Bijlage IV - Stimuleringslening

GEMEENTE VELSEN

Memo

Aan Van Cc Datum Onderwerp

Gemeenteraad F. Bal 1-11-2021 Stimuleringslening

Aanleiding Duurzaamheid en Wonen en Zorg zijn twee belangrijke woonthema’s in Velsen. De SVn biedt leningen aan voor inwoners om tijdig hun woning toekomstbestendig maken. Duurzaam, passend en comfortabel, ook voor de langere termijn. Deze lening zou een alternatief kunnen zijn voor de huidige Starterslening. Voortraject van leningen gericht op Wonen en Zorg • Op 17 december 2015 is motie 48 aangenomen waarin het college werd verzocht om de invoering van de Blijverslening te onderzoeken. De Blijverslening is bedoeld om langer zelfstandig thuis wonen te stimuleren. Uit het onderzoek bleek dat de voorwaarden van de lening de doelstelling in de weg stonden. Het inkomen van de aanvrager speelt een grote rol bij de toewijzing van een lening. Omdat de lening bedoeld is voor (bijna) gepensioneerde huiseigenaren (met een teruglopend inkomen) is de doelgroep beperkt. De groep die het nodig heeft, komt door de voorwaarden niet in aanmerking. Geconcludeerd werd daarom dat de Blijverslening geen meerwaarde heeft. • De Verzilverlening biedt hiervoor een oplossing. Hierbij wordt niet naar het inkomen van de aanvrager gekeken, maar wordt de waarde in de stenen benut (de woningwaarde). De voor- en nadelen van de Verzilverlening zijn daarom verder onderzocht en eind 2018 werd geconcludeerd dat het een kansrijke maatregel zou kunnen zijn.

Inmiddels was de Verzilverlening ook niet alleen meer in te zetten voor aanpassingen ten behoeve van langer zelfstandig thuis wonen, maar ook voor duurzaamheidsmaatregelen. • In de Woonvisie Velsen 2040 zijn daarop de Verzilverlening en de Duurzaamheidslening (voor de niet- (bijna) gepensioneerde inwoners) opgenomen in het uitvoeringsprogramma als mogelijke opties. • Inmiddels zijn er meer resultaten bekend van het gebruik van de verschillende leningen in andere gemeenten. Dit geeft aanleiding om niet in te zetten op de standaardproducten Verzilverlening en Duurzaamheidslening. In plaats daarvan zou het passender kunnen zijn om de Stimuleringslening aan te bieden. Een dergelijke consumptieve of hypothecaire lening is eveneens bedoeld om woningeigenaren een steuntje in de rug te geven om duurzaamheidsmaatregelen, eventuele woningverbeteringen en maatregelen ten behoeve van langer thuis (eerder) te bekostigen, maar is juist door de brede inzet effectiever. Effectiviteit Vaker aangeboden, vaker aangevraagd De stimuleringsregeling kan qua type maatregelen gezien worden als een soort combinatie van de Blijverslening (maar dan voor alle leeftijdscategorieën) en Duurzaamheidslening. Maatregelen

GEMEENTE VELSEN kunnen redelijk vrij bepaald worden zolang het woningaanpassingen zijn (uiteindelijk wordt in een verordening bepaald welke aanpassingen dit precies kunnen zijn). Gemeenten gebruiken de lening bijvoorbeeld voor isolatie, warmtepompen, domotica, aangepaste badkamers, asbestsanering, renovatie en woningverbetering. Het maximumbedrag kan de gemeente zelf bepalen, meestal is dit ongeveer € 35.000,- (indien hypothecair, bij consumptieve lening ligt dit bedrag lager). Zowel de Duurzaamheidslening als de Stimuleringslening (dus eigenlijk een soort Duurzaamheidslening Plus) wordt in vergelijking met andere door de SVn aangeboden leningen relatief vaak aangevraagd, zo blijkt uit de jaarcijfers van de SVn: in 2020 in Nederland 4.912 om 6.734 keer. Relatief vaak aangevraagd ondanks alternatieven Ergens is dat wel opvallend, want bijvoorbeeld de Duurzaamheidslening kent veel overeenkomsten met de Energiebespaarlening, wat ook een groter fonds is. Mogelijke redenen hiervoor zijn het rentepercentage bij de Duurzaamheidslening (1,6% en 1,7-2,2% bij de Energiebespaarlening) en een grotere bekendheid of vindbaarheid van de gemeentelijke regeling. Bijvoorbeeld in combinatie met specifieke gemeentelijke acties. Tevens is het met de huidige overwaarde ook een optie om de hypotheek te verhogen ten behoeve van bijvoorbeeld een verbouwing.

Er zijn daarnaast verschillende subsidies in omloop ten behoeve van verduurzaming. Het één sluit het ander echter niet uit. Het is mogelijk om een subsidie (bijvoorbeeld SEEH) of regeling voor btwteruggave voor zonnepanelen te combineren met een lening. Dit wordt verrekend op het totaalbedrag. Passend bij doelen duurzaamheid Duurzaamheid (klimaatadaptatie, CO2-vermindering) is een belangrijk onderwerp in het collegeprogramma. In het programma is opgenomen dat “We (…) bewoners, verenigingen van eigenaren, corporaties, coöperatieve verenigingen, scholen en bedrijven actief bij duurzaamheidsmaatregelen betrekken. We bieden waar nodig praktische of financiële hulp”. Bewoners hebben immers een directe rol in de vermindering van het energiegebruik en het vergroten van klimaatadaptatie. Een Stimuleringslening kan een vorm van ‘hulp’ zijn voor bewoners die wél maatregelen willen treffen, maar die financieel (nog) niet volledig kunnen dragen. Woningeigenaren kunnen door het treffen van deze maatregelingen de investeringen, in ieder geval voor een deel, terugverdienen door besparing op de energielasten. Langer zelfstandig thuis Het is bekend dat de vergrijzing een belangrijke uitdaging is en dat verhuizen naar een geschikte woning met de huidige markt geen vanzelfsprekendheid is.

De leningsvoorwaarden bieden de mogelijkheid om ook maatregelen te treffen op het gebied van langer zelfstandig thuis wonen. Dit is overeenkomstig de Blijverslening, maar zonder de minimumgrens van 55 jaar. Dit betekent een verschuiving van de doelgroep. We focussen ons met de lening niet (zoals de Blijverslening) op de ‘echte’ ouderen, maar op de zogenaamde vroegouderen (de 50-plusser). De gedachte hierachter is dat wanneer hulpmiddelen echt nodig zijn, hiervoor sneller naar de Wmo wordt gekeken. Dat is immers ook goedkoper. Waar we als gemeenten regionaal op inzetten is om de bewustwording rondom comfortabel ouder worden te vergroten, op een eerdere leeftijd. De campagne OokLaterLekkerWonen.nu daagt uit om de woonmogelijkheden vroegtijdig te bekijken. Onderdeel van de boodschap is dat comfortabel wonen niet uitgesteld hoeft te worden. Uit voorzorg een traplift aanschaffen zou bijzonder zijn, maar het verwijderen van drempels en hoogteverschillen, verhogen van het toilet, plaatsen van een douchecel zonder risico op glijpartijen zijn niet

GEMEENTE VELSEN leeftijdgebonden. Levensloopgeschiktheid is immers niet het aanpassen van de woning wanneer iemand oud is, maar gaat over comfortabel wonen voor elke leeftijd. Uiteindelijk ontstaat dan een situatie waarmee maatregelen worden genomen die vooral aanvullend zijn op de Wmo. Het risico van een Stimuleringslening is relatief laag Het is niet het gemeentelijk beleid om leningen te verstrekken. Wel is het zo dat deze Stimuleringslening uit het budget van de Starterslening kan worden bekostigd. Het risico van deze Stimuleringslening is in vergelijking met andere leningen relatief laag. Voor de aanvrager is het gunstig, omdat het leningspercentage laag is (lager risico), voor de gemeente is het gunstig omdat direct wordt begonnen met afbetalen. De omslagkosten en het risico van wanbetaling is daarmee kleiner dan bij andere vormen. Dit risico is overigens sowieso klein, omdat de SVn voorafgaand altijd een financiële toets doet.