. Het college denkt echter dat stukken grond met weinig waarde voor landschap, natuur en recreatie onder omstandigheden wel geschikt kunnen zijn voor zonne-energie. Gegeven deze zienswijze zal de gemeenteraad actief betrokken worden bij dergelijke afwegingen. Op dit moment is nog niet berekend wat het effect is van aanpassen van het zoekgebied van Ouder-Amstel. Dit amendement zal verwerkt worden in de definitieve RES.

4.

7.

Dit streven zal op deze manier worden verwerkt in de RES. Het is wel belangrijk dat er een mogelijkheid komt om dit streven wettelijk af te dwingen, het is aan het Rijk om hiervoor een grondslag vast te stellen.

Het college voert dit uit. Dit jaar zijn er gratis energiescans en vouchers uitgedeeld. Dit zal de komende jaren worden door gezet. Voor de komende jaren wordt er een campagne duurzaamheid opgezet. De gemeente Ouder-Amstel wil graag haar inwoners overtuigen dat ze het verschil kunnen maken op het gebied van duurzaamheid en dat het nemen van maatregelen hen wat oplevert. In de portemonnee, qua

19 Reactienota Noord-Holland Zuid

comfort en voor Co2-besparing. Het doel van de campagne is dan ook dat ze concrete stappen gaan zetten in het verduurzamen van hun eigen leefomgeving. 8.

Technieken als aquathermie (Ouderkerkerplas) en ondiepe geothermie (WKO) worden meegenomen als mogelijke vormen van duurzame energiebesparing.

Deze twee onderwerpen krijgen een belangrijke plek in zowel de regionale als de lokale warmtetransitievisie. De regionale visie zal een plek krijgen in de definitieve RES.

20 Reactienota Noord-Holland Zuid

Amsterdam In dit hoofdstuk vindt u de reacties van de gemeenten in de deelregio Amsterdam op wensen en bedenkingen. Sommige wensen en bedenkingen leiden tot wijzigingen ten opzichte van de concept-RES. In dit hoofdstuk zijn de teksten die wijzigingen in de zoekgebieden aankondigen onderstreept. Een overzicht van de wijzigingen vindt u in hoofdstuk 3.

21 Reactienota Noord-Holland Zuid

Wensen en bedenkingen Nr. 1.

Wensen en Bedenkingen

Stadsdeel Centrum

Voor stadsdeel Centrum zijn er geen grote ruimtelijke consequenties vanuit de RES. Aandachtspunten vanuit het stadsdeel zijn: de integratie van zonnepanelen op daken van monumenten en de procesbeoordeling daarbij. Definitief Advies van het dagelijks bestuur aan het college van burgemeester en wethouders: Het dagelijks bestuur van stadsdeel Centrum zet in op, waar mogelijk, installeren van zonnepanelen op daarvoor geschikte daken in stadsdeel Centrum. Het treedt graag in gesprek over een toekomstig kader voor het integreren van zonnepanelen op daken van monumenten en de procesbeoordeling daarbij. Het DB heeft geen aanvullingen op de concept RES voor Amsterdam. Door de ligging van het stadsdeel heeft het niet veel verdere consequenties.

2.

Stadsdeel Noord

Reactie Op 11 augustus 2020 zijn de definitieve adviezen van de stadsdelen per brief gestuurd naar het programma RES NHZ. In de brief is beschreven dat de stadsdelen achter de ambities van de concept-RES staan en dat zij een rol willen spelen bij de realisatie ervan. Als gedelegeerd bestuur hebben zij ook een aantal zorgen geuit. Deze zorgen worden meegenomen bij de afwegingen over de verschillende zoekgebieden. De gemeente Amsterdam handelt als volgt om de wensen en bedenkingen van de stadsdeelbesturen te verwerken in het RES-proces: • Bij het verwerken van de reacties op de conceptRES en het opstellen van de reactienota konden stadsdeelbestuurders input geven; • In november 2020 worden er digitale participatiesessies georganiseerd voor bewoners in en om de windzoekgebieden om advies te vragen waar de windmolens het beste passen. Stadsdeelbestuurders trappen de sessies af en luisteren mee. • Indien relevant worden inhoudelijke reacties van de stadsdelen voorgelegd op de thematafels die worden gefaciliteerd door het programma RES NHZ; Zie reactie 1.

Voor stadsdeel Noord zijn de voornaamste consequenties uit de RES dat er zoekgebieden voor windenergie worden aangewezen in een strook ten noorden langs de A10, de Noorder IJplas en de voormalige haven. Het gebied Waterland en het IJmeer is benoemd als extra zoekgebied voor wind. De strook ten noorden van de A10, het IJmeer en de Noorder IJplas zijn benoemd tot extra zoekgebieden voor zon. Deze extra zoekgebieden vallen onder het ‘nee, tenzij’- principe; worden alleen in overweging genomen wanneer andere zoekgebieden niet voldoende blijken of wanneer er vanuit het Rijk een extra opgave opgelegd wordt.

22 Reactienota Noord-Holland Zuid

Definitief Advies van het dagelijks bestuur aan het college van burgemeester en wethouders: Stadsdeel Noord is positief over de concept Regionale Energie Strategie. De doelstellingen voor een duurzame energievoorziening worden onderschreven. Daarbij heeft het stadsdeel een aantal adviezen: - Het is wenselijk om goed te onderzoeken welke invloed de gebiedsontwikkeling voor de komende jaren heeft op de gestelde ambities. In heel veel gebieden in stadsdeel Noord wordt de komende tijd veel gebouwd en getransformeerd. De te realiseren bebouwing biedt kansen voor vooral zonne-energie maar tegelijkertijd is het niet realistisch om de grote daken van de huidige bebouwing mee te nemen als potentiele locaties aangezien deze volgens plannen getransformeerd gaan worden. - In de hele aanpak en realisatie moet er tijdige en afdoende participatie met bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden in Noord plaatsvinden. Het is van belang om zoveel mogelijk draagvlak te realiseren. Het stadsdeel stelt voor dat er een goede en duidelijke onderbouwing komt vanuit het College op basis waarvan wij als vertegenwoordigers het gesprek aan kunnen met bewoners en in staat gesteld worden de afwegingen tussen de verschillende vormen van energie opwekking goed uit te kunnen leggen. - Op het gebied van zonne-energie zien we stormachtige technologische ontwikkelingen.

Ook de mogelijkheden van het benutten van gevels en ramen voor energie uit zon moeten worden onderzocht en ingezet. - Het realiseren van windenergie in (toekomstige) woonwijken wordt praktisch nergens onderzocht. Er wordt hiervan afgeweken in zoekgebied 2 (toekomstige Havenstad, Noordelijke IJ-oevers). Het stadsdeel adviseert om bij ontwikkellocaties rekening te houden met korte en lange termijn perspectieven. - Binnen de groenboog moet met zorg worden omgegaan met de huidige gebruikers van het gebied. Eén van de vier focuspunten in het gebiedsplan van het gebied Noord Oost is het verbinden van deze groenboog waarbij er een toegankelijke, groene openbare ruimte ontstaat die ruimte biedt voor, cultuur, ontmoeting en sport en ontspanning. Met name windenergie zal grote impact kunnen hebben op de bewoners van tuinparken en de gebruikers van de diverse sportparken en het te realiseren openbare groen. Goede participatie met en draagvlak onder de gebruikers van deze groenboog is dan ook zeer wenselijk. - Landelijk Noord wordt gekenmerkt door een kwetsbaar ecosysteem en een wijds, open uitzicht. Ook in de gemeenteraad is meerdere malen uitgesproken om bij de enorme bouwopgaven waar de stad voor staat, Landelijk Noord uit te sluiten van nieuwe bebouwing. Daarom is het principe van ‘nee tenzij’ hier de juiste aanpak.

Het ‘tenzij’ kan dan ook alleen tot stand komen met zeer goede onderbouwing en met voldoende participatie en draagvlak onder de bewoners, gebruikers en belangenorganisaties van dit unieke gebied. Ook dienen hier de consequenties voor broedvogels/trekvogels in het weidegebied goed te worden onderzocht. - Stadsdeel Noord maakt zich zorgen als er gesproken wordt dat het realiseren van deze plannen negatieve consequenties kan hebben voor andere belangrijke doelstellingen van het college zoals de bouw van nieuwe woningen en het behoud van natuur. Graag de toezegging dat iedere mogelijke concessie op bestaande doelstellingen of programma’s wordt afgestemd met het verlengd bestuur van de stadsdelen waarop deze concessie betrekking heeft.

23 Reactienota Noord-Holland Zuid

- Er zijn nog extra kansen voor meer zonnepanelen op geluidsschermen in en rondom rijks- en provinciale en grotere gemeentelijke wegen in stadsdeel Noord (zoals de Nieuwe Leeuwarderweg en de Ring A10). Ook de daken van metrostations en de P&R in Noord bieden nog extra mogelijkheden. - Met name bij de realisatie van de doelstellingen zonnepanelen op huizen is het cruciaal om tot goede participatie met bewoners te komen en te zorgen voor optimale toegang tot informatie. - Stadsdeel Noord ziet dat er meer steun is voor zonne-energie dan voor windturbines in Amsterdam Noord en adviseert dan ook maximaal in te zetten op zonne-energie. Voor de turbines adviseert de commissie om zoveel mogelijk te kijken naar de gebieden langs snelwegen en in de transitiegebieden waar pas na 2040 gebouwd gaat worden. Deze gebieden kunnen in tijdelijkheid worden gebruikt als plekken voor zonne-weides en windturbines. - Veel van de braakliggende terreinen worden nu ingezet voor (tijdelijke) initiatieven. Dat kan beperkingen hebben voor de maatregelen zoals beschreven in de RES. - Het stadsdeel wil het cultuur-historisch landschap en de natuur en ecologische waarde in Landelijk Noord behouden en is blij dat dit buiten het zoekgebied is gebleven voor turbines en zonneweides.