C3 Brief van natuurorganisaties over de RES 1.0 NHN en NHZ.pdf

Datum: 5 mei 2021 Betreft: Brief van Natuurorganisaties over de RES 1.0 van Noord-Holland Noord en Noord-Holland Zuid

Geacht Raadslid, De natuurorganisaties in de provincie Noord-Holland zijn over het algemeen positief over de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0. We constateren dat in de RES 1.0 een ambitieuze doelstelling voor het opwekken van duurzame energie op land is opgenomen en (in vergelijking met de concept RES 1.0) meer rekening wordt gehouden met natuur en landschap in Noord-Holland. Tegelijk zijn er nog een aantal zoekgebieden in natuurgebieden en waardevolle landschappen overgebleven. Het gaat om het volgende zoekgebied op de RES kaart van Noord-Holland Noord: zonne-atollen op het IJsselmeer (regio Kop van Noord-Holland nr. 6). Op de RES kaart van NoordHolland Zuid gaat het om de volgende zoekgebieden: Windmolens bij de Nes (regio ZaanstreekWaterland nr. 2) en Windmolens in het IJmeer (regio Amsterdam nr. 4c). Wij vragen u als raad niet akkoord te gaan met deze zoekgebieden uit de RES 1.0 en hiervoor andere meer geschikte plekken aan te wijzen (zie hiervoor de Visiekaart Zon en Wind van natuur- en milieuorganisaties). Verder roepen we op om de participatie en lokaal eigendom ook na het vaststellen van de RES 1.0 op lokaal niveau verder vorm te geven, zodat draagvlak voor duurzame energieprojecten kan worden gestimuleerd.

In deze brief willen wij, de Milieufederatie Noord-Holland, Natuurmonumenten, Stichting Landschap Noord-Holland, Stichting Goois Natuurreservaat en Vogelbescherming Nederland, onze algemene boodschap omtrent de RES 1.0 weergeven en vragen we u deze boodschap in te brengen in de komende raadsvergadering over de RES.

Energietransitie is noodzakelijk Om de opwarming van de aarde te beperken tot anderhalve graad en om het doel van 49% minder CO2-uitstoot in 2030 te halen, is vanaf nu maximale energiebesparing en opschaling van duurzame energie nodig. Wind op zee wordt al maximaal opgeschaald. Bovendien kan bij volledige benutting de Noordzee voorzien in 40-60 procent van de totale energiebehoefte van Nederland. Zon en wind op land zijn dus nodig om fossiele energie uit te bannen. Het invullen van de doelstelling voor hernieuwbare energie op land is absoluut noodzakelijk om aan de klimaatverplichtingen te voldoen.

Verhoog de ambitie Naast de zoekgebieden die in de RES 1.0 zijn aangegeven, zien we nog mogelijkheden om zon en wind opstellingen te plaatsen in Noord-Holland. De natuurorganisaties hebben een kaart ontwikkeld waarop is aangegeven waar deze ruimte zich bevindt buiten natuurgebieden om (zie Visiekaart).

Voorbeelden hiervan zijn de Schermer, de Purmer, en het gebied tussen Alkmaar en Schagen. We roepen op om meer onderzoek te doen naar de mogelijkheden voor zon en wind in deze gebieden, gezamenlijk met lokale stakeholders. Ook in de gebieden waar vanwege bodemdaling, recreatie of landschapsherstel al een opgave ligt, zijn er kansen voor een integrale ontwikkeling waar duurzame energie deel van uitmaakt. Daarnaast vragen we meer aandacht voor zon op daken. Dit wordt vaak aangeduid als ‘laaghangend fruit'. Echter, er zijn nog veel knelpunten die de ontwikkeling van zon op daken belemmeren, met name bij bedrijven. De Rijksoverheid is aan zet om knelpunten op het gebied van wet en regelgeving zo snel mogelijk op te lossen. Gemeenten zouden, naar voorbeeld van onder andere de gemeenten Den Helder, Hollandse Kroon, Schagen en Texel, zon op daken verder kunnen stimuleren door de opgave gebiedsgericht en integraal op te pakken.

Geen zon en wind in natuurgebieden (Natura-2000 en NNN) Het plaatsen van wind en zon in natuurgebieden zoals het IJsselmeer, Markermeer en IJmeer heeft grote gevolgen voor de water- en trekvogels. Windmolens veroorzaken slachtoffers en vormen een barrière voor trekvogels. Open water is essentieel als rust-, broed- en foerageergebied; watervogels zijn bang voor obstakels. Dus ook voor zonnepanelen. Daarom zijn wij tegen deze plannen. Andere voorbeelden van onwenselijke zoekgebieden voor wind in waardevolle landschappen zijn de dijk naar Marken en in het weidevogelgebied bij Ouderkerk aan de Amstel. Ook hier zijn wij op tegen, want het kan niet zo zijn dat we de klimaatcrisis oplossen en tegelijk de biodiversiteitscrisis verergeren.

Nieuwe projecten moeten natuurwaarden versterken Nieuwe energieprojecten moeten de kwaliteit van het landschap versterken en de biodiversiteit verbeteren. Deze voorwaarden dienen gemeenten op te nemen in hun beleid en hun vergunningsvoorwaarden omtrent duurzame energieprojecten. Door projecten landschappelijk in te passen en natuurinclusief te ontwerpen is het mogelijk om het opwekken van energie en het versterken van de natuur te combineren. Een mooi voorbeeld is het concept Energietuinen. De natuur-en milieuorganisaties en brancheorganisatie Holland Solar hebben een gedragscode opgesteld waardoor zonneparken een positieve bijdrage kunnen leveren aan de biodiversiteit. Door bijvoorbeeld genoeg ruimte over te houden rond de panelen, kan licht en water nog de bodem bereiken. Hierdoor blijft het bodemleven intact. Wij vragen u de voorwaarden uit deze gedragscode in uw gemeentelijk beleid op te nemen. Hierdoor wordt voorkomen dat zonneparken worden ontwikkeld zonder rekening te houden met bewoners, landschap, bodem en biodiversiteit.

Tot slot De energietransitie staat pas aan het begin. Met de huidige ambitie voorzien we in slechts 10,2% procent van de totale energiebehoefte in Noord-Holland. Dat betekent dat er ook na de RES 1.0 nog volop ruimte en draagvlak nodig is voor nieuwe initiatieven voor zon en wind op land. Nu maximaal inzetten op participatie, lokaal eigendom en het ontzien van waardevolle landschappen en natuurgebieden is noodzakelijk om de energietransitie te laten slagen. We willen u daarom vragen om landschappelijke inpassing, versterking van natuurwaarden en minimaal 50% lokaal eigendom door gemeenten te borgen door het opnemen van beleidsregels in

uw ruimtelijk beleid. Om u een handje te helpen voegen we drie moties bij, die u kunt gebruiken om de zoekgebieden aan te passen en lokaal eigendom en nieuwe zoekgebieden te stimuleren. Neem voor meer informatie contact op met: Minella Haazelager van de Milieufederatie Noord-Holland: 06-40559298 of minella@mnh.nl Martijn de Jong van Natuurmonumenten: 06-52323874 of m.dejong@natuurmonumenten.nl Met vriendelijke groet,

Sijas Akkerman, Natuur en Milieufederatie Noord-Holland Willem Hellevoort, Natuurmonumenten Ernest Briët, Stichting Landschap Noord Holland Karen Kos, Stichting Goois Natuurreservaat Fred Wouters, Vogelbescherming Nederland

Motie Gemeenteraad Onderwerp: De gemeenteraad van NAAM GEMEENTE, in vergadering bijeen d.d. DATUM, gehoord de beraadslagingen, constaterende dat 1. Er in Noord-Holland een aanzienlijk aantal zonne- en windparken gerealiseerd gaan worden met de nodige effecten op de lokale omgeving; 2. Het belangrijk is de baten van duurzame opwek projecten zoveel mogelijk ten goede te laten komen aan omwonenden en de lokale gemeenschap. 3. In het Klimaatakkoord is vastgelegd dat er wordt gestreefd naar 50% eigendom van de lokale omgeving. De energieregio’s in Noord-Holland noord en zuid zelfs gaan voor minimaal 50% lokaal eigendom. overwegende dat 1. Lokaal eigendom bijdraagt om draagvlak voor projecten te vergroten; 2. Hiervoor verschillende manieren van financiële participatie mogelijk zijn; 3. Minimaal 50% Lokaal eigendom het uitgangspunt moet zijn. roept het college op om 1. Minimaal 50% Lokaal eigendom vast te leggen in het gemeentelijke beleid en wanneer mogelijk ook in de vergunningsvoorwaarden. en gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door de volgende fracties/raadsleden:

Motie Gemeenteraad Onderwerp: De gemeenteraad van NAAM GEMEENTE, in vergadering bijeen d.d. DATUM, gehoord de beraadslagingen, constaterende dat 1. Er in de RES 1.0 meerdere zoekgebieden voor zon en wind zijn opgenomen in Natura2000 gebieden; 2. Het gaat om de volgende zoekgebieden: In de RES Noord-Holland noord: zonne-atollen op het IJsselmeer (regio Kop van Noord-Holland nr. 6) en in de RES Noord-Holland zuid: Windmolens bij de Nes (regio Zaanstreek-Waterland nr. 2) en Windmolens in het IJmeer (regio Amsterdam nr. 4c); 3. Deze gebieden van belangrijke waarde zijn voor water- en trekvogels. 4. Verstoring van cruciale rust-, broed-, en foerageergebieden door obstakels als windmolens en zonne-atollen daarom vermeden moet worden. overwegende dat 1. We de uitgangspunten uit de RES Noord-Holland noord en Noord-Holland zuid onderschrijven; 2. Natuurorganisaties, het Noord-Hollande bedrijfsleven en de energiecoöperaties andere potentiële zoekgebieden in Noord-Holland zien, buiten natuurgebieden; 3. We de klimaatcrisis niet moeten oplossen door de biodiversiteitscrisis te verergeren; roept het college op om De zoekgebieden in Natura-2000 gebieden uit de RES 1.0 te verwijderen en hiervoor andere meer geschikte locaties aan te wijzen. en gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door de volgende fracties/raadsleden:

Motie Gemeenteraad Onderwerp: De gemeenteraad van NAAM GEMEENTE, in vergadering bijeen d.d. DATUM, gehoord de beraadslagingen, constaterende dat 1. Zon en wind op land in Noord-Holland noodzakelijk is om fossiele energie in Nederland uit te bannen; 2. Er met de huidige ambitie van de RES-en Noord-Holland ongeveer 10 procent van de totale energiebehoefte in Noord-Holland duurzaam wordt opgewekt; 3. Het belangrijk is de doelstelling van 49% minder CO2 uitstoot in 2030 en 95% in 2050 te behalen; 4. In de RES het principe staat genoemd dat er ruimte moet blijven voor nieuwe initiatieven voor zon en wind op land overwegende dat 1. Natuurorganisaties, het Noord-Hollande bedrijfsleven en de energiecoöperaties nog extra potentiële zoekgebieden in Noord-Holland zien, buiten natuurgebieden; 2. Er bottum-up initiatieven zijn die nu buiten de zoekgebieden vallen; 3. Na de RES 1.0 ook een RES 2.0 opgesteld wordt en het afvallen en toevoegen van zoekgebieden een dynamisch proces blijft 4. Goede participatieve en bottum-up initiatieven buiten de zoekgebieden om ondersteund moeten kunnen worden; roept het college op om 1.

Er voor te zorgen dat initiatiefnemers voor nieuwe zoekgebieden/projectlocaties (buiten de zoekgebieden opgenomen in de RES 1.0) niet worden uitgesloten wanneer men voldoet aan de wettelijke eisen (milieu/natuur) en heeft gezorgd voor lokaal eigendom en landschappelijke inpassing; 2. De gemeente actief te laten zoeken naar nieuwe zoekgebieden voor duurzame opwek.

en gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door de volgende fracties/raadsleden: