211012 Verslag samenspel

Verslag Samenspel gebiedsvisie Pont tot Park april-september 2021 Inleiding In april 2019 heeft de gemeenteraad opdracht gegeven voor het maken van een ruimtelijk ontwikkelingsperspectief voor IJmuiden. Aanleiding hiervoor waren de ambities die de gemeente heeft vanuit de Visie op Velsen 2025/thema ‘Interessant IJmuiden’ en de gewenste sturing op de vele ontwikkelingen die zich in het plangebied aandienen en aan die ambities invulling kunnen geven. Op 31 maart 2021 heeft de raad de gebiedsvisie Pont tot Park vastgesteld voor verdere uitwerking en om deze met de samenleving te bespreken (samenspel). Via verschillende activiteiten is er invulling gegeven aan dit het raadsbesluit met als doel definitieve besluitvorming over de gebiedsvisie na de zomer 2021. De gebiedsvisie is getoetst bij de samenleving, direct betrokkenen en professionals (samenspel). In dit document wordt verslag gedaan van het samenspel. De gebiedsvisie beschrijft de gewenste ontwikkelrichting van grofweg het gebied tussen het Pontplein en het Stadspark en de Heerenduinweg en de Kanaaldijk. Met de uitvoering van de gebiedsvisie moet dit deel van IJmuiden worden klaargestoomd voor de toekomst.

Het gaat met name om vernieuwing van de huurwoningvoorraad, toevoeging van woningen, het concentreren van winkels tussen het Marktplein en Velserduinplein, het maken van een horecaplein van Plein 1945 en een verbeterde verkeersstructuur. De gebiedsvisie is bedoeld als denkrichting en beschrijft aan de hand van een aantal thema’s de ambities en wenselijke ontwikkelrichtingen voor het gebied, zowel op functioneel als ruimtelijk vlak. Bovenal wordt een ruimtelijke kwaliteitsslag zichtbaar gemaakt. Het is een visie in hoofdlijnen. Het is nadrukkelijk geen ontwerp of plan en is niet in beton gegoten. Het dient als basis, uitgangspunt, maar ook als toetsingsdocument voor de verdere uitwerking van de ontwikkelingen in dit gebied. Daarnaast is het een bouwsteen voor de te maken Omgevingsvisie voor Velsen. Aanpak Er is een plan van aanpak opgesteld voor de participatie van de gebiedsvisie. Dit is met de raad gedeeld via een collegebericht (collegebericht 898, juli 2021). De focus in de afgelopen vanaf het besluit in maart 2021 heeft gelegen op twee hoofddoelgroepen: de ‘bekende partijen’ en de nog niet betrokken partijen. De bekende partijen zijn partijen die vaker of al eerder door de gemeente zijn betrokken in het proces via bijvoorbeeld bestaande overleggen en kanalen.

Denk hierbij aan de wijkplatforms, winkeliers, Winkelstichting Plein 1945, huurdersraden en een aantal vastgoedeigenaren. Met een aantal van deze bekende partijen was het gesprek al gestart voor de besluitvorming in maart en dat is voort gezet. Gesprekken met andere partijen zijn opgestart/georganiseerd. Naast deze gesprekken is er een laagdrempelige enquête ingezet waar een ieder zijn/haar mening over de gebiedsvisie kon geven. Hierin zijn de thema’s en ambities uit de gebiedsvisie vertaald in zo concreet mogelijke vragen. De enquête kon gedurende acht weken worden ingevuld en is herhaaldelijk gepubliceerd via de gemeentelijke kanalen (social media, website, infopagina Jutter/Hofgeest). Gesprekken Er zijn gesprekken gevoerd over de gebiedsvisie met: • Wijkplatform IJmuiden-Noord en -Zuid (2x) • Huurdersraden Woningbedrijf Velsen en Velison Wonen (2x) 1

• • • • •

vastgoedeigenaren winkel/horecapanden vastgoedeigenaar gebouw Hema vastgoedeigenaar Beursgebouw winkeliers en horeca ondernemers (2x) Winkelstichting Plein 1945 (periodiek)

De gebiedsvisie is in de gesprekken toegelicht, vragen beantwoord en van gedachten gewisseld. Bij de wijkplatforms, huurdersraden en winkeliers is na de zomer ook een tussenstand van de enquête gepresenteerd. De animo voor deze gesprekken met winkeliers, horeca ondernemers en eigenaren van winkel- en/of horecavastgoed was helaas laag. Met de Winkelstichting Plein 1945 is er regelmatig overleg over hun rol bij Pont tot Park. Zij zijn bereid tot samenwerking en willen een rol spelen bij mogelijke verplaatsing van ondernemers. Met de vastgoedeigenaar van de Hema is een kennismakingsgesprek geweest. Zij willen graag met de gemeente in gesprek over herontwikkeling van de locatie inclusief Velserduinplein. De eigenaren van Velserhof en Vomar hebben geen interesse getoond in een gesprek of ander soort reactie. Uit de gesprekken blijkt dat het onderwerp leeft. Er zijn verschillende meningen en oplossingen. Het gesprek gaat veel over een lager schaalniveau dan de gebiedsvisie. Bij de uitvoering is er alle ruimte om dit gesprek verder te voeren en tot gedragen oplossingen te komen. Enquête (bijlage 1) De enquête is door 961 personen ingevuld, waaronder ook winkeliers en horeca ondernemers (54). Voor een enquête verspreid via de open kanalen van de gemeente, en dus niet een directe uitnodiging huis-aan-huis, is dit geen slechte respons.

Veelgehoorde reactie was dat de enquête algemeen van aard was. Dat is inherent aan het schaalniveau van de gebiedsvisie. De thema’s uit de gebiedsvisie zijn omgezet in zo concreet mogelijke vragen om zo gevoel te krijgen bij het draagvlak voor de richting en ambities. Het overgrote deel van de respondenten is inwoner van de gemeente, 83% uit IJmuiden en 53% uit het plangebied. Veel reactie van mensen uit een eengezins-koopwoning (71%). Groot aandeel respondenten uit de leeftijdscategorie 50-69 jaar (46%) en 30-49 jaar (33%). Het merendeel van de respondenten is positief over concentratie van winkels tussen het Velserduinplein en het Marktplein, zowel onder inwoners als winkeliers. Ook een concentratie van winkels rond het Kennemerplein wordt als positie gezien. Ook het idee voor een horecaplein aan Plein 1945 wordt zeer positief ontvangen (84%). Wat wordt gemist in het centrum betreft veelal vermaak (bioscoop, binnenspeeltuin, bowling/poolcentrum), cultuur, ontmoeting, horeca, terrassen en meer diversiteit aan winkels (met name merk-/ketenwinkels). Een politie- en ziekenhuispost wordt ook veel genoemd. Ook voor een nieuwe bibliotheek is er plek. Over het verkeer zijn de meningen verdeeld. Dat minder verkeer het gebied aantrekkelijker maakt is wel duidelijk, maar of het verkeer rond Plein 1945 storend is als men op het terras zit is men het niet over eens (40% wel, 30% niet).

Een kwart van de respondenten wil overwegen om de eigen auto te vervangen voor het openbaar vervoer. Maar het openbaar vervoer wordt nog niet gezien als alternatief voor de eigen auto (51% negatief, 31% positief). Voor deelauto’s is (nog) geen draagvlak (73% negatief).

2

45% is positief over meer woningen en de daarmee gepaard gaande verstedelijking van IJmuiden. 32% ziet dit niet zitten. Veel gehoord geluid hieromtrent is dat men IJmuiden al verstedelijkt genoeg vindt en er zorgen zijn over de ontsluiting. Anderzijds vindt men de vernieuwing van huidige woningvoorraad zeer urgent. Over hoogbouw zijn de meningen verdeeld. Hierbij wordt vooral de invloed op de leefbaarheid en het leefklimaat genoemd als aandachtspunt. Typen woningen die nu worden gemist in IJmuiden zijn betaalbare woningen voor starters en senioren, groepswoningen, eengezinswoningen met een goede tuin en toch ook wel het dure segment. En goede buitenruimte wordt sowieso belangrijk gevonden. Er wordt erg veel aandacht gevraagd voor groen maar ook voor het traditionele straat parkeren. Een centrale parkeergarage wordt ook genoemd. 79% is hier positief over. Betalen voor een eigen parkeerplaats zijn de meningen over verdeeld (39% voor, 38% tegen). Wonen langs het kanaal of de duinen wordt als kwaliteit gezien. Er zijn echter ook geluiden die stellen dat dit voor de huidige bewoners aldaar nu ook geldt en zijn tegen bebouwing op deze locaties. Wat respondenten missen aan de visie, of waar een zorg zit ten aanzien van de gebiedsvisie, is de verkeersontsluiting van IJmuiden, ook over water en de fiets, en het behoud van de uitstraling en de identiteit van IJmuiden.

De betrokkenheid van de inwoners bij de verdere uitwerking/uitvoering van de gebiedsvisie wordt als erg belangrijk gezien. Schriftelijke reacties Naar aanleiding van de gesprekken hebben de Wijkplatforms IJmuiden-Noord en -Zuid en de Winkelstichting Plein 1945 schriftelijk gereageerd (bijlagen 2, 3 en 4). Hoofdzakelijk constructieve reacties, positief over de gebiedsvisie, verzoek om betrokkenheid en/of samenwerking in geval van de Winkelstichting en enkele kritische kanttekeningen. De brieven worden van een antwoord voorzien. Reactie op de kanttekeningen: Beide Wijkplatforms stellen voor om het winkelcentrum ingrijpender aan te pakken dan er in de gebiedsvisie is opgenomen. Wijkplatform IJmuiden-Noord zet in op een idee uit het verleden met tweezijdig winkelen op de Lange Nieuwstraat tussen Velserduinplein en Marktplein. Ook de winkeliers noemden dit in het gesprek. IJmuiden-Zuid wil een winkelmall op het Marktplein zodat de rest van de Lange Nieuwstraat een woonstraat kan worden. Er in de gebiedsvisie echter bewust gekozen voor versterking van het winkelcentrum vanuit de bestaande structuur en niet voor grote ingrepen in de structuur van IJmuiden zoals in het verleden zonder succes het geval is geweest. Onderzoeksbureau DtnP ondersteunt deze filosofie om versterking van het winkelcentrum te doen vanuit de huidige structuur omdat dit het meest kansrijk is voor IJmuiden.

Het winkelcentrum is een boodschappen-plus centrum en in die zin ook kwetsbaar. Tweezijdig winkelen levert ook meer vierkante meters winkelruimte op waar geen behoefte aan is blijkt uit onderzoek. Sterker, er is sprake van leegstand. Ook al is de structuur niet ideaal, met de voorgestelde concentratie van winkels in combinatie met voorzieningen wordt deze aanzienlijk verbeterd. IJmuiden-Noord waarschuwt in het verlengde hiervan dat extra vierkante meters winkelruimte op het Velserduinplein zoals de gebiedsvisie doet vermoeden niet ten koste mag gaan van bestaande winkels. Verwachting is echter dat er geen extra winkelruimte bij komt met de ontwikkeling van het Velserduinplein, of zeer beperkt, omdat er bestaande winkels worden vervangen (Hema, supermarkt).

3

Daarnaast stelt IJmuiden-Noord dat de winkelfunctie van de Kennemerlaan bestaansrecht heeft. Dit wordt onderschreven. De gebiedsvisie heeft niet het doel om die functie op te heffen, wel om te zien of er gekomen kan worden tot meer concentratie van winkels aan de Lange Nieuwstraat en Kennemerplein. IJmuiden-Noord is niet gelukkig met de enquête, te oppervlakkig en sturend. Een veelgehoorde reactie. Dit is inherent aan het schaalniveau van de gebiedsvisie. De thema’s uit de gebiedsvisie zijn omgezet in zo concreet mogelijke vragen om zo gevoel te krijgen bij het draagvlak voor de richting en ambities. Nuances die bij de verschillende thema’s kunt bedenken komen bij de uitwerking verder aan bod. IJmuiden-Noord vraagt ook aandacht voor het parkeren in het centrum als de ambities uit de gebiedsvisie worden verwezenlijkt. Dit onderwerp leeft bij veel mensen en heeft ook de volle aandacht van het college. Het parkeerbeleid wordt in het vierde kwartaal onder de loep genomen en het zal bij de uitwerking van deelplannen uit de gebiedsvisie belangrijk onderwerp van gesprek zijn. Er is ook zorg bij beide wijkplatforms over de verkeersontsluiting in en rond IJmuiden met de woningbouwambities uit Pont tot Park en in andere delen van IJmuiden. Hier zal bij de verdere uitwerking van de gebiedsvisie onderzoek naar worden gedaan, net zoals bij de Dorpsdialoog Driehuis.

Ten aanzien van de woningbouwplannen zet IJmuiden-Noord in op woningen voor voornamelijk (startende) Velsenaren en niet voor de overloop uit Haarlem en Amsterdam. Het wijkplatform wil ook dat het percentage sociale huurwoningen in IJmuiden gelijk blijft en eengezinswoningen niet worden vervangen dor appartementen. De gebiedsvisie zet in op tenminste een gelijk aantal sociale huurwoningen in absolute zin. Het percentage sociale huurwoningen in IJmuiden ligt relatief hoog (50%) en doel is meer differentiatie in prijs en typen woningen zodat er ook wat te kiezen valt en mensen kunnen doorstromen in de eigen wijk/kern. Ambitie is ook meer woningen en dan ontkom je er niet aan te verdichten. De Wijkplatforms zijn tegen bebouwing van het Kanaalfront en Heerenduinpark. Deze locaties zijn opgenomen in de gebiedsvisie en hebben in het Koersdocument voor de Omgevingsvisie een zeer lage prioriteit gekregen (lange termijn en alleen indien nodig). Marktconsultatie In samenspraak met Woningbedrijf Velsen is er een consultatie onder vijf marktpartijen uitgevoerd (bijlage 5). Partijen zonder direct belang, maar met kennis van en ervaring met vergelijkbare opgaven. Via deze weg is de markttechnische haalbaarheid van de gebiedsvisie onderzocht en hoe de markt de uitvoering van de gebiedsvisie zou organiseren.

Alle partijen zien marktpotentie van het plangebied en zien de gebiedsvisie als een goede eerste stap. Er is verdere uitwerking nodig om het programma beter te definiëren en de aanpak te bepalen. Belangrijk vinden de partijen dat er een duurzame samenwerking wordt georganiseerd tussen gemeente, Woningbedrijf Velsen en een of meerdere marktpartijen. Vanwege de continuïteit in het programma, de succesfactoren te versterken en de risico’s te beperken.

4

Conclusie en vervolg Over het algemeen is er draagvlak voor de richting van de gebiedsvisie. De reacties hebben veelal betrekking op een lager schaalniveau dan de gebiedsvisie en zijn veelal ideeën over de uitwerking/uitvoering. Die reacties zijn dan ook goed te gebruiken bij het vervolg/uitvoering van Pont tot Park. Ten aanzien van de verstedelijking, leefbaarheid, verkeersontsluiting, gemiste voorzieningen, gemiste woningen en de identiteit van IJmuiden zijn toevoegingen gedaan aan de gebiedsvisie. Vastgoedeigenaren zien kansen in de gebiedsvisie. Voor mogelijke verplaatsing van winkels naar de concentratiegebieden aan de Lange Nieuwstraat én de Kennemerlaan moet een nadere uitwerking worden gemaakt. Met gerichte gesprekken met ondernemers moet duidelijk worden wat de mogelijkheden zijn en onder welke voorwaarden. De winkelloods speelt hier een belangrijke rol als spin in het web en kennismakelaar. Marktpartijen zien potentie in Pont tot Park en hebben interesse om dit samen met gemeente en WBV verder op te pakken. Dit is dan ook at een vervolgstap zal zijn na vaststelling van de gebiedsvisie. Vervolg samenspel De gesprekken met de verschillende partijen worden voort gezet. Dit gaat met name over samenwerking en het concreet maken van projecten. Bij de uitwerking/uitvoering van deelgebieden en concrete locaties wordt de samenleving betrokken.

Voor het totale programma Pont tot Park wordt een communicatiestrategie opgesteld. Te denken valt aan een nieuwsbrief, website en klankbordgroep. Voordeel van deze aanpak is dat er werkenderwijs (effectief) samenspel plaatsvindt en er op korte termijn concrete ontwikkelingen in gang gezet kunnen worden. Met de ondernemers wordt in het vierde kwartaal 2021 op kleinschaligere/individuele wijze opnieuw geprobeerd het gesprek aan te gaan.

5