Begroting 2022-2025 - BW vaststelling 27 sept def.pdf
Tekst van het document
Begroting 2022
Foto: Reinder Weidijk
Inhoudsopgave Inhoudsopgave............................................................................................................................. 1 Financiën in balans ....................................................................................................................... 2 Meerjarenperspectief............................................................................................................................ 13 Financiële positie ................................................................................................................................... 15 Ontwikkelingen van het meerjarenperspectief..................................................................................... 18 Programma's .............................................................................................................................. 25 Ondernemend en duurzaam Velsen ..................................................................................................... 27 Vitaal en sociaal Velsen ......................................................................................................................... 51 Wonen en leven in Velsen .....................................................................................................................
79 Burger en bestuur.................................................................................................................................. 97 Organisatie en financiën...................................................................................................................... 119 Paragrafen ................................................................................................................................134 Lokale heffingen .................................................................................................................................. 135 Weerstandsvermogen en risicobeheersing......................................................................................... 146 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................. 163 Financiering ......................................................................................................................................... 172 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................... 180 Verbonden Partijen .............................................................................................................................
188 Grondbeleid......................................................................................................................................... 206 Subsidies .............................................................................................................................................. 210 Investeringen ....................................................................................................................................... 214 Informatiebeleid .................................................................................................................................. 218 Financiën en bijlagen .................................................................................................................225 Begrote balans..................................................................................................................................... 230
Pagina 1
Financiën in balans Het actuele financiële beeld voor de komende jaren laat zien dat de gemeentelijke financiën in balans zijn. Globaal budgettair evenwicht over de jaarschijven heen, en het weerstandsvermogen op voldoende met een ratio van 1,17. Dit biedt ruimte voor het bescheiden en gericht voortzetten van investeringen in de 7 speerpunten en geeft een goede financiële basis voor toekomstige jaren.
Behoedzaam omgaan met voorgespiegelde rijksmiddelen Het zicht op de verwachte aanvullende middelen van het Rijk (met name wat betreft jeugdhulp, maar ook de opschorting van de ‘opschalingskorting’ voor gemeenten) wordt steeds duidelijker en zekerder. Omdat er nog geen 100% zekerheid is over de hoogte van deze inkomsten, nemen we deze ontwikkelingen in rijksbijdragen voorzichtig mee in de begroting voor respectievelijk 75% en 50%. Gericht investeren om ambities staande te houden Met deze selectieve focus kijken we naar de zeven prioriteiten op basis van het raadsakkoord en het collegeprogramma: lokaal klimaatakkoord, innovatieve en duurzame economie, voorkomen van armoede in Velsen, effectievere en betaalbare jeugdhulp, impuls aan woningbouwopgave, aantrekkelijke leefomgeving, integrale veiligheid. Met gerichte incidentele investeringen in 2022 houden we onze Velsense ambities staande voor het komende jaar. Het is dan vervolgens uiteraard aan de volgende gekozen gemeenteraad om besluiten te nemen over de periode daarna en welke prioriteiten en keuzes er dan gekozen en gemaakt worden. • Corona effecten dempen Juist om de nadelige effecten van de coronapandemie wat te dempen voor inwoners, stellen we deverhoging van de tarieven voor het gebruik van sportaccommodaties uit. Ook verlagen we de bezuiniging op ‘ontmoeting en vrijwilligerswerk’.
• Lokaal klimaatakkoord We stellen middelen beschikbaar om als gemeente het lokaal klimaatakkoord kracht bij te zetten. • Innovatieve en duurzame economie Na een positieve evaluatie zetten we Citymarketing door om bedrijfsleven en de toeristische en recreatieve sector te ondersteunen. Ook dragen we als gemeente bij aan het initiatief om walstroom te realiseren in de haven van IJmuiden. • Voorkomen van armoede in Velsen We starten pilots om kinderarmoede te voorkomen en het taboe over schulden te doorbreken. Daarnaast onderzoeken we hoe de schuldhulpverlening beter en kostenbesparender kan. • Effectievere en betaalbare jeugdhulp We nemen preventieve maatregelen zoals de praktijkondersteuner jeugdhulp en jongeren-coaching. Zo zorgen we ervoor dat de jeugdhulp effectiever wordt en betaalbaar blijft in de toekomst. • Impuls aan woningbouwopgave We werken aan de toekomst van Velsen. De ontwikkeling van IJmuiden centrum volgens het ontwikkelingsperspectief ‘van pont tot park’ is daar belangrijk in. Ook zetten we in op het versnellen van woningbouw.
Pagina 2
• Aantrekkelijke leefomgeving We stellen middelen beschikbaar om als gemeente onze bijdrage te leveren aan het programma gezondheid & luchtkwaliteit. Datzelfde geldt voor het dossier Stadsschouwburg. Gebiedsgerichte aanpak, participatie en samenwerking met inwoners, bedrijven en instellingen zijn essentieel om effectief te zijn als gemeente, en voor goed bestuur. De ingezette lijn om ons te blijven ontwikkelen op het vlak van samenspel houden we vast. Ook reserveren we middelen voor de coördinatie op het dossier Tata Steel. Daarnaast werken we door aan het verbeteren van de verkeersveiligheid rondom scholen, en doen we aanpassingen aan de Kanaaldijk. • Integrale veiligheid We blijven ons inspannen om ondermijning te voorkomen en aan te pakken. Om daarin effectief te zijn helpt een regisseur en een bibob-coördinator. Ook nemen we extra jeugdboa’s aan en schrappen we de bezuiniging op Bureau Halt.
Vooruitzicht naar nieuwe collegeperiode De verwachting is dat het (nieuwe) kabinet de aanvullende middelen volledig toekent. Doordat wij deze nu behoudend in de begroting opnemen, geeft dit extra financiële ruimte voor de komende raadsperiode. Zodra er zekerheid is over de toekenning van deze middelen, geeft dit nog extra financiële ruimte. Deze ruimte telt op tot ca. € 3 mnl. voor de looptijd van deze begroting. Daarnaast verwachten wij extra inkomsten voor bijvoorbeeld het Wmo-abonnementstarief, de Omgevingswet, het klimaatakkoord en veiligheid. In deze huidige begroting staan incidentele investeringen om onze ambities te realiseren. Het is aan de nieuwe gemeenteraad en het nieuwe college om te bepalen of de investeringen in deze ambities een structureel karakter krijgen.
Gericht investeren in de 7 speerpunten Vanuit het raadsakkoord en collegeprogramma bezien ziet het college zeven prioriteiten om de komende periode niet op te verslappen: Sluiten van het Lokaal Klimaatakkoord, Ontwikkelen van een innovatieve en duurzame economie, Voorkomen van armoede in Velsen, Bouwen aan een effectievere en betaalbare jeugdhulp, Impuls geven aan woningbouwopgave voor Velsen van de Toekomst, Werken aan een aantrekkelijke leefomgeving door gebiedsgerichte integrale aanpak, Inzetten op Integrale veiligheid met de focus op ondermijning en drugsoverlast. Het financiële beeld biedt incidentele ruimte voor het bescheiden en gericht voortzetten van investeringen in 7 speerpunten. Met selectieve focus kijken we naar deze zeven prioriteiten op basis van het raadsakkoord en het collegeprogramma. Met gerichte investeringen houden we onze Velsense ambities staande voor het komende jaar. Het is dan vervolgens uiteraard aan de volgende gekozen gemeenteraad om besluiten te nemen over daarna en welke prioriteiten en keuzes er dan gekozen en gemaakt worden.
Pagina 3
Tabel: Speerpunten raadsakkoord en collegeprogramma Investeringen om de 7 speerpunten te versterken (Bedragen x € 1.000)
2022
2023-2025
0 Corona: effect dempen Uitstellen verhoging tarieven gebruik sportaccommodaties
-60
-
Bezuiniging verlagen Ontmoeting en vrijwilligerswerk
-54
-
-225
(geld Rijk?)
Citymarketing
-150
-
Walstroom
-43
-
-50
-
(neutraal)
(neutraal)
(neutraal)
-
(neutraal)
-
Programma Gezondheid en Luchtkwaliteit
-70
-
Toekomstbestendige schouwburg
-90
-
Adviseur Samenspel / wijkregiseur
-190
-
Coördinatie dossier Tata Steel
-75
1 Sluiten van het Lokaal Klimaatakkoord Lokaal klimaat akkoord (2022-2024) 2 Ontwikkelen van een innovatieve en duurzame economie
3 Voorkomen van armoede in Velsen, Pilots voorkomen kinderarmoede, schuldhulpverlening in eigen beheer 4 Bouwen aan een effectievere en betaalbare jeugdhulp Invullen preventieve maatregelen 5 Impuls geven aan woningbouwopgave voor Velsen van de Toekomst Pont tot park Versnellen woningbouw 6 Werken aan een aantrekkelijke leefomgeving door gebiedsgerichte integrale aanpak
Impuls verkeersveiligheid
(neutraal)
(neutraal)
Ondermijning - regisseur
-48
(geld Rijk?)
Bibob coordinator
-64
-
Jeugd boa's
-130
-
(neutraal)
(neutraal)
7 Inzetten op Integrale veiligheid met de focus op ondermijning en drugsoverlast
Bezuiniging bureau Halt terugdraaien
-1.249
Totaal
Pagina 4
-
0.
Corona: effect dempen
Uitstellen verhoging tarieven gebruik sportaccommodaties Bij het vaststellen van de Begroting 2021 is een aanvulling opgenomen waarin het verhogen van tarieven voor het gebruik van sportaccommodaties met een jaar is uitgesteld. Omdat de gevolgen van corona langer nadelig zijn voor onze sportverenigingen en andere sportaanbieders willen we het verhogen van tarieven niet per 1 januari 2022 maar per 1 januari 2023 in laten gaan. Hiermee krijgt de sport meer tijd om de negatieve gevolgen van de coronapandemie op te vangen en aan te pakken. Dit uitstel wordt apart in een voorstel bij de begroting ingediend. Terugdraaien van een deel van de bezuiniging op ontmoeting en vrijwilligerswerk De gemeente heeft in de periode tussen 2011-2015 structureel circa 30% van de begroting (in totaal € 1,2 miljoen) bezuinigd op het programma Maatschappelijk Zorg. Dit heeft ervoor gezorgd dat het aanbod welzijnswerk voor kwetsbaren en ouderen in onze gemeente flink is verminderd. Ondertussen willen we als gemeente graag dat er in het kader van transformatie naar Welzijn nieuwe Stijl op een nieuwe manier wordt gewerkt. In het collegeprogramma staat dat we willen dat ouderen langer thuis kunnen blijven wonen, de ondersteuning van ouderen is hierbij van essentieel belang. Ook willen we de sociale cohesie in de wijken vergroten en vrijwilligerswerk stimuleren.
Hiervoor hebben we welzijnswerk in de buurthuizen hard nodig. Daarom stellen we voor om de bezuiniging op ontmoetingsactiviteiten en vrijwilligerswerk van Stichting Welzijn Velsen uit de Begroting 2021 voor een bedrag van € 54.000 terug te draaien.
1.
Sluiten van het Lokaal Klimaatakkoord
Lokaal klimaatakkoord Om de doelstellingen uit het Nationaal Klimaatakkoord na te kunnen halen is extra inzet vanuit de gemeente noodzakelijk. Het Lokaal Klimaat Akkoord (LKA) is een instrument om die noodzakelijke versnelling een impuls te geven. Op basis van de door de raad vastgestelde bestuursopdracht (4 maart 2021) en raadsbesluit (29 april 2021) wordt de uitvoering van het LKA voorbereid. Het Lokaal Klimaatakkoord richt zich primair op CO2 -reductie binnen de thema’s bedrijven, mobiliteit en gebouwde omgeving. Het verbindt via een digitaal platform alle initiatieven en acties van inwoners én van instellingen en bedrijven die een grote(re) impact hebben op de te behalen reductie. Het LKA is daarmee ook ondersteunend aan alle andere projecten en activiteiten binnen het thema energietransitie zoals de Regionale Energie Strategie (RES), de Transitie Visie Warmte (TWV). Daarnaast heeft elke ton CO2 die wordt bespaard of vervangen door duurzame energie ook een positief effect op de luchtkwaliteit in de leefomgeving. De opzet van het akkoord stoelt op de waarden samenspel, verbinding en gelijkwaardigheid: • Samenspel - Samenleving voorop plaatsen • Verbindend - Geluiden en belangen verbinden • Gelijkwaardig - Balans overheid en samenleving gelijkwaardiger
2.
Ontwikkelen van een innovatieve en duurzame economie
Citymarketing In 2016 zijn we als gemeente met citymarketing gestart, o.a. om het imago van IJmuiden te verbeteren zodat de ambities uit de toekomstvisie gerealiseerd konden worden. Vanaf 2019 zorgt de Stichting Citymarketing Velsen er samen met de citymarketeer voor dat de citymarketingactiviteiten worden uitgevoerd. De resultaten uit de 1 – meting van 2020 laten zien dat we met elkaar op de goede weg zijn. Zo is IJmuiden bekender en zijn meer Haarlemmers en Amsterdammers in IJmuiden geweest. De stichting heeft een groot draagvlak bij betrokkenen en belanghebbenden. Ze zijn erg sterk in het verbinden van partijen en het bevorderen van samenwerking. Ook heeft de stichting laten zien dat ze een belangrijke rol kunnen spelen bij het helpen dempen van de effecten van de maatregelen voor
Pagina 5
ondernemers tijdens de corona-crisis (Zoals de Ik Koop Lokaal campagnes). In een informatieve sessie van juni is e.a.a. verder aan u toegelicht, o.a. met een filmpje (zie https://www.youtube.com/watch?v=YbgYMTLgmi0) Het budget voor het uitvoeren van de citymarketingactiviteiten was incidenteel. Nu is het moment in principe aangebroken om het subsidiebedrag structureel in de begroting op te nemen. Het subsidiebedrag is de afgelopen jaren al verlaagd van € 200.000 naar € 150.000, met de intentie uiteindelijk € 150.000 structureel in de begroting op te nemen en de afname te compenseren door extra bijdragen van derden. Op die manier wordt citymarketing nog meer iets van de gemeenschap. Gezien de huidige beperkte financiële ruimte stellen we voor om voor het komende jaar € 150.000 incidenteel aan te vragen. Het is bestaand beleid waar echter nog geen structureel budget voor beschikbaar is. Walstroom De gemeente wil graag walstroom toepassen voor de schepen van DFDS. In 2021 diende de gemeente hiervoor subsidieaanvragen in bij Europa en het Rijk om een sluitende begroting te krijgen. De gemeente, Omgevingsdienst IJmond (ODIJ) en Zeehaven IJmuiden werken hierin samen. Deze partners communiceren actief met DFDS en KVSA onder andere via de Omgevingstafel Havenkwartier / Oud IJmuiden.
Om de begroting rond te krijgen voeren we het geld voor de uitvoering van het programma Gezondheid en Luchtkwaliteit op als cofinanciering. Het toepassen van walstroom voor schepen bevordert een gezonde leefomgeving en een duurzame ontwikkeling van de scheepvaart. Daarom hebben we deze maatregel opgenomen in het programma Gezondheid en Luchtkwaliteit.
3.
Voorkomen van armoede in Velsen
Pilots om armoede te voorkomen De uitvoering van de armoedevisie krijgt in 2022 een impuls op de volgende onderdelen: Versterken samenwerking Een van de doelen die de armoedevisie nastreeft is om de samenwerking te versterken. Binnen dat doel was de ambitie om een alliantie op te richten, deze is opgericht: www.velsen.nl/armoedecoalitie en groeit nog steeds. In 2021 zijn project-ideeën voor de armoedecoalitie opgehaald. Het idee waar de meeste stemmen naar uitgingen is om in samenwerking met de gemeente een campagne op te zetten om armoede en schulden tegen te gaan door storytelling en ervaringsdeskundigen. In 2022 gaan we dit omzetten in een concrete actie. Wijkgerichte aanpak Om ‘meer inwoners vroegtijdig in beeld te krijgen worden diverse wijkgerichte projecten genoemd waar geen geld voor is gereserveerd: • Wijkaanpak IJmuiden en Velsen Noord. • Beter in Beeld door samenwerking Sociaal Wijkteam. • Naar inwoners toe: experiment met outreachende aanpak. Ook worden nieuwe dingen opgepakt namelijk: • Sleutelpersonen. • Samenwerken met huisartsen / werkgevers. • Financieel café. • Vindplaats van schulden (proactief op huisbezoek wanneer er meerdere betalingsachterstanden op 1 adres zijn geconstateerd). We willen partijen en aanpakken bij elkaar brengen zodat er minder versnippering is en meer integrale aanpak.
Pagina 6
Mobility Mentoring In de armoedevisie staat dat we een onderzoek naar de kanteling van de dienstverlening gaan doen. De kanteling moet ervoor zorgen dat de hulpvraag van de inwoner centraal staat in plaats van de dienstverlening. Een bekende aanpak om bovenstaande te bereiken is Mobility Mentoring®. Mobility Mentoring® is intellectueel eigendom van Empath. Om de aanpak te mogen gebruiken en uit te dragen moet een vergoeding aan hen worden betaald. Voor dit lidmaatschap en het trainen van ca. 15 personen wordt in 2022 een extra impuls gegeven. Week van geld In 2022 gaat de gemeente een lokaal programma maken in aansluiting op de Week van het Geld. Met als doel het lokale aanbod onder de aandacht te brengen bij jongeren en bij ouders van schoolgaande kinderen. De campagne zetten we breder neer in samenwerking met scholen en met maatschappelijke partners en intern met het beleidsveld onderwijs, team schuldhulpverlening. Het programma willen we ontwikkelen in samenwerking met voornoemde partijen maar ideeën die tot de verbeelding spreken zijn: • Interactieve game / 3D filmpjes waarbij je in de huid kruipt van een jongere die financiële keuzes moet maken.
• Inspring theatershow waarbij je eerst een theaterstuk te zien krijgt en wanneer het stuk opnieuw gespeeld wordt, je in mag springen in de rol van de hoofdpersoon om de situatie om te buigen; • Vlog voor-, door- en met jongeren / kinderen. • Escape room.
4.
Bouwen aan een effectievere en betaalbare jeugdhulp
Jeugdhulp: Invullen preventiemaatregelen Extra inzet preventieve hulp jeugd Het gebruik van en de kosten voor jeugdhulp in Velsen zijn de afgelopen periode toegenomen. De urgentie om de kosten te beheersen en te verlagen is groot. Door extra inzet van CJG-coaches en praktijkondersteuners ggz jeugd (POH) willen we de laagdrempelige hulp versterken. We verwachten dat de instroom in zwaardere en duurdere tweedelijnszorg daardoor zal afnemen. Verbeteren klachtenprocedure sociaal domein Sinds de overheveling van de Jeugdzorg, Participatie en Wmo naar de gemeente is het college verantwoordelijk voor een goede klachtenafhandeling. Om inwoners met klachten beter te helpen is het wenselijk de communicatie rondom klachtenprocedures en de uitvoering van de klachtenafhandeling, -coördinatie en -monitoring te versterken en te intensiveren.
5. Impuls geven aan woningbouwopgave voor Velsen van de toekomst Pont tot Park Het Winkelfonds Velsen bestaat uit een subsidiebudget voor verhuizing naar kansrijke winkelcentra en een subsidie voor het opknappen van winkelgevels, om de kansrijke winkelcentra van Velsen compacter en toekomstbestendiger te maken. Eind 2021 eindigt de inzet van het Winkelfonds. Naar alle waarschijnlijkheid zal het subsidiebudget niet volledig zijn benut aan het eind van dit jaar. De structurele afname van het aantal winkels in Nederland blijft een feit. Met name het winkelen via internet heeft een grote impact gehad op het fysieke winkelbezoek, met toenemende leegstand in veel winkelcentra als gevolg. Dit geldt in belangrijke mate voor de winkelcentra waar ook niet-dagelijkse boodschappen worden gedaan. Een relatief groot aanbod van niet-dagelijkse artikelen maakt winkelgebieden als IJmuiden centrum en de Kennemerlaan kwetsbaar. Het is daarom noodzakelijk
Pagina 7
keuzes te maken ten aanzien van de omvang, transformatie en profilering, teneinde deze winkelcentra toekomstbestendiger te maken. Het onderzoek ‘Toekomstig winkelprogramma IJmuiden centrum’ vormt een bouwsteen voor de gebiedsvisie Pont tot Park. Binnen Pont tot Park wordt de mate van compactheid en transformatie en de wijze waarop de winkelcentra zich (gaan) profileren ten opzichte van elkaar, in samenwerking met de ondernemers in de betreffende winkelcentra bepaald. Het is van groot belang dat deze kwetsbare winkelgebieden toekomstbestendiger worden gemaakt binnen Pont tot Park. Daarom wordt voorgesteld om het mogelijke restant bedrag uit de reserve Winkelfonds Velsen hiervoor te reserveren. Versnellen woningbouw Inzet extra capaciteit Naast de impuls uit de Begroting 2021 kunnen we extra capaciteit inzetten door een samenwerking met het MRA. Deze samenwerking biedt de mogelijkheid om gebruik te maken van de kennis/ expertise in de MRA (flexibele schil geheten) en 50% co-financiering bij het inhuren van deze kennis/ expertise. Dit geldt bijvoorbeeld voor de projecten de Schouw in Velsen-Noord, Hofgeesterweg, kustplaats IJmuiden en park Schoonenberg. Prestatieafspraken: gebiedsgerichte aanpak De corporaties, huurdersorganisaties en gemeente schreven het afgelopen jaar in de prestatieafspraken op samen verantwoordelijkheid te dragen voor de realisatie van de Woonvisie 2040.
Onderdeel daarvan is de beschikbaarheid, omvang en differentiatie binnen de sociale huurwoningvoorraad. Hiervoor is in 2021 onder aanvoering van de woningcorporaties een gezamenlijke, gebiedsgerichte aanpak opgesteld. In 2022 werken we op gebiedsniveau toe naar een pakket van op elkaar afgestemde maatregelen (uitvoeringsprogramma). Hierbij kijken we naar de sociale aanpak, leefomgeving, het woningprogramma en de bestaande voorraad. Een voorbeeld van een gebiedsgerichte aanpak is het actieplan Velsen-Noord. Dit plan is in de laatste maanden van 2021 opgesteld. In 2022 geven we praktisch vorm aan het plan en starten we met de betrokken partijen met de uitvoering.
6.
Werken aan een aantrekkelijke leefomgeving
Programma Gezondheid en Luchtkwaliteit Voor het intensiveren van de maatregelen voor de komende 4 jaar heeft de gemeente extra mensen voor de uitvoering nodig. De gemiddelde kosten hiervan bedragen jaarlijks € 340.000 voor de hele IJmond. Voor het uitvoeren van de eenmalige uitbreiding van onderzoek naar de luchtkwaliteit bij drukke wegen is incidenteel € 10.000 nodig voor 2022. De IJmondgemeenten betalen deze kosten gezamenlijk. Velsen betaalt jaarlijks gemiddeld € 170.000. Vanwege de lastige financiële situatie van onze gemeente voeren we voor 2022 eerst de maatregelen met de hoogste prioriteit uit. Hiermee brengen wij de bijdrage van Velsen voor 2022 omlaag naar € 123.000 inclusief de genoemde incidentele bijdrage. Voor het jaar 2023 evalueren we de resultaten van 2022 en prioriteren we opnieuw de te nemen maatregelen. We stemmen dit af met Beverwijk en Heemskerk.
Pagina 8
Toekomstbestendige schouwburg De Stadsschouwburg Velsen vervult een centrale schakel in de Velsense culturele basisinfrastructuur. Het college hecht grote waarde aan behoud van de SSV en aan een geschikt en aansprekende cultuuraccommodatie. De SSV heeft de laatste jaren een transitie doorgemaakt en de bedrijfsvoering op orde gebracht, waardoor de toezichtfunctie teruggeschakeld kan worden van verscherpt toezicht naar basistoezicht. De financiële positie van de SSV blijft echter kwetsbaar. Dit komt omdat de SSV alleen één grote zaal kan exploiteren en omdat de subsidie vanuit de gemeente een aandeel van 37% betreft van de totale exploitatie. De SSV is dan ook afhankelijk van commerciële succesproducties en iedere tegenvaller kan al een negatief resultaat tot gevolg hebben. Daarnaast betaalt de SSV een relatief hoge huur in vergelijking met andere theaters, terwijl het gebouw veel onderhoud behoeft. Om de SSV tot en met de verbouwing aan het pand financieel minder kwetsbaar te maken is het voorstel een bedrag van € 90.000 extra beschikbaar te stellen voor subsidie aan de SSV. Adviseur samenspel/wijkregisseur/pilot wijkinitiatieven Adviseur samenspel Zoals elk programma kent het programma Samenspel een einddatum. Gelet op de huidige toegekende budgetten voor het programma zal de beëindiging ultimo 2022 liggen.
Met het programma wordt de basis gelegd voor het samenspel met onze omgeving. De opgedane kennis uit het programma en de doorontwikkeling van de professionalisering van het samenspel binnen de gemeentelijke organisatie verdienen het om structureel te worden geborgd in onze organisatie. Door het aantrekken van een adviseur Samenspel kan dit worden gerealiseerd. Daarnaast worden de doelstellingen zoals beschreven in het raadsakkoord Samenspel en het collegeprogramma Velsen komt naar je toe! voor de toekomst geborgd. Wijkregisseur Het wijkgericht werken is een manier van werken waarbij in de beleids- en uitvoeringsfase nadrukkelijk van buiten (de samenleving, het gebied, de wijk) naar binnen (de ambtelijke organisatie), vanuit kansen en problemen wordt gekeken en gehandeld. Daarbij wordt er constructief samengewerkt tussen alle partijen die belanghebbend zijn, zowel binnen als buiten de gemeente. Maar nadrukkelijk ook met het maatschappelijk middenveld, het bedrijfsleven, scholen, woningcorporaties, politie en dergelijke. Pilot wijkinitiatieven In 2022 wordt gestart met een pilot wijkinitiatieven, waarbij we op zoek gaan naar manieren waarop inwoners zelf verantwoordelijkheid kunnen nemen. Coördinatie dossier Tata De ontwikkelingen op het gebied van industrie/Tata in relatie tot gezondheid volgen elkaar snel op.
De vraag van de omgeving wordt groter en complexer en dit vraagt extra inzet voor de advisering van het college en het regie voeren op alle actiepunten in de dossier. Wij zetten in op: • Staalindustrie als motor van economische groei en voor werkgelegenheid • Een gezonder, duurzamer en veiliger IJmond: de luchtkwaliteit moet verbeteren • Terugdringen nadelige effecten op de gezondheid van Tata Steel • Inzet op energietransitie, verduurzaming en reductie van CO2 en stikstof • Inzet van Tata Steel en Den Haag en Brussel om te investeren en ondersteunen / faciliteren Om deze taken goed uit te kunnen voeren en om vanuit overzicht regie te voeren op alle korte- en langere termijn acties is extra inzet voor een strategisch adviseur / procescoördinator tot (vooralsnog) eind 2022 nodig.
Pagina 9
Impuls verkeersveiligheid Uitwerking van de mobiliteitsagenda De mobiliteitsagenda Velsen heeft een beleidsagenda tot 2030 en richt zich op 6 thema’s: verduurzaming van mobiliteit, verbeteren verkeersveiligheid, genoeg ruimte voor fietser en voetganger, aantrekkelijk openbaar vervoer, goed functionerende wegen en goede parkeervoorzieningen. Elk jaar worden nieuwe stappen gezet op al deze gebieden. Bij duurzame mobiliteit gebeurt dit deels samen met de andere IJmondgemeenten vanuit het programma IJmond Bereikbaar. Voor 2022 is het thema verkeersveiligheid een speerpunt. Zo zal voor het tegengaan van sluipverkeer in Velsen-Noord in overleg met wijkplatform Velsen-Noord stapsgewijs worden toegewerkt naar een inrijverbod op de Grote Hout- of Koningsweg in de avondspits (15-18 uur). Het uitgangspunt hierbij is een permanente oplossing met camerahandhaving. Voor het verbeteren van de verkeersveiligheid op de Kanaaldijk wordt op korte termijn een aantal maatregelen gerealiseerd. Op de Kanaaldijk zelf betreft dit het opvullen van de goot. Op het kruispunt met De Geul komt er een ruime middenberm voor overstekende fietsers en worden weggebruikers beter geattendeerd en afgeremd bij het naderen van het kruispunt.
Voor de lange termijn is het de bedoeling om toe te werken naar een volledige herinrichting van zowel de Kanaaldijk zelf als het kruispunt met De Geul, zodat er een structureel veilige oplossing komt op deze belangrijke route. Ook wordt werk gemaakt van het realiseren van veilige schoolomgevingen. Naast algemene maatregelen worden in samenspraak met school/ouders en/of leerlingen ook maatregelen per school gerealiseerd. Daarnaast vindt onderzoek plaats naar de inrichting van zebrapaden.
7.
Inzetten op integrale veiligheid
Bezuiniging HALT terugdraaien Vernieling van een openbare afvalbak, spijbelen of iets stelen uit een winkel zijn voorbeelden van relatief lichte vergrijpen door jongeren. Alles bij elkaar heeft dit toch een flinke maatschappelijke schade tot gevolg. Het kan bovendien het begin zijn van ernstigere vormen van jeugdcriminaliteit. In Velsen speelt Stichting Halt! een belangrijke rol bij het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag bij jongeren. Zij geven voorlichtingslessen op basisscholen en middelbare scholen. Bijvoorbeeld over groepsdruk, jeugdoverlast, verboden wapenbezit of vuurwerk. In 2020 heeft er een bezuiniging plaatsgevonden op onze bijdrage aan Stichting Halt!. De gemeente onderkent het cruciale belang van vroegtijdige interventie en preventie. Met de toename van de bijdrage aan Stichting Halt! met € 10.000 in het jaar 2022 wordt de eerdere bezuinigingsmaatregel ongedaan gemaakt. Pilot Jeugdboa’s De problematiek rond jeugdoverlast is de afgelopen jaren toegenomen. Dit komt met name doordat we de ‘ogen en oren’ in de wijk missen. Om meer zicht en grip te krijgen is de gemeente sinds 1 april 2021 de pilot Jeugdboa’s gestart. Deze pilot willen we in 2022 voortzetten. Signalen die jeugdboa’s oppikken op straat, helpen het jeugdnetwerk (Jongerenwerk, Straathoekwerk, politie en de gemeentelijke netwerk-coördinator) in het verkrijgen van inzicht in jeugdgroepen.
Deze informatie is van onmisbare waarde om interventies op groeps- en individueel niveau efficiënter in te zetten en jongeren sneller door te verwijzen naar passende hulpverlening. Ook is het jeugdnetwerk met deze informatie in staat om, mede vanuit het oogpunt van preventie, eerder in te grijpen bij jongeren die afglijden naar criminaliteit. Dit is belangrijk, zeker gezien de beperkte politiecapaciteit.
Pagina 10
Aanpak ondermijning De laatste jaren bestaat er een roep om een intensievere inzet op de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Deze vorm van criminaliteit vormt een bedreiging voor onze samenleving. Ondermijnende criminaliteit kenmerkt zich door de verwevenheid tussen de onderwereld en de bovenwereld: criminelen maken gebruik van legale structuren voor de uitvoering van hun illegale activiteiten. Wij willen niet dat criminelen het voor het zeggen krijgen. Lokale dienstverleners en politieke ambtsdragers moeten hun werk kunnen doen zonder last te hebben van bedreiging of intimidatie. Wijken en buurten moeten veilig en leefbaar zijn, criminelen mogen ondernemers niet verleiden om voor hen aan de slag te gaan. Daarom probeert gemeente Velsen samen met haar ketenpartners beter zicht te krijgen op ondermijning. Als onderdeel van deze aanpak is er in 2020 een regisseur Aanpak Ondermijning aangesteld. De middelen van 0,5 fte zijn incidenteel en lopen 2022 af. Wij verlengen deze inzet om zicht te houden op ondermijnende activiteiten. Bibob-instrumentarium verstevigen en verankeren Bibob betekent Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur. De Wet Bibob regelt dat de gemeente vergunningen en aanbestedingen mag weigeren of intrekken als er gevaar bestaat dat criminelen daar misbruik van maken.
Verhoudingsgewijs worden er in Velsen minder Bibob-toetsen uitgevoerd dan bij gemeenten van gelijke omvang en / of met een vergelijkbaar risicoprofiel. Beperkte ambtelijke capaciteit voor uitvoering van Bibob-toetsen speelt hierbij een belangrijke rol. Ook het kennis- en expertiseniveau behoeft verbetering. Dit maakt uitvoering van het Bibob-beleid in onze gemeente kwetsbaar. Daarbij komt dat de Rijksoverheid werkt aan een herziening van de Wet Bibob, waardoor dit instrument vaker kan worden toegepast. De hoeveelheid Bibob-onderzoeken neemt daardoor toe. Binnen de huidige formatie kan hieraan onvoldoende uitvoering worden gegeven. Om een impuls te geven aan het Bibob-instrument wordt in 2022 extra capaciteit beschikbaar gemaakt voor een Bibob-coördinator van 0,66 fte.
Pagina 11
Pagina 12
Meerjarenperspectief
Pagina 13
Inleiding en kader Inleiding In dit hoofdstuk wordt de financiële positie voor de jaren 2022-2025 toegelicht. Uitgangspunt is een financieel gezonde gemeente, voor nu en op de lange termijn. Dat wil zeggen: een positief meerjarenperspectief en een weerstandsvermogen dat toereikend is om de risico’s op te kunnen vangen. Kader voor de begroting De begroting geeft de beleidsmatige en budgettaire kaders aan voor het komende jaar 2022 en een doorkijk naar de drie volgende jaren. Deze wordt opgesteld binnen de richtinggevende kaders zoals door de raad zijn aangegeven in de Kadernota 2022 t/m 2025. Deze kaders zijn nader uitgewerkt in concrete doelstellingen, prestaties en daaraan gekoppelde budgetten. Waar mogelijk zijn indicatoren toegevoegd om achteraf de realisatie van het beleid en de geleverde prestaties te kunnen toetsen. Daarnaast bevat de begroting ook paragrafen over diverse programma-overstijgende onderwerpen en een financieel meerjarenperspectief. Ontwikkelingen deze zomer In de Kadernota was zicht op extra inkomsten van het Rijk, die op dat moment nog onzeker waren. Deze zijn daarom niet meegenomen in het kader. In de zomerperiode is meer zicht en duidelijkheid gekomen over deze inkomsten met een arbitrage uitspraak over jeugdhulp en een doorrekening van de herijking Algemene uitkering. Deze ontwikkelingen zijn meegenomen bij het opstellen van deze begroting.
Pagina 14
Financiële positie Het actuele financiële beeld voor de komende jaren laat zien dat de gemeentelijke financiën in balans zijn. Globaal budgettair evenwicht over de jaarschijven heen, en het weerstandsvermogen op voldoende met een ratio van 1,17. Dit biedt ruimte voor het bescheiden en gericht voortzetten van investeringen in 7 speerpunten.
Financieel meerjarenperspectief Kadernota met een tekort Het vertrekpunt bij de Kadernota 2022 t/m 2025 was niet rooskleurig en liet een tekort van € 3,5 mln in 2022, aflopend naar € 1,4 mln in 2025. Wel was zicht op extra inkomsten van het Rijk, die op dat moment nog onzeker waren. In de zomerperiode is meer zicht en duidelijkheid gekomen over deze inkomsten met een arbitrage uitspraak over jeugdhulp en een doorrekening van de herijking Algemene uitkering. Begroting in balans Het financiële beeld in deze begroting is in balans. Nadat we vorig jaar daadkrachtig hebben bijgestuurd laat de begroting een positief resultaat zien. Dit biedt ruimte voor het bescheiden voortzetten van investeringen in de 7 speerpunten, op basis van raadsakkoord en collegeprogramma. De financiële ruimte is – naast de bijsturing door bezuinigingen – mede ontstaan door extra inkomsten van het Rijk om gemeenten reëel te compenseren voor de uitvoering van onze taken. Wij verwachten, per saldo, extra inkomsten van het Rijk voor jeugdhulp en herijking Algemene uitkering. De formele besluitvorming hierover wordt aan het nieuwe kabinet gelaten. We begroten deze inkomsten behoudend door de gepubliceerde bedragen deels (voor 75% en 50%) mee te nemen. Wij volgen daarmee de richtlijn van de Provincie Noord-Holland. Ook andere gemeenten hanteren dit principe bij het opstellen van de begroting.
Tabel: Financiële positie Meerjarenperspectief 2022
2023
2024
2025
Eindstand Kadernota
-3.531
-2.968
-1.738
-1.409
Verwachte extra inkomsten Rijk
4.950
2.330
1.980
1.680
-
110
-10
205
Meerjarenperspectief
1.419
-528
232
476
Continueren investeren in de 7 speerpunten
-1.249
-
-
-
170
-528
232
476
Extra inkomsten jeugdhulp: scenario naar 100% *
-
1.250
1.170
1.080
Herijking Algemene uitkering scenario naar 100% **
-
-260
-280
-280
450
-
-
-
Bedragen x € 1.000
Autonome ontwikkelingen
Meerjarenperspectief Begroting 2022 Verwachte ontwikkeling inkomsten Rijk
Bevriezing opschalingskorting naar 100% *** * voorlopige opgave van ministerie ** nieuw voorstel juli 2021 o.b.v. data 2019 *** o.b.v. aandeel landelijk effect
Pagina 15
Zicht op meer financiële ruimte Wij verwachten dat de extra inkomsten door het nieuwe kabinet uiteindelijk volledig worden toegekend. Mede omdat de compensatie voor jeugdhulp gebaseerd is op een arbitrage uitspraak. Door de ingebouwde veiligheidsmarge telt de ruimte die zal ontstaan op tot ca. € 3 mln. Daarnaast is de inzet van de VNG bij de kabinetsformatie een reële compensatie voor de uitvoering van onze taken. Met als doel een verhoging van de inkomsten van het Rijk voor bijv. Wmo-abonnementstarief, Omgevingswet, klimaat.
Financiële positie De norm van de raad is vastgesteld op 1,4. In deze onzekere financiële tijden is, in samenspraak met de gemeenteraad, deze norm tijdelijk losgelaten en verlaagt naar 1,0. Dit is de norm die door de provincie wordt gehanteerd. Zodra een periode van meer financiële ruimte aanbreekt en de economie is hersteld van de effecten van de coronacrisis is het tijd om het weerstandsvermogen weer te verhogen om financiële ruimte te maken voor een volgende periode met financiële tegenspoed. Het ratio voor het weerstandsvermogen in de Begroting 2022 komt uit op 1,1. Het vooruitzicht van aanvullende inkomsten van het rijk biedt de nieuwe raad de mogelijkheid om het ratio te verhogen. Tabel: Weerstandsvermogen Weerstandsvermogen Bedragen x € 1.000
Jaarstukken 2020
Begroting 2021
Totaal weersstandscapaciteit
17,5
13,4
12,8
Totaal risico's
11,3
11,3
11,0
Ratio van het weerstandsvermogen
1,54
1,18
1,17
na 1e Burap
Woonlasten 2020 De woonlasten bestaan uit: OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Voor de afvalstoffen- en rioolheffing is het uitgangspunt dat deze tarieven 100% kostendekkend zijn. Voor alle tarieven is een inflatiepercentage van 1,5 % gehanteerd, zoals besloten bij de Kadernota 2022 t/m 2025.
Pagina 16
Begroting 2022
Overzicht meerjarenperspectief (Bedragen x €1.000) Programma
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Omschrijving
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
1. Ondernemend en duurzaam Velsen
17.243
14.202
-3.041
16.635
14.657
-1.978
15.845
15.350
-496
2. Vitaal en sociaal Velsen
105.151
33.469 -71.682 100.941
26.445 -74.496
97.073
23.331
-73.742
3. Wonen en leven in Velsen
29.958
9.850 -20.108
28.498
6.756 -21.742
27.175
6.927
-20.248
4. Burger en bestuur
16.778
2.300 -14.478
17.503
2.683 -14.820
16.773
2.823
-13.950
5. Organisatie en financiën
46.056 149.093 103.037
38.165 145.350
107.185
Totaal saldo van baten en lasten
215.186 208.914
-6.272 204.668 192.219 -12.448 195.032 193.780
-1.252
0.10 Toevoeging aan reserves
18.086
18.086
1.688
0.10 Onttrekking aan reserves Begrote resultaat
24.358
41.091 141.679 100.588
744
24.358
233.272 233.272
744 13.193
0 205.412 205.412
13.193
1.688
Saldo
4.359
4.359
0 196.720 198.138
1.419
Tabel: Meerjarenperspectief exploitatie 2022 (Bedragen x €1.000) Totaal programma's
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
-79
-849
-76
-125
-256
-373
2. Vitaal en sociaal Velsen
-68.970
-72.851
-73.127
-72.261
-72.306
-73.453
3. Wonen en leven in Velsen
-16.062
-20.188
-19.725
-20.369
-20.748
-20.739
4. Burger en bestuur
-14.002
-14.316
-14.037
-14.069
-14.075
-13.703
5. Organisatie en financiën
99.113
108.205
108.384
106.295
107.617
108.744
0
0
1.419
-528
232
476
Omschrijving 1. Ondernemend en duurzaam Velsen
Begrote resultaat
Pagina 17
Ontwikkelingen van het meerjarenperspectief Inleiding Het verloop van het meerjarenperspectief staat in dit hoofdstuk op hoofdlijnen weergegeven. De onderdelen worden vervolgens in de paragrafen toegelicht. Deze toelichting is ook terug te vinden in de beleidsprogramma's onder het kopje 'Wat mag het kosten?'. Dit meerjarenperspectief bevat de ontwikkelingen uit de Kadernota 2022 t/m 2025 en autonome ontwikkelingen die sindsdien financieel zijn vertaald.
Meerjarenperspectief Het financiële beeld in deze begroting is in balans. Nadat we vorig jaar daadkrachtig hebben bijgestuurd laat de begroting een positief resultaat zien. Dit biedt ruimte voor het bescheiden voortzetten van investeringen in de 7 speerpunten, op basis van raadsakkoord en collegeprogramma. Meerjarenperspectief 2022
2023
2024
2025
-3.531
-2.968
-1.738
-1.409
4.500
0
0
0
Verwachte extra inkomsten jeugdhulp 75% *
0
3.100
2.800
2.500
Herijking Algemene uitkering 75% **
0
-770
-820
-820
Bevriezen opschalingskorting 50% ***
450
0
0
0
Algemene uitkering - meicirculaire
1.030
140
-680
-790
Niet realiseren taakstelling jeugdhulp
-1.300
-700
0
0
Risico vanuit 2e Burap - Jeugdhulp
-400
0
0
0
VNG-bijdrage GGU
-40
-40
-40
-40
Outsourcing ICT
-90
-90
-90
-90
Outsourcing sport Extra OZB-inkomsten (meer woningen, minder leegstand) Spaardoel reserve Stedelijke vernieuwing bereikt Vervallen buffer bijstandsbudget (reserve is toereikend)
PM
PM
PM
200
500
500
500
500
0
0
0
125
300
300
300
300
Meerjarenperspectief
1.419
-528
232
476
Continueren investeren in de 7 speerpunten
-1.249
0
0
0
170
-528
232
476
Bedragen x € 1.000
Eindstand Kadernota Verwachte extra inkomsten Rijk Toezegging Rijk 100% *
Autonome ontwikkelingen
Meerjarenperspectief Begroting 2022
Pagina 18
Kadernota 2022 – 2025 In de Kadernota zagen we de kosten sneller stijgen dan de inkomsten. Per saldo geeft dit een tekort in het meerjarenperspectief. Dit tekort neemt in de komende jaren af van € 3,5 mln in 2022 naar € 1,4 mln in 2025. Een groot deel van deze kostenstijgingen vloeien voort uit ontwikkelingen die van ‘buiten’ op ons afkomen. Zoals maatregelen van het Rijk, open einde-regelingen, inflatie en een teruglopende economie. In de kadernota is geen rekening gehouden met de verwachte extra compensatie van het Rijk. Wel was zicht op extra inkomsten van het Rijk, die op dat moment nog onzeker waren. In de zomerperiode is meer zicht en duidelijkheid gekomen over deze inkomsten met een arbitrage uitspraak over jeugdhulp en een doorrekening van de herijking Algemene uitkering.
Extra inkomsten rijk Extra inkomsten jeugdhulp Om duidelijkheid te verkrijgen over extra middelen voor jeugdhulp is de VNG een arbitrage gestart. De uitspraak van de arbitrage is duidelijk: het Rijk moet gemeenten compenseren voor tekorten in de jeugdzorg. Door deze uitspraak heeft het demissionaire kabinet besloten gemeenten te compenseren voor de jaren 2021 en 2022. Voor Velsen geeft dit € 4,5 mln aan extra inkomsten voor het jaar 2022. Voor de volgende jaren is geen besluit genomen, dit is aan het nieuwe kabinet. Het blijft daardoor onzeker hoeveel geld de gemeenten krijgen vanaf 2023. Om deze onzekerheid te beperken hebben het Rijk, VNG en IPO afgesproken dat wij een deel van deze inkomsten in de begroting mogen opnemen. Vanuit behoedzaamheid geldt hiervoor een maximum van 75%. Dit komt neer op een bedrag van € 3,1 mln in 2023, dat geleidelijk afloopt naar € 2,5 mln in 2025. Deze afloop heeft te maken met maatregelen die gemeenten nemen om de uitgaven voor jeugdhulp te beperken. Herijking Algemene uitkering De wijze waarop het Rijk de Algemene uitkering verdeelt over de gemeenten wordt aangepast vanaf 2023. Het gemeentefonds wordt ‘herijkt’. Het conceptmodel is in augustus gepubliceerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Voor Velsen heeft de aanpassing van het verdeelmodel een nadelig effect van € 1 mln.
De minister benadrukt in een brief aan de VNG dat er sprake is van voorlopige effecten. Het model wordt nog ter consultatie en advies aangeboden aan gemeenten en de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB). Eind september, begin oktober wordt het advies van het ROB verwacht. De genoemde bedragen en het voorgestelde model zijn dus nog niet zeker. Toch anticiperen we in het meerjarenperspectief op een nadelig effect van de herverdeling. Wij houden voorlopig rekening met 75% van dit verwachte nadeel. Dit percentage is gelijk aan de inschatting voor de extra inkomsten van jeugdhulp (zie hierboven). Bevriezen van de opschalingskorting In de Algemene uitkering is een zgn. opschalingskorting opgenomen. Deze korting is in 2020 en 2021 bevroren als coronamaatregel om gemeenten meer financiële ruimte te geven. Gemeenten willen dat deze korting volledig wordt afgeschaft. Dit is een onderwerp dat de VNG heeft gebracht bij de kabinetsformatie, deze laat nog op zich wachten. Gemeenten verwachten dat, in afwachting op een nieuw kabinet, dat deze opschalingskorting ook in 2022 wordt bevroren. Dit geeft een hogere Algemene uitkering. Wij hebben het effect voor Velsen voor 50% meegenomen.
Pagina 19
Autonome ontwikkelingen Algemene uitkering (meicirculaire en extra jaarschijf) De inkomsten van het Rijk ontvangen wij via de Algemene uitkering. Door het ‘trap op, trap af’-principe groeit of krimpt het gemeentefonds mee met de uitgaven van het Rijk. Het Rijk verlaagt de begroting de komende jaren, dit betekent ook dat de omvang van het gemeentefonds afneemt. Dit werkt direct door op onze inkomsten. Deze nemen daardoor af en laten vanaf 2024 een oplopend te kort zien, naar € 1,5 mln in 2025. Door de toevoeging van een extra jaarschijf wordt het tekort in 2025 en verder met € 0,7 mln verlaagd. Specifieke budgetten Voor specifieke en geoormerkte taken hebben we aanvullend budget ontvangen. Dit betreft: • Rijksvaccinatieprogramma en prenataal huisbezoek JGZ (structureel € 32.000); • Handhaving energielabel C (structureel € 6.000); • Versterking antidiscriminatie (structureel € 27.000); • Wet Open Overheid (€ 67.000 in 2022, oplopend naar structureel € 118.000 vanaf 2025); • Inburgering: effect uitstel nieuwe wet (€ 43.000 in 2022, aflopend naar € 6.000 in 2025). Niet realiseren taakstelling jeugdhulp De termijn om de taakstelling op jeugdhulp (€ 3,6 mln) uit de Begroting 2021 te realiseren te ambitieus is. We zien dat de taakstelling alleen gerealiseerd kan worden via een ingroeimodel waarbij de uiteindelijke besparing naar verwachting in 2024 gerealiseerd kan worden.
De taakstelling wordt in de jaren 2022 (€ 1,3 mln) en 2023 (€ 0,7 mln) verlaagd. Actuele prognose jeugdhulp Wij zien in de eerste helft van 2021 de instroom naar zorgtrajecten voor de jeugdhulp toenemen. Deze stijging zien wij ook terug in de declaraties. Een deel van deze stijging zal i.v.m. afronding van de zorgtrajecten ook in 2022 zichtbaar zijn. Om deze stijging op te vangen wordt het budget jeugdhulp met € 400.000 verhoogd. VNG bijdrage GGU De Algemene Ledenvergadering van de VNG heeft besloten om de bestaande GGU-activiteiten uit te breiden met initiatieven gericht op nieuwe wetgeving, nieuwe technologie en maatschappelijke ontwikkelingen die alle gemeenten raken. De nieuwe voorstellen betreffen: • Kwaliteit en rechtmatigheid zorg en jeugd; • Publieke gezondheid (infectieziektebestrijding, crisisbeheersing en versterking van de preventieve gezondheidsinfrastructuur); • Fysieke leefomgeving (klimaatakkoord, energietransitie ed); De bijdrage per inwoner neemt daarom toe en de kosten voor Velsen stijgen met € 40.000. Outsourcing ICT Tijdens de transitiefase van de outsourcing van de ICT dienstverlening is geconstateerd dat de beheerinspanning van OGD groter is dan in de aanbestedingsstukken was uitgevraagd door Velsen. Dit heeft onder andere te maken met verschil in definities van termen.
Concreet betekent het dat OGD meer applicaties gaat beheren dan bij de aanbesteding was ingeschat. Hieruit volgt een aanvullend benodigd structureel budget van €90.000. In het najaar van 2021 wordt een roadmap opgesteld om het aantal door OGD beheerde applicaties te verminderen. De financiële ruimte die hierdoor vrij komt zal worden ingezet om diverse applicaties naar de cloud te brengen. Dit is vanuit beleids-, informatiebeveiligings- en kostenoogpunt op de lange termijn noodzakelijk.
Pagina 20
Outsourcing Sport De procedure om de afdeling Sportzaken extern te verzelfstandigen is in gang gezet. Het voornemen is om de verzelfstandiging vanaf 1 januari 2022 in te laten gaan. Het inregelen van gewijzigde structuren, systemen en processen kost tijd. Dit is te beheersen door een zorgvuldig proces; besluitvorming in 2021 en kalenderjaar 2022 na de start gebruiken als overgangsjaar. Zo moet nog verdere invulling gegeven worden aan het overhevelen van operationele budgetten (overhead) voor ondersteunende werkzaamheden op het gebied van financiën, HR, ICT, facilitair, etc.. Het financiële effect voor Velsen is een verlaging van de kosten voor de uitvoering van de sporttaken. Dit voordeel loopt in de tijd op, omdat het realiseren van overhead een ingroeiperiode vraagt (ca. 3 jaar) en het voordeel op de personele kosten wordt gerealiseerd door natuurlijk verloop (uitstroom, pensionering, etc.). Het verwachte voordeel in de Begroting 2022 wordt behoudend meegenomen met een voordeel van € 0,2 mln vanaf 2025. Op het moment dat de overhead nader is uitgewerkt kan het effect van de uitbesteding worden meegenomen in de eerstvolgende P&C-producten. Extra OZB inkomsten In 2021 zien we een toename van het aantal woningen (areaal) en een daling van de leegstand van panden. Deze effecten werken ook in 2022 door en daardoor nemen de OZB inkomsten toe (€ 0,3 mln).
Spaardoel reserve Stedelijke vernieuwing bereikt In de Begroting 2021 hebben we een spaarprogramma opgenomen om de ‘ambitie-reserves’ weer aan te vullen. De reserve Stedelijke vernieuwing wordt in vier jaar tijd met € 0,5 mln verhoogd ten behoeve van inzet op Van Pont tot Park). Dit spaardoel is in 2024 bereikt. In het meerjarenperspectief ontstaat daardoor financiële ruimte van € 0,125 mln. Vervallen buffer bijstandsbudget Het begrote budget voor de bijstandsuitkeringen is hoger dan de inkomsten van het Rijk ( € 0,3 mln). Destijds is dit in de begroting gezet om de tekorten op de BUIG op te kunnen vangen. Echter • De laatste 3 jaar zijn de uitgaven zijn lager dan de inkomsten Rijk en • Is de reserve Participatiewet gevuld om het risico van een tekort voor 2 jaar op te vangen (naast compensatie van het Rijk door Vangnetregeling). Het risico voor een tekort op de bijstandsuitkeringen wordt nu meer afgedekt dan noodzakelijk, nl. extra uitgaven budget en de reserve. Het bijstandsbudget wordt daarom verlaagd met € 0,3 mln en gelijkgesteld aan de inkomsten van het Rijk. Het risico op een budget overschrijding wordt afgedekt door de reserve Participatiewet. Zeker nu de laatste jaren het saldo op de BUIG leidt tot een positief resultaat en het aanvullen van de reserve (of het jaarrekeningresultaat).
Coördinatie dossier industrie en gezondheid De ontwikkelingen op het gebied van industrie/Tata in relatie tot gezondheid volgen elkaar snel op. De vraag van de omgeving wordt groter en complexer en dit vraagt extra inzet voor de advisering van het college en het regie voeren op alle actiepunten in de dossier. Wij zetten in op: • Staalindustrie als motor van economische groei en voor werkgelegenheid • Een gezonder, duurzamer en veiliger IJmond: de luchtkwaliteit moet verbeteren • Terugdringen nadelige effecten op de gezondheid van Tata Steel • Inzet op energietransitie, verduurzaming en reductie van CO2 en stikstof • Inzet van Tata Steel en Den Haag en Brussel om te investeren en ondersteunen/faciliteren Om deze taken goed uit te kunnen voeren en om vanuit overzicht regie te voeren op alle korte- en langere termijn acties is extra inzet voor een strategisch adviseur / procescoördinator tot (vooralsnog) eind 2022 nodig (€ 75.000).
Pagina 21
Uitgangspunten voor de begroting In dit hoofdstuk zijn de grondslagen voor de opbouw van de begroting opgenomen. Prijspeil De gemeentelijke begroting wordt in principe jaarlijks bijgesteld voor de verwachte prijsontwikkelingen, voor zover mogelijk gebaseerd op inschattingen van het CPB en de VNG. In de Kadernota zijn deze vastgesteld voor het begrotingsjaar 2022 in de begroting opgenomen. Voor de volgende begrotingsjaren wordt geen aanvullende prognose gemaakt. Tabel: Indexeringen Onderwerp Loonkosten Pensioenpremie Materiële kosten Subsidies Lokale heffingen
Index 1,5 % 1,5 % 1,5 % 1,5 % 1,5 %
Toelichting Verwachte cao-stijging Verwachte stijging werkgever o.b.v. Centraal Economisch Plan o.b.v. 70% cao-effect en 30% materiële kosten o.b.v. Centraal Economisch Plan
Lokale heffingen De tarieven voor parkeren en toeristenbelastingen worden aangepast met de prijsontwikkeling wanneer de verhoging meer dan € 0,05 per eenheid is. Onroerende zaakbelasting Het tarief van de OZB wordt verhoogt met de indexering van de Lokale heffingen (zie hierboven). De waardeontwikkeling van de objecten in de in de gemeente wordt verdisconteerd in het tarief. De mutatie van het aantal en de waardeontwikkeling van de objecten in de gemeente worden meegenomen met als peildatum 1 januari van het vorig begrotingsjaar. Algemene uitkering De Meicirculaire 2021 is financieel verwerkt in deze begroting. De door het rijk gehanteerde aantallen voor bijv. woningen, leerlingen, etc. zijn overgenomen. Er zijn geen aannames opgenomen voor mogelijke beleidswijzigingen. Gerekend is met constante prijzen, dit wil zeggen dat alleen de voor het jaar 2022 het verwachte prijspeil is meegenomen. Voor de volgende begrotingsjaren wordt geen aanvullende prognose gemaakt. Rente De door de gemeente betaalde rente op leningen wordt toegerekend aan de programma's en taakvelden waar deze betrekking op heeft. De toerekening vindt plaats met peildatum 1 januari op basis van het saldo van de investeringen (omslagrente) en grondexploitaties. De BBV-regelgeving geeft aan op welke wijze deze rente bepaald wordt.
In de begroting is met de onderstaande rente percentages gerekend: Tabel: rentepercentages Onderwerp Te betalen rente leningen Omslagrente Rente grondexploitaties
Rente 1,566 % 1,50 % 1,566 %
Toelichting Gemiddeld percentage over langlopende schulden Ten behoeve van investeringen Berekend op basis van de Jaarstukken 2017
Pagina 22
Grondexploitaties Het meerjarenperspectief is aangepast op basis van: • Het MPG, zoals vastgesteld bij de Jaarstukken 2020. • Het toe te rekenen rentepercentage, overeenkomstig de BBV-regelgeving, zie ook bij rente. Investeringsplan Het investeringsplan wordt bijgewerkt met inzichten uit de Jaarstukken, de nieuwe investeringsvolumes uit de nota Investeringen en afschrijvingen, aanvullingen uit de kadernota, de actuele omslagrente en een inschatting van de planning wanneer investeringen kunnen worden gerealiseerd. Overhead Overhead is de verzamelnaam voor algemene kosten die niet direct kunnen worden toegewezen aan taken die zijn opgenomen in de begroting. Dit zijn de kosten die gemaakt worden om het primaire proces mogelijk te maken (ze zijn ondersteunend). De overhead wordt apart weergegeven in de begroting; in programma 5 Organisatie en Financiën. De notitie Overhead van de commissie BBV is als leidraad gebruikt voor het aanmerken van kosten als ‘overhead’. Deze leidraad is verfijnd met het criterium dat kosten die voor meer dan drie afdelingen worden gemaakt tot de overhead behoren. Dit betreft onder andere salariskosten van leidinggevenden, kosten van ondersteunende afdelingen als facilitaire dienst, HRM, financiën, etc. en de kosten van huisvesting en ICT.
Toerekening van personeelskosten aan taakvelden De personeelskosten worden, overeenkomstig de BBV-regelgeving, direct verantwoord op het beleidsveld waar deze betrekking op hebben. Dit betreft alle personele kosten die niet specifiek genoemd zijn in de BBV-notitie Overhead. Op basis van de prioriteiten en activiteiten voor het begrotingsjaar worden de werkplannen van de afdelingen opgesteld. Deze vormen de basis voor de toerekening van de personeelskosten aan de programma's en taakvelden. Meerjarenperspectief De perspectiefnota wordt uitgewerkt in de begroting en het meerjarenperspectief. De bedragen in het meerjarenperspectief zijn berekend op basis van eerder genomen besluiten en bestaand beleid. Begrote balans Bij het opmaken van de begroting wordt een inschatting gemaakt van het verloop over de jaren uit het meerjarenperspectief van de reserves, voorzieningen en investeringen. Deze worden in de begrote balans opgenomen. Deze gegevens vormen samen met die uit de exploitatie de grondslag voor de financiële indicatoren in de paragraaf Weerstandsvermogen. De grondslagen zoals in de beleidsnota's zijn opgenomen gelden eveneens voor deze begroting, waarvan de belangrijkste zijn afschrijvingstermijnen, waarderingsgrondslagen en richtlijnen voor reserves en voorzieningen. Vergelijkende cijfers 2021 Deze zijn opgenomen inclusief de vastgestelde 1e Bestuursrapportage 2021.
Pagina 23
Programma's
Pagina 25
Ondernemend en duurzaam Velsen
Pagina 27
Programmadoelstelling Naar een duurzame economische ontwikkeling.
Uitgangspunten voor dit programma Niet alleen het Velsen van nu is onze verantwoordelijkheid, wij zijn ook verantwoordelijk voor het Velsen dat wij door willen geven aan onze kinderen en kleinkinderen. Soms zijn daarvoor plannen met een ‘lange adem’ nodig. Juist daarom vindt het college voortdurend aandacht voor duurzaamheid van de samenleving noodzakelijk. Het college kiest voor een voorwaardenscheppende, faciliterende en stimulerende rol en het verbinden van partijen en is zich ook bewust van de voorbeeldfunctie die zij heeft. Met de Visie op Velsen 2050 Duurzaam Verbonden, geeft Velsen richting aan ontwikkelingen in de gemeente. Hierin staat dat het investeren in kennisrijk werken nodig is om je in Velsen te kunnen ontwikkelen en bij te dragen aan een bloeiende economie. De thema’s werken en kennisrijk zijn daarbij belangrijke elementen. Vooral in de duurzaamheidsthema’s liggen er grote kansen als het gaat om ‘kennis’. Binnen dit programma betekent dit, dat het college kiest voor investeringen waarbij de ondernemer op een duurzame manier zorgt voor innovatie, nieuwe investeringen en werkgelegenheid. Context Tijdens het uitwerken van de begroting staat de economie wereldwijd op zijn kop door de coronacrisis. Verschillende sectoren hebben het zwaar en het is nog onduidelijk welke impact de coronacrisis uiteindelijk heeft.
In Velsen wordt de staalsector hard geraakt door forse vraaguitval, Datzelfde geldt voor horeca en detailhandel. Ook het wegvallen van de cruisevaart heeft impact op de haven. Aan de andere kant zijn er ook wat lichtpunten. De offshore wind groeit, wat leidt tot nieuwe vestigingen en bedrijvigheid. Verder brachten meer Nederlanders hun vakantie door in eigen land tijdens de coronacrisis. Verwacht wordt dat de economie zich in tweede kwartaal van 2021 zal herstellen. Hoe snel dit herstel zal gaan blijft voorlopig nog onzeker. Onderstaande context omschrijving is er daarom niet op aangepast. De algehele economische situatie in de regio is de afgelopen jaren heel voorspoedig geweest, de Nederlandse maakindustrie heeft daar volop van geprofiteerd. Deze sector is door de grote exportpositie gevoelig voor de politieke en economische ontwikkelingen in de wereld, zoals nu ook blijkt in de huidige coronacrisis. Innovatie, duurzaamheid en voldoende instroom van goed gekwalificeerd personeel blijven belangrijke aandachtspunten voor de toekomstige concurrentiepositie van de visserijsector. Velsen zet in op een toekomstbestendige maakindustrie. Ook hierbij zijn voldoende personeel, innovatie en duurzaamheid voor ons de cruciale thema’s. In offshore wind doen zich grote kansen voor. Op korte termijn worden er namelijk enkele grote windparken ontwikkeld voor de Nederlandse kust.
Met het afgesloten klimaatakkoord zijn de ambities voor de lange termijn nog groter. Dit biedt veel perspectief voor Velsen en de regio. In de visserij blijft het goed gaan. De aanvoer op en ook het marktaandeel van de visveiling in IJmuiden blijft stijgen. Ook het pelagische cluster in IJmuiden weet zijn positie te versterken. Binnen de visserij sector wordt de grote zeevisserij ook wel pelagische visserij genoemd. Ook de vooruitzichten voor de Nederlandse detailhandel worden geleidelijk beter. Een belangrijke graadmeter hiervoor is het consumentenvertrouwen. Doordat dit toeneemt zullen consumenten meer