E10 Hack IJmond Werkt.pdf

GEMEENTE VELSEN

Collegebericht Weeknummer: 39

Datum vergadering

28-9-2021

Ambtenaar

E. Bijl

Zaaknummer

116365-2021

Telefoonnr.

0255 567211

Portefeuillehouder(s)

M. Steijn

E-mailadres

ebijl@velsen.nl

Bijlagen

1

Onderwerp: Hack IJmond Werkt!

Geachte leden van de raad, Eerder bent u via de e-mail geïnformeerd over de hack bij IJmond Werkt!. In dit collegebericht geven wij u een nieuwe stand van zaken. Ook informeren wij u over de brief die aan cliënten van IJmond Werkt! is gestuurd en wat er gebeurt om de gevolgen van de hack te beperken en herhaling in de toekomst te voorkomen. Wat is er gebeurd? Op maandagochtend 6 september, tussen 00.00 – 01.00 uur heeft IJmond Werkt! geconstateerd dat zogenaamde gijzelsoftware het netwerk is binnengedrongen. Door deze software kunnen databestanden worden vergrendeld en dus ontoegankelijk worden gemaakt. Welke informatie precies naar buiten is gelekt en hoe groot de schade is, maakt deel uit van een onderzoek dat IJmond Werkt heeft ingesteld en op dit moment nog gaande is. Tegelijkertijd wordt er hard gewerkt om te zorgen dat er geen nieuwe data uit het systeem kunnen lekken. Het doel is om de schade en gevolgen voor cliënten en medewerkers van IJmond Werkt! zo klein mogelijk te houden. Onmiddellijk na het ontdekken van de hack (inbraak in het computersysteem) is een gerenommeerd bedrijf (Fox-IT) ingeschakeld. Ook is de politie geïnformeerd en is een melding gedaan bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Met specialisten gevolgen van de hack beperken IJmond Werkt! heeft zelf voor ondersteuning gezorgd om de gevolgen van de hack te beperken.

Naast het bedrijf dat ze hebben ingeschakeld, hebben ze ook hulp van de landelijke Informatiebeveiligingsdienst (IBD) ingeschakeld. Dat is een dienst van de VNG die gemeenten ondersteunt bij incidenten op gebied van informatieveiligheid. Ook is in de week na het incident een tijdelijk team opgericht met deelnemers uit de vier gemeenten en IJmondWerkt!. In dat team werken communicatieadviseurs, ict-specialisten en bestuursadviseurs samen om de informatievoorziening in goede banen te leiden en snel te kunnen handelen bij ontwikkelingen. Ten slotte speelt de VRK een belangrijke rol, bijvoorbeeld door mee te denken over de organisatie van het team en door de teamoverleggen te faciliteren. Bestanden op darkweb Vóór 24 september hadden de hackers hun identiteit wel bekend gemaakt, maar lag er bijvoorbeeld nog geen losgeldvraag. In de avond van 24 september werd op Twitter bekendgemaakt dat databestanden van IJmond Werkt! op het darkweb waren gezet. Het darkweb is een web dat onzichtbaar is voor online zoekmachines en dat onder andere wordt gebruikt door illegale handelaars en hackers. Fox-IT heeft geprobeerd de bestanden te downloaden. Dat is tot op heden nog niet gelukt en dat zou volgens de experts ook nog dagen kunnen duren. Het is dus nog

GEMEENTE VELSEN niet bekend wat er in die databestanden staat, en of er persoonsgegevens in de bestanden staan. Ook weten we niet of er in de toekomst nog andere bestanden online komen of losgeld gaat worden gevraagd. Bij IJmond Werkt! kunnen de cruciale processen ondertussen gewoon doorgaan. Volgens de ingeschakelde experts kan er veilig worden gemaild en gebeld. Ook gaan de afspraken van cliënten met IJmond Werkt! gewoon door. De cliëntvolgsystemen Mens Centraal, Teamsoft en Compas zijn niet getroffen en werken nog. Daarnaast kunnen salarissen en uitkeringen gewoon worden uitbetaald. Wel zijn er nog beperkingen omdat informatie op de fileserver zoals trainingsmateriaal en documentatie over bedrijfsvoering niet te gebruiken is. Beperken risico misbruik Als er persoonsgegevens in de bestanden staan en zijn te downloaden dan zou een kwaadwillende daar misbruik van kunnen maken, bijvoorbeeld van een Burgerservicenummer (BSN). Het risico van misbruik is wel beperkt omdat instanties verplicht zijn om te controleren of het BSN bij een persoon hoort (bijvoorbeeld door paspoortcontrole of een wachtwoord via de Digid-app op een gekoppelde telefoon te sturen). Organisaties buiten de overheid mogen alleen een BSN gebruiken als dat wettelijk is bepaald. Toch valt misbruik van persoonsgegevens nooit helemaal uit te sluiten.

En omdat het bij in ieder geval een deel van de cliënten van IJmond Werkt! om een kwetsbare doelgroep gaat, informeren we hen over de risico's op identiteitsfraude of bijvoorbeeld gerichte phishingmails. Daar gaan we hierna verder op in. Acties deze week Naast het beperken van de gevolgen van de hack is de prioriteit nu om alle mogelijk getroffen personen te informeren. Het gaat om alle inwoners van Beverwijk, Heemskerk, Uitgeest en Velsen die sinds de start van IJmond Werkt! in 2013 cliënt, werknemer of relatie van IJmond Werkt! zijn geweest. We hebben een wettelijke plicht om de mogelijk getroffen personen zo snel mogelijk op de hoogte te brengen. Rekening houdend met de doelgroep van IJmond Werkt! hebben we die communicatie zorgvuldig aangepakt. IJmond Werkt! en de gemeenten hebben afgelopen weekend via hun websites inwoners geïnformeerd en we hebben een persbericht verstuurd. Vandaag is een brief uitgegaan met uitleg over de hack. Ter informatie hebben we de brief bijgevoegd. De brief is naar in totaal 7890 (oud-)cliënten gegaan, waarvan de meesten deelnamen in een reïntegratietraject. Daarnaast zijn 1020 (oud-)medewerkers en (oud-)bestuurders van IJmond Werkt! geïnformeerd. We vragen ze allemaal extra alert te zijn op onregelmatigheden en verwijzen ze door naar websites met meer informatie. Vanaf maandag is ook een callcenter gestart om vragen te beantwoorden.

Het callcenter is bereikbaar van 8:00 uur tot 18:00 uur op telefoonnummer 0251-860242 en blijft in ieder geval deze week bereikbaar. Onze rol in het vervolg Nog veel is onduidelijk over de omvang, oorzaak en schade van de hack. We hopen met het rapport van Fox-IT de belangrijkste vragen te kunnen beantwoorden. Dat rapport komt later deze week uit. Wij vinden het heel belangrijk dat een hack en mogelijke lek van persoonsgegevens niet nog een keer gebeurt. Wij houden daarom vinger aan de pols bij IJmond Werkt! hoe de herstelacties verlopen, welke aanbevelingen experts geven en hoe die worden opgevolgd. Ook gaan we de hack en de acties die zijn gedaan om de gevolgen ervan te beperken laten evalueren. Informatievoorziening naar inwoners en gemeenteraden is vanzelfsprekend onderdeel van die evaluatie.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Velsen

Naam Adres Postcode woonplaats

Betreft: IJmond Werkt! is gehackt, hackers publiceren mogelijk gestolen data

Beste (oud) relatie van IJmond Werkt!, U krijgt deze brief omdat u bij IJmond Werkt! werkt of gewerkt heeft, of omdat u een relatie van ons bent of bent geweest. IJmond Werkt! is gehackt. Op maandagochtend 6 september, tussen 00.00 – 01.00 uur is IJmond Werkt! getroffen door zogenaamde gijzelsoftware. Meteen na het ontdekken van de hack (inbraak in ons computersysteem) zijn experts op dit gebied ingeschakeld om ons te helpen de gevolgen zo klein mogelijk te houden. Helaas hebben we niet kunnen voorkomen dat onbevoegden (hackers) mogelijk toegang hebben tot de gegevens die op de computersystemen van IJmond Werkt! stonden opgeslagen. Hackers plaatsten vrijdag 24 september 2021 mogelijk gestolen data van IJmond Werkt! op het darkweb (een verborgen deel van het internet). Wat weten we tot nu toe? De gegevens die de hackers hebben gepubliceerd, worden op dit moment onderzocht. De belangrijkste vraag daarbij is of er persoonlijke gegevens zijn gepubliceerd en zo ja, welke gegevens dat precies zijn. Het kan gaan om naam, adres, woonplaats, burgerservicenummer, bankrekeningnummer en loopbaangegevens. Het is op dit moment nog niet bekend wanneer dit onderzoek is afgerond. Als het onderzoek klaar is, zullen we de belangrijke informatie bekend maken. Pagina-einde

Wat betekent dit voor u? We vragen u om extra goed op te letten. Omdat we niet weten welke gegevens in handen zijn van de hackers, is het belangrijk om extra goed op te letten. Ontvangt u bijvoorbeeld ineens ongewenste post of krijgt u verdachte e-mailberichten / WhatsApp berichten / telefoontjes binnen? Klik nooit zomaar op een link en geef nooit uw pinpas en/of pincode. We hebben geprobeerd in deze brief zo goed mogelijk uit te leggen wat er aan de hand is en wat de gevolgen kunnen zijn. Toch kunnen we ons voorstellen dat u nog vragen heeft. Bijgevoegd vindt u de veel gestelde vragen rondom deze hack, zoals die ook op onze website (www.ijmondwerkt.com/nieuws) gepubliceerd zijn. Deze blijven we actualiseren bij ontwikkelingen. Mocht u op dit moment een traject bij IJmond Werkt! volgen of bij ons in dienst zijn: de hack heeft geen invloed op het uitbetalen van uitkeringen en/of salarissen. Mocht u na het lezen van de veel gestelde vragen tóch nog een vraag hebben, dan kunt u contact opnemen via het telefoonnummer 0251-860242. Dit nummer is bereikbaar op maandag tot en met vrijdag van 08.00 tot 18.00 uur. Ondertussen blijven wij hard werken aan het herstellen van onze systemen zodat we ons werk op een veilige manier kunnen voortzetten. Zodat onze dienstverlening door kan blijven gaan. Ook nu zullen we nadrukkelijk zorg blijven dragen voor het beschermen van persoonsgegevens.

Tot slot bieden wij onze oprechte excuses aan voor eventuele gevolgen die deze hack voor u persoonlijk kan hebben.

Namens het Dagelijks Bestuur van IJmond Werkt!, Erwin van Hardeveld algemeen directeur

Bijlage: veel gestelde vragen INTRO: WAT IS ER GEBEURD? Op maandagochtend 6 september, tussen 00.00 – 01.00 uur hebben hackers zogenaamde gijzelsoftware op ons netwerk gezet. Door deze software vergrendelt databestanden en zijn dus niet meer te gebruiken. Hackers plaatsten vrijdag 24 september mogelijk gestolen data van IJmond Werkt! op het darkweb (een verborgen deel van het internet). We werken op dit moment hard om het systeem te herstellen en de schade en gevolgen voor medewerkers en cliënten zo klein mogelijk te houden. Meteen na het ontdekken van de hack (inbraak in ons computersysteem) hebben we experts op dit gebied ingeschakeld om ons te helpen de gevolgen zo klein mogelijk te houden. Hieronder een overzicht van veel gestelde vragen met bijpassende antwoorden. Vraag en Antwoord Wat is de oorzaak van de hack? Op welke manier er toegang is verkregen tot de systemen van IJmond Werkt! is nog onderwerp van onderzoek door ICT-beveiligingsbedrijf Fox-IT. Ligt er informatie op straat? Op 24 september hebben de hackers mogelijk gestolen data van IJmond Werkt! op het darkweb gezet. Fox-IT onderzoekt of de data zijn te downloaden en in te zien. Zodra we hier meer over weten melden we dit. Om welke persoonlijke gegevens kunnen gestolen zijn? Het kan gaan om naam, adres, woonplaats, burgerservicenummer, bankrekeningnummer en loopbaangegevens.

Maar, dit is nog niet bekend omdat het onderzoek nog niet is afgerond. Is er losgeld geëist? Nee, er is geen losgeld geëist. Wat kan een kwaadwillende eventueel met deze informatie? Een kwaadwillende zou misbruik kunnen maken van gegevens. Als je een BSN-nummer wilt gebruiken, zal elke organisatie vragen naar nadere identificatie (paspoort, of door langs te komen). Toch valt misbruik van persoonsgegevens nooit helemaal uit te sluiten. Mocht in de toekomst blijken dat er extra gevoelige informatie van u betrokken is bij deze hack, dan nemen wij persoonlijk contact met u op. Pagina-einde

Wat kunt u zelf doen? Omdat we niet weten welke gegevens in handen zijn van de hackers, is het belangrijk om extra goed op te letten. Ontvangt u bijvoorbeeld ineens ongewenste post van een overheidsinstantie waarvan u dat niet verwacht (bijv. een aanvraag die u zelf niet heeft ingediend) of krijgt u verdachte e-mailberichten / WhatsApp berichten / telefoontjes binnen? Klik nooit zomaar op een link en geef nooit uw pinpas en/of pincode.

Op de website https://www.rijksoverheid.nl/identiteitsfraude staat hoe misbruik van persoonsgegevens kan worden voorkomen. Of kijk op www.burgerservicenummer.nl. U kunt ook kijken op www.fraudehelpdesk.nl Deze stichting helpt u gratis bij vragen over oplichting. Wat betekent dit voor mijn traject / werk bij IJmond Werkt!? Uw traject of werk wordt niet onderbroken, trainingen en geplande activiteiten gaan door. Krijg ik mijn salaris? Ja, uw uitkeringen en/of salarissen worden uitbetaald. Gaat mijn afspraak bij IJmond Werkt! door? Ja, zonder tegenbericht wordt u gewoon verwacht op uw afspraak. Kan ik veilig contact opnemen met mijn werkcoach of trainer van IJmond Werkt!? Ja, IJmond Werkt! is gewoon open en zowel per mail als telefoon bereikbaar. Het gerenommeerde ICT-beveiligingsbedrijf Fox-IT geeft aan dat e-mailen met IJmond Werkt! Veilig is. Wilt u liever contact opnemen met de Functionaris Gegevensbescherming van uw eigen gemeente of werkgever? Dat kan natuurlijk ook. U kunt deze bereiken via: privacy@beverwijk.nl privacy@heemskerk.nl fg@velsen.nl fg@debuch.nl fg@ijmondwerkt.com Vermeld in uw mail duidelijk uw volledige naam en woonplaats. Hou de website van IJmond Werkt! (www.ijmondwerkt.com/nieuws) in de gaten. Bij ontwikkelingen werken we daar deze vragen en antwoorden steeds bij.

Mocht u na het lezen van deze veel gestelde vragen tóch nog een vraag hebben, dan kunt u contact opnemen via het telefoonnummer 0251-860242. Dit nummer is bereikbaar op maandag tot en met vrijdag van 08.00 tot 18.00 uur.