E17 Motie VNG Uitvoering en middelen Transitievisie Warmte.pdf

GEMEENTE VELSEN

Collegebericht Weeknummer: 46

Datum vergadering

16-11-2021

Ambtenaar

M Sloog

Zaaknummer

136598-2021

Telefoonnr.

0251263673

Portefeuillehouder(s)

F. Bal

E-mailadres

msloog@odijmond.nl

Bijlagen

2

Onderwerp: Motie VNG Uitvoering en middelen Transitievisie Warmte

Geachte leden van de raad, Op 28 oktober 2021 heeft uw raad motie 16 van 2021 aangenomen naar aanleiding van de behandeling van de Transitievisie Warmte. Uw raad maakt zich namelijk zorgen over de betaalbaarheid van de uitvoering van de warmtetransitie. Het tempo van de warmtetransitie ligt te laag doordat er geen middelen beschikbaar gesteld worden. De raad heeft het college daarom opdracht gegeven een motie in te dienen bij de Bijzondere Algemene Ledenvergadering (BALV) van de VNG. Nadat het Rijk het landelijke Klimaatakkoord heeft vastgesteld, ligt bij de gemeenten onder andere de opdracht tot het aardgasvrij maken van alle wijken. Daar zijn veel kosten mee gemoeid. Allereerst voor onze inwoners, maar ook voor andere partijen waaronder de gemeente. Om de energietransitie op dit vlak te laten slagen, is financiële ondersteuning van het Rijk noodzakelijk. En de tijd dringt. Het college geeft uitvoering aan de opdracht van de raad door de motie die de gemeente Soest indient bij de BALV te ondersteunen.

Deze motie roept het bestuur van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) op om het standpunt in te nemen dat rijk en gemeenten de komende jaren moeten toewerken naar een evenwicht in de bestuurlijk-financiële verhoudingen (taken, bevoegdheden en zowel uitvoeringslasten voor gemeenten als ook middelen voor invulling van woonlastenneutraliteit) om de doelen van het klimaatakkoord te halen en hierover afspraken te maken met het rijk. De volledige tekst van de motie treft u bijgaand aan. Aanvankelijk besloten wij op 12 november 2021 om zelf een motie in te dienen (zie bijlage), maar wij zien daarvan af nu de motie van de gemeente Soest dezelfde strekking heeft en reeds gesteund wordt door de gemeenten Den Haag, Rotterdam en Zaanstad. Wij kiezen ervoor om ons hierbij aan te sluiten. In gezamenlijkheid geven we namelijk een krachtiger signaal af. Tegelijkertijd komt het de vergaderorde tijdens de BALV ten goede. Vanwege de huidige coronamaatregelen gaat de voor 26 november geplande BALV overigens niet door. Deze vindt nu plaats op 4 februari 2022.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Velsen

Motie: Financiering Energietransitie in gemeenten De Buitengewone Algemene Ledenvergadering van de VNG, bijeen op 26 november 2021, Constaterende •

• • • • • •

dat gemeenten hun verantwoordelijkheid nemen om de afspraken uit het Klimaatakkoord uit te voeren, maar om dat te kunnen drie randvoorwaarden hebben gesteld: 1. haalbaar/betaalbaar voor de samenleving 2. beschikking over de juiste gemeentelijke bevoegdheden 3. vergoeding voor de uitvoeringslasten dat gemeenten in het klimaatakkoord hebben afgesproken om voor eind 2021 een Transitievisie Warmte gereed te hebben; dat een evenwicht ontbreekt in taken, bevoegdheden en bekostiging1 om invulling te geven aan de energietransitie in de gebouwde omgeving; dat aan het uitgangspunt woonlastenneutraliteit voor de overgrote meerderheid van de huishoudens nog onvoldoende invulling kan worden gegeven; dat nog geen opvolging is gegeven aan het ROB-advies over het in Klimaatakkoord afgesproken Artikel 2-onderzoek naar de uitvoeringslasten van decentrale overheden, dat vanuit de verschillende overheden één eenduidige én stevige boodschap naar de samenleving over het belang van de energietransitie ontbreekt; dat de gemeenten hierdoor de volgende stap van Transitievisies Warmte naar Uitvoeringsplannen niet kunnen/zullen zetten.

Overwegende • •

•

dat gemeenten zorgen hebben over de uitvoerbaarheid van het Klimaatakkoord indien de eerder door de leden gestelde drie randvoorwaarden niet worden ingevuld; dat veel van de bestaande financiële rijksinstrumenten in principe financiële ruimte bieden maar uiteindelijk heel weinig beleidsruimte laten om op lokale schaal effectief in te zetten – de ene gemeente is immers de andere niet; dat dit ertoe zal leiden dat gemeenten het Klimaatakkoord niet in zijn geheel of niet in het gevraagde tempo kunnen uitvoeren doordat onvoldoende aan deze randvoorwaarden is voldaan.

Verzoekt het bestuur om •

•

Het standpunt in te nemen dat rijk en gemeenten de komende jaren moeten toewerken naar een evenwicht in de bestuurlijk-financiële verhoudingen (taken, bevoegdheden en zowel uitvoeringslasten voor gemeenten als ook middelen voor invulling van woonlastenneutraliteit) om de doelen van het klimaatakkoord te halen. Hierover met het Rijk (EZK, BZK, I&W, LNV en FIN) in gesprek te gaan en procesafspraken te maken om fundamentele keuzes te formuleren en de balans tussen de overheden te herstellen om hiermee de doelen van de energietransitie te borgen;

1 https://www.raadopenbaarbestuur.nl/documenten/publicaties/2021/03/11/adviesrapport-rust-reinheid-

regelmaat

•

•

•

Daartoe met het Rijk afspraken te maken over: o Kordate invulling van het Artikel 2-onderzoek; o Het naleven van stelselafspraken (o.a. Financiële-verhoudingswet); o Het opstellen van een afwegingskader voor taaktoedeling2. Met het Rijk afspraken te maken over: o Invulling van de afspraken over ‘woonlastenneutraliteit’ en daarbij te bepleiten ruimte te laten aan de gemeenten om maatwerk te leveren en middelen zo in te mogen zetten dat deze effectief impact hebben in de lokale context; o Een tijdspad over de bevoegdheden voor gemeenten; o Een overall communicatiestrategie voor alle overheden gezamenlijk die iedere overheid kan toepassen zodat de boodschap voor de inwoners eenduidig en begrijpelijk is. Over de voortgang van de besprekingen over deze punten te rapporteren tijdens de algemene ledenvergadering van juni 2022.

En gaat over tot de orde van de dag.

Namens de gemeente Soest,

Wethouder Kundic

De motie wordt ondersteund door: • • • • •

Den Haag Rotterdam Zaanstad Let op verder aanvullen

2 ‘Taken erbij, knaken erbij’ Jan van Zanen – Gemeente.nu – 29 januari 2020

Een afwegingskader taaktoedeling waarmee taken aan de relevante overheidslaag met de bijbehorende bekostiging toegedeeld kunnen worden.

GEMEENTE VELSEN De Buitengewone Algemene Ledenvergadering (BALV) van de VNG, bijeen op 26 november 2021

Motie ‘Middelen voor de energietransitie en uitvoering Transitie Visie Warmte’

Inleiding Vanuit het Klimaatakkoord hebben de gemeenten de opdracht gekregen om de transitie en verduurzaming uit te voeren. Op nationaal niveau heeft de VNG voor alle gemeenten gezamenlijk door laten rekenen wat de kosten zouden kunnen zijn om de klimaatdoeleinden voor 2030 te realiseren. Tijdens Prinsjesdag is door het demissionair kabinet aangegeven dat zij geld beschikbaar willen stellen, maar dat dit door een nieuw aan te stellen kabinet uitgevoerd moet worden. Met het klimaatakkoord krijgen gemeenten, Provincies en waterschappen te maken met nieuwe taken. Dit leidt tot extra lasten in de bestuurlijke en ambtelijke uitvoering, maar ook voor extra grote lasten voor inwoners. Om tot uitvoering in de energietransitie over te kunnen gaan, kan er niet eindeloos gewacht worden tot er een nieuw kabinet is. Er is dus door het Rijk nog niet besloten hoe groot de bijdrage is die de gemeenten daadwerkelijk tegemoet kunnen zien. In de gemeente Velsen is op 28 oktober 2021 de Transitie Visie Warmte vastgesteld. Met de vaststelling van de Transitie Visie Warmte zijn de van de woonkernen VelsenNoord en IJmuiden als WijkUitvoeringsPlannen aangewezen. Om verder vervolg te kunnen geven aan de feitelijke uitvoering van de Transitie Visie Warmte moet er geld beschikbaar komen voor de gemeenten en moet het op korte termijn duidelijk zijn wanneer dat geld beschikbaar komt.

De gemeenteraad van Velsen heeft een motie aangenomen die de VNG nadrukkelijk oproept bij het kabinet aan te dringen op snelle duidelijkheid. We beseffen dat dit thema op de agenda staat bij de VNG. We zien deze motie als verdere aansporing om de boodschap blijvend en met meer kracht en steun onder de aandacht van het kabinet te brengen. Motie De gemeenten bijeen op de bijzondere algemene ledenvergadering (BALV) van de Vereniging Nederlandse gemeenten op 26 november 2021 Motie ‘Middelen voor de energietransitie en uitvoering Transitie Visie Warmte’

Constaterende dat: 1. Gemeenten in Nederland een Transitie Visie Warmte voor eind 2021 moeten hebben vastgesteld conform afspraken uit het Klimaatakkoord 2. Met de vaststelling van de Transitie Visie Warmte en het aanwijzen van WijkUItvoeringsPlannen, voor 2030 moet worden gestart met het daadwerkelijk aardgasvrij maken van gemeenten. 3. Met zowel voorbereiding als uitvoering is veel geld gemoeid

GEMEENTE VELSEN 4. Dat gemeenten in Nederland de verantwoordelijkheid nemen om het Klimaatakkoord uit te voeren, maar om dat ook te kunnen doen voorwaarden hebben gesteld: o haalbaar/betaalbaar voor de samenleving o beschikking over de juiste gemeentelijke bevoegdheden o vergoeding voor de uitvoeringslasten 5. Dat zowel gemeenten, als de inwoners van de gemeenten, voor hoge kosten komen te staan, bijvoorbeeld voor de verduurzaming van woningen en de uitvoering die de gemeente daar aan moet geven. 6. Dat op lokaal niveau in de wijkaanpak de energietransitie niet het enige vraagstuk is waarbij gemeenten behoefte hebben aan ondersteuning van het Rijk 7. Dat een evenwicht ontbreekt in taken, organisatie, bevoegdheden en bekostiging ; 8. Dat de in het KIimaatakkoord benoemde garantie van woonlastenneutraliteit veelomvattend is en nog onvoldoende is ingevuld; 9. Dat het draagvlak in de samenleving voor de energietransitie broos is en het Rijk en decentrale overheden gezamenlijk het belang van deze opgave actief moeten uitdragen 10. Als er geen structureel voldoende geld van het Rijk komt, gemeenten niet kunnen overgaan tot uitvoering van de energietransitie middels wijkuitvoeringsplannen volgend uit de transitie warmte. 11. dat vanuit de verschillende overheden één eenduidige stevige boodschap naar de samenleving over het belang van de energietransitie ontbreekt; 12.

De energietransitie in gemeenten hiermee vertraging oploopt; 13. De VNG zich al inspant die duidelijkheid te krijgen, onder meer naar aanleiding van de begroting wonen en ruimte van het ministerie van BZK en de daarbij behorende position paper (VNG aandachtspunten bij begroting en position paper ). Maar dat deze tot op heden nog geen voldoende duidelijkheid heeft geboden. (VNG aandachtspunten bij begroting en position paper)

Overwegende dat: • De energieprijzen stijgen. • De kosten voor onze inwoners tijdens de warmtetransitie niet dienen te stijgen. • Als niet aan deze randvoorwaarden kan worden voldaan dit als consequentie heeft dat de gemeenten het Klimaatakkoord niet in het gevraagde tempo kunnen uitvoeren Roept op om: Bij het Kabinet te blijven aandringen dat op korte termijn duidelijk wordt welke middelen beschikbaar komen voor de uitvoering van de warmtetransitie. Dit zodat zo snel mogelijk uitvoering aan de lokale plannen gegeven kan worden.

En gaat over tot de orde van de dag.

F.C. Dales Burgemeester Velsen

F. Bal Wethouder Velsen