E23 Water- en rioleringsbeleid en aanpak klimaatadaptatie.pdf

GEMEENTE VELSEN

Collegebericht Weeknummer: 7

Datum vergadering

15-2-2022

Ambtenaar

R. van Hardeveld

Zaaknummer

18455-2022

Telefoonnr.

0255 567383

Portefeuillehouder(s)

F. Bal

E-mailadres

rhardeveld@velsen.nl

Bijlagen

Geen

Onderwerp: Water- en rioleringsbeleid en aanpak klimaatadaptatie

Geachte leden van de raad, De gemeente heeft wettelijke zorgplichten op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater. Hier geven we invulling aan met ons water- en rioleringsbeleid. Omdat het beleid verouderd is, willen we dit vernieuwen. Met dit collegebericht informeren wij u over de voorgenomen beleidsherziening, over de door ons uitgevoerde klimaatstresstest en over de ‘waterbouwstenen’ die we ontwikkeld hebben voor de Omgevingswet. Stresstest klimaatadaptatie In het Deltaprogramma ruimtelijke adaptatie (DPRA) en het op basis daarvan gesloten Bestuursakkoord Klimaatadaptatie is afgesproken dat gemeenten voor eind 2020 een stresstest klimaatadaptatie uitvoeren. Deze test heeft twee doelen. Ten eerste: de risicogebieden in kaart brengen. Ten tweede: maatregelen opstellen om de omgeving klimaatadaptief in te richten. Alle gemeenten doorlopen dezelfde drie stappen: stresstesten, risicodialogen, opstellen van uitvoeringsagenda´s. Al in 2017 hebben wij een eerste stresstest uitgevoerd en voldeden daarmee aan de DPRAafspraak. Vervolgens hebben we een risicodialoog gevoerd met bewoners, bedrijven en instellingen. Hierin wogen we samen af welke klimaatrisico’s acceptabel zijn, en welke niet. Er bestaan immers geen normen waaraan getoetst kan worden. Bovendien kan de gemeente deze kwesties niet zelfstandig oplossen.

De klimaatadaptatiemaatregelen hebben we opgenomen in het Groenstructuurplan. De gemeente heeft de resultaten van de stresstest opgenomen in een openbaar toegankelijke digitale klimaatatlas1. In 2020 voerden we opnieuw een klimaatstresstest uit. Met meer data, meer detail en meer onderwerpen. Mede op basis van die aanvullende informatie voeren we een regionale risicodialoog en stellen een uitvoeringsagenda op. De komende jaren blijven we de risicodialoog voeren, deze stap blijft terugkeren. Omdat de verandering van het klimaat zich niet dagelijks openbaart en ‘ongrijpbaar’ is.

1 www.velsen.klimaatatlas.net

GEMEENTE VELSEN Regionale risicodialoog Voor een adequate aanpak van klimaatadaptatie is Nederland verdeeld in 42 werkregio’s. De gemeente Velsen maakt met de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort deel uit van de DPRA-werkregio Zuid-Kennemerland. Samen kijken we naar de regionale opgave. We identificeren en waarderen risico’s van droogte, wateroverlast en hittestress, en we benoemen oplossingen hiervoor. We willen ook leren van elkaars aanpak. Hiervoor gaan we opnieuw in gesprek met belanghebbenden over deze kwesties. We noemen dit de regionale risicodialoog. Het einddoel is een maatregelenlijst die kan dienen voor een aanvraag voor de nationale Impulsregeling klimaatadaptatie. Deze regeling maakt het mogelijk dat het Rijk voor een derde deel meebetaalt aan lokale klimaatadaptatiemaatregelen. Systeemoverzicht stedelijk water In 2021 stelden wij een Systeemoverzicht stedelijk water (SSW) op. Dit is een onderzoek waarin we het technische functioneren van de riolering doorrekenen met een computermodel. De uitkomst vergelijken we met de praktijk. Zo toetsen we of de afstroming van het afvalwater en hemelwater goed verloopt en of we voldoen aan onze wettelijke zorgplichten. Op basis van het SSW hebben we maatregelen benoemd. Deze verbeteren het functioneren van de riolering of zijn nodig vanwege gewijzigde omstandigheden.

Denk hierbij aan toename van de hoeveelheid te verwerken water als gevolg van meer woningbouw. De kosten van deze noodzakelijke maatregelen nemen we mee in het water- en rioleringsprogramma. De SSW is openbaar toegankelijk via deze atlas2. Grondwatermodel In 2019 hebben we met de gemeenten Beverwijk en Heemskerk een nieuw regionaal grondwatermodel opgesteld. Een sterk doorontwikkeld model in vergelijking met de voorgaande versie uit 2009. In het model hebben we aan de hand van KNMI-klimaatscenario’s berekend welke grondwaterstanden we in de toekomst kunnen verwachten. Klimaatverandering veroorzaakt onder andere een stijging van de grondwaterstand in de winter en kan leiden tot het vaker optreden van grondwateroverlast. Op locaties waar nu geen grondwateroverlast is, kan door klimaatwijziging wel overlast gaan ontstaan. Het grondwatermodel brengt deze toekomstige overlastlocaties in beeld. Bouwstenen water Omgevingswet Met de gemeenten Aalsmeer, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemstede, Hillegom en Zandvoort, het hoogheemraadschap van Rijnland en de drinkwaterbedrijven PWN, Waternet en Dunea hebben we in 2020 ‘waterbouwstenen’ ontwikkeld voor de Omgevingswet. Bij het opstellen hebben we alle bruidsschatsregels (regels die bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet van het Rijk naar de gemeente en het waterschap ‘verhuizen’) beoordeeld en onderling afgestemd.

Het bouwstenenrapport bevat alle regels voor lozingen in de riolering, in de bodem en op het oppervlaktewater. Deze regels kunnen we rechtstreeks inpassen in de gemeentelijke omgevingsvisie, het omgevingsprogramma en het omgevingsplan. Hoogheemraadschap van Rijnland kan de bouwstenen inpassen in de waterschapsverordening en het waterbeheerprogramma. Water- en rioleringsprogramma Het gemeentelijke rioleringsplan is verouderd, daarom vervangen we dit door een water- en rioleringsprogramma. Dit programma omvat alle beleidsaspecten en financiële zaken rondom water en riolering. Hierin komen alle hiervoor genoemde onderzoeken en rapporten samen in een beleidsstrategie voor de komende vijf jaar en een doorkijk voor de komende 60 jaar. We rekenen deze strategie door in een langjarig kostendekkingsplan. Hierin betrekken we alle te verwachten opbrengsten, kosten en investeringen voor de komende 60 jaar. Aan de hand van dit 2 https://storymaps.arcgis.com/stories/ac29798739764fb2856809d2fbc78cc0

GEMEENTE VELSEN kostendekkingsplan maken wij een prognose voor de hoogte van de rioolheffing in de komende jaren. We verwachten het water- en rioleringsprogramma in de zomer van 2022 af te ronden en daarna aan uw raad ter besluitvorming voor te leggen.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Velsen