C14 Handreiking gemeenteraadsverkiezingen 2022 Gemeente Velsen.pdf

Gülsüm Sahin-Kaymak

Van: Verzonden: Aan: Onderwerp:

Griffie Velsen maandag 28 juni 2021 13:27 Docinfo@velsen.nl Handreiking gemeenteraadsverkiezingen 2022 Gemeente Velsen

Categorieën:

MP

Van: Elske van Schaardenburgh Verzonden: vrijdag 25 juni 2021 14:46 Aan: Griffie Velsen CC: Ingrid Klunder Onderwerp: Handreiking gemeenteraadsverkiezingen 2022 Gemeente Velsen Beste griffie van de gemeente Velsen, Vriendelijk verzoek om deze mail inclusief de bijlage met de handreiking voor de gemeentelijke verkiezingen 2022 door te sturen naar alle politieke partijen/fracties van de gemeente Velsen. Mocht dat niet mogelijk zijn dan verneem ik dat graag. 1

Beste politieke partij in de gemeente Velsen, Op 16 maart 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. U bent waarschijnlijk al volop bezig met het schrijven van uw verkiezingsprogramma. Stichting Lezen en Schrijven zet zich in om laaggeletterdheid in Nederland te voorkomen en verminderen. In de gemeente Velsen is circa 10% van de inwoners tussen de 16 en 65 jaar laaggeletterd. Laaggeletterden hebben moeite om mee te kunnen doen op de arbeidsmarkt en in de samenleving. We kunnen dit veranderen door laaggeletterdheid samen aan te pakken. Om ervoor te zorgen dat laaggeletterdheid de komende jaren wordt aangepakt is het belangrijk dat dit thema wordt opgenomen in uw verkiezingsprogramma. Om u te ondersteunen bij het schrijven van uw verkiezingsprogramma vindt u in de bijlage: • • •

Meer informatie over laaggeletterdheid. Informatie over de huidige stand van zaken van laaggeletterdheid in uw gemeente en de rest van Nederland. Concrete doelen en voorstellen om laaggeletterdheid in uw gemeente aan te pakken.

Wij vragen u deze informatie te gebruiken in uw verkiezingsprogramma. Daarnaast willen we u vragen uw verkiezingsprogramma in toegankelijke en eenvoudige taal te schrijven. Zo is uw communicatie ook voor laaggeletterden 2

te begrijpen. Voor meer informatie hierover verwijzen we u naar het Factsheet Eenvoudige Taal. Wilt u meer informatie ontvangen of heeft u vragen? Neem dan contact met Ingrid Klunder (CC) of mij op.

Met vriendelijke groet, Elske van Schaardenburgh Adviseur 06 15 40 67 16 elskevanschaardenburgh@lezenenschrijven.nl www.lezenenschrijven.nl Stichting Lezen en Schrijven Bezuidenhoutseweg 60 2594 AW Den Haag

3

Corona in begrijpelijke taal >

4

Datum: juni 2021

Onderwerp: Handreiking aanpak laaggeletterdheid voor verkiezingsprogramma's Gemeenteraadsverkiezingen 2022 Samen kunnen we laaggeletterdheid in uw gemeente voorkomen en verminderen. In deze handreiking vindt u: - Laaggeletterdheid in Nederland1 - Stand van zaken van de aanpak van laaggeletterdheid in uw gemeente - Concrete doelen en voorstellen om laaggeletterdheid in uw gemeente op een effectieve en duurzame manier aan te pakken. 2,5 miljoen mensen laaggeletterd In Nederland zijn ruim 2,5 miljoen mensen laaggeletterd. Zij hebben moeite met basisvaardigheden zoals lezen, schrijven of rekenen. Hierdoor is meedoen in de maatschappij moeilijk voor hen. Denk aan solliciteren, reizen, apps gebruiken of toeslagen aanvragen. Doordat mensen moeite hebben met lezen, schrijven of rekenen, hebben zij vaak ook moeite met het gebruik van een computer of een smartphone. Kloof overbruggen Er is een kloof ontstaan tussen mensen die goed kunnen lezen en schrijven en mensen die daar moeite mee hebben. Door de coronapandemie is deze kloof verder vergroot. De hardste klappen vielen namelijk bij de kwetsbare groepen in de samenleving, waaronder laaggeletterden. Om een stabiele, sterke samenleving te kunnen realiseren, is het belangrijk dat iedereen mee kan doen. We moeten de kloof dus overbruggen. Dat doen we door ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk mensen de basisvaardigheden beheersen.

Investeren loont Investeren in de aanpak van laaggeletterdheid levert het volgende op: • Inwoners voelen zich volwaardig lid van de samenleving en doen actief mee.2 • Inwoners zijn gezonder (dat betekent besparing op de gezondheidszorg).3 • Inwoners hebben meer kansen op de arbeidsmarkt.4 • Betere aanpak van schuldenproblematiek.5 • Beter onderwijs. Zie meer informatie op de website van Stichting Lezen en Schrijven: https://www.lezenenschrijven.nl/informatie-over-laaggeletterdheid-nederland Voor meer informatie over hoe de het aanpakken van laaggeletterdheid bijdraagt aan de zelfredzaamheid zie: https://www.lezenenschrijven.nl/wat-doen-wij/oplossing-voor-je-vraagstuk/factsheet-taal-maaktzelfredzaam Voor meer informatie over de relatie tussen laaggeletterdheid en gezondheid zie: https://www.lezenenschrijven.nl/wat-doen-wij/oplossing-voor-je-vraagstuk/factsheet-taal-maakt-gezonder Voor meer informatie over hoe het aanpakken van laaggeletterdheid een positief effect heeft op de arbeidsmarkt: https://www.lezenenschrijven.nl/wat-doen-wij/oplossing-voor-je-vraagstuk/factsheetlaaggeletterdheid-en-werk Voor meer informatie over de relatie tussen schulden en laaggeletterdheid zie: https://www.lezenenschrijven.nl/wat-doen-wij/oplossing-voor-je-vraagstuk/factsheet-laaggeletterdheid-engeld

Uit de evaluatie van het programma Taal voor het Leven (2018-2020) blijkt dat - met de juiste aanpak - 74% van de laaggeletterden binnen zes maanden taalvaardiger en zelfredzamer is. Een recent PWC-rapport schat de maatschappelijke kosten van laaggeletterdheid op 1,13 miljard euro per jaar.6 Een groot deel van deze kosten kunnen worden voorkomen en worden geïnvesteerd in de aanpak van laaggeletterdheid. De aanpak van laaggeletterdheid in uw gemeente In de gemeente Velsen is circa 10% van de inwoners tussen de 16 en 65 jaar laaggeletterd. Zij hebben moeite om mee te kunnen doen op de arbeidsmarkt en in de samenleving. We kunnen dit veranderen door laaggeletterdheid samen aan te pakken. Wat kunt u doen? Sinds 2020 is de gemeente verantwoordelijk voor de aanpak van laaggeletterdheid. Om deze aanpak vorm te geven is er in uw arbeidsmarktregio een regioplan opgesteld waarin verschillende partners uit het taalnetwerk een rol spelen.

In dit regioplan zijn de volgende doelen opgenomen: - Groter bereik van de doelgroep met extra aandacht voor NT1-ers (mensen met Nederlands als 1e taal) ▫ jongvolwassenen zonder beroeps of startkwalificatie, ▫ ouders van kinderen tot en met de basisschoolleeftijd, ▫ inwoners met een uitkering of een zwakke positie op de arbeidsmarkt - Duurzame aanpak verminderen en voorkomen van laaggeletterdheid - Een kwaliteitsimpuls en adequate monitoring - Een herijking van aanbod op basis van ervaringen van deelnemers - Integrale aanpak: meer verbinding met sociaal domein Voor de regionale netwerken in de Arbeidsmarktregio kunt u kijken op: https://netwerkbasisvaardigheden.nl/ of https://taalhuisijmond.nl/ Om ervoor te zorgen dat deze doelstellingen in de jaren 2022-2026 daadwerkelijk in uw gemeente worden gehaald, vragen we u deze doelen op te nemen in uw verkiezingsprogramma. Als deze doelen niet expliciet worden genoemd in het volgende coalitieakkoord, zijn we bang dat de ambitie verslapt en de doelen niet gehaald worden. Terwijl het juist zo belangrijk is dat de aanpak van laaggeletterdheid structureel aan te pakken. Om bovenstaande doelstellingen te bereiken geven we u graag de volgende doelen en voorstellen mee voor uw verkiezingsprogramma: 1.

Geef de aanpak van laaggeletterdheid bestuurlijke aandacht Een effectieve en duurzame aanpak van laaggeletterdheid begint bij veel bestuurlijke aandacht PWC, ‘Maatschappelijke Kosten Laaggeletterdheid (2018)

voor het onderwerp. Daarom is het belangrijk dat in een volgend college een wethouder expliciet de aanpak van laaggeletterdheid in zijn of haar portefeuille heeft. Ook moet er voldoende ambtelijke capaciteit worden vrijgemaakt voor een succesvolle aanpak van laaggeletterdheid. 2. Zorg dat de aanpak van laaggeletterdheid een prominente rol krijgt in de integrale gemeenteaanpak Laaggeletterdheid is geen op zichzelf staande uitdaging. Mensen die moeite hebben met basisvaardigheden hebben meer kans op financiële problemen (schulden). Ze zijn minder betrokken bij de maatschappij (doordat zij bijvoorbeeld minder digitale vaardigheden hebben). Ze hebben meer kans op werkloosheid en een grotere kans op een ongezonde leefstijl. Om ervoor te zorgen dat laaggeletterdheid in al deze domeinen wordt herkend en aangepakt is integraal werken binnen de gemeente van groot belang. 3. Creëer een goede (non-)formele educatieve infrastructuur in uw gemeente Door een goede (non-)formele educatieve infrastructuur kunnen laaggeletterden op een laagdrempelige manier werken aan hun basisvaardigheden. Juist voor het vinden en bereid vinden van deze kwetsbare groep om weer te gaan leren is het essentieel dat zij scholing krijgen die bij hen past.

Hiervoor is het van belang dat de organisaties die een centrale rol in uw gemeente hebben – zoals het NOVA, UWV’s, taalhuizen en met name bibliotheken – verder worden verstevigd en nauw samenwerken. Zo kunnen mensen die moeite hebben met basisvaardigheden snel aan de slag met een passend educatieaanbod. Ook zijn getrainde vrijwilligers in de begeleiding van laaggeletterden cruciaal. Daarom is het belangrijk om hen goed te faciliteren. 4. Zorg voor structureel screenen en doorverwijzen van laaggeletterden Het structureel herkennen en doorverwijzen van laaggeletterden draagt bij aan de aanpak van laaggeletterdheid in uw gemeente. Dat komt omdat voor laaggeletterden de drempel om hulp te vragen vaak erg hoog is. Om hen daarbij te helpen, is het belangrijk dat mensen die een aanvraag doen bij de balies van uw gemeente, het UWV, de Leerwerkloketten en andere organisaties, worden gescreend op laaggeletterdheid. Deze organisaties komen namelijk veel in contact met kwetsbare doelgroepen, waaronder laaggeletterden. Als iemand (mogelijk) laaggeletterd is, kan hij of zij worden doorverwezen naar hulp bij scholing van de basisvaardigheden. Om dit te bereiken moeten ambtenaren worden getraind op het gebruik van screeningsmethodes. Ook moeten ze bekend zijn met het aanbod van cursussen op het gebied van basisvaardigheden. 5.

Maak uw gemeente voor iedereen toegankelijk Binnen een gemeente die voor iedereen toegankelijk is, ervaren laaggeletterden geen drempels wanneer zij gebruik maken van gemeentelijke dienstverlening. U maakt uw gemeente toegankelijk door: Beleid op te stellen voor toegankelijke dienstverlening voor iedereen Altijd eenvoudige taal (niveau B1) te gebruiken in de communicatie (zoals in bewonersbrieven, digitale formulieren en op gemeentelijke websites) Kunt u hier hulp bij gebruiken? Stel dan een panel van Taalambassadeurs samen (dit kan via Stichting Lezen en Schrijven en Stichting ABC) om uw gemeente jaarlijks te laten adviseren.7 Uw

Voor meer informatie zie: https://www.lezenenschrijven.nl/sites/default/files/202008/Factsheet%20Eenvoudige%20taal%20voor%20laaggeletterden.pdf

gemeente kan zich ook aansluiten bij het landelijke initiatief ‘Direct Duidelijk Brigade’ om zo te werken aan de toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening. 6. Geef kinderen een goede start Kinderen die opgroeien in een laagtaalvaardige omgeving hebben een grotere kans om laaggeletterd te worden.8 Daarom is het van belang dat er aandacht wordt besteed aan beter taal- en rekenonderwijs in uw gemeente. Ook is het belangrijk dat er wordt gewerkt aan basisvaardigheden in de thuissituatie. Daarom is het van belang dat er vanuit de gemeente extra ondersteuning komt voor ouder en kind bij VVE en de basisschool. Hierover kunnen afspraken worden gemaakt in de Lokale Educatieve Agenda. Daarnaast moet de aanpak van laaggeletterdheid een prominente rol krijgen binnen de aanpak van kansengelijkheid in uw gemeente. Daarom is het belangrijk voor uw gemeente om ook deel te nemen aan het landelijke initiatief Gelijke Kansen Alliantie. 7. Stimuleer werkgevers om op de werkvloer te werken aan de aanpak van laaggeletterdheid Door werkgevers te stimuleren om op de werkvloer te werken aan de aanpak van laaggeletterdheid, maken werkgevers en gemeenten samen een Leven Lang Ontwikkelen voor iedereen mogelijk. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van bestaande en nieuwe structuren, zoals de werkgeversservicepunten, Leerwerkloketten en de Regionale Mobiliteitsteams.

De gemeente geeft als werkgever het goede voorbeeld door de eigen werknemers te screenen op laaggeletterdheid en indien nodig taalscholing te laten volgen. Zo werken arbeidsmarkttoeleiding en de aanpak van laaggeletterdheid hand in hand. 8. Geef de aanpak van laaggeletterdheid een prominente rol in het maken van beleid Zorg dat alle gemeentelijke subsidieverordeningen en opdrachtverleningen worden voorzien van een paragraaf over hoe de desbetreffende organisatie zich gaat inzetten tegen laaggeletterdheid. Zo wordt de aanpak van laaggeletterdheid een gezamenlijk doel. Voeg daarnaast – naast bijvoorbeeld een duurzaamheidsparagraaf – ook een laaggeletterdheidsparagraaf toe aan elk raadsvoorstel. Zo wordt er in nieuwe voorstellen rekening gehouden met de aanpak van laaggeletterdheid. Hartelijk dank voor uw medewerking. Samen zorgen we ervoor dat iedereen kan meedoen aan onze samenleving. Met vriendelijke groet, Ingrid Klunder en Elske van Schaardenburgh Adviseurs Stichting Lezen en Schrijven

Een op de vier vijftienjarigen heeft een leesachterstand waardoor hij een grote kans heeft om later laaggeletterd te worden8 / Cox, T. (2000). Combating educational disadvantage: meeting the needs of vulnerable children. London/New York: Falmer Press.