Beantwoording technische vragen CU-Warmtenet 11 mei 2021.pdf

Technische vragen ChristenUnie Velsen tbv sessie Warmtenet op 11 mei 2021 1. Met betrekking tot warmtenetten zijn er voor de gemeente drie verschillende rollen: • als verlener van de omgevingsvergunning, • als concessieverlener of • zelf warmteleverancier worden. Zie: https://www.expertisecentrumwarmte.nl/themas/marktordening+en+financiering/praktijktips+hoe+realiseer+ik+als+gemeente+een/default.aspx Welke rol ziet het college voor de gemeente Velsen en waarom kiest u voor deze rol? • De gemeente is in alle gevallen verlener van de omgevingsvergunning, ondanks welke andere rol de gemeente ook kiest. Voor andere rollen die de gemeente hier in wil kiezen moet nog een traject opgezet gaan worden. 2. Het aanwijzen van een warmtebedrijf voor een warmtekavel dient te gebeuren op grond van 'een transparante, non-discriminatoire, en goed onderbouwde aanwijzingsprocedure' (memorie van toelichting Warmtewet). Vraag: Is de gemeente voornemens een samenwerkingsovereenkomst aan te gaan met HVC? Zo ja, hoe verhoudt het aangaan van een samenwerkingsovereenkomst met één specifieke netwerkleverancier zich met bovengenoemd uitgangspunt? • •

•

•

Het is dus nog onduidelijk hoe de aanwijsprocedure precies ingericht gaat worden. De huidige warmtewet is nog niet vastgesteld. O.a. de VNG heeft (schriftelijk) kritiek geuit op de huidige insteek van de aanwijzingsprocedure. Er is nog niet gesproken over het opstellen van samenwerkingsovereenkomsten. Mocht dat gebeuren dan zal dat enkel gaan over de realisatie van warmtenetten die plaatsvinden onder de huidige warmtewet en nadrukkelijk niet over verdere doorgroei die zou raken aan kavelaanwijzing zoals opgenomen in de wet collectieve warmtevoorziening (warmtewet 2). HVC is geen netwerkleverancier maar een warmtebedrijf, en daarmee verantwoordelijk voor de hele keten van productie, tot distributie tot levering. Een netwerkbedrijf is enkel verantwoordelijk voor de distributie (en daarmee niet verantwoordelijk voor tarieven voor afnemers, verduurzaming van de bron en slechts een gedeelte van de leveringszekerheid). De gemeente is niet de enige partij die een samenwerkingsovereenkomst aan kan gaan met HVC, ook de woningbouwcorporaties kunnen dit doen. De gemeente heeft nog geen positie genomen in de rol die de gemeente neemt. Daarmee is ook nog niet te zeggen of er een samenwerkingsovereenkomst aangegaan wordt.

3. Is het college voornemens meerdere partijen uit te nodigen om in te schrijven op de warmtekavels, zodat een vergelijking kan worden gemaakt op de punten van duurzaamheid, kostenefficiëntie, leveringszekerheid, participatie door de toekomstige verbruikers, en de technische, financiële en organisatorische uitvoerbaarheid van het kavelplan? • •

•

De huidige conceptversie van de wet collectieve warmtevoorziening spreekt van een openbare aanwijzing waar iedereen die voldoet door de gemeente meegegeven eisen aan het kavel kan inschrijven. De punten waarop vergeleken , afgewezen en aangewezen kan worden zijn in te vullen door de gemeenten, en kunnen dus gaan over de door de in de vraag gestelde punten, binnen de overige kaders van de nieuwe warmtewet (e.g. de gemeente mag geen kavel aanwijzen met minder strenge duurzaamheidseisen of leveringszekerheidseisen dan straks vastgesteld in de wet collectieve warmtevoorziening). In de huidige conceptversie van de wet collectieve warmtevoorziening krijgt de partij aan wie het kavel wordt aangewezen een aansluitplicht krijgen, dwz dat

warmteafnemers/pandeigenaren géén verplichting (wel een recht) hebben tot aansluiting/afname, de partij die warmte aanbiedt in het warmtekavel heeft plicht om pandeigenaren aan te sluiten. Door deze constructie is het dus op het moment van aanwijzing onduidelijk voor welke hoeveelheid panden het beoogde warmtenet uiteindelijk de warmtevoorziening gaat doen. Deze onduidelijkheid, gecombineerd met de lange periode die het aanleggen van nieuwe infrastructuur met zich mee brengt, betekent dat niet alle punten hard gekwantificeerd kunnen worden. 4. Gemeenten kunnen er voor kiezen te participeren in de aanleg en/of exploitatie van een warmtenet. Dit kan zo ver gaan dat zij een warmtebedrijf opricht en zich (als aandeelhouder) actief met de bedrijfsvoering gaat bemoeien. Voordeel is dat een gemeente in haar hoedanigheid van aandeelhouder uitgebreider eisen/regels mag stellen dan via gemeentelijke verordeningen is toegestaan. Vraag: Is het college voornemens als Gemeente te participeren in de aanleg en/of exploitatie van een warmtenet? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet? •

Door het aandeelhouderschap in HVC participeert de gemeente indirect in de aanleg en exploitatie van warmtenetten. HVC is in handen van gemeenten en waterschappen en daarmee in een eigen warmtebedrijf, zowel in bronnen als infrastructuur. Ten aanzien van verdere participatie in aanleg of exploitatie van een warmtenet met een andere partij zal de gemeente eerst een positie in moeten nemen tav de rol van de gemeente.

5. Bescherming van huurders tegen hoge en niet transparante energiekosten is buitengewoon complex. Zie artikel IJC 24-4-2021 en herhaalde raadsvragen CU Velsen. Een samenwerking van een woningcorporatie met één netwerkleverancier heeft het risico dat de warmteafnemer (huurders en woningeigenaren) t.a.v. informatie, inspraak en besluitvorming onvoldoende zeggenschap heeft. Dit pleit ervoor om (een collectief van) afnemers een volwaardige rol (via een gebruikersraad of zelfs eigenaarschap) te geven in de aansturing van de warmteketen. Vraag: Welke organisatiemodellen overwegen college, netwerkleverancier en corporatie en hoe denkt u afnemers een volwaardige rol te laten spelen in ontwikkeling en exploitatie van het warmtebedrijf? •

•

De koepel van woningcorporaties, Aedes, heeft samen met de woonbond en de warmtebedrijven een landelijk startmotorkader opgesteld. Hierbij zijn duidelijke afspraken gemaakt over de warmtetarieven en het vastrecht. Doordat de verhuurder een deel van het vastrecht op zich neemt is hiermee gegarandeerd dat de huurder er niet financieel op achteruit gaat. Organisatiemodellen worden nog verkend, op andere plekken in Nederland waar HVC actief is (e.g. de Drechtsteden) zijn huurdersraden betrokken bij het opstellen van de overeenkomsten tussen HVC en de woningcorporaties (aansluit- en leveringscontracten, service level agreement, samenwerkingsovereenkomst tussen woningcorporaties en HVC). In die samenwerkingsovereenkomst worden huurders blijvend periodiek meegenomen.

6. Welke zaken acht het college voor de gemeente Velsen en haar inwoners van dusdanig belang t.a.v. de ontwikkeling en exploitatie van een warmtebedrijf dat het college daar (blijvend) controle op wenst te houden? Op welke wijze (statutair/contractueel) denkt het college deze controle te verkrijgen?

• •

HVC is in handen van gemeenten en waterschappen en daarmee participeert de gemeente indirect in de aanleg en exploitatie van warmtenetten. De gemeente heeft nog geen positie ingenomen inzake de rol van de gemeente bij de ontwikkeling en exploitatie van het warmtenet. Daarom kan op dit moment ook nog geen uitspraak over (de omvang van) de invloed op deze ontwikkeling.

7.De Wet collectieve warmtevoorziening gaat naar verwachting in 2022 in, maar deze ingangsdatum is ook nog onzeker. Welke consequenties heeft deze onzekerheid voor de planning van het warmtenet? •

De huidige kabinetsformatie in combinatie met verschillen van inzicht tussen maatschappelijke partners maakt verdere vertraging zeer reëel. Bovendien zijn er elementen van de wet die niet bij invoering van start gaan (zoals het loslaten van de gasprijs als referentie en het gaan werken met een kostprijs+ model). Dat betekent dat alle huidige activiteiten die plaatsvinden, plaatsvinden onder de huidige warmtewet. Effectief hoeft dat geen invloed te hebben op de planning van het warmtenet in Velsen. Wanneer pandeigenaar en warmteleverancier overeenstemming hebben, er 70% huurdersinstemming per pand is en de gemeente de vergunningen uitgeeft kan voor de panden waar die mate van concreet afspraken wordt gemaakt overgaan worden tot uitvoering. Wat nog niet kan is het aanwijzen van kavels.