E1 Pilot gebiedsgerichte aanpak voor hoog blootgestelde locaties.pdf

GEMEENTE VELSEN

Collegebericht Weeknummer: 51

Datum vergadering

21-12-2021

Ambtenaar

E. Satoer

Zaaknummer

148992-2021

Telefoonnr.

06 54721692

Portefeuillehouder(s)

S.Y. Dinjens

E-mailadres

esatoer@velsen.nl

Bijlagen

2

Onderwerp: pilot gebiedsgerichte aanpak voor hoog blootgestelde locaties

Geachte leden van de raad, Hierbij informeren wij uw raad over ons besluit om samen met provincie Noord-Holland, gemeente Beverwijk en gemeente Heemskerk de intentie uit te spreken om deel te nemen aan de pilot gebiedsgerichte aanpak voor hoog blootgestelde locaties voor fijnstof en stikstofdioxide. Deze pilot komt vanuit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ( I&W) en is onderdeel van het Schone Lucht Akkoord. Hierin staat dat we werken aan een gebiedsgerichte aanpak voor hoog blootgestelde locaties. Het college is van mening dat deze pilot kan bijdragen aan het verbeteren van de luchtkwaliteit in de IJmond. Het doel van deze pilot is om inzicht te krijgen in de bijdrage van verschillende bronnen aan de luchtkwaliteit. Dit om te onderzoeken hoe een effectieve gebiedsgerichte aanpak er voor de verschillende gebieden uit kan zien en wat de bijdrage van verschillende maatregelen en partijen hieraan kan zijn. Ook bespreken partijen wie welke bijdrage aan een effectieve aanpak kan leveren. Het doel is dat de resultaten ook toepasbaar zijn voor andere gebieden in Nederland met vergelijkbare problematieken en opgaven. Hiernaast is er ruimte voor maatwerk per regio.

In aanvulling op het bronnenonderzoek van de pilot, is er het voorstel gedaan om de volgende onderzoeksvragen te betrekken bij de uitvoering van de pilot: • Uitvoering van een dagboekonderzoek om te achterhalen of er een verband bestaat tussen de luchtkwaliteit in de IJmond en acute gezondheidsklachten, die omwonenden ervaren. • Onderzoek naar de samenstelling en cumulatieve effecten van luchtverontreinigende stoffen op de gezondheid in de IJmondregio. De pilot wordt getrokken door het ministerie van I&W. Zij selecteert welke vijf regio’s deel kunnen nemen. Het ministerie vroeg aan alle regio’s die een aanvraag indienden of deze aanvraag op bestuurlijk commitment kan rekenen. We kunnen nu nog geen definitief besluit nemen over deelname aan de pilot, omdat de Rijksoverheid nog geen duidelijkheid kan geven over de kosten voor de regio. Wanneer het onderzoeksvoorstel klaar is, inclusief het budget, leggen wij de benodigde bijdrage aan uw raad voor ter akkoord. Dan kunnen we ook definitief een besluit nemen over deelname aan de pilot.

GEMEENTE VELSEN Pilot In het Schone Lucht Akkoord (SLA) staat de afspraak dat partijen werken aan een gebiedsgerichte aanpak voor hoog blootgestelde locaties. Het afgelopen jaar is door het RIVM, onder begeleiding van een ambtelijke werkgroep met gemeenten, provincies, het Rijk en GGD, een analyse uitgevoerd. Hierbij is gekeken welke gebieden de hoogste blootstelling hebben aan fijnstof en stikstofdioxide. In de stuurgroep van het SLA is afgesproken dat er wordt gestart met gebiedsgerichte pilots voor vier hoog blootgestelde locaties en een gebied dat relatief laag belast is. Het college vindt het zeer belangrijk om deel te nemen aan deze pilot om de volgende redenen: 1. Ontwikkeling kennis gebiedsgerichte gezondheid en luchtkwaliteit. We doen specifieke kennis op die voor de IJmond van belang is omdat dit een gebied is waar de concentraties luchtvervuiling hoger zijn dan op andere plekken. Daarbij willen we ons richten op mensen die gevoeliger zijn voor de negatieve effecten van luchtverontreiniging, zoals kinderen en mensen met gezondheidsklachten. 2. Samenwerking met pilot tussen Rijk, Provincie en gemeenten op dossier Gezondheid & Luchtkwaliteit IJmond. De pilot is een uitgelezen kans om, in samenwerking met het Rijk en de provincie Noord-Holland integraal samen te werken op het dossier gezondheid en luchtkwaliteit in de IJmond.

Daarnaast biedt de pilot kans om aanvullende kennis te verkrijgen en gericht te onderzoeken wat de meest effectieve aanpak kan zijn om de gezondheid en de luchtkwaliteit in de IJmond te verbeteren. 3. Maatwerk onderzoek en financiering. De pilot geeft de mogelijkheid aan de deelnemers om maatwerk aan te vragen voor de pilot. Hierdoor kan bijvoorbeeld het ‘dagboekonderzoek’ zoals beschreven in het RIVM onderzoek ‘Tussentijdse resultaten Gezondheidsonderzoek in de IJmond’ in samenwerking met het Rijk worden uitgevoerd en gefinancierd. Op 5 november 2021 is ambtelijk een aanvraag (INT-21-63159) ingediend met het verzoek aan het Ministerie van I&W om de regio IJmond te selecteren voor de pilot hoog blootgestelde locaties onder het SLA. Op 18 november ontvingen wij bericht van het Ministerie van I&W met de vraag of de aanvraag ook op bestuurlijk commitment kan rekenen. Met de brief die namens de IJmondgemeenten en de Provincie naar het Ministerie is gestuurd, spreken wij de intentie uit om deel te nemen aan de pilot. Financiële bijdrage aan de pilot Indien de IJmond geselecteerd wordt, zal in samenwerking met de provincie Noord-Holland en het Ministerie van I&W een onderzoeksvoorstel worden uitgewerkt. Op basis hiervan wordt een budgetaanvraag ingediend bij uw raad ter besluitvorming.

Mocht uw raad besluiten het budget niet beschikbaar te stellen, dan kunnen we kosteloos onze deelname aan de pilot intrekken. Het feit dat we alleen een intentie uitspreken, onder voorbehoud van een besluit over de benodigde financiering, is vooraf met het Rijk afgestemd. De onderzoeken die als onderdeel van de pilot worden uitgevoerd, dienen gefinancierd te worden op basis van een 50/50 kostenverdeling tussen het Rijk en de deelnemende partijen (IJmondgemeenten en de provincie Noord-Holland). De hoogte van het bedrag is afhankelijk van de onderzoeksvragen én de al beschikbare informatie in de regio. Het Rijk heeft nog geen kostenindicatie opgegeven. Onze huidige grove schatting is dat de kosten ongeveer 50.000,- euro

GEMEENTE VELSEN bedragen voor gemeente Velsen. De onderzoeken zullen naar verwachting worden uitgevoerd door het RIVM. De bijdrage van gemeente Velsen is nog niet in de begroting 2022 opgenomen. Zodra de kosten bekend zijn, zal een definitief voorstel in de Burap 1 2022 worden ingediend.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Velsen

Aanvraag voor pilot gebiedsgerichte aanpak voor hoogblootgestelde locaties Met belangstelling hebben wij kennis genomen van uw uitvraag d.d. 14 oktober 2021 voor pilots in het kader van een gebiedsgerichte aanpak voor hoog (en laag) blootgestelde gebieden. Bij dezen willen wij onze interesse kenbaar maken om als regio IJmond -de IJmondgemeenten en Provincie Noord-Holland- deel te nemen aan de pilot met het gebiedstype waar industrie een van de grootste bronnen is. In het navolgende geven wij u een verdere toelichting op onze aanvraag.

Waarom de IJmond? De regio IJmond is een uniek gebied in Nederland waar het spanningsveld tussen leefbaarheid en economische ontwikkeling dagelijks wordt gevoeld. Door haar ligging aan de monding van het Noordzeekanaal is scheepvaart een belangrijke lokale bron van luchtverontreiniging. Maar ook de aanwezige (zware) industrie, mobiliteit en luchtvaart vragen elk om hun eigen fysieke- en milieuruimte in het gebied. Tegelijkertijd wonen, werken en recreëren dagelijks zo’n honderdvijftigduizend mensen in onze regio. Ook zijn er ontwikkelingen in relatie tot de energietransitie en de verstedelijking. Luchtkwaliteit in relatie tot gezondheid staat in de regio IJmond hoog op de agenda: bij bewoners, bedrijven en overheden.

In de toelichting op de aanvraag wordt het gebiedstype Complexe, industriële gebieden als volgt omschreven: gebieden waarin sprake is van relatief hoge concentraties luchtverontreiniging als gevolg van een combinatie van specifieke bronnen zoals (zware) industrie en (zee)scheepvaart, maar waar ook bronnen als (weg)verkeer en huishoudens aanwezig zijn. De regio IJmond valt hiermee binnen de reikwijdte van dit gebiedstype. Al eerder hebben wij bij de Staatssecretaris aandacht gevraagd voor de problematiek in de regio IJmond en tevens een appèl gedaan op het Rijk om de handen ineen te slaan voor een gebiedsgerichte aanpak in deze regio1. Naar onze mening kan een gebiedsgerichte aanpak in de IJmondregio helpen de complexiteit en onderlinge afhankelijkheid van verschillende bronnen (lokaal en generiek) in kaart te brengen. Ook kan een gebiedsgerichte aanpak eraan bijdragen dat inzicht verkregen wordt in hoe, samen met ander bevoegde partijen, eventueel aanvullend beleid geformuleerd kan worden om de leefbaarheid en gezondheid in de IJmond te verbeteren. Wij constateren met genoegen dat dit vrijwel samenvalt met het primaire doel van de pilots zoals

1

Brief d.d. 4 juni 2020, Gebiedsgerichte aanpak Schone Lucht Akkoord (SLA) IJmond

1/5

beschreven in de uitvraag. Ook hier is het primaire doel inzicht te krijgen in de bijdrage van verschillende bronnen, beleid en maatregelen om te onderzoeken hoe een effectieve gebiedsgerichte aanpak er voor de verschillende gebieden uit kan zien en wat de bijdrage van verschillende partijen hieraan kan zijn. Wij onderstrepen het belang dat de resultaten van de pilot ook toepasbaar dienen te zijn voor andere gebieden in Nederland met vergelijkbare problematieken en opgaven als in de IJmondregio.

Context regio IJmond Provincie en IJmondgemeenten werken al enige tijd samen om de leefomgeving in de IJmond gezonder te maken.. In het voorjaar van 2021 is ‘Onze visie op een gezondere leefomgeving in de IJmond’ vastgesteld. In deze visie spreken de gezamenlijke overheden het volgende af: • • • •

We maken ‘Gezonde leefomgeving’ een vast onderdeel van belangenafwegingen. We bundelen de krachten van de gezamenlijke overheden door als één overheid te opereren, met name richting industrie en de omgeving. We voeren programma’s en concrete maatregelen uit die bijdragen aan een gezondere leefomgeving. We blijven inwoners actief informeren en betrekken.

Deze gezamenlijke visie is niet het begin geweest. In het verleden zijn er acties geweest om de leefomgeving te verbeteren en deze inspanningen zijn verankerd in verschillende programmatische aanpakken. Recentelijk is dat gebeurd met het ondertekenen van het Schone Lucht Akkoord. In dit rijtje horen ook het Programma Tata Steel 2020-2050, het Programma Gezondheid & Luchtkwaliteit IJmond, het Programma Gezonde Leefomgeving van de provincie Noord–Holland, de Visie NZKG, de provinciale Omgevingsvisie, en de Regionale Nota Gezondheidsbeleid thuis.

Governance De provincie Noord-Holland, de IJmondgemeenten, de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, de Omgevingsdienst IJmond en de GGD Kennemerland overleggen periodiek in het bestuurlijk overleg Industrie & Gezondheid IJmond. Via dit overleg, en via een ambtelijke werkgroep met vertegenwoordiging vanuit alle betrokken partijen, houden wij elkaar op te hoogte en maken we waar nodig afspraken met elkaar. Het optreden naar buiten als één overheid krijgt met dit overleg op bestuurlijk niveau vorm. En ook op het gebied van onderzoek en monitoring wordt al veel samengewerkt. Ook de samenwerking met het Rijk zijn we, bestuurlijk en ambtelijk, aan het intensiveren. Met het ministerie van infrastructuur en waterstaat (I&W) zijn we in gesprek over gezondheidsbescherming en met het ministerie van economische zaken (EZK) over de energietransitie.

Beschikbare data Binnen de regio IJmond is al data beschikbaar over emissies en/of regionale verdeling van emissies. Resultaten van diverse brononderzoeken (waarbij sommigen wellicht nog een actualisatieslag nodig hebben) zijn voorhanden. De meest uitgebreide en momenteel het recentste bronnenonderzoek in de IJmond is het driedelige onderzoek uitgevoerd door DCMR in 2010. 2 Daarnaast zijn dit jaar verschillende gezondheidsonderzoeken van het RIVM over de IJmond

2 DCMR. Vervolgonderzoek fijn stof emissies IJmond. https://www.noord-

holland.nl/Onderwerpen/Gezonde_leefomgeving_Milieu/Projecten/Tata_Steel/Gezondheid_in_de_IJmond

2/5

uitgekomen en wordt er naar verwachting eind dit jaar een derde deel gepubliceerd. In dit derde deel wordt getracht met bron en patroonherkenning inzicht te krijgen in de bijdrage van verschillende emissiebronnen aan de concentraties van stoffen in de lucht. Deze onderzoeken kunnen handvatten bieden voor een herleiding naar de bijdrage van de verschillende bronnen waarvoor deze pilot is bedoeld. Ook wordt in de IJmond al vele jaren de luchtkwaliteit extra gemonitord. Via het provinciale luchtmeetnet, dat meerdere meetstations in de IJmond heeft, meten we al vele jaren doorlopend de luchtkwaliteit. Verder werkt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) bij het opstellen van haar jaarlijkse GCN-achtergrondkaart al vele jaren met een verfijning voor de IJmondregio: het RIVM meet/modelleert in de IJmond met een 250m x 250m grid in plaats van met het ‘standaard’ grid van 1000m x1000m. Deze brede basis aan data en onderzoek maken de IJmond erg geschikt om een nauwkeurige gebiedsanalyse op uit te voeren. De staatssecretaris van het ministerie van I&W besloot in 2010 elke vier jaar na te gaan welke invloed de luchtkwaliteit heeft op de gezondheid van inwoners van de IJmond. Dat wordt gedaan met de gezondheidsmonitor IJmond van GGD Kennemerland en RIVM waarmee periodiek de gezondheidssituatie in de regio IJmond wordt bepaald in samenhang met de luchtkwaliteit.

Hierdoor kunnen eventuele veranderingen in de gezondheidseffecten in relatie tot veranderingen in de luchtkwaliteit worden gesignaleerd.

Wensen voor maatwerk vanuit de regio In de uitvraag is aangegeven dat -in aanvulling op de primaire doelstellingen van de piloteventueel aanpalend beleid meegenomen kan worden. In dit kader willen wij graag een voorstel doen om de volgende opties als onderzoeksvraag te betrekken bij de pilot. Het uitvoeren van deze opties draagt eraan bij dat, in aanvulling op het bronnenonderzoek, meer inzicht kan worden verkregen in een mogelijk verband tussen bronnen (emissie) en ervaren (gezondheid)klachten van omwonenden (immissie). De onderstaande opties komen voort uit verscheidene onderzoeken aangaande milieu en gezondheid in de IJmond en zijn dus wetenschappelijk goed onderbouwd. De onderzoeken betreffen ook specifieke leemtes in kennis over de mate waarop de gezondheid van inwoners wordt beïnvloed in gebieden die zwaar belast zijn vanuit het perspectief van milieuthematiek. De onderzoeken kunnen daarom goed als basis fungeren om aanvullende maatregelen op te stellen. Optie 1: Samenstelling en cumulatie onderzoek gezondheidseffecten luchtkwaliteit Onderzoek naar de samenstelling en cumulatieve effecten van luchtverontreinigende stoffen op de gezondheid in de IJmondregio. Dit heeft betrekking op onder andere fijnstof, stikstofdioxide (NO 2) en de meest relevante Zeer Zorgwekkende Stoffen zoals zware metalen en Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen (PAK’s) voor de regio IJmond.

Eventueel kunnen aanvullende stressfactoren zoals bezorgdheid, hinder en aspecten zoals geluid en geur ook worden meegenomen. Toelichting: Een gebied als de IJmond kenmerkt zich door de aanwezigheid van verschillende bronnen waaronder zware industrie, scheepvaart en mobiliteit. Deze bronnen stoten een grote diversiteit aan verschillende stoffen uit. Het is waarschijnlijk dat de samenstelling van de luchtverontreinigende stoffen in de IJmond andere gevolgen voor de gezondheid kan hebben dan elders. De huidige wetgeving voorziet voornamelijk in het stellen van normen voor luchtkwaliteit aan individuele stoffen. Echter, voor de IJmond is de cumulatie en de samenstelling (bijvoorbeeld fijnstof) van stoffen voor de gezondheidseffecten zeer relevant. Het RIVM geeft aan dat er nog weinig wetenschappelijke kennis beschikbaar is over de gezondheidseffecten van cumulatie/samenstelling van luchtverontreinigende stoffen. Meer kennis op dit gebied kan helpen om in toekomstige regelgeving dit effect mee te laten wegen om specifieke bronnen/stoffen aan te pakken teneinde maximale gezondheidswinst te behalen. 3/5

De IJmond is de plek bij uitstek om onderzoek te doen omdat er veel soorten luchtverontreinigende stoffen vanuit verschillende bronnen bij elkaar komen. Er ligt absoluut een kans om dit onderdeel tegelijkertijd ook bij de andere pilots met verschillende gebiedstypen op te pakken. Op deze manier kunnen de onderlinge resultaten met betrekking tot samenstelling en cumulatie van luchtverontreinigende stoffen vanuit verschillende bronnen en gebiedstypes goed met elkaar worden vergeleken. Dit sluit goed aan bij het doel van de pilot die gericht is om de gezondheidseffecten van onder anderefijnstof en NO2 in beeld te brengen. Met de resultaten kan beleid gerichter worden opgesteld en uitgevoerd om de maximale gezondheidswinst te behalen. Ook geeft het inzicht of vanuit gezondheidskundig oogpunt de huidige normstelling en regelgeving wel voldoende aansluit in een complex gebied zoals de IJmond. In het dichtbevolkte Nederland is er in bijna alle gevallen sprake van cumulatie van luchtverontreinigende stoffen vanuit verschillende bronnen. De kennis die in deze pilot wordt opgedaan is dan ook relevant voor heel Nederland, aangezien op deze wijze de luchtkwaliteit op een zeer integrale wijze wordt benaderd. De resultaten van dit onderzoek zullen gebruikt kunnen worden voor andere regio’s in Nederland.

Optie 2: Dagboekonderzoek Door op basis van de luchtkwaliteitsindex(LKI) de fijnstofconcentratie op dag- en uurbasis te benaderen in plaats van jaargemiddelden heeft het RIVM geconstateerd dat de IJmond voor de fijnstof concentratie een relatief zwaar belast gebied is voor uur- en daggemiddelden3. Om meer inzicht te krijgen in of de hoge dag- en uur gemiddelden in de IJmond een relatie hebben met de hoge incidentie van acute klachten, heeft het RIVM aangeraden een panelstudie (dagboekonderzoek) te doen. De provincie heeft bij het ministerie van I&W aangekaart dat het in gesprek wilt gaan over of normstelling in jaargemiddelden vanuit een gezondheidskundig oogpunt wel voldoende is met het oog op piekbelastingen in de IJmond.4 Het dagboekonderzoek zou daar de basis voor kunnen vormen. Toelichting: Aan de hand van het dagboekonderzoek kan geprobeerd worden te achterhalen of er een verband bestaat tussen de luchtkwaliteit in de IJmond en acute gezondheidsklachten die omwonenden ervaren. De inwoners kunnen een dagboek bijhouden waar ze per dag registeren welke klachten ze ondervinden. Deze klachten worden naast dagelijkse schommelingen in de luchtkwaliteit gezet die worden gemeten in het luchtmeetnet. Het RIVM heeft reeds aangetoond dat dit onderzoek haalbaar is.

Het verder inrichten van een systematiek en de hieruit voorkomende resultaten kunnen ook voor andere delen van Nederland interessant zijn. Dit is breder dan alleen de gezondheidseffecten van fijnstof en NO2 in beeld te brengen, maar wel kan op basis van pieken (ook voor fijnstof en NO2) een relatie worden gelegd met de gezondheidseffecten bij omwonende nabij industrie.

Commitment en Capaciteit De deelnemende IJmondgemeenten en de Provincie Noord-Holland zijn allen deelnemer van het SLA. Regionale samenwerking, ten behoeve van een gezondere leefomgeving IJmond, is vormgegeven in het Bestuurlijk Overleg Industrie en Gezondheid IJmond. De ambtelijke aanvraag van deze pilot is in dit bestuurlijk overleg meerdere malen besproken. Bestuurders hebben recent aangegeven dat zij bereid zijn om commitment af te geven aan de pilot

3

Elberse et al. (2021). Tussentijdse resultaten gezondheidsonderzoek in de IJmond. RIVM.

4

Brief d.d. 14 april 2021. Betreft: tussentijdse resultaten gezondheidsonderzoek IJmond. https://www.noordholland.nl/dsresource?objectid=da879895-c037-4f25-a6b7-f5da41e0c4d6&type=PDF

4/5

Het is op dit moment nog onzeker welke capaciteit en financiële middelen er nodig zijn om de pilot uit te voeren. Dit zal in een later stadium uitgewerkt moeten worden en zal mede afhankelijk zijn van de onderzoeken, die in het verleden al zijn uitgevoerd en de invulling van de pilot. De regio stemt in met het verzoek tot levering van een projectleider en zal er tevens voor zorgdragen dat voldoende (personele) capaciteit beschikbaar is voor het uitvoeren van de pilot.

Budget Wij danken u voor het aanbod om bij de volgende Schone Lucht Akkoord Specifieke Uitkering (SpUk) een aanvraag in te kunnen dienen voor financiële middelen voor de uitvoering van de pilot. Wellicht dat wij in een later stadium een dergelijke aanvraag in overweging zullen nemen om een deel van de kosten te kunnen dekken.

Tot slot Wij zien ernaar uit om als pilotlocatie te mogen fungeren in het kader van een gebiedsgerichte aanpak hoogblootgestelde gebieden onder het SLA. Ons doel is om van de regio IJmond een gezondere leefomgeving te maken en tegelijkertijd de resultaten van de pilot ook relevant en toepasbaar te laten zijn voor andere regio’s waar een spanningsveld is tussen leefbaarheid, verduurzaming, verstedelijking en economische ontwikkelingen.

5/5

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

verzenddatum

T.a.v. de heer L. Trouborst Rijnstraat 8 2515 XP DEN HAAG Per e–mail: schoneluchtakkoord@minienw.nl

Onderwerp Contactpersoon Doorkiesnummer

Bestuurlijk commitment pilot gebiedsgerichte aanpak voor hoogblootgestelde locaties Joost Stokman 06-21412140

Geachte heer Trouborst, Op 5 november 2021 hebben wij ambtelijk onze interesse kenbaar maken om als regio IJmond de IJmondgemeenten en Provincie Noord-Holland- deel te nemen aan de pilot ‘gebiedsgerichte aanpak hoog blootgestelde locaties’ van het Schone Lucht Akkoord (SLA). Specifiek voor het gebiedstype 2, waar industrie één van de grootste bronnen is. Middels deze brief willen wij ook ons bestuurlijk commitment aangeven voor de deelname aan deze pilot. Waarom de IJmond? De regio IJmond is een uniek gebied in Nederland waar het spanningsveld tussen leefbaarheid en economische ontwikkeling dagelijks wordt gevoeld. De IJmond is door haar ligging aan de monding van het Noordzeekanaal toegangspoort naar Amsterdam. Er zijn havens, industrie, stranden en natuurgebieden en verschillende woonkernen. Er zijn verschillende lokale bronnen van luchtverontreiniging, zoals de scheepvaart, de aanwezige (zware) industrie, mobiliteit en luchtvaart. Deze vragen elk om hun eigen fysieke- en milieuruimte in het gebied. Tegelijkertijd wonen, werken en recreëren dagelijks zo’n honderdvijftigduizend mensen in onze regio. Ook zijn er ontwikkelingen in relatie tot de energietransitie en de verstedelijking. Luchtkwaliteit in relatie tot gezondheid staat in de regio IJmond hoog op de agenda: bij bewoners, bedrijven en overheden.

Context regio IJmond Provincie Noord-Holland en IJmondgemeenten werken al enige tijd samen om de leefomgeving in de IJmond gezonder te maken. In het voorjaar van 2021 is ‘Onze visie op een gezondere leefomgeving in de IJmond’ vastgesteld. In deze visie spreken wij met elkaar het volgende af: • We maken ‘Gezonde leefomgeving’ een vast onderdeel van belangenafwegingen. • We bundelen de krachten door als één overheid te opereren, met name richting industrie en de omgeving. • We voeren programma’s en concrete maatregelen uit die bijdragen aan een gezondere leefomgeving. • We blijven inwoners actief informeren en betrekken. Deze gezamenlijke visie is niet het begin geweest. In het verleden zijn er acties geweest om de leefomgeving te verbeteren en deze inspanningen zijn verankerd in verschillende programmatische aanpakken. Recentelijk is dat gebeurd met het ondertekenen van het Schone Lucht Akkoord (SLA). Daarnaast lopen op dit moment ook het Programma Tata Steel 2020-

2050, het Programma Gezondheid & Luchtkwaliteit IJmond, het Programma Gezonde Leefomgeving van de provincie Noord–Holland, de Visie Noordzeekanaalgebied, de provinciale Omgevingsvisie en de Regionale Nota Gezondheidsbeleid . Wij hebben ook een appel gedaan op het Rijk om haar betrokkenheid bij de problematiek rond Tata Steel te vergroten en met ons te werken aan een gezondere leefomgeving in de IJmond. Wij zijn dan ook zeer content, dat het Rijk deze handschoen heeft opgepakt en recent de Tweede Kamer heeft geïnformeerd over haar voorgenomen extra inzet. Kortom, we werken samen als één overheid om de leefomgeving in de IJmond gezonder te maken. De aanwijzing voor een pilot in het kader van een gebiedsgerichte aanpak hoogblootgestelde gebieden zou hier kracht aan bij zetten. In onze aanvraag is aangegeven dat, in aanvulling op het bronnenonderzoek van de pilot, wij graag een voorstel doen om de volgende opties als onderzoeksvraag te betrekken bij de pilot: • Uitvoering van een dagboekonderzoek om te achterhalen of er een verband bestaat tussen de luchtkwaliteit in de IJmond en acute gezondheidsklachten, die omwonenden ervaren. • Onderzoek naar de samenstelling en cumulatieve effecten van luchtverontreinigende stoffen op de gezondheid in de IJmondregio.

Wij zien ernaar uit om als pilotlocatie te mogen fungeren in het kader van een gebiedsgerichte aanpak hoogblootgestelde gebieden onder het SLA. Wij denken dat dit ertoe zal bijdragen om beter grip en meer inzicht te krijgen op de gezondheidsbescherming in deze regio. Ons doel is om van de regio IJmond een gezondere leefomgeving te maken en tegelijkertijd de resultaten van de pilot ook relevant en toepasbaar te laten zijn voor andere regio’s in Nederland, waar een spanningsveld is tussen leefbaarheid, verduurzaming, verstedelijking en economische ontwikkelingen. Wij zien uit naar uw reactie.

Hoogachtend, Mede namens Gedeputeerde Staten van Noord-Holland De colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen,

1 bijlage Aanvraag IJmond pilot gebiedsgerichte aanpak voor hoogblootgestelde locaties