211012 Raadsvoorstel Pont tot Park Gebiedsvisie def

GEMEENTE VELSEN

Raadsvoorstel Onderwerp: Pont tot Park - vaststelling gebiedsvisie Datum collegevergadering Zaaknummer Portefeuillehouder(s)

12 oktober 2021

Ambtenaar

B.R.J. de Groot

114277-2021 S.Y. Dinjens

Telefoon

0255 567443 bgroot@velsen.nl

E-mailadres

Voorgesteld raadsbesluit

1. de gebiedsvisie ‘Pont tot Park’ vast te stellen 2. € 200.000,- beschikbaar te stellen uit de reserve Visie op Velsen voor de verdere uitwerking/uitvoering van de gebiedsvisie Pont tot Park in 2021-2022. Samenvatting

De gemeenteraad heeft de gebiedsvisie Pont tot Park vastgesteld. De gebiedsvisie Pont tot Park beschrijft de gewenste ontwikkelrichting van grofweg het gebied tussen het Pontplein en het Stadspark en de Heerenduinweg en de Kanaaldijk. Met de uitvoering van de gebiedsvisie wordt IJmuiden klaargestoomd voor de toekomst. Het gaat met name om vernieuwing van de huurwoningvoorraad, toevoeging van woningen, het concentreren van winkels tussen het Marktplein en Velserduinplein, het maken van een horecaplein van Plein 1945 en een verbeterde verkeersstructuur. Vanaf april dit jaar vond er participatie plaats op de gebiedsvisie met professionele partijen en de samenleving via verschillende gesprekken en een enquête. Dit leidde tot enkele wijzigingen. De richting is niet gewijzigd, wel is er meer aandacht voor het verkeer, de mate van verstedelijking (hoogbouw), leefbaarheid, gemiste functies, typen woningen en de Kennemerlaan. Inleiding

In april 2019 heeft de gemeenteraad opdracht gegeven voor het maken van een ruimtelijk ontwikkelingsperspectief voor IJmuiden. Aanleiding hiervoor waren de ambities die de gemeente heeft vanuit de Visie op Velsen 2025/thema ‘Interessant IJmuiden’ en de gewenste sturing op de vele ontwikkelingen die zich in het plangebied aandienen. Hiervoor heeft de raad € 300.000,beschikbaar gesteld voor de externe begeleiding van het proces, participatie van inwoners en andere betrokkenen, extern inhoudelijk advies en het maken van uitvoeringsafspraken met Woningbedrijf Velsen. Het resultaat ligt nu voor ter besluitvorming. Op 31 maart 2021 heeft de raad de gebiedsvisie Pont tot Park vastgesteld voor verdere uitwerking en ter bespreking met de samenleving (samenspel). Via verschillende activiteiten is er invulling gegeven aan dit raadsbesluit met als doel definitieve besluitvorming over de gebiedsvisie na de zomer. De gebiedsvisie is getoetst bij de samenleving, direct betrokkenen en professionals (samenspel). Daarnaast zijn er inhoudelijk enkele uitwerkingen gemaakt van opgaven uit de gebiedsvisie en de verdere uitvoering van de gebiedsvisie voorbereid (organisatie/uitvoering). De gebiedsvisie beschrijft de gewenste ontwikkelrichting van grofweg het gebied tussen het Pontplein en het Stadspark en de Heerenduinweg en de Kanaaldijk. Met de uitvoering van de

GEMEENTE VELSEN gebiedsvisie wordt dit deel van IJmuiden klaargestoomd voor de toekomst. Het gaat met name om vernieuwing van de huurwoningvoorraad, toevoeging van woningen, het concentreren van winkels tussen het Marktplein en Velserduinplein, het maken van een horecaplein van Plein 1945 en een verbeterde verkeersstructuur. De gebiedsvisie is bedoeld als denkrichting en beschrijft aan de hand van een aantal thema’s de ambities en wenselijke ontwikkelrichtingen voor het gebied, zowel op functioneel als ruimtelijk vlak. Bovenal wordt een ruimtelijke kwaliteitsslag zichtbaar gemaakt. Het is een visie in hoofdlijnen. Het is nadrukkelijk geen ontwerp of plan en is niet in beton gegoten. Het dient als basis, uitgangspunt, maar ook als toetsingsdocument voor de verdere uitwerking van de ontwikkelingen in dit gebied. Daarnaast is het een bouwsteen voor de te maken Omgevingsvisie voor Velsen. Het Koersdocument Omgevingsvisie Velsen 2040 vormt het kader waarbinnen de gebiedsvisie is opgesteld. De beschreven ontwikkelingen voor het plangebied passen binnen dit koersdocument, behandeld en vastgesteld in de gemeenteraad op 27 mei 2021. Het koersdocument is daarmee leidend. Bij het opstellen van de Omgevingsvisie Velsen, waar het koersdocument een belangrijke bouwsteen van is, kunnen wijzigingen optreden die van invloed zijn op de gebiedsvisie Pont tot Park.

De ontwikkeling van het plangebied staat namelijk in relatie staat tot de ontwikkeling van de rest van de gemeente Velsen, waar bijvoorbeeld ook de Nota van uitgangspunten Driehuis 2021 2030 onderdeel van is. Vervolg Bij het vervolg van Pont tot Park gaat het in de eerste fase met name om het organiseren van de uitwerking/uitvoering van de gebiedsvisie. Het gaat om het (verder) organiseren van samenwerking met verschillende partijen, zoals Woningbedrijf Velsen en Winkelstichting Plein 1945. Er moeten één of meerdere marktpartijen aan Pont tot Park worden verbonden en een ontwikkelstrategie worden bepaald, een project-/programma-organisatie moet worden ingericht, gesprekken met ondernemers krijgen een vervolg, spelregels ten aanzien van samenspel en ontwikkeling moet worden bepaald en er zullen concrete locaties in ontwikkeling worden genomen. De raad wordt voorgesteld om de gebiedsvisie definitief vast te stellen als vertrekpunt voor verdere uitwerking/uitvoering en het resterende budget voor Interessant IJmuiden/Pont tot Park uit de reserve Visie op Velsen vrij te geven. Beoogd doel en effect van het besluit

De woon- en leefkwaliteit en toekomstbestendigheid van het kerngebied van IJmuiden laat zeer te wensen over. De (huur)woningvoorraad is verouderd, eenzijdig samengesteld en niet geschikt voor de actuele en noodzakelijke opgaven zoals de energietransitie en het langer zelfstandig thuis wonen. Het winkelcentrum aan de Lange Nieuwstraat functioneert al geruime tijd onvoldoende en heeft een kwaliteitsimpuls nodig. De verkeersdruk en het parkeren hebben eveneens impact op de leefbaarheid van het plangebied. Met de gebiedsvisie pakt de gemeente de verschillende opgaven en ambities samen en zorgt voor sturing en afstemming van de verschillende ontwikkelingen in het gebied. Het doel is om een goed functionerend en aantrekkelijk kerngebied van IJmuiden te realiseren dat klaar is voor de toekomst. Argumenten

De gebiedsvisie concentreert zich op vier thema’s: voorzieningen, verkeer, woningvoorraad en ruimtelijke kwaliteit. Er is hiervoor gekozen om te voorkomen dat we gaan proberen alle problemen in IJmuiden in één keer op te lossen. Dat zou het risico hebben dat we de focus uit het oog verliezen en er uiteindelijk niets van de grond komt. Bij de verdere uitwerking van deze visie zal aandacht worden besteed aan de algemene thema’s die gemeentebreed belangrijk zijn. Het gaat hierbij hoofdzakelijk om duurzaamheid, circulair bouwen, natuurinclusief bouwen, energietransitie

GEMEENTE VELSEN en warmtenet, sociale veiligheid, inclusiviteit, gezondheid en boven- en ondergrondse infrastructuur. Plangebied Het plangebied komt grotendeels overeen met de wijken IJmuiden-Noord (inclusief Kennemerlaan), IJmuiden-Zuid en het Stadspark. In dit centrale deel van IJmuiden doen zich nu de problemen en kansen voor die in deze gebiedsvisie worden aangepakt. Voorzieningen De visie stelt de ambitie om van het centrum van IJmuiden een aantrekkelijk en levensvatbaar winkel- c.q. voorzieningencentrum te maken waarin de verschillende functies elkaar versterken. Dit kan worden bereikt door het winkelgebied compacter te maken (tussen Marktplein en Velserduinplein) en door functies toe te voegen en meer te mengen (bijvoorbeeld een nieuwe bibliotheekformule). Plein 1945 krijgt in deze visie een versterkte horecafunctie met een vergrote concentratie van dag- en avondhoreca. Verkeer Al geruime tijd is er de wens om de verkeersdruk op de Lange Nieuwstraat te verminderen en de leefbaarheid te verbeteren. Het hier al op ingezette beleid wordt voortgezet, in 2022 geëvalueerd en op basis daarvan besloten of er aanvullende aanpassingen aan de verkeerstructuur nodig zijn. Ook in samenhang met de ambities uit de gebiedsvisie die bij de huidige ingrepen nog niet waren voorzien en nieuwe vormen van vervoer. Hier wordt ook aanvullend verkeersonderzoek voor gedaan.

Actualisatie van het parkeerbeleid is essentieel voor het waarmaken van de ambities uit de visie omdat de huidige parkeernormen de gewenste ontwikkelingen ruimtelijk en/of financieel (gebouwd parkeren) niet mogelijk maken. Woningvoorraad De ambitie is om conform de Woonvisie 2040 de woningvoorraad niet alleen te vernieuwen en vergroten, maar ook meer te differentiëren. Om meer woningen te krijgen, streven we naar verantwoord verdichten. Dat betekent dat verdichten onder aan de streep niet ten koste mag gaan van de ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid in de wijken. Ruimtelijke kwaliteit Het centrum van IJmuiden kent een architectonische eenvormigheid van veelal naar binnen gekeerde buurten met gebrekkig buurt- en wijkgroen. De ambitie is om in te zetten op efficiënt ruimtegebruik waarbij de leefbaarheid, in alle opzichten, een belangrijke rol speelt. Deze gebiedsvisie maakt een onderscheid in ambitieniveaus voor de ruimtelijke kwaliteit. De pleinen en stadsentrees vragen, met daaropvolgend de randen van het plangebied, om een hoger kwalitatief ambitieniveau dan het middengebied. Daarom is vanuit kwalitatief oogpunt de herinrichting van en het aanbrengen van hoogteaccenten op de pleinen en stadsentrees van cruciaal belang om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren. Over het algemeen is er draagvlak voor de richting en ambities van de gebiedsvisie.

Vastgoedeigenaren zien kansen en mogelijkheden in de visie en blijven graag betrokken bij de verdere uitwerking. Net als de samenleving. Dat wordt bij de verdere uitwerking/uitvoering van de visie vorm gegeven op de momenten dat dit aan de orde is. Marktpartijen zijn eveneens enthousiast over de visie en vinden het een goede eerste stap in de vernieuwingsopgave voor dit deel van IJmuiden. Neemt niet weg dat er ook ideeën zijn voor het winkelcentrum die ingrijpender zijn dan wat er in de gebiedsvisie is opgenomen (van wijkplatforms en winkeliers). Zij zinspelen op een model met

GEMEENTE VELSEN tweezijdig winkelen waarbij de structuur rond de Lange Nieuwstraat gewijzigd moet worden en de weg omgelegd. Of een concentratie van winkels op het Marktplein. Er in de gebiedsvisie bewust gekozen voor versterking van het winkelcentrum vanuit de bestaande structuur en niet voor grote ingrepen in de structuur van IJmuiden zoals in het verleden zonder succes het geval is geweest. Onderzoeksbureau DtnP ondersteunt deze filosofie om versterking van het winkelcentrum te doen vanuit de huidige structuur, omdat dit het meest kansrijk is voor IJmuiden. Het winkelcentrum is een boodschappen-plus centrum en in die zin ook kwetsbaar. Tweezijdig winkelen levert ook meer vierkante meters winkelruimte op waar geen behoefte aan is blijkt uit onderzoek. Sterker, er is sprake van leegstand. Ook al is de structuur niet ideaal, met de voorgestelde concentratie van winkels in combinatie met voorzieningen wordt deze aanzienlijk verbeterd. Ander vraagstuk dat niet in de gebiedsvisie is opgenomen betreft het onderzoek naar de mogelijkheid voor verplaatsing van de Stadsschouwburg van de huidige locatie aan de Groeneweg naar het centrum van IJmuiden (sessie april 2021). Mogelijk in combinatie met andere culturele en/of maatschappelijke functies. Op het moment dat hier naar verwachting eind van dit jaar meer duidelijkheid over is wordt dit zo nodig verwerkt in de gebiedsvisie.

Mogelijke locaties ontwikkelen zich in die korte tijd niet dusdanig snel dat er locaties komen te vervallen. Om de gebiedsvisie verder uit te werken/uit te voeren is het noodzakelijk om samenwerkingen aan te gaan met verschillende partijen. Belangrijkste is die met Woningbedrijf Velsen (WBV) aangezien zij de sociale huurwoningvoorraad in het gebied komende jaren gaan vernieuwen wat kansen biedt voor de ambities uit de gebiedsvisie. Hier wordt in het kader van de gesloten Samenwerkingsovereenkomst (februari 2021) nog aan gewerkt. Belangrijk is ook om één of meerdere marktpartijen duurzaam aan Pont tot Park te verbinden. Zij brengen kennis, kunde, ervaring en creativiteit mee, zorgen voor continuïteit en kunnen dienen als investeerder. Samen met WBV maken wij een profiel van de marktpartij die ons verder kan helpen in Pont tot Park. De marktconsultatie heeft uitgewezen hier verschillende ideeën over zijn, mede afhankelijk van het type bedrijf. Inzet is wel een langjarige/duurzame publiek/private samenwerking voor Pont tot Park. Vergelijk met de al lang lopende samenwerking met BPD (voorheen Bouwfonds) in OudIJmuiden. Eenmaal één (of meerdere) partij(en) geselecteerd moet de samenwerking vorm/inhoud worden gegeven. Er zijn basismodellen, maar de praktijk wijst uit dat iedere ontwikkeling anders is en dit om maatwerk vraagt.

Er zijn goede voorbeelden in den lande waar wij ons voordeel mee kunnen doen. Afspraken moeten worden gemaakt over rol- en taakverdeling, zekerheden (in bijvoorbeeld woningproductie), kostenverhaal/-verdeling, concurrentie (hoe houden we de markt scherp), risicoverdeling, manier van samenwerken, besluitvorming, strategie, fasering, omgang met andere partijen, een afscheidsregeling, etc.. Met winkeliers en horeca ondernemers moet verder worden gesproken over een uitvoeringstrategie voor de winkel- en horecaconcentratie uit de gebiedsvisie. Om dit proces in goede banen te leiden is er externe expertise en procesbegeleiding nodig op aantal aspecten. Enerzijds omdat de gemeente partij is, anderzijds omdat de gemeente deze kennis niet heeft. Alternatieven

Ook zonder gebiedsvisie gaan partijen (onafhankelijk van elkaar) aan de slag in het plangebied, maar dan zal de meerwaarde van de door de gemeente gestelde koers ontbreken. Sommige ontwikkelingen zullen mogelijk ook niet plaatsvinden. Partijen zullen zich ook niet/minder gecommitteerd voelen aan de ambities van de gemeente in het kader van Visie op Velsen 2025/Interessant IJmuiden. De noodzaak voor bijvoorbeeld Woningbedrijf Velsen om de

GEMEENTE VELSEN vernieuwing van hun bezit in breder verband te zien, en wellicht andere keuzes te maken dan dat zij tot nu toe hebben bedacht, is er niet. Het is een visie in hoofdlijnen. Het is nadrukkelijk geen ontwerp of plan en is niet in beton gegoten. Daarmee zijn alternatieven mogelijk als dat tot betere oplossingen leidt. Het dient als basis, uitgangspunt, maar ook als toetsingsdocument voor de verdere uitwerking van de ontwikkelingen in dit gebied. Risico’s

n.v.t. Programma

3 Wonen en leven in Velsen Kader

Begroting 2018-2021 Visie op Velsen 2050 Collegeprogramma 2018-2022 Raadsakkoord 2018-2022 Woonvisie 2040 Groenstructuurplan Velsen Regionale Detailhandelsvisie IJmond 2016 Mobiliteitsagenda Velsen Koersdocument Omgevingsvisie Velsen 2040 Participatie en inspraak

Er is een plan van aanpak opgesteld voor de participatie van de gebiedsvisie. Dit is met de raad gedeeld via een collegebericht (collegebericht 898, juli 2021). De focus in de afgelopen vanaf het besluit in maart 2021 heeft gelegen op twee hoofddoelgroepen: de ‘bekende partijen’ en de nog niet betrokken partijen. De bekende partijen zijn partijen die vaker of al eerder door de gemeente zijn betrokken in het proces via bijvoorbeeld bestaande overleggen en kanalen. Denk hierbij aan de wijkplatforms, winkeliers, Winkelstichting Plein 1945, huurdersraden en een aantal vastgoedeigenaren. Met een aantal van deze bekende partijen was het gesprek al gestart voor de besluitvorming in maart en dat is voort gezet. Gesprekken met andere partijen zijn opgestart/georganiseerd. Naast deze gesprekken is er een laagdrempelige enquête ingezet waar een ieder zijn/haar mening over de gebiedsvisie kon geven. Hierin zijn de thema’s en ambities uit de gebiedsvisie vertaald in zo concreet mogelijke vragen. De enquête kon gedurende acht weken worden ingevuld en is herhaaldelijk gepubliceerd via de gemeentelijke kanalen (social media, website, infopagina Jutter/Hofgeest). Conclusie samenspel Over het algemeen is er draagvlak voor de ambitie en richting van de gebiedsvisie, zowel maatschappelijk als professioneel.

Wel zijn er aandachtspunten die bij de verdere uitwerking/uitvoering van de gebiedsvisie aan bod moeten komen, te weten de mate van verstedelijking, de verkeersontsluiting, de leefbaarheid en verplaatsing van ondernemers. Veel reacties zijn van een lager schaalniveau dan de gebiedsvisie. Deze zijn goed te gebruiken bij het vervolg/uitvoering van Pont tot Park en zijn ook verwerkt in de gebiedsvisie. Er is uit het samenspel niets naar voren gekomen dat vaststelling of wijziging van de koers van de gebiedsvisie in de weg staat. Financiële consequenties

GEMEENTE VELSEN In de reserve Visie op Velsen is nog € 200.000,- beschikbaar voor Interessant IJmuiden/Pont tot Park. De raad wordt gevraagd dit bedrag beschikbaar te stellen voor de activiteiten in 2021-2022 (zie ‘Uitvoering van besluit’). Daarnaast is er in de reserve Stedelijke Vernieuwing € 500.000,- geoormerkt voor Pont tot Park, waarvan € 325.000,- bedoeld is voor het Pontplein (raadsbesluit R14.001). Dit bedrag komt in de periode 2021-2024 beschikbaar (wordt terug gespaard), op basis van € 125.000 per jaar. Dit bedrag werd in de Begroting 2021 namelijk ingezet voor de versterking van het weerstandsvermogen (spaarprogramma). Via de jaarlijkse planning & control-producten worden ontwikkelingen gemeld. Uitvoering van besluit

De periode tot aan de zomer 2022 zal grotendeels in het teken staan van de voorbereiding van de verdere uitwerking/uitvoering van de gebiedsvisie. Hiervoor wordt een werkplan opgesteld. Belangrijkste activiteiten 2021/2022: • organiseren samenwerking met Woningbedrijf Velsen • uitwerken samenwerking marktpartijen • organiseren samenwerking marktpartijen • bepalen ontwikkelstrategie (in samenwerking met WBV en marktpartij(en)) • gerichte gesprekken met winkeliers en horeca ondernemers • uitvoeringsstrategie voor de winkel- en horecaconcentratie • organiseren samenwerking met Winkelstichting Plein 1945 • stedenbouwkundige uitwerking gebiedsvisie • initiëren en uitwerken benodigd nieuw beleid • benodigde (vervolg)onderzoeken, zoals verkeersonderzoek • onderzoek locaties tijdelijke huisvesting huurders (flexlocaties) • diverse locatieontwikkelingen, waaronder ontwikkeling maatschappelijke voorzieningen en flexlocatie(s) • communicatie Pont tot Park • projectorganisatie inrichten • op zoek naar subsidies De gemeenteraad ontvangt periodiek een voortgangsrapportage, onder andere via de planning & control-producten. Bijlagen – onderdeel uitmakend van het besluit

•

Gebiedsvisie Pont tot Park (oktober 2021) Bijlagen – bijgevoegd als achtergrondinformatie

• • •

Verslag Samenspel gebiedsvisie Pont tot Park Enquête Pont tot Park - definitieve resultaten met open antwoorden Marktconsultatierapportage

Burgemeester en wethouders van Velsen, De secretaris,

De burgemeester,

GEMEENTE VELSEN

K.M. Radstake

F.C. Dales