E25 Inwonersonderzoek naar de leefomgeving in de regio IJmond.pdf
Tekst van het document
GEMEENTE VELSEN
Collegebericht Weeknummer: 3
Datum vergadering
18-1-2022
Ambtenaar
D. Kostandy
Zaaknummer
7075-2022
Telefoonnr.
0255 567311
Portefeuillehouder(s)
S.Y. Dinjens
E-mailadres
dkostandy@velsen.nl
Bijlagen
1
Onderwerp: Inwonersonderzoek naar de leefomgeving in de regio IJmond
Geachte leden van de raad, Bijgevoegd vindt u het rapport over het “Inwonersonderzoek naar de leefomgeving in de regio IJmond”. Het rapport is in opdracht van de Provincie Noord-Holland uitgevoerd door het bureau Ipsos. Dit onderzoek is onderdeel van het Programma Tata Steel 2020 – 2050: Samenwerken aan een gezondere en veilige IJmond. Het onderzoek is uitgevoerd in het najaar van 2021. Met het onderzoek wordt gemonitord hoe inwoners de leefomgeving in de IJmond ervaren. Belangrijkste uitkomsten De belangrijkste uitkomsten uit het onderzoek: • Uit het onderzoek blijkt dat de inwoners van de regio IJmond over het algemeen positief zijn over het woongenot in hun gemeente (gemiddeld een 7,4, net als het gemiddelde in Nederland). • Wel maken bewoners zich zorgen over de gezondheid (54% tegenover 18% van alle Nederlanders). Deze zorgen zijn in de gemeenten Beverwijk (63%) en Velsen (54%) significant groter dan in de gemeente Heemskerk (44%). • Bijna de helft van de inwoners ervaart wekelijks/dagelijks overlast van stof. Ook geluid en luchtkwaliteit zorgen regelmatig voor overlast. In de gemeente Beverwijk ervaren inwoners het vaakst overlast/hinder van stof, geluid, luchtkwaliteit en geur. • Bewoners hebben over het algemeen vertrouwen in de verschillende overheidsorganisaties als het gaat om de zorg voor de leefomgeving.
• De inwoners geven minder vaak aan vertrouwen te hebben in de Omgevingsdienst IJmond en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied dan in de GGD Kennemerland, gemeenten en de provincie Noord-Holland. Dit wordt echter voor een belangrijk deel veroorzaakt doordat bij de beantwoording op deze vraag veel bewoners hier “weet niet/geen mening” hebben aangegeven. Het aandeel (heel) weinig vertrouwen is vergelijkbaar met dat bij de andere overheidsorganisaties. • Een grote meerderheid van de inwoners is bekend met de aanpak van de negatieve gevolgen van Tata Steel voor de gezondheid en veiligheid in de regio, opgezet door de gemeenten en provincie. Niet alle inwoners zijn tevreden over deze aanpak. In Velsen en Beverwijk is ruim een derde kritisch over de aanpak, in Heemskerk een kwart.
GEMEENTE VELSEN •
• •
•
•
•
Volgens de bewoners kunnen zowel de provincie als gemeenten het vertrouwen vergroten door transparanter te communiceren, door strengere milieueisen te stellen aan bedrijven en door strenger te handhaven. Het vertrouwen in het bedrijf Tata Steel is duidelijk lager. Bijna de helft van de inwoners denkt bovendien dat Tata Steel de grootste oorzaak is van gezondheidsproblemen in de regio. Tegelijkertijd geeft een overgrote meerderheid aan dat Tata Steel belangrijk is voor de werkgelegenheid in de IJmond. Bijna de helft van de inwoners heeft er vertrouwen in dat er in de toekomst een schoon en duurzaam Tata Steel komt. Regionale kranten en huis-aan-huis bladen zijn de belangrijkste informatiebron voor de inwoners. Ongeveer een derde maakt gebruik van de website van zijn of haar gemeente. Een relatief kleine groep maakt gebruik van de websites van andere overheden voor informatie over de leefomgeving. De helft van de inwoners meldt klachten over Tata Steel niet of alleen soms. De belangrijkste reden om niet te melden is dat men er geen vertrouwen in heeft dat er iets wordt gedaan met de klacht. 17% van de inwoners is werkzaam bij Tata Steel of is daar werkzaam geweest. 73% van de inwoners kent iemand in de directe omgeving die bij Tata Steel werkt. Inwoners die bij Tata Steel werkzaam zijn (geweest), zijn positiever over Tata Steel dan de rest van de inwoners.
Reactie van het college Het is goed om te lezen dat mensen met plezier in de IJmond wonen. Dat inwoners zich daarbij zorgen maken over de gevolgen van Tata Steel voor hun leefomgeving en gezondheid herkennen wij. Wij delen die zorgen en het benadrukt nogmaals het belang van onze inzet voor een gezondere leefomgeving in de IJmond. Het is goed om te zien dat onze aanpak (het programma Tata Steel 2020 – 2050: Samenwerken aan een gezondere en veilige IJmond) breed bekend is. Een deel van de bewoners is kritisch op deze aanpak. Samen met de andere IJmondgemeenten, de provincie Noord-Holland, de Omgevingsdiensten, de GGD Kennemerland en de Rijksoverheid blijven wij ons inzetten om onze aanpak uit te voeren. Wij begrijpen daarbij de kritische houding: Het kost tijd voordat er op basis van de aanpak meer concrete resultaten in de omgeving zichtbaar worden. Uit het onderzoek blijkt dat met name het vertrouwen in het bedrijf Tata Steel laag is. Wij zullen de resultaten van dit onderzoek ook met Tata Steel delen. Wij gaan er vanuit dat Tata Steel de resultaten en aanbevelingen serieus neemt en stappen onderneemt om het vertrouwen van bewoners te verbeteren. Wat we ook zien in de onderzoeksresultaten is de verbondenheid van de regio met Tata Steel.
Een groot deel van de inwoners ziet ook het belang van Tata Steel voor de werkgelegenheid en bijna driekwart van de inwoners kent iemand die bij Tata Steel werkt. Dit sluit aan bij ons standpunt dat er plek is voor Tata Steel in de IJmond, maar alleen als de leefomgeving schoner en gezonder wordt. Het is essentieel dat Tata Steel en de gezamenlijke overheden blijven werken aan een duurzaam en schoner Tata Steel. Wij zien dat lang niet alle bewoners klachten melden. Dit kan verschillende oorzaken hebben, een belangrijk punt is een gebrek aan vertrouwen dat er iets met de klachten wordt gedaan. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) is het aanspreekpunt in de IJmond voor klachten over Tata Steel (en andere grote bedrijven in de regio). De OD NZKG is medio 2021 gestart met een webapplicatie “Meldpunt Overlast Tata Steel1”, zodat de bewoners van de IJmond eenvoudiger overlast kunnen melden. Wij hechten er belang aan dat inwoners gemakkelijk hun
1
https://gisviewer.odnzkg.nl/tatasteel/
GEMEENTE VELSEN klachten kunnen melden. We gaan na op welke wijze we inwoners via de gemeentelijke website het beste kunnen doorleiden zodat zij snel en laagdrempelig hun meldingen kunnen doen. Intern bij de OD NZKG is het afhandelingsproces van overlastmeldingen verbeterd. Op korte termijn wordt op de OD NZKG-website een dashboard gepubliceerd dat inzicht geeft in het aantal meldingen van overlast en ongewone voorvallen bij Tata Steel. De OD NZKG gebruikt alle meldingen van overlast voor het bepalen van de inspectieprioriteiten en bij analyses. Als organisatie blijft de OD NZKG investeren in een verbetering van de behandeling van overlastmeldingen en de communicatie hierover naar de melders. Wij willen graag het belang benadrukken om klachten wél in te dienen. Specifiek vanuit de bewoners die dat nu achterwege laten. Vervolg Dit inwonersonderzoek is de eerste in een reeks van (vooralsnog) vier vergelijkbare inwonersonderzoeken in een periode van twee jaar. In 2022 volgen twee onderzoeken en in 2023 nog één. Door het onderzoek in een langere periode een aantal keer te herhalen kunnen trends zichtbaar worden gemaakt. U wordt opnieuw geïnformeerd als een volgend inwonersonderzoek is afgerond.
Tot slot, willen we er u ook via dit bericht op attent maken dat op 21 januari het RIVM rapport, Onderzoek naar de herkomst van neergedaald stof en stoffen in de lucht in de IJmond regio, wordt gepubliceerd. Daar bent u op 12 januari al met een collegebericht over geïnformeerd.
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Velsen
Inwonersonderzoek naar de leefomgeving in regio IJmond Rapport voor Provincie Noord-Holland
Project: 21038320 Amsterdam, 16 december 2021
Om de vragen die we stellen én die we beantwoorden © Ipsos 2021. All rights reserved. Contains Ipsos' Confidential and Proprietary information and may not be disclosed or reproduced without the prior written consent of Ipsos.
ZEKER WETEN
Voorwoord
Inhoud
De aanwezigheid van Tata Steel heeft een grote invloed op de leefomgeving in de regio IJmond. De provincie Noord-Holland en de regio IJmond (gemeente Beverwijk, Velsen en Heemskerk) werken binnen het Programma Tata Steel 2020-2050 samen aan de aanpak van de negatieve effecten van Tata Steel op de gezondheid en veiligheid in de regio. Als onderdeel van dit programma willen de provincie Noord-Holland en de gemeente Beverwijk, gemeente Velsen en gemeente Heemskerk graag de inwoners van de regio IJmond aan het woord laten over hun leefomgeving. De provincie heeft Ipsos daarom gevraagd om dit onderzoek uit te voeren. Dit is de eerste meting in een reeks van vier die ieder half jaar zullen worden uitgevoerd. We zien dat inwoners van de regio IJmond positief zijn over het woongenot in hun gemeente. Er zijn echter wel zorgen over de veiligheid van de leefomgeving voor hun gezondheid. In dit rapport lichten we de resultaten nader toe. Daarbij kijken we niet alleen naar de totale groep inwoners, maar ook naar de opvallende verschillen tussen de drie gemeenten. Daarnaast hebben we ook een aantal vragen voorgelegd aan een steekproef van de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder.
Aideen Hearn
Sjoerd van Heck
Research Executive aideen.hearn@ipsos.com
Research Manager sjoerd.vanheck@ipsos.com
3
Inleiding
7
Conclusie en aanbevelingen
9
Belangrijkste inzichten
10
Beoordeling leefomgeving
15
Rol van de overheid
19
Informatievoorziening over leefomgeving
22
Tata Steel
27
Onderzoeksopzet
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
2
Inleiding
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
Op weg naar een gezondere en veilige IJmond
Van …
… Naar
Een situatie waarin vooral de geluiden van voor- en tegenstanders van de aanwezigheid van Tata Steel in de IJmond luid doorklinken in het publieke debat
Het creëren van draagvlak onder inwoners van de regio IJmond voor het beleid van de provincie NoordHolland om zo gezamenlijk te komen tot een gezondere en veilige leefomgeving
… Door Een periodieke monitor die een betrouwbaar inzicht geeft in hoe ook andere omwonenden van Tata Steel hun leefomgeving ervaren © Ipsos 2021 ZEKER WETEN
4
Inleiding
De vragen die dit onderzoek beantwoordt Hoe ervaren inwoners van de gemeenten Heemskerk, Velsen en Beverwijk hun leefomgeving en welke zorgen leven er onder de inwoners als het gaat om hun leefomgeving? What we need to understand to answer this: Wat we moeten begrijpen om dit te beantwoorden:
1.
Leefomgeving in het algemeen
▪ Hoe ervaren inwoners hun leefomgeving? ▪ Welke zorgen leven er onder inwoners?
2.
De rol van de overheid
▪ Hebben inwoners vertrouwen in de overheid dat ze zich inzetten voor het beschermen van hun leefomgeving? ▪ Wat is ervoor nodig om dat vertrouwen te krijgen? ▪ Zijn inwoners bekend met de aanpak die de Provincie en gemeenten hebben opgesteld?
3.
Informatievoorziening over leefomgeving
▪ Hoe informeren inwoners zich over hun leefomgeving? Welke kanalen gebruiken ze om zich te informeren? ▪ Hoe beoordelen inwoners deze kanalen?
4.
Tata Steel
▪ Melden inwoners hun klachten over Tata Steel? ▪ Waarom melden inwoners hun klachten over Tata Steel niet (altijd)? ▪ Waar melden inwoners hun klachten over Tata Steel en worden hun klachten goed opgepakt? ▪ Wat is het beeld dat inwoners hebben van Tata Steel?
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
5
Leeswijzer In het rapport spreken we over inwoners. Hiermee worden alle inwoners van de regio IJmond bedoeld. Wanneer we verwijzen naar inwoners van één van de drie gemeenten hebben we dit vermeld. Bij opvallende verschillen tussen de inwoners van de drie gemeenten (Heemskerk, Beverwijk en Velsen) hebben we een uitsplitsing gemaakt tussen de drie groepen. De groene en rode pijltjes geven aan of er sprake is van een significant verschil op basis van 95% betrouwbaarheid. Daarnaast hebben we ook een aantal vragen voorgelegd aan een steekproef van de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder (in de grafieken weergegeven als Nederlanders 18+). Significante verschillen tussen deze groep en de totale groep inwoners uit de regio IJmond zijn ook met groene en rode pijltjes aangegeven.
Gemeente Heemskerk
Gemeente Beverwijk Tata Steel
Gemeente Velsen
Beide steekproeven zijn representatief voor de totale groep op de kenmerken geslacht, leeftijd en opleidingsniveau. Representativiteit is geborgd door het trekken van een gestratificeerde steekproef, het stellen van quota tijdens het veldwerk en het toepassen van weegcorrecties op de data. Meer over de onderzoeksopzet op pagina 28.
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
6
Conclusie
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
Conclusie
Conclusie Inwoners van de regio IJmond zijn positief over het woongenot in hun gemeente. Er zijn echter wel zorgen over de veiligheid van de leefomgeving voor hun gezondheid. In de gemeente Beverwijk en de gemeente Velsen maken ze zich hier significant meer zorgen over dan in de gemeente Heemskerk. Als het gaat om de zorg voor hun leefomgeving, hebben inwoners vertrouwen in de verschillende overheidsinstanties. Dit vertrouwen hebben ze niet in Tata Steel. Bijna de helft denkt bovendien dat Tata Steel de grootste oorzaak is van de gezondheidsproblemen in de regio. Inwoners zien echter ook dat Tata Steel belangrijk is voor de werkgelegenheid in to deunderstand regio. Als inwoners een klacht hebben over Tata Steel melden ze deze niet altijd. De belangrijkste reden is dat ze geen vertrouwen hebben What we need to answer this: dat er iets wordt gedaan met hun klacht. Inwoners wonen over het algemeen met veel plezier in de regio. Er zijn echter wel zorgen over de veiligheid voor de gezondheid.
Inwoners hebben vertrouwen in de verschillende overheidsinstanties als het gaat om de zorg voor hun leefomgeving. In Tata Steel hebben ze significant minder vertrouwen.
Inwoners van de regio IJmond geven het woongenot in hun gemeente gemiddeld een 7,4. Dit is gelijk aan het cijfer dat de rest van de Nederlanders geeft. Opvallend is dat ze in Heemskerk het meest positief zijn en gemiddeld een 8 geven. Inwoners maken zich wel significant meer zorgen over de veiligheid van de leefomgeving voor hun gezondheid dan de rest van Nederland (54% tegenover 18% van de Nederlanders). Met name in Beverwijk (63%) en Velsen (55%) maakt men zich hier zorgen over: in Beverwijk overweegt 12% hierdoor om te verhuizen uit de omgeving. Deze groep inwoners ervaart ook het vaakst overlast/ hinder door stof, geluid, luchtkwaliteit en geur. In Heemskerk hebben ze hier veel minder vaak last van. Zij maken zich ook minder zorgen over de veiligheid van hun omgeving voor hun gezondheid (44%).
Met name in de GGD, de gemeenten en de provincie hebben de inwoners (veel) vertrouwen. 59% heeft (heel) weinig vertrouwen in Tata Steel. De gemeente Heemskerk kan op het meeste vertrouwen van hun inwoners rekenen (77%). Zowel de provincie als gemeenten kunnen het vertrouwen verder vergroten door transparanter te zijn in hun communicatie, door strengere milieueisen te stellen aan bedrijven en door strenger te handhaven. Een grote meerderheid van de inwoners is bekend met de aanpak van de negatieve gevolgen van Tata Steel voor de gezondheid en veiligheid in de regio, opgezet door de gemeenten en provincie. Niet alle inwoners zijn echter tevreden over deze aanpak. In Velsen en Beverwijk is ruim een derde kritisch over de aanpak, in Heemskerk een kwart.
Een relatief kleine groep inwoners gebruikt de informatiekanalen van de gemeenten en provincie voor informatie over de leefomgeving. De kanalen worden over het algemeen goed beoordeeld.
Tata Steel is een belangrijke werkgever, maar volgens de helft van de inwoners ook de belangrijkste oorzaak van gezondheidsproblemen in de regio. Klachten over Tata Steel worden niet altijd gemeld. Met name omdat er geen vertrouwen is dat er iets met de klacht wordt gedaan.
Informatie over de leefomgeving zoekt men met name in de regionale krant(en) en/of huis-aan-huis bladen. De website van hun gemeente wordt door een derde van de inwoners gebruikt, de social media van de gemeente door ruim een kwart en 16% raadpleegt de website van de provincie. De verschillende informatiekanalen worden over het algemeen goed beoordeeld. Over de social media van de gemeente is men het meest kritisch: 19% van de inwoners geeft een onvoldoende.
Bijna driekwart van de inwoners kent iemand in de directe omgeving die bij Tata Steel werkt. Een meerderheid denkt daarom ook dat het een belangrijke werkgever is in de regio. Wel denkt bijna de helft van de inwoners dat Tata Steel de grootste oorzaak is van de gezondheidsproblemen in de regio. Daarnaast vindt 40% dat Tata Steel zich niet genoeg inzet om hun overlast op de leefomgeving in de regio te beperken. Bijna de helft van de inwoners meldt nooit klachten over Tata Steel, 9% meldt ze soms. De belangrijkste reden voor het niet melden is dat men geen vertrouwen heeft dat er iets wordt gedaan met hun klacht. Als inwoners hun klacht over Tata Steel wel melden, doen ze dit meestal bij hun gemeente. Deze klacht wordt volgens vier op de tien inwoners niet goed opgepakt door hun gemeente. © Ipsos 2021 ZEKER WETEN
8
Belangrijkste inzichten
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
1. Beoordeling leefomgeving Belangrijkste inzichten
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
1. Beoordeling leefomgeving
Inwoners van alle drie de gemeenten zijn over het algemeen tevreden over het woongenot in hun gemeente, ze geven gemiddeld een 7,4, vergelijkbaar met de totale Nederlandse bevolking. In Heemskerk zijn ze het meest tevreden Cijfer woongenot gemeente Gemiddeld cijfer Nederlanders 18+
7%
39%
53%
7,4
Inwoners regio IJmond
5%
42%
53%
7,4
Inwoners Heemskerk
1%
Inwoners Velsen 4% Inwoners Beverwijk
25%
8,0
74% 48%
8% Onvoldoende (1-5)
48% Voldoende (6-7)
48%
7,3
44%
7,2
Goed (8-10)
Significant hoger/lager dan andere groep(en) B2) Als u het woongenot in uw gemeente een cijfer zou moeten geven welk cijfer zou u dan geven? Basis: Nederlanders 18+ (n=1026), Inwoners regio IJmond (n=651), Inwoners Heemskerk (n=183), Inwoners Velsen (n=288), Inwoners Beverwijk (n=180)
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
11
1. Beoordeling leefomgeving
Bijna de helft van de inwoners ervaart wekelijks/dagelijks overlast van stof. Ook geluid en luchtkwaliteit zorgen regelmatig voor overlast. In de gemeente Beverwijk ervaren inwoners het vaakst overlast/hinder van stof, geluid, luchtkwaliteit en geur Frequentie overlast/hinder van*: Stof
Totale groep inwoners
37%
10%
Heemskerk
40%
8%
44%
Velsen
40%
11%
44%
29%
Beverwijk
Geluid
55%
42%
15%
41%
Heemskerk
44%
17%
37%
Velsen
44%
17%
38%
11%
49%
36%
Totale groep inwoners
41% 48%
Heemskerk Velsen Beverwijk
Geur
11%
Totale groep inwoners
Beverwijk
Luchtkwaliteit
47%
Totale groep inwoners Heemskerk Velsen Beverwijk
12% 7%
38% 33%
41%
15%
36%
35%
12%
46%
58% 68%
16% 12%
59%
19%
49%
17%
(Bijna) nooit/jaarlijks
Maandelijks
B3) Hoe vaak ondervindt u hinder/overlast van:/*Rest tot 100% weet ik niet/geen mening Basis: Inwoners regio IJmond (n=651), Inwoners Heemskerk (n=183), Inwoners Velsen (n=288), Inwoners Beverwijk (n=180)
21% 18%
18% 29%
Wekelijks/dagelijks Significant hoger/lager dan andere groep(en)
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
12
1. Beoordeling leefomgeving
De meerderheid van de inwoners woont met veel plezier in zijn/haar gemeente. Wel maakt ruim de helft zich zorgen of hun leefomgeving wel veilig is voor hun gezondheid. In Heemskerk maken ze zich significant minder zorgen dan in de andere twee gemeenten Ik woon met veel plezier in mijn gemeente
Nederlanders 18+
6%
Inwoners regio IJmond
5%
Inwoners Heemskerk
2%
Inwoners Velsen
5%
Inwoners Beverwijk
8%
(Helemaal) mee oneens
Ik maak me zorgen of mijn leefomgeving veilig is voor de gezondheid van mij en mijn familie 52%
74%
80%
89%
80%
73%
(Helemaal) mee eens
18%
23%
25%
25%
54%
44%
55%
18%
(Helemaal) mee oneens
63%
(Helemaal) mee eens
B4) In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen/ *Rest tot 100% neutraal of weet ik niet/geen mening Significant hoger/lager dan andere groep(en) Basis: Nederlanders 18+ (n=1026), Inwoners regio IJmond (n=651), Inwoners Heemskerk (n=183), Inwoners Velsen (n=288), Inwoners Beverwijk (n=180)
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
13
1. Beoordeling leefomgeving
In de gemeente Beverwijk overweegt men vaker om te verhuizen dan in de andere twee gemeenten, omdat ze zich zorgen maken over de veiligheid van de leefomgeving voor hun gezondheid Reden overweging verhuizen
Ja, omdat ik me zorgen maak over de veiligheid van de leefomgeving voor mijn gezondheid Ja, vanwege gezinsuitbreiding
3% 7% 2%
Inwoners Velsen
4%
Ja, vanwege de reistijd
1% 1%
Ja, omdat mijn huis te klein is
2% 3% 2%
Ja, vanwege werk
1% 2% 1%
Ja, om andere reden
Inwoners Heemskerk
12%
Inwoners Beverwijk
9% 11% 14%
Nee, ik overweeg niet om te verhuizen
B6) Overweegt u om te verhuizen uit uw gemeente en zo ja, wat is de reden? Basis: Inwoners Heemskerk (n=183), Inwoners Velsen (n=288), Inwoners Beverwijk (n=180)
85% 79% 73%
Significant hoger/lager dan andere groep(en)
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
14
2. Rol van de overheid Belangrijkste inzichten
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
2. Rol van de overheid
De meerderheid van de inwoners heeft vertrouwen in de GGD, in hun gemeente en in de provincie als het gaat om het beschermen van hun leefomgeving. Daarentegen, heeft ruim de helft van de inwoners (heel) weinig vertrouwen in Tata Steel Als het gaat om de zorg voor leefomgeving, hoeveel vertrouwen heeft u dan in…?
GGD Kennemerland
Mijn gemeente
Provincie Noord-Holland
Omgevingsdienst IJmond (ODIJ)
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) Tata Steel
Heemskerk Velsen Beverwijk
17% 25% 22%
72% 67% 73%
10% 8%
18%
77% 69% 66%
5% 3%
Heemskerk Velsen Beverwijk
28% 32%
Heemskerk Velsen Beverwijk
25% 29% 33%
Heemskerk Velsen Beverwijk Heemskerk Velsen Beverwijk Heemskerk Velsen Beverwijk
69% 62% 63%
5%
2% 6% 9% 4%
22% 26% 30%
56% 53% 55%
21% 20%
22% 25% 29%
47% 54% 52%
32% 21%
53% 62% 59%
15%
19% 6% 6% 3%
41% 32% 38%
(heel) weinig vertrouwen C1) Als het gaat om de zorg voor uw leefomgeving, hoeveel vertrouwen heeft u dan in…: Basis: Inwoners Heemskerk (n=183), Inwoners Velsen (n=288), Inwoners Beverwijk (n=180)
Weet niet/geen mening
Een beetje/veel vertrouwen Significant hoger/lager dan andere groep(en)
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
16
2. Rol van de overheid
Zowel provincie als gemeenten kunnen het vertrouwen vergroten door transparanter te communiceren, door strengere milieueisen te stellen aan bedrijven en door strenger te handhaven Wat zou de provincie Noord-Holland kunnen doen om uw vertrouwen in het beschermen van uw leefomgeving te verhogen?*
Wat zou uw gemeente kunnen doen om uw vertrouwen in het beschermen van uw leefomgeving te verhogen?*
“Strengere milieueisen opstellen, geen 'deals' maken en handhaven.”
“Eerlijke informatie verstrekken en daadkrachtiger optreden tegen vervuilers.”
“Tata Steel sluiten zodat de lucht niet vervuild is.”
“Het belang van de bewoners voorop stellen.”
“Meer open zijn over de werkelijke situatie en over de genomen en te nemen maatregelen en de afspraken die gemaakt zijn. En handhaven.”
“Goed naar de bewoners luisteren, die het over de leefomgeving hebben.” “Meer burgers betrekken bij beslissingen.”
“Minder vergunningen voor Tata Steel. Schadelijke stoffen verbieden.”
“Informatie/transparantie krijgen vanuit de gemeente. Dat de communicatie goed gaat en dat er geen zaken achter gehouden worden.”
“Transparanter en duidelijker afspraken. Luisteren naar de inwoners.” “Meewerken aan het vertrek van schadelijke bedrijven.” “Door duidelijker te communiceren met bewoners die zaken die ze uitvoeren en plannen.”
Basis: Inwoners regio IJmond (n=651) *Dit is een selectie van de gegeven open antwoorden
“Dat de gemeente de bedrijfsleven controleren op de afspraken die er gemaakt worden over een beter milieu.”
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
17
2. Rol van de overheid
Hoewel een grote meerderheid van de inwoners bekend is met de aanpak van de gemeenten en provincie, is niet iedereen hier tevreden over. In Velsen en Beverwijk is ruim een derde kritisch over de aanpak, in Heemskerk een kwart Bekendheid aanpak van de negatieve effecten van Tata Steel op de gezondheid en veiligheid door Provincie en gemeenten gemiddelde
41% Daar ben ik goed mee bekend: hier hoor, lees of zie ik regelmatig iets over
Beoordeling aanpak
6.0
43%
9%
47%
5.6
9%
5.8
11%
Goed (8-10) 51% Daar ben ik een beetje mee bekend: hier heb ik weleens iets over gehoord, gelezen of gezien
Voldoende (6-7)
46% 42%
9% Daar ben ik niet mee bekend
49%
36%
35%
Inwoners Velsen
Inwoners Beverwijk
52%
Onvoldoende (1-5)
Inwoners Heemskerk
11% 11%
45%
Inwoners Velsen Inwoners Beverwijk
25%
Inwoners Heemskerk
Significant hoger/lager dan andere groep(en) C4) De provincie Noord-Holland en de regio IJmond (gemeente Beverwijk, Velsen en Heemskerk) werken samen aan de aanpak van de negatieve effecten van Tata Steel op de gezondheid en veiligheid in de regio IJmond. In hoeverre bent u hier mee bekend?/C5) Als u deze aanpak als geheel een cijfer zou moeten geven op een schaal van 1-10 welk cijfer zou u dan geven?/ *Rest tot 100% weet ik niet/geen mening © Ipsos 2021 Basis: C4: Inwoners Heemskerk (n=183), Inwoners Velsen (n=288), Inwoners Beverwijk (n=180); C5: Inwoners die bekend met aanpak: Heemskerk (n=171), Velsen (n=263), Beverwijk (n=162) ZEKER WETEN
18
3. Informatievoorziening over leefomgeving Belangrijkste inzichten
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
3. Informatievoorziening over leefomgeving
De provincie en de gemeenten proberen op verschillende manieren informatie te verstrekken over de leefomgeving: de website van de gemeente wordt door een derde gebruikt, de social media van de gemeente door ruim een kwart en 16% raadpleegt de website van de provincie. De regionale krant(en) en huis-aan-huis bladen worden het meest gebruikt Top 10 meest gebruikte kanalen voor informatie leefomgeving Regionale krant(en)
50%
Huis-aan-huis bladen
48%
Website van mijn gemeente
33%
Landelijke televisie of radio-omroepen
32%
Vrienden, familie en/of kennissen
28%
Social media van mijn gemeente
27%
Landelijke krant(en)
22%
Regionale televisie of radio-omroepen
21%
Website van de provincie NoordHolland Website van het RIVM
D1) Als u op zoek bent naar informatie over uw leefomgeving, welk kanaal of welke kanalen gebruikt u dan? Basis: Inwoners regio IJmond (n=651)
16% 10%
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
20
3. Informatievoorziening over leefomgeving
De kanalen die het meest worden gebruikt voor informatie over de leefomgeving worden over het algemeen goed beoordeeld. Over de social media van de gemeente is men het meest kritisch: 19% van de inwoners geeft een onvoldoende Beoordeling meest gebruikte kanalen* Vrienden, familie en/of kennissen (n=175)
49%
Regionale krant(en) (n=357)
44%
Website van het RIVM (n=65)
43%
Gemiddeld cijfer 43%
46%
4%
7,5
8%
7,2
3%
7,3
47%
Huis-aan-huis bladen (n=326)
32%
57%
10%
7,0
Regionale televisie of radio-omroepen (n=140)
29%
60%
4%
7,2
Landelijke televisie of radio-omroepen (n=227)
26%
57%
14%
6,7
Social media van mijn gemeente (n=147)
25%
49%
19%
6,6
Landelijke krant(en) (n=167)
24%
56%
14%
6,6
Website van mijn gemeente (n=217)
22%
59%
13%
6,7
Website van de provincie Noord-Holland (n=99)
16%
57%
13%
6,6
Voldoende (6-7)
Onvoldoende (1-5)
Goed (8-10)
D2) Hoe beoordeelt u de volgende kanalen als het gaat om de informatie over uw leefomgeving? Op een schaal van 0-10, waarbij 0 staat voor heel slecht en 10 voor heel goed. Basis: Inwoners regio IJmond (n=651) /* Alleen mensen die gebruik hebben gemaakt van de kanalen hebben deze beoordeeld
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
21
4. Tata Steel Belangrijkste inzichten
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
4. Tata Steel
Bijna twee op de tien inwoners zijn werkzaam (geweest) bij Tata Steel. Daarnaast kent bijna driekwart iemand in zijn of haar directe omgeving die bij Tata Steel werkt
Werkzaam (geweest) bij Tata Steel
17% is werkzaam (geweest) bij Tata Steel
Kent iemand in directe omgeving die bij Tata Steel werkt
27% kent niemand die bij Tata Steel werkt
83% is niet werkzaam (geweest) bij Tata Steel
E1_1) Bent u werkzaam (geweest) bij Tata Steel? /E1_2) Kent iemand in uw directe omgeving die bij Tata Steel werkt? Basis: Inwoners regio IJmond (n=651)
73% kent iemand die bij Tata Steel werkt
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
23
4. Tata Steel
De helft van de inwoners meldt zijn/haar klachten over Tata Steel nooit of soms. De belangrijkste reden voor het niet melden is dat men geen vertrouwen heeft dat er iets wordt gedaan met de klacht Meldt u klachten over Tata Steel?
Reden voor (soms) niet melden van klachten over Tata Steel
Ik heb geen vertrouwen dat er iets met mijn klacht gedaan wordt
4% 9%
Ja, (bijna) altijd
Soms 45%
54% meldt nooit/soms zijn klacht
49%
Ik heb hier niet (altijd) zin in
27%
Ik weet niet waar ik terecht kan
23%
Nee, nooit
41%
Ik heb geen klachten over Tata Steel
Ik vind het te ingewikkeld
14%
Ik heb hier (soms) geen tijd voor
12%
Anders
E2) Als u een klacht heeft over Tata Steel, meldt u deze dan?/E3) Waarom meldt u uw klachten over Tata Steel (soms) niet? Basis: E2: Basis: Inwoners regio IJmond (n=651) /E3: Inwoners regio IJmond die klacht over Tata Steel (soms) niet melden (n=347)
20%
“Daarvoor ondervind ik niet vaak genoeg overlast” “We zijn met deze klachten geboren en groot geworden” “Alle klachten en problemen zijn inmiddels bekend” * Dit is een selecte van de gegeven antwoorden (n=47)
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
24
4. Tata Steel
Als inwoners hun klacht over Tata Steel wel melden, doen ze dit over het algemeen bij hun gemeente. Vier op de tien vinden dat de klacht niet goed wordt opgepakt door de gemeente
Organisatie waar klacht over Tata Steel meestal wordt gemeld:
Bij mijn gemeente
Beoordeling afhandeling klacht over Tata Steel – door gemeente*
49%
39% Bij Tata Steel
36%
Bij Omgevingsdienst IJmond (ODIJ)
14%
Bij Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) Bij GGD Kennemerland
vindt dat de klacht goed wordt opgepakt door de gemeente
10%
8%
Bij de provincie Noord-Holland
3%
Anders
4%
Weet ik niet meer
vindt dat de klacht niet goed wordt opgepakt door de gemeente
19%
42% is neutraal/heeft geen mening
8% * De andere partijen uit vraag E4 zijn niet weergegeven door het lage aantal waarnemingen (n<30)
E4) Waar meldt u uw klacht meestal?/ E5-1) Als ik mijn klacht meld dan wordt dit goed opgepakt door de gemeente Basis: E4: Inwoners regio IJmond die klacht over Tata Steel soms/(bijna) altijd melden (n=84)/E5: Inwoners regio IJmond die klacht over Tata Steel meestal bij de gemeente melden (n=37)
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
25
4. Tata Steel
Tata Steel is een belangrijke werkgever in de regio. Bijna de helft van de inwoners denkt echter wel dat Tata Steel de grootste oorzaak is van de gezondheidsproblemen in de regio en 40% vindt dat Tata Steel zich niet genoeg inzet om hun overlast te beperken. Bijna de helft heeft er echter wel vertrouwen in dat er in de toekomst een schoon en duurzaam Tata Steel komt Stellingen over Tata Steel Tata Steel is belangrijk voor de werkgelegenheid in de regio IJmond
4%
Tata Steel is de grootste oorzaak van de gezondheidsproblemen van mensen in de regio IJmond
De aandacht die er in het nieuws is voor de overlast van Tata Steel in de regio is overdreven
E6) In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen over Tata Steel? Basis: Inwoners regio IJmond (n=651)
84%
17%
Ik heb er vertrouwen in dat er in de toekomst een schoon en duurzaam Tata Steel komt Tata Steel zet zich genoeg in om hun overlast op de leefomgeving in de regio IJmond te beperken
Neutraal & Weet niet/geen mening
26%
40%
11%
48%
35%
45%
29%
29%
31%
48%
26%
26%
(Helemaal) mee oneens
(Helemaal) mee eens
! Inwoners die bij Tata Steel werkzaam zijn (geweest), zijn positiever over Tata Steel dan de rest van de inwoners. Zo is 32% het niet eens dat Tata Steel de grootste oorzaak is van de gezondheidsproblemen in de regio, 57% is van mening dat Tata Steel zich genoeg inzet om hun overlast op de leefomgeving te beperken en 72% heeft er vertrouwen in dat er in de toekomst een schoon en duurzaam Tata Steel komt.
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
26
Onderzoeksopzet
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
Onderzoeksopzet
Hoe we dit onderzocht hebben Doelgroep: Inwoners van de gemeenten Beverwijk, Velsen en Heemskerk van 18 jaar en ouder.
Met wie we hebben gesproken
De steekproef vormt een representatieve afspiegeling van de inwoners van deze drie gemeenten op de kenmerken geslacht, leeftijd en opleidingsniveau. Representativiteit is geborgd door het trekken van een gestratificeerde steekproef, het stellen van quota tijdens het veldwerk en het toepassen van weegcorrecties op de data. De onnauwkeurigheidsmarges bij dit onderzoek (uitgaande van een betrouwbaarheidsinterval van 95%) lopen uiteen van ongeveer 1% tot 4%.
Hoe hebben we met ze gesproken
Aanpak: Er is gebruik gemaakt van zowel online veldwerk op ons online panel als telefonisch veldwerk. In totaal hebben 651 inwoners de vragenlijst ingevuld: 451 online vragenlijsten en 200 telefonische vragenlijsten. Overzicht per gemeente: gemeente Beverwijk: n= 180; gemeente Velsen: n=288; gemeente Heemskerk: n=183. Online veldwerk: 14 oktober t/m 26 oktober 2021. Telefonisch veldwerk: 2 november t/m 17 november 2021
Extra groep: Nederlandse bevolking 18+
Een aantal vragen zijn ook voorgelegd aan een groep Nederlanders van 18 jaar en ouder via ons online panel. N=1.026. Deze steekproef vormt een representatieve afspiegeling van de Nederlandse bevolking op de kenmerken geslacht, leeftijd, regio en opleidingsniveau. Veldwerk: 22 oktober t/m 25 oktober 2021 © Ipsos 2021 ZEKER WETEN
28
DANK U
© Ipsos 2021 ZEKER WETEN
29