C1 FNV Metaal Tata Steel plan Groen Staal.PDF

Page 1 From: Date: To: Subject: Attachments:

"Griffie Velsen" <griffie@velsen.nl> 25 May 2021 07:57:18 +0200 "Docinfo@velsen.nl" <PDocinfo@Velsen.nl> FNV Metaal Tata Steel plan Groen Staal FNV METAAL VISIE TATA 21x21_LR.pdf

Van: Roel Berghuis Verzonden: zondag 23 mei 2021 08:52 Aan: Griffie Velsen Onderwerp: FNV Metaal Tata Steel plan Groen Staal Aan Raadsgriffie gemeente Velsen, Hierbij informatie over het FNV Metaal Tata Steel plan Groen Staal. Wij willen u verzoeken dit te sturen aan de gemeenteraad en het op haar agenda te plaatsen en de raad te vragen dit plan te ondersteunen. Mocht u een toelichting willen hebben, dan kunt u ons benaderen. Roel Berghuis, Vakbondsbestuurder FNV Metaal Tata Steel https://www.fnv.nl/nieuwsbericht/sectornieuws/metaal/2021/05/tata-steel-kan-veel-sneller-co2uitstoot-en-omgevi

FNV: Tata Steel kan veel sneller CO2-uitstoot en omgevingsoverlast verminderen FNV presenteert vandaag een plan waaruit blijkt dat Tata Steel IJmuiden veel sneller de CO2-uitstoot en de omgevingsoverlast kan verminderen. Het huidige productieproces op kolen en grijze stroom kan binnen vijf jaar voor een groot deel worden vervangen door een productieproces op groene stroom, aardgas en later ook waterstof. Dat zorgt voor fors minder uitstoot van CO2 en fijnstof. Roel Berghuis, bestuurder FNV Metaal: ‘Ons plan laat zien dat vergroenen samen kan gaan met behoud van werkgelegenheid. Voorwaarde is wel dat de overheid de regels voor subsidies voor CO2-vermindering aanpast.’ In de huidige plannen van Tata Steel om te vergroenen wordt gebruik gemaakt van het opslaan van de uitgestoten CO2 in de bodem van de Noordzee. ‘Maar daarmee pak je de oorzaak van het probleem niet aan en dat zal uiteindelijk toch moeten. Ons plan laat zien dat er een alternatief is voor het opslaan van CO2. Sterker nog CO2 opslaan kost juist extra tijd en geld’, aldus Berghuis. Omgeving Ook wijst FNV in haar plan op de voordelen voor de omgeving. Door de nieuwe techniek zijn geen kolen meer nodig en daardoor verminderd de uitstoot van fijnstof drastisch. Berghuis: ‘Als je CO2 onder de grond stopt, dan blijft de omgeving last houden van die uitstoot. Met ons plan is die overlast binnen vijf

Page 2 jaar voor het overgrote deel verleden tijd.’ FNV pleit voor een snelle, onafhankelijke haalbaarheidsstudie naar de vergroeningsplannen. Structurele CO2-vermindering Voor de bouw van de nieuwe installaties schat FNV de kosten rond de 1,4 miljard euro. Omdat Tata Steel IJmuiden in de verkoop staat, gaat de vakbond er vanuit dat het moederbedrijf die investering niet zal willen maken. ‘En daarom is de steun van de overheid hard nodig. De subsidie die nu naar CO2-opslag gaat, moet wat ons betreft ook kunnen worden in gezet in echte, structurele CO2-vermindering zoals wij die in ons plan benoemen. Zeker als die ook het leefklimaat in de IJmond ten goede komt’, aldus Berghuis. 30.000 banen De staalindustrie in IJmuiden en omgeving is goed voor 9.000 directe banen en zo’n 30.000 indirecte banen bij toeleveranciers. Een petitie voor het behoud van het bedrijf werd eerder al door ruim 16.000 mensen ondertekend. Met vriendelijke groet, Roel Berghuis VAKBONDSBESTUURDER FNV TATA STEEL T: 06 22788521 E: roel.berghuis@fnv.nl Regio Amsterdam Bezoekadres: Derkinderenstraat 2-8 1062 DB Amsterdam Postadres: Postbus 9239 1006 AE Amsterdam https://twitter.com/roel_berghuis https://www.facebook.com/roel.berghuis https://www.fnv.nl/cao-sector/metaal/cao-tata-steel

GROEN STAAL Een plan goed voor het klimaat, een schonere IJmond en werkgelegenheid

1. AANLEIDING De IJmond en de staalindustrie zijn onlosmakelijk met

vergroenen om een toekomst op deze locatie te heb-

elkaar verbonden. Al meer dan 100 jaar voorzien de

ben. Duidelijk is ook dat de huidige eigenaar – die het

staalfabrieken in deze regio duizenden werknemers en

bedrijf in de verkoop heeft gezet – de daarvoor beno-

toeleveranciers van werk en inkomen. Daarnaast heeft

digde investeringen niet zal willen doen.

de aanwezigheid van de hoogovens altijd gezorgd voor een grote sociale samenhang en een impuls voor de

Daarom komt het bestuur van FNV Tata Steel met een

welvaart en het voorzieningenniveau in de regio.

plan dat een brede discussie over schoner werken door vernieuwing en verduurzaming moet starten. Doel

Anno 2021 ligt het huidige staalbedrijf onder vuur.

daarbij is te zorgen dat er een goede keuze gemaakt

Verouderde installaties en de gehanteerde productie-

wordt, waarmee de toekomst van het bedrijf - inclusief

processen doen een aanslag op het milieu en de leef-

de werkgelegenheid van de circa 9.000 medewerkers

baarheid in de directe omgeving van het bedrijf. Door

en 30.000 werknemers bij toeleveranciers - is verze-

het klimaatakkoord zal het staalbedrijf in relatief korte

kerd. Wat de FNV betreft zal de discussie moeten uit-

tijd een aantal grote technologische veranderingen

monden in een keuze die zowel goed is voor het kli-

moeten doorvoeren.

maat en de omgeving als voor de werkgelegenheid.

Omwonenden ervaren in toenemende mate overlast

Het kan zijn dat daarvoor ingrijpende keuzes gemaakt

van het productieproces, in de vorm van uitstoot van

moeten worden. Het zijn keuzes voor een sociale,

stoffen en geuren. Gezondheidsonderzoek door het

groene, schonere en duurzamere toekomst van de

RIVM toont geen positief beeld, al is vooralsnog niet

staalindustrie in IJmond. Dat vraagt om investeringen

duidelijk of er een direct verband is met het de uitstoot

die het bedrijf niet volledig zelf zal kunnen dragen.

die wordt veroorzaakt door de manier van produceren

Hulp van overheden is noodzakelijk om de werkgele-

door Tata Steel. Wel is helder dat het productieproces

genheid en leefbaarheid in de IJmond opnieuw in balans

in IJmuiden ingrijpend zal moeten vernieuwen en

te brengen.

Een uitgave van Stichting FNV Pers ten behoeve van FNV Metaal Mei 2021

2

3

2. KLIMAAT EN CO2 -REDUCTIE Met de huidige manier van produceren is Tata Steel een

een tijdelijke oplossing, want uiteindelijk zal het staal-

van de grootste uitstoters van CO 2 in Nederland. CO 2

bedrijf toch over moeten stappen naar een CO 2 -vrije

heeft een nadelige invloed op de opwarming van de

manier van produceren. CCS vermindert de CO 2 -emissie,

aarde. Nederland heeft zich verbonden aan de interna-

maar biedt geen oplossing voor de acute omgevings-

tionale klimaatdoelstellingen om die opwarming tegen

problemen. Daarvoor zijn forse investeringen nodig in

te gaan. Dat betekent dat al in 2030 een reductie van

de Kooks-en Gasfabriek 2 om de levensduur te kunnen

CO 2 -uitstoot van 55% moet zijn gerealiseerd en

verlengen.

opzichte van 1990, oplopend tot 95% in 2050. Op nationaal en Europees niveau is geld beschikbaar Een van de manieren om die reductie te bereiken is de

gesteld om CO 2 -reductie te realiseren Maar leidt dit tot

ondergrondse opslag van CO 2 . In Nederland zou dat bij-

meer draagvlak en toekomstperspectief voor de staal-

voorbeeld kunnen in de lege gasvelden onder de

industrie in Nederland? CO 2 -reductie is essentieel en

Noordzee. Dat wordt CCS (Carbon dioxide Capture and

CCS is een oplossing. Maar CCS is geen oplossing voor

Storage) genoemd.

de meest acute bedreiging, omgevingsoverlast, voor het voortbestaan van de staalindustrie in de IJmond.

Met CCS-project Everest denkt Tata Steel vanaf 2030

Naast CCS zijn er andere duurzamere oplossingen

een reductie te realiseren van minimaal 5 miljoen ton

mogelijk, die leiden tot meer impact en een snellere en

CO 2 per jaar. Om dit te realiseren is een investering van

vooral grotere milieuwinst voor klimaat en omgeving.

3. SCHONER VRAAGT OM EEN STAP EXTRA

naar schatting € 3 miljard nodig. Dat is veel geld voor

INTERNATIONALE KLIMAATDOELSTELLINGEN

De leefbaarheid in de IJmond staat onder druk.

De grootse bron van overlast ligt in het gebruik van

Omwonenden ervaren overlast, variërend van stank tot

fossiele brandstoffen om de hoogovens te kunnen sto-

(fijn)stof. De gevolgen voor de volksgezondheid op de

ken. De Kooks-en Gasfabrieken zorgen voor zowel stof-

langere termijn zijn onderwerp van onderzoek door de

als geuroverlast. Bovendien is het gebruik van fossiele

overheid. Het verminderen van de CO 2 -uitstoot zal daar

brandstoffen ook de oorzaak van de CO 2 -uitstoot. De

niet veel aan veranderen. Het bedrijf neemt maatrege-

oplossing van zowel het CO 2 -probleem als het leefbaar-

len om de ervaren overlast te beperken, maar de ham-

heidsvraagstuk voor de directe omgeving kunnen geza-

vraag is of die toereikend zullen zijn, de onvrede onder

menlijk aangepakt worden. Maar dat vraagt om scherpe

omwonenden groeit. Om een duurzame verbetering

keuzes. Keuzes voor de toekomst.

voor de leefomgeving te bewerkstelligen zal het bedrijf

CO2 2030: 4

55% REDUCTIE

CO2 2050:

grote stappen moeten zetten.

95% REDUCTIE 5

4. OVERSTAPPEN NAAR SCHONE ENERGIE In de plannen die door Tata Steel zijn gepresenteerd

dringen voor de directe omgeving. Immers zal de keuze

om de klimaatdoelstellingen te halen, is te zien dat na

voor EAF/DRI betekenen dat de KGF2 negen jaren eer-

CCS de configuratie van het staalbedrijf in IJmuiden

der kan worden gesloten dan het geval is als er geko-

drastisch zal wijzigen. Het huidige Hoogovenproces zal

zen wordt voor CCS.

plaats maken voor vlamboogovens in combinatie met DRI ‘s. De vlamboogovens gebruiken (groene) elektrici-

Bovendien is er nog een argument om op korte termijn

teit als energiebron en de DRI moet gestookt gaan

voor DRI en vlamboogovens te kiezen. De consequentie

worden op waterstof. Daarmee wordt een CO 2 -reductie

van het sluiten van Kooks- en Gas Fabriek 2 (KGF2),

volwaar­dig in productie te kunnen nemen. Het eindre-

maakt het bedrijf bijna volledig CO 2 -vrij staal. Samen

bereikt die voldoende is om aan de eisen uit het

vanwege overlast terwijl Hoogovens 6 wel in bedrijf

sultaat rond 2025 is dat KGF2 uit bedrijf kan worden

met enkele andere aanpassingen, komt de gewenste

klimaat­akkoord voor 2050 te voldoen.

moet blijven, is dat er kooks zal moeten worden inge-

genomen en dat- naast een versnelde CO 2 -reductie -

CO 2 -reductie binnen bereik. De nabijheid van de huidige

kocht. Kooks inkopen is fors duurder dan het zelf pro-

de omgeving verlost is van een acuut probleem.

en toekomstige windmolenparken op zee maken moge-

De FNV is van mening dat we niet 13 jaar hoeven te

duceren. Dat zal echter leiden tot een negatieve druk

wachten om de technologie van vlamboogovens en DRI

op het bedrijfsresultaat, waardoor ijzer maken volgens

De vlamboogovens(s)(EAF) in combinatie met de DRI en

in te voeren. De technologie van EAF en DRI heeft zich

het huidige proces te duur wordt. Daarmee komt het

aanpassingen met de pelletfabriek (nodig om pellets te

immers al bewezen als een solide proces om staal te

voortbestaan van het bedrijf in het geding. Een geluk

maken met een hoog ijzergehalte) komen dan in de

In de vlamboogovens kan je aan het gesmolten staal

maken. Bovendien kan een dergelijke technologie eer-

bij een ongeluk is dat Hoogovens 6 aan het einde van

plaats van Hoogovens 6 en KGF2. De bouw van de

koolstof toevoegen, waardoor nabehandeling in de

der - al binnen vier jaar - operationeel zijn dan CCS, dat

zijn levenscyclus is. Een volledige renovatie is op korte

benodigde installaties vraagt een investering van circa

bestaande staalfabriek mogelijk wordt. Hierdoor is het

pas per 2028 in gebruik kan worden genomen.

termijn nodig.

1,4 miljard euro en kan in drie tot vier jaar operationeel

mogelijk hoogwaardige producten te blijven maken.

zijn. Vanaf dat moment wordt beduidend minder CO 2

Naast dit voordeel is het ook mogelijk om in een derge-

Weliswaar is er dan nog onvoldoende waterstof

lijk dat er voldoende groene elektriciteit beschikbaar komt.

beschikbaar, maar totdat dat er wel is, kan een DRI op

Hoogovens 6 is met ruim 3 miljoen ton CO 2 verantwoor-

uitgestoten en is de overlast voor de omgeving zeer

lijke installatie zinkhoudend schrot in te zetten. Het

aardgas gestookt worden. Ten opzichte van kolen leidt

delijk voor een kwart van de totale uitstoot van CO 2

fors teruggedrongen.

zink wordt opgevangen en kan worden hergebruikt.

dat al tot een forse CO 2 -reductie en minder overlast

door Tata Steel IJmuiden. Binnenkort moet een defini-

voor de omgeving. Rond 2030 zal er naar verwachting

tief besluit worden genomen om Hoogoven 6 volledig

Voorwaarde is wel dat er voldoende betaalbare elektri-

voldoende waterstof beschikbaar zijn om de DRI op

renoveren; een zeer forse investering van enkele hon-

citeit en gas beschikbaar is voor het bedrijf. Een vlam-

waterstof te stoken en de klimaatdoelen te kunnen

derden miljoenen. Met een flink kleinere investering is

boogoven (EAF) heeft veel elektriciteit nodig en tot dat

Voor Hoogoven 7 is een levensduur van nog 15 jaar

halen. Het grote voordeel van deze oplossing is dat

het waarschijnlijk mogelijk de HO nog een vijftal jaren

er voldoende waterstof beschikbaar is, zal de DRI op

voorzien. Op de langere termijn zal ook deze vervangen

CO 2 -productie vermeden wordt en dus ook niet hoeft

op een veilige manier in bedrijf te houden om daarna

aardgas gestookt moeten worden. Rond 2030 komt

kunnen worden door een EAF/DRI-installatie. Op deze

te worden opgeslagen. Bovendien zal er een massieve

uit bedrijf te nemen. De vijf jaar is ongeveer ook de

steeds meer waterstof beschikbaar; rond 2030 draait

wijze realiseert IJmuiden een volledig groene staalpro-

vooruitgang worden geboekt om de overlast terug te

tijd die nodig is om Vlamboogovens (EAF) en DRI

de DRI in zijn geheel op waterstof. Vanaf dat moment

ductie ruimschoots voor 2050.

6

Zo zet IJmuiden ook een stap richting een circulaire maatschappij.

7

5. GEVOLGEN VOOR WERKGELEGENHEID

7. EEN DOORKIJKJE NAAR DE TOEKOMST

De overstap van kolengestookte hoogovens naar elek-

deels bijgeschoold moeten worden om vertrouwd te

trisch aangedreven EAF en een gasgestookte DRI

raken met de nieuwe installaties. Anderen zullen wel-

vraagt om andere kennis en vaardigheden, zowel voor

licht liever op een andere plek binnen het bedrijf aan de

Als de stap naar groener en schoner staal uit de IJmond

de molens ter plekke te produceren. Door samen met

het bedrijf als voor de medewerkers. De nieuwe manier

slag gaan. De werkgelegenheid zal naar schatting met

in gang gezet wordt, kan er veel moois gebeuren.

partners molens te bouwen en op zee te brengen. De

van werken is minder arbeidsintensief, wat betekent

150 tot 200 fte teruglopen. Dat kan door natuurlijk

Minder uitstoot, minder overlast, beter voor het kli-

huidige generatie windmolens is zo groot dat vervoer

dat er minder mensen nodig zijn om de installaties te

verloop worden opgevangen. Binnen productie gaan

maat. Behoud van werkgelegenheid voor werknemers

over de weg uiterst complex is. In de IJmond kunnen

laten draaien.

de komende vijf jaar circa zevenhonderd collega’s met

en toeleveranciers, behoud van essentiële Nederlandse

ze zo de zee op. Zo zijn er meerdere samenwerkings-

pensioen.

maakindustrie. Plus ruimte voor nieuwe ontwikkelin-

verbanden en producten te ontwikkelen in het

Er is ook meer kennis van nieuwe technieken voor

gen, waardoor duizenden nieuwe banen kunnen ont-

metaal-energie-cluster die de bedrijvigheid in de

nodig. Medewerkers van de huidige installaties zullen

staan.

IJmond kunnen verstevigen en zo bijdragen aan werkgelegenheid en welvaart.

Bijvoorbeeld het creëren van een Industrieel complex

6. WIE GAAT DAT BETALEN? HULP GEVRAAGD!

op de site van het staalbedrijf met nieuwe toekomst-

Er zijn niet alleen milieutechnische reden om snel over

gerichte maakindustrie, waaronder de bouw en onder-

te gaan tot het bouwen van EAF/DRI -installaties.

houd van nieuwe generaties windmolens, met bijbeho-

Andere staalproducenten zijn ook bezig om zo snel

rende bouw van een nieuwe dikke plaatwalserij, die

mogelijk over te gaan tot een CO 2 -vrije staalproductie

nodig is om dikke plaat voor de masten te leveren.

met behulp van DRI’s. Als we in IJmuiden daarmee

De ligging van het bedrijf aan zee, met een diepe zee-

wachten tot 2030 of daarna komt de concurrentieposi-

Dat de huidige eigenaar Tata Steel het bedrijf te koop

CCS-CO 2 -opslag wordt gestoken. Met de omslag van

haven, maakt nieuwe initiatieven mogelijk. Op zee

tie ernstig in gevaar. Ter illustratie: de automobiel­

heeft gezet, maakt het niet eenvoudiger om een inves-

kolengestookte hoogovens naar EAF/DRI-installaties

opgewekte windenergie wordt de voedingsbron voor

industrie heeft al aangekondigd dat zij vanaf 2030

teringsagenda te maken. De aanname is dat Tata Steel

wordt ook CO 2 -uitstoot gereduceerd. Bovendien wor-

het bedrijf. Maar het bedrijf kan ook bijdragen aan ver-

CO 2 -vrij-geproduceerde auto’s willen verkopen.

niet veel meer zal willen bijdragen, de benodigde mid-

den ook de overlast voor de omgeving sterk geredu-

dere groei van windenergie op zee. Door het staal voor

delen zullen elders vandaan moeten komen.

ceerd. We pleiten er dan ook voor bij de Rijksoverheid

Het staalbedrijf in de IJmond is een winstgevend

om deze geldstroom zodanig aan te passen, dat het

bedrijf. Ondanks lastige marktomstandigheden heeft

budget ook voor deze vorm van CO 2 -reductie ingezet

het bedrijf vrijwel altijd zwarte cijfers geschreven. Het

kan worden. Dat pleidooi kunnen we zelf houden, maar

“eigen” vermogen is de afgelopen jaren deels wegge-

daarvoor hebben we steun van overheden, lokaal,

vloeid naar andere onderdelen van het Tata Steel con-

regionaal en landelijk nodig. Want zonder nationale

cern en afgeroomd door de eigenaars.

en Europese ondersteuning lijkt deze manier van

Het gaat om veel geld, dat niet zomaar beschikbaar is.

vergroenen en verduurzamen vrijwel onmogelijk.

Tegelijk zien we dat er door de overheid geld in

8

9

9. TIJDSPAD • In de komende twee maanden kan de business case

• Start bouw vlamboogoven/DRI-installatie, inclusief aanleg infrastructuur elektra: 2e kwartaal 2022.

gemaakt worden en de haalbaarheid worden onderzocht.

• Nieuwe installaties operationeel: 2025.

• Lobby voor aanpassen van de financieringsregels en Europese ondersteuning eind augustus succesvol.

10. ONDERBOUWING De inhoud van dit stuk is geïnspireerd op het plan van

de werkgroep Zeester: Strategisch Plan 2020-2050 is: Naar een toekomstbestendige staalindustrie in IJmuiden. Dit plan is op verzoek beschikbaar als onder-

8. WAT WE WILLEN BEREIKEN • Steun voor onze plannen voor groener, schoner staal

• Toekomstperspectief voor de 40.000 mensen die

uit de IJmond, van overheden en andere stakehol-

werk en inkomen hebben dankzij de aanwezigheid

ders.

van de staalindustrie in de IJmond.

• Een snelle onafhankelijke haalbaarheidsstudie en het

• Een betere leefbaarheid in de directe leefomgeving,

voltooien van de business case waarin de geschetste

met minder ervaren overlast en nadelige gevolgen

overstap naar een EAF/DRI-installatie gedetailleerd is uitgewerkt en naast die van CCS wordt gezet. • Aanpassing van de regels voor inzet van gelden voor CO 2 -reductie, zodat alle initiatieven voor CO 2 reductie gesubsidieerd kunnen worden. • Een betrokken rijksoverheid die meestuurt op de ontwikkeling van de staalindustrie in de IJmond.

bouwing van de inhoud van dit stuk.

voor de volksgezondheid. • Draagvlak voor en het behoud van hoogwaardige staalproductie op deze locatie. • Een bedrijf dat actief onderdeel is van een circulaire maatschappij. • Een brede maatschappelijke coalitie die schouder aan schouder staat en zich inzet voor bovenstaande doelen.

10

11

12

fnv.nl