E15 Onderzoek naar doorverkocht vastgoed van Joodse eigenaren.pdf

GEMEENTE VELSEN

Collegebericht Weeknummer: 6

Datum vergadering

8-2-2022

Ambtenaar

F. Vennik / E. Bijl

Zaaknummer

15083-2022

Telefoonnr.

0255 567211

Portefeuillehouder(s)

F.C. Dales

E-mailadres

fvennik@velsen.nl/

J. Verwoort Bijlagen

ebijl@velsen.nl

-

Onderwerp: Onderzoek naar doorverkocht vastgoed van Joodse eigenaren

Geachte leden van de raad, In de Tweede Wereldoorlog hebben de Duitse bezetters in Nederland op grote schaal vastgoed van Joodse eigenaren afgenomen en doorverkocht. Deze inwoners waren ondergedoken of naar vernietigingskampen getransporteerd. Van deze laatste groep is het overgrote deel vermoord. De Duitsers legden de administratie van de verkopen van dit Joodse vastgoed vast in de zogeheten Verkaufsbücher. Meer dan 7000 panden in Nederland zijn opgenomen in deze Verkaufsbücher, waarvan 19 uit Velsen. Het Nationaal Archief en het Kadaster hebben deze Verkaufsbücher in 2019 gedigitaliseerd. Sindsdien besteedt het televisieprogramma Pointer (KRO-NCRV) hier aandacht aan. Uit het onderzoek van Pointer is onder meer naar voren gekomen dat teruggekeerde eigenaren of nabestaanden hun afgenomen pand vaak na een langdurig traject weliswaar terugkregen, maar vaak met een rekening voor achterstallige gemeentelijke heffingen of erfpacht. Soms zelfs met daarbij een boete vanwege betalingsachterstand. Gezamenlijk onderzoek Noord-Hollands Archief Naar aanleiding van de bevindingen van Pointer hebben verschillende gemeenten onderzoek gedaan naar hun eigen handelswijze bij de afname, verkoop en eventuele naheffingen m.b.t. het Joodse vastgoed. Dat zijn onder andere Amsterdam, Haarlem en Den Haag geweest. Ook wij gaan dit onderzoek doen.

Hiervoor haken we aan bij een initiatief van het Noord-Hollands Archief (NHA). Het NHA biedt aan om een coördinerende rol te spelen bij een gezamenlijk onderzoek naar Joods Vastgoed in Noord-Hollandse gemeenten. Het onderzoek wordt uitbesteed aan een externe onderzoeker en richt zich op de volgende vragen: 1. in hoeverre heeft de gemeente Velsen tijdens de bezetting onroerend goed aangekocht dat eigendom was van Joodse inwoners? 2. Heeft de gemeente Velsen na afloop van de Tweede Wereldoorlog naheffingen voor erfpacht en/of straatbelasting gevorderd van Joodse eigenaren van onroerend goed dan wel hun erfgenamen over de oorlogsperiode? 3. Heeft er nadien over deze (eventuele) gemeentelijke aankopen rechtsherstel plaatsgevonden? Het onderzoek naar Joods vastgoed start naar verwachting in april 2022 en heeft een verwachte doorlooptijd van een half jaar. Het NHA richt een klankbordgroep op voor het onderzoek en nodigt

GEMEENTE VELSEN daar Joodse organisaties uit de regio voor uit. We houden u uiteraard op de hoogte van de voortgang van het onderzoek. Kosten De kosten voor het onderzoek bedragen naar verwachting € 5000 als alle gemeenten meedoen die het NHA heeft aangeschreven. Doen niet alle gemeenten mee, dan komen de onderzoekskosten hoger uit. Uit het extern onderzoek kan blijken dat rechtsherstel moet plaatsvinden omdat wij destijds onterecht belasting hebben geïnd. Den Haag, Utrecht en Amsterdam hebben om deze reden een schadevergoeding betaald aan gedupeerden, hun nabestaanden of de Joodse gemeenschap. De uiteindelijke financiële gevolgen voor Velsen zijn in deze fase niet te berekenen. Hier komen we na het onderzoek bij u op terug.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Velsen