E30 Burgemeestersbericht demonstratie Defend IJmuiden.pdf

GEMEENTE VELSEN

Burgemeestersbericht Weeknummer: 2

Datum

15-01-2021

Ambtenaar

R. Lehman/ I. van der Worp en T. Coenderman

Zaaknummer

7996-2021

Telefoonnr.

0622906106

Portefeuillehouder(s)

F.C. Dales

E-mailadres

rlehman@velsen.nl

Bijlagen

Onderwerp: Demonstratie 9 januari 2021

Geachte leden van de raad, Op 9 januari 2021 vond een demonstratie van Defend IJmuiden plaats op Plein 1945 in IJmuiden. In dit burgemeestersbericht ga ik in op de wijze waarop de demonstratie heeft plaatsgevonden en de bevoegdheden die ik daarbij heb ingezet. Aanleiding Op 6 januari 2021 heeft Defend IJmuiden via sociale media opgeroepen tot deelname aan de demonstratie, tegen wat zij noemen een (indirecte) vaccinatieplicht en voor het behoud van het zelfbeschikkingsrecht en de lichamelijke integriteit. Naar aanleiding van dit bericht hebben we de organisatie verzocht om conform de regels in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) hiervan schriftelijk kennis te geven aan de burgemeester. Die regels zijn erop gericht om een inschatting van de impact van de demonstratie voor de openbare orde, de gezondheid en het verkeer te kunnen maken. Dit maakt het ook mogelijk om met elkaar afspraken te maken over een rustig en veilig verloop van de demonstratie. Op 7 januari heeft de gemeente een summiere kennisgeving ontvangen. Essentiële informatie, zoals het aantal verwachte demonstranten, ontbrak. Op meerdere manieren hebben wij het verzoek gedaan om met de gemeente in contact te treden zodat nadere afspraken konden worden gemaakt, maar daarop is niet meer gereageerd.

Voorbereidingen Ter voorbereiding op de demonstratie heb ik op 8 januari 2021 een extra bijeenkomst van de lokale gezagsdriehoek ingelast om gezamenlijk beleidsuitgangspunten en tolerantiegrenzen vast te stellen en de in te zetten maatregelen door te spreken. De belangrijkste uitgangspunten waren:  het waarborgen van het recht op vrijheid van meningsuiting en het recht tot betoging;  het zorgen voor een veilig en ordelijk verloop van de demonstratie; en  het waarborgen van de corona-maatregelen.

GEMEENTE VELSEN De tolerantiegrenzen (voorschriften en beperkingen) zijn middels een besluit op grond van de Wet openbare manifestaties (hierna: Wom) ook met Defend IJmuiden gedeeld. Hierop heeft Defend IJmuiden, indirect via een tussenpersoon, aangegeven met de meeste voorschriften en beperkingen akkoord te gaan, maar zij waren het niet eens met het feit dat zij geen luide muziek mochten laten horen. Hieromtrent heb ik advies gevraagd aan mijn veiligheidsadviseurs, bestuursadviseur, de teamchef van de politie en de gebiedsofficier van justitie. Zij adviseerden mij unaniem om hierin niet mee te gaan en vast te houden aan de voorwaarde dat geen geluid versterkende apparatuur mocht worden gebruikt. Dit met name omdat in Haarlem uit een evaluatie was gebleken dat juist het afspelen van muziek een opzwepend effect had op de demonstranten. Mede hierdoor werden de coronamaatregelen daar niet goed nageleefd. Bovendien heb ik hierover contact gehad met de Commissaris de Koning en minister Grapperhaus. Zij konden zich volledig volgen in de door mij ingezette lijn. Ook heb ik ook een veiligheidsrisicogebied aangewezen rondom Plein 1945. Hierdoor was het voor de officier van justitie mogelijk om direct over te gaan tot preventief fouilleren, op het moment dat er signalen waren dat vuurwerk werd afgestoken.

Uitsluitend voor het betrokken gemeenteteam en de aangesloten partners (politie en OM) was een escalatieladder opgesteld, waardoor vooraf helder was wanneer opdracht gegeven zou worden de betoging te beëindigen. Verloop demonstratie Op de avond van de demonstratie nam iets voor 20:00 uur een eerste groepje mensen plaats in het met hekken afgezette demonstratievak. Kort daarop kwam een groep demonstranten vanaf de Lange Nieuwstraat richting Plein 1945 gelopen. Op het moment dat duidelijk werd dat men in deze groep vuurwerk afstak, is de politie bij de ingang van het demonstratievak direct overgegaan tot preventief fouilleren. Uiteindelijk zijn er ongeveer tachtig demonstranten op de oproep afgekomen, die daadwerkelijk op het afgehekte plein gingen demonstreren. Conform de escalatieladder is na een toespraak van één van de demonstranten de organisatie opgeroepen om de demonstranten erop aan te spreken zich aan de gestelde voorschriften te houden. Toen hier geen gehoor aan werd gegeven, is door de politie aan alle demonstranten de dringende oproep gedaan zich aan de maatregelen te houden. Aangegeven is dat de demonstratie anders zou worden beëindigd. Aangezien hierop fakkels werden afgestoken, muziek werd gedraaid en men de anderhalve meter afstand niet in acht nam, heb ik na ongeveer 12 minuten opdracht gegeven de demonstratie te beëindigen.

Hierbij is tevens de Mobiele Eenheid ingezet. Na beëindiging van de demonstratie verliet de groep demonstranten Plein 1945 zonder veel weerstand. De groep liep nog een stuk over de Lange Nieuwstraat, waarbij zij door de politie werden begeleid. Daarna keerde de rust terug. Het recht op vrijheid van meningsuiting is net als het recht op betoging een grondrecht wat de gemeente dient te faciliteren. Het maken van heldere afspraken vooraf is essentieel voor een veilig en ordelijk verloop van een demonstratie. De burgemeester van de gemeente Velsen