Beantwoording raadsvragen Tata Steel en het GGD-rapport .pdf

GEMEENTE VELSEN

Beantwoording vragen van de raad

Datum collegevergadering

8-7-2021

Zaaknummer

83994-2021

Naam raadslid

Ewoud Kuin

Fractie

D66Velsen

Portefeuillehouder(s)

M. Steijn

Onderwerp: Tata Steel en het GGD-rapport Toelichting bij de vragen:

In het weekend van 3 juli verscheen in het Noord Hollands dagblad het artikel “GGD-directeur laat naam Tata Steel uit longkankerrapport schrappen”. Op basis van informatie verkregen uit een WOB-verzoek schetst de krant het beeld dat er binnen de GGD een interne discussie heeft plaatsgevonden over het gebruik van zekere termen, namen van partijen (waaronder Tata steel) en het gebruik van bepaalde cijfers. Als gevolg hiervan zijn er ook meer dan 30 versies geweest van het rapport. Ook de rol van de gemeente Velsen werd in het artikel aangestipt, namelijk over aanbevelingen in de aanbiedingsbrief van de GGD aan de gemeente Velsen. De krant schrijft dat “Aanbevelingen in de brief die zijn gericht op het bestrijden van luchtverontreiniging, moeten eruit, vindt het gemeentebestuur van Velsen. “ D66Velsen heeft hierover de volgende vragen:

Vraag 1

Herkent het college het geschetste beeld van een interne discussie bij de GGD over het wel of niet noemen van Tata Steel in het rapport? Antwoord vraag 1

Vorig jaar rond de zomer ontstonden er vanuit de media voor het eerst vragen over het niet vermelden van Tata Steel in dit GGD rapport. Hierover stelde ook uw raad in juni 2020 raadsvragen. De GGD haalde de naam ‘Tata Steel’ uit het rapport en verving dit voor ‘basismetaalindustrie’. Het college werd hier toen van op de hoogte gesteld. Naar aanleiding daarvan is uitleg gevraagd aan de GGD. De GGD is vervolgens op de redenen voor deze keuze ingegaan in de aanbiedingsbrief bij het rapport en in de reactie die de GGD zaterdag 3 juli jl. publiceerde op haar website. Wij vonden de toelichting in de aanbiedingsbrief afdoende. Vooral omdat we toen al opdracht hadden gegeven voor het RIVM gezondheidsonderzoek waar wel naar oorzaken wordt gekeken. Dat was geen onderdeel van het GGD onderzoek. Over het afstemmingsproces binnen de GGD bij de totstandkoming van het rapport ‘Incidentie en prevalentie van kanker in de regio’ kondigde het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland op maandag 5 juli aan dat er een onafhankelijk extern onderzoek komt. Het is voor

GEMEENTE VELSEN alle partijen van belang dat hier snel duidelijkheid over komt. De uitkomsten van dit onderzoek wachten wij af voordat wij een oordeel vormen over dit afstemmingsproces. Vraag 2

Kan het college aangeven of gemeentebesturen (zo ook die van Velsen) ook tussentijds commentaar hebben geleverd op conceptversies van het rapport en of dit tot aanpassingen heeft geleid? Antwoord vraag 2

Wij vinden het van belang om hierbij onderscheid te maken tussen de aanbiedingsbrief bij het rapport en het rapport zelf. Bij het antwoord op vraag 6 gaan we verder in op de rol van de gemeente Velsen bij de totstandkoming van de aanbiedingsbrief. Bij de totstandkoming van het rapport zelf was er een klankbordgroep waarin onder andere ambtenaren van gemeente Velsen deelnamen. In deze klankbordgroep namen ook ambtenaren uit andere gemeenten deel en inwoners uit de IJmond. Die klankbordgroep is in januari 2020 éénmalig bijeengekomen. Daar is een conceptversie van het rapport besproken. In de bijeenkomst van de klankbordgroep in januari 2020 zijn technische vragen over het rapport gesteld en is het rapport op leesbaarheid en begrijpelijkheid voor inwoners bekeken. Na deze bijeenkomst ontving de klankbordgroep eind januari een nieuwe conceptversie van het rapport. De definitieve versie van het rapport ontvingen we half juni 2020 en werd toen besproken in een ambtelijk overleg van de commissie publieke gezondheid en maatschappelijke zorg waarin ambtenaren uit de negen gemeenten uit de regio Kennemerland deelnemen. Wij hebben verder geen tussentijdse versies of concepten van het rapport gezien. Vraag 3

Heeft de gemeente Velsen zelf, bijvoorbeeld in de reguliere overleggen met de GGD, gesproken over het eventueel benoemen van namen in het GGD-rapport, of op een andere manier de indruk gekregen dat een partij hierover een voorkeur heeft uitgesproken bij de GGD? Antwoord vraag 3

De aanbiedingsbrief en het rapport zijn opgesteld door de GGD. Zij heeft ervoor gekozen de naam Tata Steel te vervangen voor ‘basismetaalindustrie’. De GGD is op de redenen voor deze keuze ingegaan in de aanbiedingsbrief bij het rapport en in de reactie die de GGD zaterdag 3 juli jl. publiceerde op haar website. Vraag 4

Is het college het eens met de GGD m.b.t. hun reactie op het artikel, namelijk dat de GGD stelt dat het aanwijzen van oorzaken van het hogere aantal kankergevallen geen onderdeel uitmaakte van de scope van het onderzoek? Antwoord vraag 4

Ja, daar is het college het mee eens. Het onderzoek ging over het aantal gevallen van verschillende soorten kanker in de hele regio Kennemerland. Er is niet gekeken naar de oorzaken van deze gevallen. Vraag 5

Indien vraag 4 positief is beantwoord, Is het college het met D66Velsen eens dat het van belang is om onderzoek te initiëren naar wat de oorzaken zijn van de hogere cijfers m.b.t kanker in de regio, om zo onze inwoners ook duidelijkheid te kunnen verschaffen?

GEMEENTE VELSEN Antwoord vraag 5

Daar is het college het mee eens. Wij vinden het van groot belang om verder onderzoek te doen naar de exacte oorzaken van het meer voorkomen van gezondheidsklachten in de IJmond. Op basis daarvan kunnen we de juiste maatregelen inzetten. Dit onderzoek wordt op dit moment uitgevoerd door het RIVM. Dit is een breed gezondheidsonderzoek waarvan de resultaten in verschillende delen gepubliceerd worden. Het eerste deel was het RIVM-briefrapport (‘Tussentijdse resultaten gezondheidsonderzoek IJmond’) dat in april 2021 uitkwam. Dit RIVM onderzoek liet bijvoorbeeld zien dat er in de IJmond ook in vergelijking met andere industriële gebieden significant meer gezondheidsklachten zijn. De volgende delen van het RIVM onderzoek gaan dieper in op de oorzaken van dat verhoogde aantal gezondheidsklachten. Rond de zomer levert het RIVM het tweede deel van het gezondheidsonderzoek op dat gaat over depositie (neerslag van stof in de leefomgeving). Dan weten we voor bepaalde stoffen of die buiten- en binnenhuis voorkomen, wat daarvan mogelijke gevolgen zijn en welke maatregelen ingezet kunnen worden.

In het najaar van 2021 volgt naar verwachting een vervolg op het onderdeel “Luchtkwaliteit en inhaleerbare fractie op ervaren (on)gezonde dagen” waarmee door bron- en patroonherkenning wordt getracht verder inzicht te krijgen in de bijdragen van verschillende emissiebronnen aan de concentraties van stoffen in de lucht die mensen kunnen inademen. Met dit derde deel van het onderzoek weten we dus uit welke bronnen de stoffen komen. Vraag 6

Het artikel stelt ook dat op verzoek van Gemeente Velsen aanbevelingen uit de aanbiedingsbrief van de GGD zijn verwijderd. Kan het college aangeven of dit beeld klopt? Antwoord vraag 6

De aanbiedingsbrief is opgesteld door de GGD. Voor een verklaring over wat hierin wel of juist niet is opgenomen verwijzen wij u daarom naar de GGD. Hierover geven zij uitleg in de aanbiedingsbrief zelf. Wij gaan hieronder verder in op de rol van de gemeente Velsen bij het tot stand komen van de aanbiedingsbrief. De GGD vroeg alle negen gemeenten van de regio Kennemerland te reageren op de aanbiedingsbrief. Gemeente Velsen gaf dus op verzoek opmerkingen en suggesties mee. Het is vervolgens aan de GGD geweest om suggesties al dan niet over te nemen. Wij gaven aan dat alle aanbevelingen in de concept aanbiedingsbrief aandacht moeten krijgen, en dat een aantal breder waren dan de onderzoeksresultaten en de bevindingen in het rapport. Die aanbevelingen zouden een plek moeten krijgen in bijvoorbeeld het Programma Tata Steel, of het Programma Gezondheid en Luchtkwaliteit. Die stukken waren we op dat moment samen met de andere IJmond gemeenten, de provincie, de omgevingsdiensten en de GGD aan het opstellen.

Ondertussen zijn de aanbevelingen ook in deze stukken terecht gekomen. Het Programma Tata Steel werd in november 2020 vastgesteld door het college. Met het programma laten de provincie Noord-Holland en de gemeenten Velsen, Heemskerk en Beverwijk zien dat er als gezamenlijke overheden gewerkt wordt aan een gezondere en veilige IJmond. Dit doen wij met ondersteuning van onze uitvoerende diensten: Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, Omgevingsdienst IJmond en de GGD Kennemerland. In het programma staan verschillende concrete maatregelen

GEMEENTE VELSEN die aansluiten op de aanbevelingen van de GGD over de luchtkwaliteit en gezondheid in de IJmond. Bijvoorbeeld het intensiveren van de VTH (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving) taken. Onderdeel daarvan is het inventariseren van de Zeer Zorgwekkende Stoffen om vervolgens in te kunnen zetten op minimalisatie daarvan. Daarnaast staat de gezamenlijke visie van de Provincie en de IJmondgemeenten in “Onze visie op een gezondere leefomgeving IJmond”. Deze visie stelde het college vast in mei 2021.Om van ambitie tot uitvoering te komen, hebben de IJmondgemeenten het concept Programma Gezondheid en Luchtkwaliteit ontwikkeld. Deze lag vanaf 12 mei 2021 zes weken ter inzage en wordt daarna ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd. Ook hierin hebben de aanbevelingen van de GGD een plek gekregen. Uitgangspunt is bijvoorbeeld dat gezondheid een prominenter onderdeel wordt van de belangenafweging in ruimtelijk beleid. Ook richting het Rijk zetten wij verschillende acties uit om de luchtkwaliteit en gezondheid in de IJmond te kunnen verbeteren. Bijvoorbeeld naar aanleiding van het hierboven genoemde onderzoek van het RIVM riepen wij de staatssecretaris op om gezamenlijk te onderzoeken welke regels aangescherpt kunnen worden. Zo ontbreekt voor een aantal Zeer Zorgwekkende Stoffen een normering.

Wij moeten hier met het Rijk en de Provincie over in gesprek om te onderzoeken waar normen en regels aangescherpt kunnen worden om zo te zorgen voor een gezondere leefomgeving voor onze inwoners in de IJmond. Vraag 7

Indien ja, kan het college aangeven om welke exacte aanbevelingen dit ging en wat de overwegingen waren om deze te laten schrappen? Antwoord vraag 7

Het college staat achter de aanbevelingen van de GGD over de gezondheid en luchtkwaliteit in de IJmond. Wij gaven bij onze suggesties op de aanbiedingsbrief aan dat al deze aanbevelingen aandacht moeten krijgen, en dat een aantal breder waren dan de onderzoeksresultaten en de bevindingen in het rapport. Zie verder het antwoord op vraag 6.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Velsen