Bijlage Technische vragen raadssessie Stadsschouwburg 15 april 2021

Bijlage

Inventarisatie (technische) vragen raadssessie Stadsschouwburg 15 april 2021 -

Waar komt overtuiging vandaan dat de SSV in de toekomst een sluitende begroting kan realiseren? In het besluit van de gemeenteraad in 2018 tot behoud van de Stadsschouwburg is aangegeven dat behoud van het huidige subsidieniveau betekent dat de Stadsschouwburg financieel kwetsbaar blijft. Dit is onder meer bevestigd door de onafhankelijk toezichthouder die tot 1 juli 2021 was aangesteld. Een (sluitende) begroting is afhankelijk van veel factoren. Via het onderzoeksrapport van Ecorys naar de verschillende scenario’s wordt inzicht gegeven in de uiteindelijke exploitatie die in een bepaald scenario haalbaar is. Iedere schouwburgexploitatie in Nederland zal altijd sluiten met een negatief saldo en er zal altijd ondersteuning in wat voor (subsidie) vorm nodig zijn om de exploitatie en daarmee de begroting (meerjarig) structureel sluitend te kunnen maken. De benodigde hoogte van de subsidie is afhankelijk van veel factoren. Aan de inkomstenkant wordt er bijvoorbeeld gekeken naar alle (potentiele) mogelijkheden om inkomsten uit de exploitatie te genereren of naar de omvang van de subsidie die de gemeente bereid is te betalen. Met betrekking tot de omvang van deze laatste inkomstenstroom. Hierin zullen altijd keuzes gemaakt moeten worden waarbij aspecten als het belang van beschikbaarheid van een voorziening een rol spelen.

Afhankelijk van de afweging welke maatschappelijke meerwaarde een scenario heeft en kijkende naar de relatie met de daaraan gekoppelde kosten kan een afweging worden gemaakt.

-

Is teruggaan naar oude bezetting van zaal realistisch? (input uit rapport Ecorys) Er zijn door Ecorys specifieke berekeningen gemaakt om in beeld te brengen welke toekomstige bezetting realistisch is. Daarbij is ook gekeken naar groeipotentieel in bezetting. De toekomstige bezettingsgraden waarmee gerekend wordt in het rapport zijn realistisch en onderbouwd.

-

Is grote zaal SSV niet te groot? In Haarlem 658 plaatsen t.o.v. Velsen 712 plaatsen (Input rapport Ecorys) 700 plaatsen is een grensgetal voor grote commerciële producties in theaters. Dit heeft te maken met de kosten van de producties waar ook een bepaalde opbrengst tegenover moet staan. Dit betekent dat een zaal met dat aantal stoelen als ondergrens ideaal is in combinatie met een daaraan gekoppelde zaal met een vlakke vloer. De combinatie van een grote zaal met voldoende stoelen en een vlakke vloer zaal geeft de meest optimale exploitatie mogelijkheden.

-

Wat betekent de verbouwing voor de exploitatie? Gaat SSV in die tijd dicht en houden we dan subsidie over? Uitgangspunt is dat de Stadsschouwburg zo veel als mogelijk in bedrijf blijft. Dit is van belang voor de zichtbaarheid naar bewoners maar ook het cultureel speelveld. Omdat tijdens verbouw/nieuwbouw ook de kosten doorlopen is het niet de verwachting dat er dan geld (subsidie) overblijft. Uiteraard zal er dan sprake zijn van maatwerk afhankelijk van de specifieke situatie.

1

-

Klopt het dat we als gemeente de kapitaallasten betalen (vanuit aanname dat hogere huur synchroon loopt met hogere subsidie)? Nee. De kapitaallasten die wij als gemeente als eigenaar van de schouwburg in onze exploitatie hebben opgenomen worden doorberekend aan de huurder de Stichting Stadsschouwburg Velsen via de huur die in rekening wordt gebracht. De totale kosten en inkomsten die de schouwburg genereerd leiden uiteindelijk tot een exploitatiesaldo. Bij hogere kosten door bijvoorbeeld een hogere huur verandert dit saldo. De subsidie die verstrekt wordt voor een bepaalde functie, i.c. de podiumfunctie, mogelijk te maken in de gemeente komt terug aan de inkomsten kant. Financieel technisch is er dus uiteindelijk een relatie via de exploitatie maar dat hoeft niet perse. Als er hogere huurlasten zijn in een bepaald scenario is het mogelijk dat er extra inkomsten tegenover staan doordat er betere exploitatiemogelijkheden zijn.

-

Wanneer zouden we gaan verbouwen? Dat is van verschillende factoren afhankelijk. Na een besluit door de raad voor een scenario kan gestart worden met de planuitwerking. In het rapport van Ecorys wordt hier op ingegaan.

-

Is verduurzaming wel juiste ingreep? In alle scenario’s is in meer of mindere mate verduurzamen nodig. Zie ook het rapport van Ecorys.

-

Vraagt om onderzoek naar breder cultuurhuis: gezien in integraal beeld van maatschappelijk vastgoed. Wat betekent dit voor andere locaties waarin organisaties zitten die meedoen aan nieuwe cultuurvoorziening? In principe betekent gezamenlijk huisvesten van meerdere organisaties op één plek, dat overige locaties vrij kunnen komen. Uiteraard geldt dit vooral als er sprake is van overheveling van totale huisvesting en de nieuwe locatie / accommodatie toereikend is om dit op te vangen.

-

Waarom is de huur zo hoog en welke kosten dekt deze? De huur die bij de schouwburg in rekening dient te worden gebracht dekt de kosten die de gemeente als eigenaar dient te maken. De wet Markt en overheid schrijft voor dat deze huur kostendekkend moet zijn.

-

90.000: welke risico’s en kosten dekt deze? Vervalt dit bedrag weer als verbouwing klaar is? Zie antwoord op eerdere vraag. Als de verbouwing klaar is, dan zal geheel opnieuw worden bepaald wat de huurprijs is en hoe de exploitatie er uit ziet. Dat betekent dat de gevraagde € 90.000 betrekking heeft op de huidige situatie en de periode tot aan de verbouwing. Daarna verandert de situatie en dienen nieuwe calculaties te worden gemaakt.

-

Hoe verhoudt de behoefte aan een kleine, multifunctionele zaal zich tot de behoefte aan een grote zaal? Is er voor beide evenveel behoefte? Als Velsen nu geen Schouwburg zou hebben, welke vorm zou dan passend zijn? Hoeveel zalen en hoeveel stoelen? Die vergelijking is zo niet te maken om dat het beide significant andere functies betreft. Een grote theaterzaal is er voor de grote culturele landelijke producties. Die passen niet in een kleine zaal. Een kleine zaal is geschikt voor functies als amateurkunst, pop, cabaret, zakelijke evenementen enzovoorts. Die passen weer niet in een grote zaal. De functie van grote en 2

kleine zaal zijn daarmee niet vergelijkbaar of uitwisselbaar maar kunnen elkaar wel aanvullen en in die zien de exploitatie van de voorziening ondersteunen en robuuster maken.

-

Welke organisaties denken we aan bij samenvoeging en hoe levensvatbaar is die samenwerking? Al onze maatschappelijke en culturele partners hebben huisvesting nodig. Hoe meer ze dat bij elkaar vinden, hoe krachtiger het aanbod dat ze kunnen bieden aan onze inwoners. Wij juichen dat dus toe en willen dat waar mogelijk en nodig ook faciliteren. Wij kijken naar al onze, grote en kleine, maatschappelijke en culturele partners voor deze opgave. De Stadsschouwburg doet dat ook. Een mooi voorbeeld is de combinatie van cultuur en dans die in de toekomst mogelijk te maken is.

-

Staat het huidige gebouw de verbreding in optimale vorm wel toe? Het huidige gebouw is erg monofunctioneel. Bij verbreden in een optimale vorm, moeten we vooral denken aan uitbreiding. Het huidige gebouw “verbeteren” is niet voldoende. Het huidige gebouw heeft zeker ook een aantal pluspunten t.a.v. beleving en historie. Een juiste wijze van verbreding brengt wellicht meer dan alleen de optelsom van huidige gebouw plus uitbreiding.

-

En hoe ideaal is de locatie? Is er nagedacht over alternatieven voor deze plek? De locatie van de huidige Stadsschouwburg is een geschikte locatie. Het gebouw is aansprekend en kent goede eigenschappen voor een theater. De zaal is geliefd bij zowel inwoners als artiesten. Daarnaast is de locatie goed bereikbaar en zijn er voldoende parkeerplekken in de buurt. De ligging is centraal in Velsen en niet alleen gericht op IJmuiden. Deze eigenschappen tellen mee in de afweging. Er is niet expliciet gekeken naar alternatieven. Onderzoek in het centrumgebied in IJmuiden is niet uitgebreid gedaan tot aan het verzoek vanuit de raad Wel was kort gekeken of dit een mogelijkheid zou zijn. Op basis van onder meer het ruimtebeslag, de parkeerbehoefte die het meebrengt en de benodigde hoogte van de toneeltoren werd al snel duidelijk dat onderzoek in het centrum van IJmuiden onvoldoende zou opleveren tegenover de voordelen die de huidige locatie biedt. Alle eerdere scenario’s die we aan de raad hebben gepresenteerd waren om die redenen gericht op de huidige geschikte locatie. Deze scenario’s hebben we nader uitgewerkt voor de sessie van april.

-

Is 90.000 voldoende ivm benchmark. Het aanvullende bedrag van € 90.000 betekent een vermindering van de huidige kwetsbare positie. Dit hangt inderdaad ook samen met de (concurrentie)positie van de Stadsschouwburg zoals aangegeven in de benchmarkcijfers.

-

Kan het woordje “voorlopig” aan 90.000 worden toegelicht? Met voorlopig bedoelen we de situatie tot aan de verbouwing. Dit bedrag heeft betrekking op de huidige situatie en de huidige accommodatie. Dit zal dus van kracht zijn voor de periode tot aan de verbouwing. Met de verbouwing verandert de situatie en zullen nieuwe calculaties gemaakt moeten worden, waarbij rekening gehouden wordt met de vastgestelde Kadernota

3

Vastgoed. -

Hoeveel tijd hebben we eigenlijk: waar ligt ruimte en mogelijkheden om te kiezen. Een precieze tijdsaanduiding is niet te geven. Feit is dat de Stadsschouwburg perspectief nodig heeft omdat de huidige (mono)functie niet op de lange termijn houdbaar is. Daarbij komt dat het gebouw veel onderhoud nodig heeft, waarvan op dit moment het hoogst noodzakelijke wordt gedaan. Hoe langer deze situatie voortduurt, hoe kostbaarder het onderhoud in de toekomst wordt. Tot slot is het zo dat hoe kwetsbaarder de Schouwburg is, hoe groter het risico dat de gemeente loopt als verhuurder bij een faillissement.

-

Omgekeerd: zijn er mogelijkheden om andere locaties op te knappen voor dit doel? Er zijn geen andere locaties die kunnen voorzien in een Schouwburgfunctie na een opknapbeurt, Het invullen van een schouwburgfunctie betreft een heel specifieke ruimtevraag. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de specifieke zaal en de toneeltechnische installaties die benodigd zijn.

-

Is de volledige 1,5 miljoen van 2018 al uitgegeven? Ja, het volledige bedrag van 1,5 miljoen is uitgegeven. Het bedrag was verdeel in twee tranches en diende om de schulden af te betalen en voor de wederopbouw van de organisatie. Na besteding van de eerste tranche van 1 miljoen is gebleken dat voldaan was aan de verbetermaatregelen die in 2017 waren opgelegd. Die maatregelen gingen bijvoorbeeld over de governance, de administratieve organisatie, interne controle en planning en control. Op basis hiervan is de tweede tranche van € 500.000,- uitgekeerd. Ook hieraan waren voorwaarden verbonden (versterken van de organisatie etc). Ook aan deze voorwaarden is voldaan. Op deze manier kon de organisatie met een schone lei verder werken aan een toekomstbestendige Stadsschouwburg. Het negatieve resultaat dat in 2018 en 2019 overbleef heeft de SSV kunnen opvangen. Inmiddels is ook voldaan aan de voorwaarden van goede bedrijfsvoering en kon op advies van de toezichthouder het externe verscherpte toezicht per 1 juli 2021 worden afgebouwd.

-

Waar ligt de grens voor extra geld voor de SSV? Afhankelijk van de keuze van een scenario zal er een exploitatiesaldo gerealiseerd worden. Afhankelijk van de maatschappelijke meerwaarde kan er dan een bepaald bedrag aan subsidie opportuun geacht worden.

-

Is SSV wel goed in control? De SSV heeft de bedrijfsvoering en administratieve organisatie goed op orde en heeft voldaan aan de vooraf gestelde voorwaarden over de administratieve en financiële huishouding. Daarnaast is de SSV in staat gebleken om snel in te springen op de moeilijke omstandigheden (toen in 2020 de financiële hulp te laat kwam) door ingrijpend te reorganiseren. Daardoor is de SSV tijdelijk in staat om in de waakvlamfunctie stand te houden zonder extra steun van de gemeente. Uit bovenstaande kunnen we concluderen dat de SSV goed in control is.

-

Hoe zijn deze kosten te dekken? Nieuwe bezuinigingen? Voor het dekken van kosten zijn altijd verschillende mogelijkheden afhankelijk van de keuzes die de raad wenst te maken.

4

-

Is een dergelijke voorziening(theaterfunctie: “platte podium”) in het cultuurpand aan de Lange Nieuwstraat mogelijk? Kan dit onderzocht worden? Een multifunctionele kleine zaal wordt ook wel aangeduid met vlakke vloer geeft mogelijkheden om breder en efficienter te kunnen programmeren zodat meer inkomsten kunnen worden gegenereerd. De verschillende aspecten worden in detail uitgewerkt in het rapport van Ecorys zonder dat daarbij naar een specifieke locatie in het centrum wordt gekeken. Echter de kosten die centrumvarianten met zich meebrengen kunnen locatieonafhankelijk in beeld worden gebracht en dat is wat Ecorys heeft gedaan.

-

Nu is huur 20% boven landelijk gemiddelde. Als we over gaan tot kpdh, hoe verhoudt zich die dan tot het landelijk gemiddelde (benchmark)? Dit is afhankelijk van het scenario dat wordt gevolgd. De KPDH is per scenario berekend. Het kan zijn dat er een stijging van de huur is vanwege de eisen die de kostprijs dekkendheid stelt. Dat moet vervolgens in relatie met de inkomsten worden bezien. Daarnaast wordt in het rapport ook ingegaan op de verhouding anderen via een benchmark.

-

Waar zitten de voormalige gebruikers van het Witte Theater nu? Is bekend of zij willen verhuizen naar een nieuwe locatie (vlakke vloer)? Ook als er een hogere prijs wordt berekend? En hoe verhoudt dit zich tot subsidies? Gevolgen? Wij kunnen dat niet goed aangeven. Instanties die in het verleden gebruik maakten van het Witte Theater en dit nu nog bestaan gebruiken andere locaties. In hoeverre ze in de toekomst gebruik kunnen maken van een multifunctionele theatervoorziening is maatwerk

-

HTC-rapport: Zijn met het oog op de SWOT-analyse in dit rapport ook strategische doelen gesteld over hoe we van deze zwakke punten sterke punten kunnen maken (en bedreigingen om kunnen zetten in kansen). De uitkomsten van het HTC rapport zijn ook meegenomen in de rapportage van Ecorys.

-

Waar is alternatief 0 gebleven? Was toegankelijkheid bij 0-scenario wel een goed argument? Wat voegt de lift feitelijk toe dat dit het 0-scenario weg doet vagen? Niets doen is geen optie. Het gebouw is nu niet rolstoeltoegankelijk bijvoorbeeld. Als de raad zou besluiten inhoudelijk geen verbreding te faciliteren, dan zullen vanuit andere toegankelijkheids- en duurzaamheidsvereisten alsnog investeringen in het gebouw gepleegd moeten worden. Dit is meegenomen in het zogenaamde scenario A huidige locatie in het rapport van Ecorys.

-

Op pagina 17 van BMC-rapport staat dat huisvestingskosten van de SSV 14% lager waren dan gemiddelde in 2017. Hoe verhoudt zicht dit tot de uitspraak dat de huur van de SSV 20% boven het landelijk gemiddelde ligt (in memo). Waar komt het verschil van 34% in drie jaar vandaan? Deze verschillen zijn niet 1 op 1 te vergelijken en daarbij komt dat er sprake is van oudere cijfers. In het rapport van Ecorys wordt hier op ingegaan.

5

-

Hoeveel % van bezoekers komt uit Velsen? Met haar aanbod richt de SSV zich in de eerste plaats op de inwoners van Velsen.1 Daarnaast worden bezoekers van buiten de gemeente aangetrokken. Het startpunt van de raming van toekomstige recette is de vraag waar de bezoekers van de Stadsschouwburg vandaan komen.

Figuur 4.1 Herkomst van de bezoekers van Stadsschouwburg Velsen

Bron: HTC 2020, pagina 35

HTC heeft de geografische herkomst van de bezoekers gemeten door middel van veldwerk en een online enquête (figuur 4.1).2 Ongeveer 21% van de bezoekers komt van buiten de gemeente Velsen en ongeveer 79% woont in de gemeente Velsen. Dit komt overeen met de klassieke 80/20 verhouding. Het percentage dat van elders komt is aannemelijk. Bij het laatste koopstromenonderzoek Randstad (2019) is bijvoorbeeld vastgesteld dat ongeveer 22% van de omzet van de niet-dagelijkse detailhandel in de gemeente Velsen van buiten deze gemeente toevloeit. De 80/20 verdeling is gebruikt om het toekomstig aantal bezoekers vast te stellen, uitgaande van de haalbare bezoekfrequentie van de inwoners van de gemeente Velsen. -

1 2

Graag duidelijkheid over kostprijsdekkende huur (communicerende vaten) en financiële onderbouwing. Is lage huur idd oorzaak van slecht onderhoud? Er is geen sprake van slecht onderhoud. Er is sprake van veel benodigd onderhoud. Hiervoor zijn de meerjarenonderhoudplannen opgesteld. Er is wel onderhoud uitgesteld vanwege de keuzes die nog gemaakt moeten worden. Noodzakelijk onderhoud wordt echter uitgevoerd.

SSV: “De magie van Velsen - beleidsschets 2012-2015”. Illustratief voor de bezoekersstromen naar podiumkunsten van en naar de gemeente Velsen is het ‘Cultuuronderzoek Metropoolregio Amsterdam (2014, p. 30-32).

6