C8 Brief gemeente Beverwijk aan ministerie BZK inzake herijking gemeentefonds.pdf

gemeente

bevenvijk I

EAE z.-i!.riA

tilil ililil ililt tilil ililt ffi ]til ]ilI ]ilt lilil iltil |il llil

Ir4inisterie van Binnenlandse Zaken Wilhelmina van Pruisenweg 52 2595 AN 'S-GRAVENHAGE

xx xx -w

documentnummer utÍ -21 -7337 3 I Z-21 -7 4557

team Financiën & Control

Beveruvijk 26 oklobet 2021

uw kenmerlduw brief van

behandeld door

verzonden 02 novembet 2021

R. Roepers

onderwerp Herijking gemeentefonds

Geachte heer/mevrouw, Op 2 februari jl. heeft u een voorstel gedaan voor de nieuwe integrale herverdeling van het gemeentefonds. ln verband met de reacties en vragen die gemeenten en de Raad voor Openbaar Bestuur (ROB) stelden over het in februari gepubliceerde verdeelmodel, heeft u op 9 juli jl. een aangepast voorstel voor de nieuwe verdeling van het gemeentefonds naar de Tweede Kamer gezonden. De uitkomst van dit nieuwe voorstel heeft ons onaangenaam verrast. ln deze brief gaan wij daarop nader in. Alvorens dat te doen, laten wij daaraan nog een aantal algemene noties voorafgaan.

Algemene noties Voorspelbaarheid in de gemeentefinanciën is nodig als basis voor de lokale democratie en een krachtig lokaal bestuur. Zonder goede financiële verhoudingen tussen de verschillende overheden kunnen gemeenten geen gemeentelijke taken verrichten, de lokale democratie versterken of met vertrouwen Nederland besturen. Ook onze burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat wij als gemeenten onze taken, zoals de dienstverlening aan onze inwoners, bedrijven en instellingen, kwalitatief goed kunnen blijven uitvoeren. Om dat blijvend te garanderen, hebben gemeenten adequate financiële middelen nodig. Aan dit laatste schort al enige tijd het een en ander.

stationsplein 48 poslbus 450 1,940 al beverwijk www.beverwijk.nl inÍó@beverwijk.nl 0251 256256léx Az51 236444'

Met name de decentralisaties in het sociaal domein, waaronder de jeugdzorg en de Participatiewet, zijn al een tijd oorzaak van onenigheid tussen de bestuurslagen. Tot een arbitragezaak aan toe, bleek dit jaar nodig om tot geschilbeslechting tussen Iokale en centrale overheid te komen. Dat het decentraal bestuur over onvoldoende middelen beschikt, vinden niet alleen Iokale overheden zelf maar ook partijen als de VNG, de Raad voor het Openbaar Bestuur, de Raad van Europa en sinds kort kan ook de Tweede Kamer hieraan worden toegevoegd.

Gelet op het vorenstaande is het college van Beverwijk van meníng dat er op dit moment ontwikkelingen in een verkeerde volgorde plaatsvinden. Eerst moet op nationaal niveau de vulling van het Gemeentefonds zodanig op orde worden gebracht, dat sprake is van adequate middelen voor de bekostiging van gemeenten. Daarna kan een herijking worden verricht om tot een evenwichtiger verdeling van de fondsmiddelen te komen. ln de praktijk blijkt dat de vulling van het Gemeentefonds juist steeds verder achterop raakt. Op basis van de "trap op, trap af'systematiek mogen gemeenten verwachten dat groei van de rijksuitgaven ook wordt doorvertaald naar groei van het accres van de Algemene Uitkering. Als gevolg van de uitkomsten van de laatste Algemene en Politieke beschouwingen blijkt het tegenovergestelde. De omvang van de rijksbegroting neemt toe met circa € 2,5 mld., zonder dat het accres van de Algemene Uitkering daarvoor is aangepast. Voorstellen herijking Gemeentefond s Bij de publicatie van de herverdeeleffecten in het voorstel in februari jl. kwamen wij als 'voordeelgemeente' uit de herverdeling. Het normbedrag per inwoner zou met een bedrag van € 36 positief muteren. Na publicatie van het aangepaste verdeelvoorstel blijkt dat er qua íinanciële effecten voor onze gemeente een complete "aardverschuiving" heeft plaatsgevonden.

Het normbedrag van € 36 per inwoner muteert naar - € 61 per inwoner. Een verschil van € 97,-. Voor onze gemeente betekent dit een verlaging van de inkomsten uit de Algemene Uitkering met zo'n € 4,0 mln. (zie onderstaande tabel). Beverwijk aantal inwoners 41.176

*

stand feb 2021

stand iul 2021

stand auq

2021 verschil feb vs auq

mutatie Ínancieel mutatie Íinancieel mutatie flnancieel mutatie Ílnancieel per per effect ** per effect ** per effect "* effect inwoner* gemeente inwoner* gemeente inwoner* qemeente inwoner* gemeente

*

€36 €

1

.482

€-9

€

-371

€

-61

€ -2.512 €

-97

€ -3.994

afgerond op hele bedragen per inwoner

** bedragen x€ 1.000

N4et dit schrijven spreken wij onze zorg uit over een aantal aspecten uit dit

herverdeelproces. Deze richt zich op een drietal punten waardoor naar onze mening de uitkomsten van het voorstel voorbijgaan aan het geformuleerde doel. Het betreft: 1. De zorgvuldigheid van het proces, de daarin gemaakte afwegingen en de betrouwbaarheid van de gepresenteerde uitkomsten (hoe kan het dat in 5 maanden tijd de uitkomsten zo extreem anders komen te liggen?); 2. De nadere onderbouwing en daarmee de houdbaarheid en uniforme toepasbaarheid van keuzes die in het model zijn gemaakt. De taken van onze gemeente zijn niet gewi.izigd maar we krijgen er wel minder geld voor om die uit te voeren. Dat wij hierin worden gesteund, getuigt het advies dd. 19 oktober jl. van de ROB aan de lvlinister van BZK, waarin letterli.jk staat dat: "Het ontbreekt echter aan een degelijk onderbouwd inhoudelijk verhaal dat verklaart waarom bepaalde gemeenten volgens de modellen lagere of hogere kosten hebben en zodoende een lagere oí hogere uitkering moeten krijgen. Er is dus geen inhoudelijke basis waarop de uitkomsten vervolgens beoordeeld kunnen worden"; 3. Gelet op de vorige tlvee punten komt daarmee ook de rechtvaardigheid van de uitkomsten voor individuele gemeenten in het geding.

utT-21 -73373 / Z-21 -74557

Pagina 2

Het is voor onze gemeente al ondoenlijk om met een dusdanige korting van € 4,0 mln. nog "realistisch" te begroten. De onduidelijkheid over de ontwikkeling van de uitkering die wij van het Rijk kunnen ontvangen en de mate waarin wij voor extra taken door het Rijk zullen worden gecompenseerd voor nieuwe taken, maakt het opstellen van de begroting nog complexer dan het nu al is. Het gevolg hiervan zal een toename zUn van het aantal financiële risico's in de begroting. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Beverwík, de gemeentesecretaris, de bu

d

enen

drs. tvl. E. Smit

e(n): gee

utT-21 -73373 / Z-21 -74557

Pagina 3