C5 Brief DPG tbv gemeenteraden inzake vaccineren 26-1-2021.pdf

Aan de burgemeesters van Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Velsen en Zandvoort

onderwerp kenmerk

Voortgang vaccineren in de regio MK/vj/DIR Z 2021-000026 / D 2021-01-000885

datum

28 januari 2021

opsteller

A van de Velden

Geachte heer, mevrouw, Afgelopen weken hebben de ontwikkelingen rond de vaccinaties zich snel opgevolgd. Via deze brief informeer ik u over het landelijke vaccinatiebeleid en de regionale uitvoering in de Veiligheidsregio Kennemerland. Ik kan me voorstellen dat u de brief mede gebruikt om uw raad te informeren over deze ontwikkelingen. Vaccinatiestrategie Het kabinet bepaalt de vaccinatiestrategie. Daarbij laat het kabinet zich leiden door adviezen van de Gezondheidsraad en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het doel is om in een zo kort mogelijk tijdsbestek zo veel mogelijk mensen te beschermen tegen het virus, rekening houdend met de beschikbare vaccins. Het kabinet heeft gekozen voor een hoofdroute die begint bij het vaccineren van de groepen mensen die het meest kwetsbaar zijn en de zorgmedewerkers die voor hen zorgen (zorgverleners in acute zorg, langdurige zorg en huisartsen). Het doel van vaccineren is om zogenaamde groepsimmuniteit te realiseren. Dit wordt bereikt als een groot deel van de bevolking gevaccineerd is, of hersteld van de ziekte. Het vaccineren is een onderdeel van een groter geheel. In combinatie met andere interventies, zoals hygiënemaatregelen, testen en bron- en contactonderzoek, zal de verspreiding van het virus afnemen. Schematisch is dit samenspel en het effect op het reproductiegetal in de volgende grafiek weergegeven.

Verantwoordelijkheden rond vaccinaties Het gaat om een complexe opgave waarin verantwoordelijkheden verdeeld zijn over verschillende partners, die samen zorgen voor een zorgvuldige uitvoering. Het RIVM is verantwoordelijk voor: • coördinatie van de partijen betrokken bij de uitvoering van het vaccinatieproces • de opslag en distributie van vaccins • de landelijke database waarin wordt vastgelegd wie met welk vaccin is behandeld • het opstellen van richtlijnen en communicatie met professionals Werkgevers (van specifieke beroepsgroepen die worden gevaccineerd) zijn – met hun bedrijfsartsen en arbodiensten – verantwoordelijk voor: • de toeleiding van medewerkers naar de vaccinatie (motiveren, afspraken laten maken, gelegenheid geven om zich te laten vaccineren) • het beschikbaar stellen van mensen die de vaccinaties kunnen zetten GGD zorgt voor: • locaties waar vaccinatie van grotere groepen kan plaatsvinden, inrichting van de locaties en verrichten van de vaccinaties aldaar • faciliteert het maken van afspraken • het IT-systeem dat het zetten van de vaccins op de locaties registreert (wie met welk vaccin)

Het ministerie van VWS zorgt ervoor: • vaststellen van de vaccinatiestrategie, bepalen van de volgorde waarin doelgroepen worden gevaccineerd • afstemming van het testbeleid en andere maatregelen op de vaccinatiestrategie Komende weken wordt landelijk opgebouwd naar een vaccinatiecapaciteit bij GGD’en tot mogelijk 700.000 per week in juni. Afhankelijkheden De vaccinatiestrategie heeft te maken met diverse afhankelijkheden: • De geschiktheid van vaccins voor specifieke groepen • Het moment van beschikbaarheid van vaccins • De aantallen waarin ze worden geleverd • De specifieke kenmerken van vaccins, zoals leveringswijze, omvang e.d. die mede bepalend zijn voor de logistiek • Besluiten over voorraadbeheer en de interval tussen twee prikken • De mate van ‘spillage’ ofwel verloren gaan van vaccin in het werkproces Het beeld over wie wat te doen heeft in het vaccinatieproces verandert momenteel regelmatig. Door de voortdurende ‘beweging’ in de genoemde afhankelijkheden, is het continu schakelen. De planning wordt steeds aangepast, op een aantal aspecten zijn daarmee ook versnellingen gerealiseerd.

De verwachting is dat dit nog even zal voortduren, omdat gedeald moet worden met onzekerheden en schaarste van beschikbare vaccins, en omdat verschillende (beroeps)groepen landelijk verzoeken doen om vanuit het oogpunt van zorgcontinuïteit of openstellen van de samenleving met voorrang gevaccineerd te worden. De Rijksoverheid heeft een stroomschema gepubliceerd (d.d. 12 januari 2021) waarin staat wanneer, door wie en met welk vaccin verschillende groepen in Nederland gevaccineerd worden tegen het coronavirus. Dat schema is, onder invloed van verschillende ontwikkelingen, reeds wat gewijzigd en kan ook in de komende tijd nog wijzigen. Zo is nog niet meegenomen dat levering van het vaccin van AstraZeneca minder zal zijn dan waarop gerekend is. Uitgangspunten vaccinatieprogramma in de regio Kennemerland Voor uitvoering van de vaccinaties in de regio zijn zes uitgangpunten geformuleerd. Dit zijn: 1. Wij volgen de landelijke strategie van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport: wij volgen de (beleids-)keuzes, veranderende (medische) inzichten of wijzigingen in de vaccinatiestrategie van de Rijksoverheid; 2. We sturen uitsluitend bij op basis van wetenschappelijke en medische inzichten: wij laten ons uitsluitend leiden door de landelijke strategie en onderliggende wetenschappelijke en medische inzichten;

3. Wij doen geen concessies aan de veiligheid, op welke gebied dan ook: wij verkiezen kwaliteit boven snelheid. Bij het vaccineren staat de kwaliteit van het proces vaccineren (en onderliggende of aanpalende processen) bovenaan. Bij de te maken keuzes prevaleert het kwaliteitsaspect veiligheid, waar we slechts in hoge uitzondering gemotiveerd van afwijken; 4. Wij voorkomen zoveel mogelijk verspilling van vaccins: bij het inrichten en uitvoeren van de processen, zoals locaties, logistiek, herverdelen of voorbereiding van vaccins gaan we zorgvuldig te werk, optimaliseren we het mogelijke aantal vaccins en voorkomen we iedere verspilling. 5. Wij maken maximaal gebruik van bestaande locaties, zoals de XL-locatie op Schiphol of (gemeentelijke) locaties en houden oog voor de bereikbaarheid, maar verkiezen doelmatigheid en efficiëntie van het proces vaccineren boven een zo fijnmazig mogelijke verspreiding van locaties; 6. Wij dragen zorg voor registratie en rapportage van vaccinaties en doen dit conform vereisten uit de AVG. In januari is gestart met vaccineren op circa 25 centrale locaties in Nederland. Deze keuze heeft te maken met de beschikbaarheid van het BioNTech/Pfizer-vaccin, dat als eerste beschikbaar kwam. Dat type vaccin moet onder bepaalde omstandigheden bewaard, verpakt en vervoerd worden, waardoor het uitreiken op een beperkt aantal locaties het meest doelmatig is.

Uitvoering vaccinatieprogramma in regio Kennemerland Met bovenstaande uitgangspunten heeft GGD Kennemerland invulling aan haar opgave om zich in te zetten voor de voorbereiding, uitvoering en nazorg van de (medische) inzet bij het vaccineren tegen COVID-19. Voor een goede afstemming en coördinatie – van belang omdat meerdere partijen een taak en verantwoordelijkheid hebben met betrekking tot het vaccineren – zijn verpleegen verzorgingshuizen, huisartsen, gehandicaptenzorg en gemeenten aangehaakt. Vanaf volgende week sluit ook de GGZ aan. Er vindt goed en constructief overleg plaats. GGD Kennemerland is op 15 januari 2021 gestart met het vaccineren van zorgpersoneel van verpleeghuizen in de locatie op Schiphol. Zeven dagen per week worden vooralsnog 300 personen per dag gevaccineerd. De ervaring in Kennemerland is dat de vaccinatiebereidheid onder zorgpersoneel hoog is en dat nagenoeg iedereen op de afspraak verschijnt. Na de verpleeghuismedewerkers volgen de medewerkers uit de gehandicaptenzorg en thuiszorg. Bewoners van instellingen worden door de instelling gevaccineerd. De volgende groep zijn de thuiswonende ouderen boven de 60, waarbij wordt gewerkt van oud naar jong. Vaccinatie van deze groep is de verantwoordelijkheid van huisartsen. Landelijk is door de huisartsenorganisaties gevraagd om ondersteuning door de GGD.

Dit omdat de GGD op grotere locaties meer tempo kunnen maken dan de huisartsen zelf,

die soms al zeer overbelast zijn door de coronazorg. Doordat de GGD de ouderen inent die zich in staat achten een centrale locatie te bezoeken, kan de gehele doelgroep snel bereikt worden. De eerste mensen uit de groep 90+ zijn ingeënt. Daarmee is op dinsdag 26 januari gestart. In de regio wonen circa 4.500 personen ouder dan 90 jaar. Het is aan de huisartsen te bepalen of er medische redenen zijn om bij hen zelf de vaccinatie te zetten. Als er geen medisch beletsel is, dan legt de huisarts de betrokkene de vraag voor of deze gebruik wil maken van het aanbod om op de GGD-locatie gevaccineerd te worden of dat men zich onvoldoende mobiel acht. Dan vindt de vaccinatie door de huisarts plaats. Voor nu wordt geschat dat 50% mobiel genoeg is om, uiteraard vaak met behulp van het eigen netwerk, naar de GGD te komen. De GGD locatie is ingericht met extra voorzieningen voor ouderen, bijvoorbeeld parkeerplaatsen dichtbij de ingang en beschikbaarheid van rolstoelen. Aansluitend volgen de mobiele 85+ en vervolgens 80+, 70+, 60+ etc. Deze groep ontvangt een schriftelijke oproep om zich te laten vaccineren, waarin staat hoe men zich kan aanmelden en wat te doen als men onvoldoende mobiel is om naar de vaccinatielocatie te komen, dan wel als er medische belemmeringen zijn. Er is een speciale landelijk informatielijn geopend om (medische) vragen te beantwoorden.

Vaccinatielocaties Op dit moment is in Kennemerland dus gekozen voor één locatie, net als in andere regio’s, vanwege de eerdergenoemde kenmerken van het BioNTech/Pfizer vaccin. Wanneer andere vaccins ter beschikking komen, zullen GGD’en op meerdere locaties gaan vaccineren. Gezien de geografische spreiding en de gewenste omvang lijkt een drietal locaties in de regio Kennemerland het meest passend: • Bestaande locatie op Schiphol • Nieuwe locatie in de IJmond • Nieuwe locatie in of nabij Haarlem Inrichting van meer locaties betekent verdunning van schaarse mensen en middelen, met risico’s voor kwaliteit en veiligheid. En uiteraard zijn aan inrichting van meer locaties ook financiële consequenties verbonden. Wel zal goed gemonitord worden of de gekozen locatie van invloed is op de vaccinatiebereidheid in de verschillende delen van de regio. Mocht er een relatie blijken tussen de afstand van de locatie en die bereidheid, dan wordt er geschakeld. Intussen wil de keuze van de GGD voor enkele grotere locaties niet zeggen dat geen maatwerk kan worden verricht. De taken van de GGD zijn aanvullend op die van de huisartsen, het fijnmazige netwerk van huisartsen levert maatwerk voor de meer kwetsbare inwoners van de regio in alle leeftijdsgroepen.

De vaccinaties, die plaatsvinden bij de GGD-vaccinatielocaties, worden via GGDregistratiesysteem CoronIT geregistreerd. Het systeem werkt zowel voor aanmeldingen en afspraken als voor registratie van gegevens. De veiligheid van het systeem krijgt aanvullende aandacht na de problemen die zich onlangs hebben voorgedaan. De inspectie Gezondheid en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op het proces van vaccineren. Aandachtspunten zijn onder andere het intact houden van de ‘koude keten’, het proces van gereedmaken en de registratie. De eerste indruk van de IGJ is dat het vaccineren in Nederland in algemene zin goed verloopt. De GGD-vaccinatiestraten zijn goed toegerust met de juiste middelen en gekwalificeerd personeel staat klaar voor het begeleiden en vaccineren van grote groepen. GGD Kennemerland doet er alles aan snel in te spelen op het voortdurende aangepaste aanbod van (type) vaccins, de veranderde vraag en strategie, uitvoering en tempo van vaccineren. Verwacht mag worden dat er nog veel ontwikkelingen zullen volgen. Om iedereen zo goed als mogelijk geïnformeerd te houden zullen in de periode van half februari tot begin maart webinars worden georganiseerd over het onderwerp vaccineren, waarvoor u nog een uitnodiging zult ontvangen. Het coronadashboard van de Rijksoverheid wordt verder aangevuld met gegevens die inzicht bieden in het verloop van het vaccinatieprogramma.

Daarnaast zal ook via de gebruikelijke kanalen informatie worden gedeeld. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Directeur Publieke Gezondheid Bert van de Velden.