E28 Vaststelling Integraal Veiligheidsplan 2021-2022.pdf

Dit doen we door: • Kortere lijnen tussen team handhaving en ondernemers, haven en overige betrokken partijen over wat goed en minder goed gaat. Door frequent bezoek van handhaving aan ondernemers stapelen klachten niet op en ondernemers krijgen een vast aanspreekpunt binnen team handhaving. • Maandelijks overleg tussen partners over het verloop van het zomerseizoen. • Inzet op eigen verantwoordelijkheid van ondernemers en haven op eigen gebied en de infrastructuur/logistiek ten behoeve van handhaving. Pilot jeugdboa’s Ondersteunend aan de integrale aanpak jeugdoverlast en het plan van aanpak gericht op seizoenslocaties, wordt gebruik gemaakt van de inzet van jeugdboa’s. Dit gebeurt door middel van een pilot met middelen vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid wat de inzet van 2 jeugdboa’s mogelijk maakt voor 24 uur per week gedurende een half jaar vanaf 1 april 2021. We werken toe naar een aanpak die gebaseerd is op de PlusMinMee methodiek. Belangrijke onderdelen van deze methodiek zijn het herkennen van kopstukken, het benaderen van individuen, grip krijgen op de situatie en het werken met groepsdynamiek. Dit laatste heeft te maken met de samenstelling van 20

de groep en het inzichtelijk maken van de jongeren met een positieve invloed op de groep (plussers), met een negatieve invloed op de groep (minners) en de meelopers. Echter passen we dit wel in onze reeds bestaande werkwijze binnen het jeugdnetwerk, waar de netwerk coördinator jeugd een belangrijke rol vervult en we gebruik maken van de reeds bestaande overlegstructuur. Op die manier versterken we wat er reeds aanwezig is en committeren ons aan een gedeelde visie op de aanpak jeugdoverlast en jeugdgroepen. Aan het einde van de pilot vindt er een evaluatie plaats. We kijken dan naar het effect van de pilot door middel van een aantal factoren: • de verbinding die de jeugdboa’s weten te leggen met de jongeren op straat, zonder direct repressief optreden. • beter zicht op de individuele rollen die jongeren innemen in de overlast. • een efficiëntere inzet van groeps- en individuele aanpak vanuit het jeugdnetwerk. Op basis van de resultaten van de evaluatie kan in de begroting voor 2022 een aanvraag voor extra middelen worden gedaan. Dit met het oog op structurele inzet van jeugdboa’s. 6.4.2 Actieplan wapens & jeugd Wapenbezit onder jongeren is een groot probleem. Onder invloed van de straatcultuur, sociale media en drillraps lijken jongeren elkaar af te willen troeven door middel van het tonen, en soms ook gebruiken, van (steek)wapens.

Dit heeft in het land al een paar keer geleid tot heftige incidenten met soms zelf een dodelijk slachtoffer als gevolg. Landelijk is een taskforce opgericht, waar op IJmondiaal niveau uitvoer aan wordt gegeven middels een regionaal actieplan. In januari 2021 is het ‘Actieplan wapens & jeugd’ besproken in de IJmondiale gezagsdriehoek. Het plan wordt nader uitgewerkt door de ambtelijk betrokkenen uit de IJmondgemeenten en politie. In januari en maart 2021 is het actieplan besproken in de IJmondiale gezagsdriehoek. Het actieplan loopt in 2021 en 2022 en omvat verschillende onderdelen ten behoeve van de aanpak van wapenbezit en wapengebruik onder jongeren. Hoe gaan we dit doen? Informeren • Er wordt een gemeenschappelijke campagne ontwikkeld waarin jongeren enerzijds de gevolgen van wapenbezit en wapengebruik zichtbaar voorgeschoteld krijgen en anderzijds hen een alternatief wordt geboden. Bewustwording, ontmoediging en gedragsverandering staan centraal. • Er worden voorlichtingslessen gegeven op scholen door het Openbaar Ministerie en Halt. Voorkomen • Messenverkoop onder jongeren wordt tegengegaan door in gesprek te gaan met lokale winkeliers om geen legale messen te verkopen aan minderjarigen. • Er zullen preventieve wapencontroles georganiseerd worden op scholen en in horeca.

• Er worden periodiek op lokaal dan wel regionaal niveau wapen-inleveracties georganiseerd, in combinatie met communicatie over de risico’s van wapenbezig. Handhaven • Het tegengaan van online filmpjes waarin informatie over geweldsactiviteiten wordt gedeeld en van wapenbezit en-gebruik wordt verheerlijkt. Hierbij is expliciet aandacht voor drillrap video’s en hoe jongeren die zich hiermee bezig houden hun raptalenten op positieve wijze kunnen leren inzetten. • De inzet van preventief fouilleren als één van de mogelijkheden tot handhaving van de openbare orde en veiligheid op straat. • Risicosignalering en vroegtijdig ingrijpen bij het constateren van wapenbezit. Hierbij is het van belang dat de reguliere jeugdaanpak aansluit op de aanpak wapens & jeugd en visa versa.

21

6.4.3 Bestrijden van drugsoverlast in de wijken Binnen de bestuurlijke prioriteit om in te zetten op integrale veiligheid, is het bestrijden van drugsoverlast in de wijken een onderdeel. Het bestrijden van drugsoverlast is een breed begrip. In 2021 zal daarom het doel zijn om zicht te krijgen op de problematiek die het behelst. In Velsen hebben we te maken met verschillende facetten van drugsproblematiek, te weten het gebruik, de handel, opslag, distributie en invoer. In een aantal wijken in de gemeente speelt sociale problematiek en veiligheidsproblematiek veelvuldig. Er zal integraal duiding moeten worden gegeven aan de problematiek om vervolgens te bepalen welke vorm van drugsoverlast wordt aangepakt en de wijze waarop. De aanpak van de problematiek die hierop volgt dient bij uitstek benaderd te worden in nauwe samenwerking met het domein samenleving, de themateams ‘ondermijning’ en ‘zorg & veiligheid’, alsmede in afstemming en samenwerking met de politie. Hoe gaan we dit doen? Project ‘criminele aanwas’ Vanuit het RIEC is het project ‘criminele aanwas’ gestart, gericht op de aanwas van jongeren naar georganiseerde (drugs)criminaliteit. Dit project kent twee fases, te weten 1) analyse en onderzoek, uit te voeren in 2020 en een deel van 2021, en 2) het komen tot interventies om op basis hiervan te experimenteren in pilots, uit te voeren in 2021 en 2022.

Velsen is reeds betrokken bij fase 1. Of gemeente Velsen een pilot toebedeeld krijgt in fase 2 is afhankelijk van de focus die uit fase 1 naar voren komt. Wijkgerichte aanpak Zoals aangegeven zijn er een aantal wijken in de gemeente waar problematieken op het snijvlak van zorg en veiligheid sterk aanwezig zijn. Voorbeelden hiervan zijn Velsen-Noord, Zee- en Duinwijk en Velserbroek. Zowel vanuit het themateams ‘jeugd & veiligheid’ als ‘zorg & veiligheid’ en ’ondermijning’ zijn deze wijken met betrekking tot drugsproblematiek aandachtspunten. De inzet vanaf 2021 behelst: • De beoogde oprichting van een bestuurlijke stuurgroep waarin de aanpak concreet wordt vormgegeven en knelpunten in de praktijk worden aangepakt. • Het opstarten van een aantal deelprojecten die de knelpunten op het snijvlak van Zorg & Veiligheid aanpakken, bijvoorbeeld multi-probleemgezinnen. Dit gebeurt in nauwe samenwerking tussen domein Samenleving, team Bestuur en Veiligheid en de betrokken partnerorganisaties. De doelgroep jeugd zal hierin een belangrijke rol spelen, zowel als het gaat om preventieve als repressieve inzet. Het bieden van perspectief aan jongeren als alternatief op drugsgebruik en criminaliteit en het werken aan onderliggende problematiek als voedingsbodem hiertoe zullen hierin terugkomen.

De wijze waarop hier invulling aan wordt gegeven vanuit de deelprojecten wordt in de loop van 2021 helder. Sessie gemeenteraad Om de gemeenteraad op de juiste manier te betrekken bij het onderwerp Jeugd- en drugsoverlast en wapenbezit worden de raadsleden, zoals gebruikelijk, periodiek (middels de jaarrekening en sessies) geïnformeerd over resultaten binnen de portefeuille van de burgemeester. Dit onder andere op het gebied van Jeugd. Daarnaast is het voornemen om de gemeenteraad in 2021 afzonderlijk mee te nemen in de aanpak van Jeugd- en drugsoverlast en wapenbezit tijdens een raadssessie. 6.4.4. Veiligheid in en om scholen Scholen zijn belangrijke samenwerkingspartners binnen het thema Jeugd- en drugsoverlast en wapenbezit. Een groot deel van de jongeren bevindt zich dagelijks op school, wat het een belangrijke plek maakt waar risicosignalen wat betreft zorg en veiligheid zichtbaar worden en 22

waar preventieve inzet gepleegd kan worden. De samenwerking met scholen is en blijft daarom van belang in de aanpak van jeugdoverlast en -criminaliteit. Ten behoeve van deze samenwerking bestaat het VIOS (Veiligheid in en om scholen) overleg. Dit betreft een overkoepelend overleg tussen veiligheidscoördinatoren van de middelbare scholen, politie en gemeente en Halt. Een mooi voorbeeld van de samenwerking zijn de preventieve acties in december 2020 en januari 2021 waarbij gemeenschappelijke oproepen vanuit politie en gemeente in het kader van respectievelijk het vuurwerkverbod en de dreigende rellen na aankondiging van de avondklok via de scholen naar ouders en jongeren zijn verstuurd. Voor de periode vanaf 2021 staat de samenwerking voor een groot deel in het teken van de integrale aanpak jeugdoverlast, het actieplan wapens & jeugd en de drugsaanpak. Hoe gaan we dit doen? • • • •

2x per jaar een structureel VIOS overleg waarin aandacht is voor het actuele beeld van veiligheid in en om scholen en het afstemmen van benodigde inzet en acties. Het geven van voorlichtingen door Halt op scholen. De inhoud van de voorlichtingen betreft maatwerk in overleg met de scholen, maar kan o.a. gericht zijn om jeugdcriminaliteit, online veiligheid, de invloed van de groep en overlast rondom de jaarwisseling. Samenwerking binnen het actieplan wapens & jeugd in het kader van ‘informeren’ (voorlichtingen) en ‘voorkomen’ (preventieve controles op scholen). Samenwerking in de aanpak van drugscriminaliteit onder jongeren door middel van voorlichting.

23

7.

Thema Crisis- en incidentbeheersing

7.1 Inleiding In de door de gemeenteraad vastgestelde kadernota Velsen (2019-2022) is het thema Crisis- en incidentbeheersing opgesplitst in twee paragrafen: 1. Het gebied van de openbare orde; 2. Het gebied van de crisisbeheersing en rampenbestrijding. De werkzaamheden van team Crisisbeheersing zijn met name op dit laatste gericht. Uiteraard is er overlap als openbare orde vraagstukken ontstaan als gevolg van een crisisaanpak. Een goed voorbeeld hiervan zijn de demonstratie/dreiging plunderingen en rellen bij de Corona aanpak na invoering van de avondklok. Op het gebied van de crisisbeheersing en rampenbestrijding wordt er nauw samengewerkt met de andere gemeenten die deel uit maken van de Veiligheidsregio Kennemerland, de veiligheidsregio zelf en andere belangrijke veiligheidspartners zoals politie, Rijkswaterstaat, Centraal Nautisch beheer, Omgevingsdiensten etc. De voorbereiding op en de aanpak van een crisis en/of ramp doe je vooral met elkaar. In de praktijk betekent dit werken vanuit een gezamenlijke agenda. Missie: De gemeente Velsen werkt samen met De Brandweer, Politie, GHOR en de andere gemeenten werken samen aan het verbeteren van de rampenbestrijding en crisisbeheersing lokaal en in de regio. Belangrijke partners, zoals waterschappen, milieudiensten en defensie zijn hier ook bij betrokken. Iedere organisatie is verantwoordelijk voor zijn eigen taken.

Samen zijn de organisaties verantwoordelijk voor de veiligheid in Kennemerland. De Veiligheidsregio Kennemerland: • bundelt krachten van partners, burgers en partijen; • is gericht op het verkleinen van risico's; • bestrijdt daadkrachtig incidenten, rampen en crises en beperkt daaruit voortvloeiend leed en maatschappelijke schade. Ambities: 1. Samenwerking is voor de crisisbeheersing de belangrijkste pijler. In onze ambitie werken de partijen in de veiligheidsregio steeds intensiever samen met andere veiligheidsregio’s, met publieke en private instellingen en uiteraard met onze inwoners. 2. In een weerbare samenleving reageert ieder naar vermogen op de uitdagingen die zich aandienen. Bij incidenten blijken veel mensen, soms met wat adviezen vooraf, prima zelf met de situatie om te kunnen gaan. Sterker nog: veel inwoners, instellingen en bedrijven zijn graag bereid om de hulpdiensten te versterken als de nood aan de man is. De VRK gaat met dit gegeven proactief aan de slag. Op deze manier kunnen hulpverleners zich specifiek richten op de meest kwetsbare personen en objecten in onze samenleving en wordt de capaciteit van de overheid effectief ingezet. 3. Tot slot streven we naar een crisisorganisatie die niet alleen robuust is, maar ook wendbaar. Zo kunnen we flexibel opereren bij nieuwe vormen van crises.

Onze omgeving is immers constant in verandering en organisaties en netwerken zijn steeds sterker met elkaar verbonden. De partijen in de VRK willen daarom de komende periode werken aan wendbaarheid, zonder daarbij in te leveren op de continuïteit. De generieke processen en vaardigheden vormen een stevige basis waarop de crisisorganisatie zich flexibel kan aanpassen aan omstandigheden.

24

7.2

Doelstellingen

Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) Velsen is onderdeel van de gemeenschappelijke regeling veiligheidsregio Kennemerland (VRK). De burgemeester is lid van het algemeen en dagelijks bestuur van de VRK, alsmede de bestuurscommissie Openbare Veiligheid. De wethouder Volksgezond is lid van de bestuurscommissie Publieke Gezondheid en Maatschappelijke Zorg. Daarnaast bekleedt de burgemeester nog verschillende bestuursfuncties namens de VRK. Het beleid van de VRK raakt de gemeenten direct, zowel als organisatie als de inwoners van de gemeente. De doelstelling binnen dit thema is om de bestuurders optimaal te ondersteunen en adviseren voor hun bestuurlijke overleggen, zoals het RBT wat nu in de coronacrisis wekelijks plaatsvindt. Bevolkingszorg Bevolkingszorg richt zich op de gemeentelijke verantwoordelijkheid (collegebevoegdheid) bij een ramp/crisis. Binnen VRK hebben de gemeenten samen één intergemeentelijke crisisorganisatie opgetuigd. De werkzaamheden richten zich op de voorbereiding van een crisis/ramp (planvorming), het werven, trainen en opleiden van crisisfunctionarissen en het beheer van de crisisorganisatie. De werkzaamheden worden gecoördineerd vanuit Bureau Bevolkingszorg waaraan ook capaciteit van Team Bestuur en Veiligheid is toegevoegd, te weten de adviseur Crisisbeheersing.

Bureau Bevolkingszorg wordt aangestuurd door het Overleg van de gemeentesecretarissen Crisisbeheersing (OGC). De doelstelling binnen dit thema is: 1. Opstellen en laten vaststellen van het geactualiseerde deelplan Bevolkingszorg. Dit plan beschrijft de intergemeentelijke crisisorganisatie. Het plan moet worden geactualiseerd vanwege verder gaande samenwerking met de veiligheidsregio’s Noord Holland Noord en Zaanstreek Waterland vanwege de migratie van de meldkamers. Voor de gemeenten ligt er vooral een taak bij de herstructurering van de zogenaamde Backoffices. 2. Werving en selectie van crisisfunctionarissen . 3. Opleiden, trainen en oefenen van crisisfunctionarissen 4. Bijdrage leveren aan de planvorming en oefeningen van de multidisciplinaire crisisorganisatie. De komende tijd zijn wat planvorming betreft: Crisisplan en Incidentbestrijdingsplan Noordzeekanaalgebied. De aanpak van de coronacrisis heeft tot op heden de hoogste prioriteit en vormt de belangrijkste doelstelling binnen dit thema. Professionalisering lokale crisisorganisatie In samenwerking met de VRK wordt in 2021–2022 onderzocht en uitgewerkt op welke wijze het lokale crisisteam van de gemeente Velsen beter benut kan worden en integraal onderdeel kan worden van de regionale crisisbeheersingsorganisatie.

Op dit moment is er nog sprake van kunstmatige scheiding tussen ‘openbare orde’ en ‘openbare veiligheidsvraagstukken’ terwijl deze in de praktijk door elkaar heen lopen. Immers, GRIP-incidenten kunnen ook openbare orde aspecten omvatten (denk aan effectbestrijding van een uitslaande brand), en omgekeerd is niet zelden een GRIP-opschaling nodig bij openbare orde incidenten (denk aan GGD, OM en politie betrokkenheid bij een ernstige zedenzaak). Dit levert verwarring op. Bovendien heeft het lokaal bestuur aangegeven dat zij zich kwetsbaar voelt. De lokale advisering blijkt nog niet altijd toereikend. Dit geeft een extra belang om het de focus van lokale OOV/piketteam te herijken en de advisering en coördinatie te professionaliseren.

25

Hoe gaan we dit doen? •

• •

• • • • • •

Verbreden van de focus van het OOV/piketteam op sec openbare orde kwesties naar het beheersen van incidenten en crises op het gebied van openbare orde en -veiligheid. Zo wordt het lokale OOV/piketteam een integraal onderdeel van de regionale crisisbeheersingsorganisatie; Inrichten en beheren van een Gemeentelijk Actiecentrum (“Operations Room”) waar alle informatie van de partners tijdens een incident wordt verzameld en geduid en van waaruit de bestuurder integraal wordt geadviseerd; Opstellen van een bijbehorend (geactualiseerd) Handboek OOV/piket van team Bestuur en Veiligheid, met instructies en procedures op het gebied van melding en alarmering, opschaling, leiding en coördinatie, informatiemanagement, crisiscommunicatie en herstel/nazorg; Nadere uitwerking en toepassing van de “Velsense aanpak” van (aankondigingen van) rellen, demonstraties en ongeregeldheden Verzorgen van een inwerktraject en gedegen OOV/piket opleiding voor medewerkers; Periodieke intervisiebijeenkomst OOV/piket, om (de voorbereiding op) incidenten te bespreken en te evalueren en het lerend vermogen te vergroten; In samenwerking met de Veiligheidsregio, aanhaken op de regionale agenda Opleiden Trainen Oefenen; Actualiseren van de Alarmeringslijst; Opmaken stappenplan noodbevoegdheden en veelvoorkomende situaties (sluiting drugpanden etc.).

Havenveiligheid De burgemeester heeft een aantal wettelijke verplichtingen en bevoegdheden op grond van de havenbeveiligingswet. Ook de andere burgemeesters in het Noordzeekanaalgebied hebben dit. Ten behoeve van de dienstverlening en de veiligheid voor de scheepvaart wordt ook hier nauw samengewerkt met de andere gemeenten en met name de waterpartijen zoals Rijkswaterstaat en Centraal Nautisch Beheer (CNB). Het grote doel is om er voor te zorgen dat de scheepvaart in alle gemeenten te maken heeft met dezelfde wet- en regelgeving. De werkzaamheden worden gecoördineerd vanuit het Directeurenoverleg Veiligheid Noordzeekanaalgebied (DOVN). Het betreft hier een netwerkoverleg. Bij Havenveiligheid gaat het om planvorming, onderhouden van netwerken en advisering op bestuurlijke besluitvorming. De doelstelling binnen dit thema is: 1. Verhogen van de veiligheid op zogenaamde “wachtlocaties” n.a.v. Europese inspecties. 2. Opstellen en vaststellen van de Havenveiligheidsbeoordeling. 3. Opstellen en vaststellen van het Havenveiligheidsplan. 4. Uitvoering geven aan de Strategische agenda. Evenementenadvisering De bevoegdheid voor het afgeven van evenementenvergunningen ligt bij de burgemeester. Het team evenementenvergunningen doet de voorbereiding, coördinatie en advisering op de kleine tot middelgrote evenementen.

Bij de grotere evenementen vindt samenwerking plaats met team Crisisbeheersing voor adviesondersteuning aan de burgemeester en expertise van de lokale, intergemeentelijke en multidisciplinaire crisisorganisatie. Vaak worden er voor grote evenementen specifieke afspraken gemaakt of producten voorbereid zoals bijvoorbeeld gebiedsverboden. De doelstelling binnen dit thema is de ondersteuning van het team evenementenvergunningen op het terrein van openbare orde en crisisbeheersing. Voor de komende tijd zijn er geen concrete doelstelling geformuleerd omdat er tijdelijk geen vergunningen kunnen worden afgegeven door de coronacrisis. De werkzaamheden richten zich nu op het onderhouden van het netwerk (regulier), 26

dienstverlening (regulier) door het verstrekken van informatie en bestuur advisering. De burgemeester van Velsen is voorzitter van de bestuurlijke commissie evenementen van de VRK. De beperkte politiecapaciteit van de komende jaren heeft tot gevolg dat de eigen rol en verantwoordelijkheid van organisatoren van evenementen toeneemt. Zij zullen meer dan ooit eigen veiligheidsmaatregelen moeten treffen. De effecten van beperkte politiecapaciteit op evenementen zijn op de korte termijn overigens nog groter. De minister van Justitie en Veiligheid heeft onlangs per brief van 15 juni 2021 aangegeven dat door de extra inzet tijdens de coronacrisis de voor evenementen beschikbare politiecapaciteit extra is afgenomen. Dit betekent dat er verstandig moet worden omgegaan met de beschikbare inzet. Burgemeesters, Openbaar Ministerie en politie zullen scherpe afwegingen maken als het gaat om inzet van politie en hulpdiensten bij evenementen. Voetbalveiligheid De thuiswedstrijden van voetbalclub Telstar moeten aangenaam en veilig verlopen. Zowel in alsook buiten het voetbalstation. Om daar zorg voor te dragen zijn er afspraken tussen gemeente, Politie, Openbaar Ministerie en Telstar nodig. De ‘voetbalvierhoek’ is hiervoor verantwoordelijk. Tunnelveiligheid Velsen heeft een aantal tunnels waarvoor specifieke tunnelwetgeving geldt en het college bestuursverantwoordelijkheid draagt.

In Velsen worden de werkzaamheden gecoördineerd door een tunnelregisseur bij domein Fysiek. De doelstelling binnen dit thema is de tunnelregisseur te ondersteunen op het terrein van crisisbeheersing. Voor de komende tijd zijn de werkzaamheden gericht op hernieuwde aandacht voor deze functie omdat het er naar uit ziet dat bij de ambtelijke reorganisatie de functie van tunnelregisseur niet meer belegd is. 7.3 Beoogde maatschappelijke effecten De focus van de VRK is in de afgelopen jaren verbreed van klassieke rampenbestrijding naar moderne crisisbeheersing, waarbij meer aandacht is voor de voorbereiding op alle denkbare risico’s en een flexibele respons. Nederland krijgt mogelijk steeds meer te maken met crisissituaties met een brede maatschappelijke impact, denk aan: uitval van vitale infrastructuur, extreem geweld, cyberdreigingen en de conflicten tussen bevolkingsgroepen. Omdat een crisis meestal onvoorspelbaar verloopt, worden flexibiliteit, samenwerking en informatie-uitwisseling steeds relevanter. Dat maakt dat we samen met de crisispartners in de regio de focus leggen op ‘samen weerbaar & wendbaar’. Risicobeheersing: het voorkomen van onveilige situaties en omstandigheden en het beperken en beheersen van risico’s. Van controle op en advies over bouwvoorschriften en gebruiksvoorschriften tot het geven van voorlichting.

Crisisbeheersing: bij een crisis wordt een ‘vitaal belang’ van de samenleving bedreigd of aangetast: territoriaal, economisch, ecologisch, fysiek of sociaal/politiek. Crisisbeheersing is het geheel van maatregelen en voorzieningen voor het voorkomen van, het voorbereiden op en het beperken van de gevolgen van een crisis. Rampenbestrijding: Bij een ramp wordt het leven en de gezondheid van veel personen, milieu of grote materiële belangen geschaad of bedreigd, én is een gecoördineerde inzet van verschillende disciplines vereist. Een ramp betreft één specifiek vitaal belang, namelijk fysieke veiligheid. Rampen27

bestrijding is het geheel van maatregelen en voorzieningen voor het voorkomen van, het voorbereiden op en het beperken van de gevolgen van een ramp. 7.4 Projecten, programma’s en activiteiten De activiteiten en projecten binnen het thema Crisis- en incidentbeheersing in de periode 2021 2022 richten zich op: • Risicobeperking; • Inrichten van een wendbare en robuuste (lokale) crisisorganisatie; • Beschikbare informatie delen; • Maatschappelijke weerbaarheid en zelfredzaamheid versterken; • Nader uitwerken van een platform voor samenwerking.

28

8.

Overige thema-overstijgende projecten

Naast de eerder genoemde extra geprioriteerde thema’s zet de gemeente Velsen ook in op activiteiten en projecten met een thema-overstijgend karakter, waaronder: • • • • •

Cybercrime Polarisatie, extremisme en CTER (contra-terrorisme) Anti-discriminatie, inclusie en regenboogbeleid Verkeersveiligheid Project OOV-orde

8.1 Cybercrime Daar waar steeds minder burgers slachtoffer zijn van traditionele criminaliteit, zoals diefstal, geweld en inbraak is er tegelijkertijd sprake van een toename van digitale criminaliteit, ook wel aangeduid met cybercrime. Het begrip cybercrime omvat een breed spectrum van criminele activiteiten die op enigerlei wijze verband houden met het gebruik van internet. Bij cybercrime gaat het om allerlei digitale vormen van identiteitsfraude, koop- en verkoopfraude, hacken en cyberpesten (laster, stalking, chantage en bedreiging met geweld via internet). De rol van de gemeente bij de aanpak van cybercrime is met name gelegen in het weerbaar maken van inwoners en lokale ondernemers. Hoe gaan we dat doen? Deelname aan regionaal project ‘Geldezels’ Op de bankrekening van de geldezel wordt het geld van het slachtoffer gestort dat online is opgelicht. Vervolgens pint de ezel of de ronselaar dit geld en geeft het door aan het criminele netwerk. De geldezel kan dit doen vanuit dwang, onwetendheid of bewuste keuze. Hij of zij kan dus dader en slachtoffer tegelijk zijn. Ezels worden gebruikt voor héél véél cyberdelicten en vormen van online oplichting. De politie ziet bovendien een significante jaarlijkse toename (van bijna 30%) van het aantal daders. Vaak zijn het jongens van 18-23 jaar.

Binnen de IJmondiale driehoek is afgesproken om gezamenlijk te investeren in het aanpakken hiervan. Dat doen we als gemeente door actief mee te doen aan het regionale project ‘Geldezels’. De burgemeesters beogen hiermee verdere groei van dit verschijnsel in te dammen. Verschillende type interventies: Repressief • Waarschuwingsbrief vanuit politie en gemeente naar de geldezels • Huisbezoeken bij first offenders en minderjarigen (politie, gemeente of jeugdpartner) • Gesprekken vanuit reeds lopende hulpverlening • Inzet sociale recherche bij geldezels die na de waarschuwing door blijven gaan • Indien mogelijk: afspraken met politie over meenemen van dit delict in de reeds geplande verhoren van veelplegers Preventief • Online campagne “snel geld verdienen” • Inzet voorlichting Halt voortgezet onderwijs • Brief vanuit politie en gemeenten naar scholen met waarschuwing over geldezels • Webinar voor begeleiders van kwetsbare jongeren • Voorlichting over geldezels i.s.m. project uitbuiting van Programma Ondermijning

29

8.2 Polarisatie, extremisme en CTER (contra-terrorisme) De gemeente Velsen draagt lokaal bij aan regionale activiteiten op het gebied van polarisatie, extremisme en CTER (contra-terrorisme). Daarnaast is de gemeente regiehouder in de lokale gevallen van radicalisering en polarisatie. In dergelijke situaties wordt er gebruik gemaakt van een persoonsgerichte aanpak. De hiertoe noodzakelijke afstemming met ketenpartners vindt plaats in het Zorg & Veiligheidshuis Kennemerland. Het Zorg & Veiligheidshuis Kennemerland is in het leven geroepen om een platform te bieden voor de verschillende netwerkpartners om met elkaar te overleggen en afspraken te maken gericht op het vinden van oplossingen voor de problemen van en/of met geradicaliseerde personen. Hoe gaan we dat doen? • • •

Preventie: Velsen sluit aan bij regionale initiatieven voor jongeren gericht op een veilig opgroeiklimaat waardoor risico’s op radicalisering en polarisering worden verminderd. Signalering: vroegtijdige onderkenning van polarisatie en radicalisering op lokaal niveau; de gemeente als loket voor meldingen van burgers, bijvoorbeeld indien zij zich zorgen maken over de radicalisering van een familielid of een bekende. Repressie: Persoonsgerichte aanpak van geradicaliseerde inwoners van Velsen. Dit in nauwe samenwerking met Politie, Justitie, zorginstellingen en andere ketenpartners. De persoonsgerichte aanpak verloopt via het Zorg- en Veiligheidshuis Kennemerland.

8.3 Anti-discriminatie, inclusie en regenboogbeleid De gemeente Velsen is gebaat bij een en vitale woon- en ondernemersgemeenschap met een goede sociale cohesie. Hieruit vloeit voor de gemeente de maatschappelijke opgave voort om samen met inwoners en ondernemers te werken aan een inclusieve samenleving. In artikel 1 Grondwet is vastgelegd dat uitsluiting door discriminatie verboden is. Desondanks voelt en ervaart jaarlijks nog altijd 10-15% van de bevolking enige vorm van discriminatie, waaronder de LHBTI-‘s. In Velsen komt dat neer op zo’n 7.000 à 10.000 inwoners per jaar. Discriminatie leidt niet alleen tot uitsluiting, maar is ook een belangrijke factor die leidt tot ongewenste polarisatie in de samenleving, waarmee ook de LHBTI-inwoners getroffen worden. De gemeente beschouwt de verschillen in cultuur, etnische achtergrond, seksuele geaardheid, kennis en vaardigheden tussen individuen een verrijking voor de samenleving van Velsen. Het is dan ook van belang dat diversiteit een vanzelfsprekend en integraal onderdeel uitmaakt van het beleid in de gemeente. Waar kansen liggen kunnen we deze samen benutten. Kortom, Velsen kiest ervoor positief om te gaan met diversiteit door zoveel mogelijk inclusief beleid te realiseren. Bij diversiteit is het van belang samen oog te hebben voor de kleurrijke samenleving. Hoe gaan we dit doen? •

• •

De inzet van de Roze Salon Velsen voor onder meer het organiseren van activiteiten met het oogmerk dat de LHBTI-inwoners van Velsen elkaar kunnen ontmoeten, het leveren van een bijdrage aan LHBTI-emancipatie in de samenleving en bewustwording bij organisaties die werkzaam zijn op het gebied van de ouderenzorg c.a.; De inzet van het Bureau Discriminatiezaken Kennemerland in samenwerking met het COCKennemerland en Gay-Haarlem, waaronder het geven van voorlichting op scholen, bij ondernemersverenigingen en instellingen; Het organiseren van activiteiten in het kader van de Coming Out Day.

8.4 Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid heeft betrekking op de veiligheid van verkeersdeelnemers en wordt gemeten aan de hand van geregistreerde ongevallen. In het landelijke Strategisch Plan Verkeersveiligheid 30

2030 (SPV) staan afspraken om de verkeersveiligheid in Nederland structureel te verbeteren. Deze afspraken zijn gemaakt tussen Rijk, provincie en gemeenten en met andere partners zoals de politie, OM, ANWB, Fietserbond en Veilig Verkeer Nederland. De ambitie van het SPV is om verkeersslachtoffers te voorkomen: in 2050 moet het aantal verkeersslachtoffers 0 zijn. Bram Diepstraten, wethouder verkeer van gemeente Velsen, is ambassadeur van de IJmond en Zuid-Kennemerland voor verkeersveiligheid. In die hoedanigheid heeft hij in de gezagsdriehoeken (bestuurlijke overleggen tussen politie, OM en gemeente) van deze regio verkeersveiligheid onder de aandacht gebracht en gevraagd om afspraken te maken over de uitvoering van het plan. Gemeente Velsen vindt verkeersveiligheid belangrijk en is daarom aan de slag met de uitwerking van het SPV. Hoe gaan we dit doen? •

•

Gemeente en politie maken samen afspraken over waar, wanneer en in welke mate gehandhaafd wordt. Daarmee houden we rekening met het feit dat er een beperkte politiecapaciteit is. We moeten daarom slim omgaan met het inzetten van middelen die veel capaciteit kosten, zoals verkeerscontroles. Politie en gemeente gaan afspraken maken over het meer en structureel uitwisselen van informatie over verkeersveiligheid. Voor de gemeente geeft dit aanknopingspunten om de infrastructuur te verbeteren. Voor politie en gemeente kan handhaving beter gestuurd worden door het beter kunnen inschatten van de risico’s. Met als doel: het gedrag van verkeersdeelnemers te verbeteren en verkeersslachtoffers te voorkomen.

8.5 Project ‘OOV op orde’ Het taakgebied Openbare Orde en Veiligheid (OOV) is bijzonder. Het onderscheidt zich in meerdere opzichten van andere gemeentelijke beleidsterreinen en vraagt om een specifieke manier van opereren van de betrokken functionarissen. Ter afbakening: het gaat hier om het team waar de kerntaken op het integrale veiligheidsterrein zijn belegd, zoals coördinatie over het integrale veiligheidsbeleid, strategische en bestuurlijke advisering veiligheid / OOV, regie-aanpak ondermijning, jeugd en veiligheid, vormen van overlast en criminaliteit, aanpak verwarde personen, coördinatie crisisbeheersing, voorbereiding op grote evenementen, de jaarwisseling e.d. Kenmerkend voor OOV: • intensieve wisselwerking met vrijwel alle gemeentelijke beleidsterreinen: door de vele raakvlakken met ander beleid is deze wisselwerking vereist maar eigenlijk ook onontkoombaar. • afhankelijkheid van andere beleidsterreinen, voor realisatie van flankerende maatregelen maar soms ook van veiligheidsmaatregelen (budgettaire beperkingen). • beleid én uitvoering: het taakgebied OOV vraagt zowel om strategische, beleidsmatige acties en aandacht als ‘directe interventie’ in de samenleving, samen met partners als politie en OM. • doorpakken: in veel situaties moet krachtig opgetreden worden, is geen uitstel mogelijk.

• bestuurlijke component: de burgemeester heeft een directe en functionele rol in dit taakgebied, dwars door de ‘lijn’ heen. • veelzijdigheid van het beleidsterrein, met allerlei juridische, maatschappelijke, fysieke en zelfs economische aspecten. • politiek gevoelig: het OOV-terrein ligt permanent onder een ‘vergrootglas’. • toenemende complexiteit van het terrein, door onder meer ‘opschaling’ van uitvoeringspartners, nieuwe bevoegdheden en instrumenten en intergemeentelijke samenwerking. 31

Om dit allemaal voor elkaar te krijgen, moet OOV organisatorisch goed neergezet zijn. Het gaat daarbij onder meer om de positionering in de organisatie, formatie, functieprofielen, takenpakketten en borging van de samenwerking en afstemming. Om gemeenten hierbij te assisteren heeft het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) het instrument ‘Bouwstenen voor uw organisatie van OOV’ ontwikkeld om op de vijf genoemde organisatiecomponenten een goede keus te maken. Door het beantwoorden van vragen, bijvoorbeeld over de grootte van de gemeente en risicoprofiel, geeft het instrument een advies over hoe die componenten er op hoofdlijnen uit zouden kunnen zien. Gemeente Velsen vindt het belangrijk om in de basis goed georganiseerd te zijn en te blijven ontwikkelen. Hoe gaan we dit doen? Deelname en actieve bijdrage aan het landelijk project ‘OOV op orde’ van het CCV. In een aantal sessies, samen met andere gemeenten en onder leiding van Consulting bureau BMC, wordt op basis van de actualiteit en maatschappelijke trends en ontwikkelingen het (inmiddels verouderde) instrument doorontwikkeld. Vervolgens wordt het nieuwe instrument getest en onder de aandacht gebracht van gemeenten. De gemeente Velsen draagt hieraan actief bij. Het nieuwe instrument moet eind 2021 gereed zijn.

Dit biedt ons tevens de mogelijkheid om op basis van de laatste inzichten ook nog eens kritisch naar de eigen organisatie kijken: hoe onze organisatie (verder) te optimaliseren. Dit vergroot de mogelijkheid om efficiënter en effectiever te werken en tevens samen met de veiligheidspartners zoals politie, OM en veiligheidsregio de regie op veiligheid, ondanks de toenemende complexiteit, te behouden. 8.6 High Impact Crimes High Impact Crimes (HIC) is een verzamelnaam voor ingrijpende delicten als woninginbraak, overvallen, straatroof en geweldsmisdrijven. De impact van HIC-delicten is groot. Niet alleen voor het slachtoffer, maar ook voor de directe omgeving. In de afgelopen jaren zijn er landelijk minder woninginbraken, overvallen en straatroven gepleegd dan in de decennia daarvoor. Ook in Velsen. Deze afname maakt dat inzet op dit onderdeel kan worden teruggebracht. Dit maakt ruimte vrij voor andere thema’s met een hogere lokale prioriteit. Preventieve maatregelen hebben echter blijvende aandacht. Hoe gaan we dit doen? Ieder jaar wordt begin oktober de landelijke Week van de Veiligheid georganiseerd. In die week brengt de gemeente, samen met meer dan 180 andere gemeenten en diverse ketenpartners, het thema veiligheid extra onder de aandacht. In 2021 wordt extra aandacht besteed aan High Impact Crimes. Uitgangspunt is om de weerbaarheid tegen High Impact Crimes te vergroten.

Dit bereik je niet door nog meer regeltjes en overheidsbemoeienis, maar door als overheid, inwoners en ondernemers de handen ineen te slaan en samen te oefenen. Dit doen we met het Burgerprogramma Redzaam: Workshops en trainingen voor inwoners, hoe te handelen: Hoe kun je jezelf beter beschermen tegen criminaliteit en wat kun je zelf doen in de tijd dat professionele hulpverlening er nog niet is?

32