210330 Collegebericht Bijlage Voortgangsrapportage 2021.pdf

GEMEENTE VELSEN

Voortgang uitvoeringsprogramma Opvang wonen en herstel 2019-2020 inclusief geplande activiteiten in 2021

1

GEMEENTE VELSEN 1. De uitvoering van de ambities uit het beleidskader In het najaar van 2016 heeft de gemeenteraad van Velsen het Beleidskader Opvang, wonen en herstel 2017-2020 vastgesteld. Het beoogde resultaat van dit beleidskader is een integrale inrichting van de regionale taken Beschermd Wonen, Maatschappelijk Opvang en Vrouwenopvang binnen het sociaal domein. Hierin is beschreven hoe we alle cliënten zo volwaardig mogelijk kunnen laten wonen met herstelondersteuning, gericht op inclusie, burgerschap, participatie, zelfredzaamheid en informele steun in de lokale omgeving. Voor u ligt de voortgangsrapportage van het Uitvoeringsprogramma Opvang, wonen en herstel. Hierin staan wij stil bij de stand van zaken en de voortgang bij het halen van de ambities. In deze voortgangsrapportage geven wij ook wat wij in jaar 2021 gaan doen. We lichten de voortgang toe aan hand van de ambities en actielijnen uit het regionale beleidskader. Ambitie I: Preventie-offensief: We versterken de aanpak gericht op het voorkomen of beperken van problemen. 1.

Signaleringskracht versterken Het zoveel als mogelijk voorkomen van de verergering of opstapeling van problemen en daarmee sociale en/of maatschappelijke uitval door signaleringskracht van cliënten, hun netwerken en professionals te versterken 2. Acceptatie en inclusie Het bevorderen van acceptatie en daarmee inclusie van kwetsbare inwoners in de wijk 3. Op weg naar volwassenheid (van 18- naar 18+) Regionale en Haarlemse visie op de 'weg naar volwassenheid' voor jongeren, met daarin aanbevelingen en oplossingen om de continuïteit in zorg en ondersteuning te verbeteren

Ambitie II: Alle cliënten een hersteltraject op maat. We bieden mensen passende ondersteuning en zorg op het juiste moment. Er is meer aandacht voor zelfregie, herstel, informele zorg, het sociale netwerk 4. Duidelijke toegang Kwetsbare inwoners vinden makkelijk de weg naar zorg en ondersteuning 5. Hersteltrajecten met regie Voor elke cliënt een hersteltraject op maat 6. Voorrang voor drie leefgebieden Op de drie leefgebieden sociale relaties, dagbesteding & werk en geld worden cliënten extra versterkt Ambitie III: Zelfstandig thuis wonen versterkt: We bieden mensen een passend thuis. 7. Omklappen zorgwoningen 8. Afbouw/ombouw intramurale voorzieningen 9. Meer zelfstandige woningen, al dan niet geclusterd De komende 4 jaar komen er meer goedkope zelfstandige woningen beschikbaar voor de doelgroep beschermd wonen, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang. 10. Nieuwe woonvormen In 10 jaar tijd voor ongeveer 30 cliënten bijzondere woonvormen faciliteren. In de voortgang kunt u lezen dat er op veel punten goede vorderingen zijn gemaakt. Enkele punten in 2019 en 2020 zijn gestart, worden voortgezet in 2021. In 2021 starten wij met de verkenning voor het realiseren van nieuwe voorzieningen in onze gemeente.

2

GEMEENTE VELSEN Ambitie I: Preventie-offensief Preventie is het voorkomen van verergering of opstapeling van problemen, het voorkomen van sociale of maatschappelijke uitval. We willen buurten waarin kwetsbare inwoners prettig kunnen wonen, zich welkom voelen en mee kunnen doen. Daarnaast zien deze buurten (bewoners én professionals die daar werken) op tijd wanneer het niet goed gaat met iemand en er meer of andere ondersteuning nodig is. We willen de signaleringskracht van de cliënten, professionals en het sociale netwerk versterken, om ervoor te zorgen dat tijdig ondersteuning ingezet wordt en om te voorkomen dat mensen hun huis kwijt raken. 1.1.1. Thema 1: Versterking van de signaleringskracht (lokaal) Doel: Het zoveel als mogelijk voorkomen van sociale en/of maatschappelijke uitval door het versterken van signaleringskracht van cliënten en het versterken van hun netwerken en het bieden van passende ondersteuning. Mental Health First Aid cursus breder inzetten

Wat hebben wij afgesproken? Mental Health First Aid is een landelijke training gericht op bieden van eerste hulp bij mentale problemen. De cursus richt zich niet alleen op professionals, maar is vergelijkbaar met een EHBOcursus, op een breed publiek gericht (dus ook vrijwilligers bij organisaties en inwoners in het algemeen). Wij verkennen of het wenselijk is om de ‘Mental Health First Aid’ training breder aan te bieden. Dit kan leiden tot het opnieuw aanbieden van de training Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? We hebben er voor gekozen om de cursus aan professionals en vrijwilligers gericht aan te bieden. In 2019 en 2020 hebben consulenten van de gemeente Velsen, sociaalwijkteamleden, medewerkers van Stichting Welzijn Velsen, en vrijwilligers van het Rode Kruis de cursus ‘Mental Health First Aid gevolgd. Is dit project afgerond? Wat gaan wij in 2021 doen? In 2021 is er ruimte om 1 of 2 cursussen te houden.

Training baliemedewerkers

Wat hebben wij afgesproken? Medewerkers van ons Klantcontactcentrum (KCC) en Burgerzaken volgen een cursus over het herkennen van en omgaan met ggz-problematiek. Deze training is korter dan de Mental Health First Aid (2 in plaats van 4 dagdelen) en op maat gemaakt voor de baliemedewerkers. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? In 2019 hebben medewerkers van het KCC de cursus gevolg. Is dit project afgerond? Wat gaan wij in 2021 doen? Afgerond.

3

GEMEENTE VELSEN

1.1.2. Thema 2: Acceptatie en inclusie (lokaal; samenhang met opgave dagbesteding) Doel: Het bevorderen van acceptatie en daarmee inclusie van kwetsbare inwoners in de wijk. De inclusieve wijk: wonen, meedoen en samenleven voor mensen met ggz-problematiek

Wat hebben wij afgesproken? Als mensen met ggz-problematiek (weer) zelfstandig wonen, betekent dit ook wat voor de directe leefomgeving (buurt of wijk), de begeleiding en de voorzieningen in de buurt. Het is voor de cliënten belangrijk om zich goed te verhouden met de buurt, om bijvoorbeeld kennis te maken met de directe buren of om een ontmoetingsplek te hebben in de buurt. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? In 2019 hebben wij met maatschappelijke partners (o.a. ervaringsdeskundige, woningcorporaties, ggz, sociaalwijkteam leden, praktijkondersteuner huisartsen) uitgebreid verkend welke interventies kunnen bijdragen aan een inclusieve wijk. Alle partners gaven aan dat er hiervoor meer ggz expertise in de wijk nodig is. Ook hebben wij de positionering van de gewenste ggz expertise verkend. Op 1 januari is een pilotteam gestart. Het team bestaat uit twee sociaal wijkteamleden en een sociaal psychiatrisch verpleegkundige. Het team heeft de opdracht inwoners met ggz problematiek toe te leiden naar zorg en ondersteuning. Daarnaast gaat het team kijken hoe de zorg uit het medisch domein (ggz, praktijkondersteuner ggz) en de ondersteuning uit het sociaal domein beter op elkaar afgestemd kan worden. Door een integrale ondersteuning verwachten wij dat inwoners met ggz problematiek beter kunnen meedoen aan de samenleving.

Is dit project afgerond? /Wat gaan wij in 2021 doen? In 2021 monitoren wij de voortgang van deze pilot en doen wij een tussen-evalueren.

Bevorderen deelname aan sport

Wat hebben wij afgesproken? Wij verkennen de mogelijkheden om sociale inclusie te bevorderen via deelname aan sport Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? In het voorjaar van 2020 heeft een sportformateur met 35 partijen uit welzijn, zorg, onderwijs, sport en bedrijfsleven een lokaal Sport- en Preventieakkoord opgeleverd. Eén van de doelen van dit akkoord is om meer inwoners in beweging te krijgen en meedoen te bevorderen. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? In 2020 en 2021 worden meerdere plannen uitgevoerd om inwoners plezier te laten beleven aan sport en bewegen waarbij ook het sociale contact en je vitaal voelen onderdeel uitmaken. We gaan hierbij onder meer belemmeringen wegnemen om inwoners te begeleiden en toe te leiden naar sport- en beweegactiviteiten.

4

GEMEENTE VELSEN

Mantelzorg en maatjes (gericht op ggz-problematiek)

Wat hebben wij afgesproken? Wij verkennen of het aanbod aan mantelzorgondersteuning voldoende is afgestemd op ggzproblematiek en hoe wij meer bekendheid kunnen geven aan mantelzorgondersteuning (via huisartsen, ggz-instellingen). Ook verkennen wij de vraag naar ‘maatjes’ voor mensen met ggzproblematiek. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? Centrum Mantelzorg Socius voert de mantelzorgondersteuning in Velsen uit. De handelingswijze van Centrum Mantelzorg is voldoende afgestemd op de ggz –problematiek. Zij brengen waar nodig mantelzorgers onder bij gespecialiseerde organisaties, zoals bijvoorbeeld bijeenkomsten voor kinderen waarvan de ouders een psychiatrische stoornis of verslaving. Bekend is dat ggz-mantelzorgers vaak behoefte hebben aan lotgenotencontact. In 2019 maakte Centrum Mantelzorg een overzicht van lotgenotengroepen die door ggz-aanbieders worden aangeboden in de regio. Zo verwijzen zij makkelijk door en hebben ze goed zicht op de mogelijkheden voor de mantelzorger. Stichting Welzijn Beverwijk voert het Maatjesproject in Velsen uit. In 2019 is uit een gesprek met de coördinator naar voren gekomen dat de vraag naar maatjes de afgelopen jaren is gestegen. Op dit moment onderzoekt Stichting Welzijn Beverwijk hoe beter kan worden voldaan aan deze groeiende vraag en hoe samenwerking met Stichting Welzijn Velsen daaraan kan bijdragen.

Het maatjesproject levert ook maatjes voor onder andere inwoners met een licht verstandelijke beperking en voor mensen met sociale of psychische problemen. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? Het aanbod aan mantelzorgondersteuning is voldoende afgestemd op ggz-problematiek. Wel willen we de bekendheid en de vindbaarheid van het ondersteuningsaanbod van Centrum Mantelzorg vergroten. Zo willen we de Velsenwijzer waar nodig aanpassen, zodat de inwoners het ondersteuningsaanbod makkelijk(er) kunnen vinden. Binnenkort ontvangen wij een verslag van het onderzoek van Stichting Welzijn Velsen. Afhankelijk van de resultaten gaan we met Stichting Welzijn in gesprek over de toekomstige invulling van het maatjesproject. In 2021 willen we de vrijwillige inzet van inwoners vergroten en enthousiasmeren onder specifieke groepen die dat minder doen. Hiervoor gaan we gesprekken houden met organisaties die dat bieden.

1.1.3. Thema 3: Soepele overgang ondersteuning 18-/18+ Doel: Continuïteit van zorg en ondersteuning in de overgang van 18- naar 18+. In 2017 is het beleidsplan ‘Opgroeien in de IJmond’ vastgesteld. Voor 2018 is hieraan een uitvoeringsagenda toegevoegd waarin de overgang van 18- naar 18+ één van de prioriteiten is: ‘In de afgelopen periode hebben we als IJmondgemeenten samen met de gemeenten in Zuid-Kennemerland onderzocht welke knelpunten jongeren, ouders, zorgaanbieders en ambtenaren ondervinden in het begeleiden en ondersteunen van jongeren die 18 jaar worden. Dit alles heeft niet alleen geresulteerd in zicht op de omvang en thematiek van de knelpunten, maar ook in oplossingsrichtingen en aanbevelingen. Voor een volledig overzicht verwijzen wij u naar de Uitvoeringsagenda Jeugd. 5

GEMEENTE VELSEN

Wat gaan we nog meer doen? Toekomstplan voor jongeren

Wat hebben wij afgesproken? Wij werken samen met aanbieders aan het aanbieden van een digitaal ‘toekomstplan’ voor jongeren. Het digitale toekomstplan streeft ernaar deze jongeren te steunen door ze overzicht, structuur en houvast te bieden in de overgang van jeugd naar volwassenheid. Het betreft een pilot die ingezet wordt bij jongeren die jeugdhulp ontvangen vanaf ongeveer 16 jaar. Binnen deze doelgroep zijn er jongeren die zich niet voldoende voorbereid voelen om vanaf hun 18de zelf verantwoordelijk te zijn voor de zorg die zij ontvangen en het organiseren van de voortzetting. De continuïteit van de zorg komt dan in gevaar door de stopzetting van de jeugdzorg en de soms moeizame overdracht naar volwassenenzorg. Ook krijgen ze te maken met allerlei administratieve lasten zoals een zorgverzekering, DigiD, aanvragen toeslagen etc Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? Informeren jeugdigen bij bereiken 18-jarige leeftijd, Checklist 18+ Eind 2018 is door de gemeenten in samenwerking met de drie lokale participatieraden een spiegelgesprek 18-/18+ met jeugdigen gehouden. Daaruit bleek een behoefte onder jeugdigen aan extra informatie over de overgang van 18- naar 18+ (ziektekostenverzekering, DigiD, inkomen, (studie)schuld).

Daarom is een voorlichtingsbox ontwikkeld, en sturen de gemeenten informatie naar jeugdigen die bijna 18 jaar worden over de gevolgen van het bereiken van de leeftijd van 18 jaar. Ook zijn we in 2019 en 2020 aan de slag gegaan met de ontwikkeling en doorontwikkeling van de checklist 18+ (www.checklist18.nl). SIG, Opvoedpoli, Leger des Heils en het CJG zijn in 2017 gestart met de ontwikkeling van een checklist voor jeugdigen die 18 jaar worden, ter voorbereiding op het ‘volwassen leven’. De checklist is getest met jeugdigen. In 2020 heeft het CJG het initiatief genomen een pilot (via social media, lesprogramma) te starten om de checklist breder onder de aandacht van jeugdigen te brengen. De pilot wordt in de tweede helft van 2020 uitgevoerd Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? De doorontwikkeling van de checklist 18+ zoals deze in de tweede helft van 2020 heeft plaatsgevonden loopt door in 2021. In 2021 wordt deze doorontwikkeling geëvalueerd, en afhankelijk van deze evaluatie doorgezet en uitgebreid. Een uitbreiding kan onder andere betekenen dat het lesprogramma op meer scholen wordt aangeboden.

1.2. Ambitie II: Alle cliënten een hersteltraject op maat Omdat cliënten zeer verschillend zijn in hun woon- en ondersteuningsvragen, hun wensen, hun mogelijkheden en beperkingen is een hersteltraject op maat nodig. Het hersteltraject bestaat uit meerdere onderdelen die gelijktijdig of na elkaar plaatsvinden. Om de regie te houden over het traject werken we volgens het principe één huishouden-één plan- één regisseur voor elke cliënt, ongeacht de omvang of duur van de trajecten. Deze ambitie kent de volgende drie doelen: 1) duidelijke toegang; 2) hersteltrajecten met zelfregie én trajectregie; 3) focus op de deelgebieden sociale relaties, dagbesteding & werk en geld.

6

GEMEENTE VELSEN 1.2.1. Thema 1: Duidelijke toegang (lokaal, samenwerking met Haarlem/BCT) Doel: Inwoners kunnen makkelijk de weg naar ondersteuning vinden.

Wat gaan wij nog meer doen? 1. Samenwerking met huisartsen versterken (lokaal) Wat hebben wij afgesproken? Wij verkennen hoe de samenwerking tussen huisartsen/praktijkondersteuners ggz en sociaal wijkteams, gemeente en/of wijkgerichte zorg versterkt kan worden. We willen dat inwoners sneller worden toegeleid tot de benodigde ondersteuning binnen het sociaal domein. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? Er is in 2019 een samenwerkingsovereenkomst getekend voor de intensivering Praktijkondersteuning Jeugd GGZ. De gemeente Velsen, Kcoetz Netwerk GGZ en huisartsenpraktijken gaan een samenwerking aan, met als doel zowel gemeenten, als de huisartsen en de praktijkondersteuner voor jeugd GGZ (POH) gezamenlijk stappen te laten ondernemen in de transformatie van de jeugdhulp in de praktijk. In december 2019 vond op praktijk Reiding een netwerkbijeenkomst plaats. Tijdens de bijeenkomst waren verschillende presentaties van de gemeente over de onderwerpen: Wmo, bijzondere bijstand en het armoedebeleid. Tevens gaven huisartsen aan waar zij mee worstelen in de praktijk en hoe de samenwerking versterkt kon worden. In februari 2020 heeft de gemeente een netwerkwerkbijeenkomst georganiseerd voor alle POH’ers uit Velsen (Somatiek, GGZ, GGZ Jeugd) en de Sociaal Wijkteams. Het doel was voornamelijk onderling kennismaken, maar ook om de samenwerking te bespreken.

Er waren 13 POH’ers Jeugd, Somatiek en GGZ aanwezig en 14 afgevaardigden vanuit de 5 Sociaal Wijkteams. Er was veel uitwisseling en onderlinge afstemming over de samenwerking. De vervolgbijeenkomsten worden nu lokaal opgepakt door de Sociaal Wijkteams met de desbetreffende POH’ers in hun eigen gebied. De coördinator van de Sociaal Wijkteams bewaakt de voortgang. In januari 2021 is het project “Versterken van GGZ expertise in de wijk” gestart. Vanuit deze pilot willen wij onder andere inwoners beter toeleiden naar zorg (via de huisarts). Omgekeerd kunnen inwoners die bij de huisarts met mentale problemen komen, ook een ondersteuningsbehoefte hebben vanuit de gemeente. De samenwerking werkt dus beide kanten op. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? In 2021 zetten we in op: • Versterking van het aantal praktijkondersteuners voor jeugd GGZ (POH) bij huisartsenpraktijken in de gemeente. • Voortzetting van de bijeenkomsten met huisartsen en de gemeente, voor structurele informatie uitwisseling en versterking van de samenwerking. • Structurele samenwerking tussen de POH’ers en de sociaal wijkteams. (pilotteam versterken ggz in de wijk).

7

GEMEENTE VELSEN Verbinding sociaal wijkteam en ggz versterken (lokaal)

Wat hebben wij afgesproken? Wij verkennen hoe ggz-aanbieders aangehaakt of ingebed kunnen worden in het sociaal wijkteam. Dit is onderdeel van de doorontwikkeling van de sociaal wijkteams. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? In januari 2022 hebben wij in IJmuiden met de pilot “versterken van GGZ expertise in de wijk” gestart. Het pilot team bestaat uit twee sociaal wijteamleden en een sociaal psychiatrisch verpleegkundige. Doel van de pilot is kortdurende ondersteuning bieden, inwoners in een eerder stadium toeleiden naar zorg, en de afstemming tussen zorg (van de Zorg verzekeringswet) en ondersteuning vanuit de gemeente beter op elkaar af te stemmen. Dit moet leiden tot meer integrale dienstverlening aan onze inwoners Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? In 2021 gaan we de voortgang monitoren. In de tweede helft van 2021 volgt een (tussen-) evaluatie.

Vraag naar aanvullende training verkennen (lokaal)

Wat hebben wij afgesproken? Wij verkennen of Wmo-consulenten aanvullende training nodig hebben om een goede inschatting te kunnen maken wat de doelgroep nodig heeft (indicatie ambulante begeleiding en beschermd wonen). Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? In de tweede helft van 2020 volgen Wmo-consulenten en sociaal wijkteamleden de cursus “Mental Health First Aid”. Deze cursus geeft inzicht in de psychiatrische ziektebeelden. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? In 2021 verkennen wij of er verdere aanvullende training nodig is voor het indiceren van beschermd wonen indicaties.

Snel begeleiding kunnen op- of afschalen (regionaal en lokaal)

Wat hebben wij afgesproken? Wij maken afspraken met zorgaanbieders over de manier waarop begeleiding snel op- en afgeschaald kan worden voor mensen met psychiatrische problematiek met een wisselende zorgvraag. Wanneer ambulante begeleiding of ondersteuning vanuit Vangnet en Advies is afgebouwd, kan het belangrijk zijn om toch af en toe polshoogte te nemen hoe het met de inwoner gaat in het kader van zijn/haar zelfredzaamheid. In het kader van de doorontwikkeling van de toegang, verkennen wij of deze taak bij het sociaal wijkteam belegd kan worden. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? Met de komst van het pilot team GGZ, hebben we een vinger aan de pols mogelijkheid gecreëerd, voor zorg die afgeschaald is. Aanvragen van cliënten die met spoed meer begeleiding nodig hebben, worden in de huidige procedure al met voorrang behandeld. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 Met de nieuwe aanbesteding gaan we kijken of we flexibiliteit in de indicatie kunnen inbouwen, waardoor de aanbieders sneller kunnen schakelen.

8

GEMEENTE VELSEN 1.2.2. Thema 2: Hersteltrajecten met regie (regionaal en lokaal) Doel: elke cliënt ontvangt een hersteltraject op maat. Wat gaan we nog meer doen?

Nazorg goed regelen, uitstroom versnellen (lokaal)

Wat hebben wij afgesproken? Wij willen een vloeiende overgang creëren tussen het hersteltraject in de maatschappelijke opvang / beschermd wonen en de ondersteuning die de cliënt bij terugkeer in Velsen nodig heeft. Daarnaast willen we de uitstroom uit de maatschappelijke opvang versnellen. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? Gemeenten in Zuid-Kennemerland en de IJmond, zorgaanbieders en woningcorporaties hebben op regionaal niveau een Pact opgesteld waarin de actielijnen benoemd staan om de uitstroom uit maatschappelijke opvang en bescherm wonen te verbeteren. Zo komt er een regionaal matchpunt waarbij gekeken wordt naar een zo goed mogelijke match tussen cliënt, woning en woonomgeving. Dit matchpunt maakt gebruik van lokale afspraken over kanscontracten. Daarnaast is een belangrijke actielijn uit het pact, het verbeteren van de overdracht uit de instelling. Voor enkele cliënten geldt dat er wachtlijsten zijn naar een doorstroomvoorziening, bijvoorbeeld naar een beschemd wonen voorzieningen. Zij kunnen niet in één keer de overstap maken naar een kanswoning. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? De uitwerken en implementatie van het Pact Uitstroom vind 2021 plaats.

Verkennen of de samenwerking tussen behandeling en begeleiding goed verloopt

Wat hebben wij afgesproken? GGZ-cliënten kunnen te maken met behandelaars (medisch) en begeleiders (sociaal domein). Het is in het belang van de cliënt dat behandelaars (FACT-teams) en begeleiders met de focus op herstel en participatie aan hetzelfde doel werken en elkaar goed weten te vinden. We verkennen of de samenwerking goed verloopt en/of verbeterd kan worden. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? Wij hebben begrepen dat FACT-medewerkers en RIBW elkaar goed weten te vinden. Bij begeleiding ligt de nadruk op het maatschappelijk herstel van betrokkene en bij het FACT op het medisch herstel. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? Geen verdere actie nodig.

Thema 3: Sociale relaties, dagbesteding & werk en geld (lokaal) Doel: op de leefgebieden sociale relaties, dagbesteding & werk en geld wordt extra ingezet.

9

GEMEENTE VELSEN Wat gaan wij nog meer doen? Vernieuwing dagbesteding Wat hebben wij afgesproken?

Wij verkennen hoe de dagbesteding voor de ggz-doelgroep meer vraaggericht en laagdrempelig georganiseerd kan worden en kan bijdragen aan sociale inclusie. Wij maken op dit moment een stakeholdersanalyse, waarbij wij vraag en aanbod in beeld brengen. We gaan in gesprek met inwoners met ggz-problematiek om te horen wat zij belangrijk vinden. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? We zijn in gesprek geweest met cliënten, dagbestedingsorganisaties en andere gemeenten. Hieruit is de pilot Cultuurwarenhuis ontstaan. Dit is een centrum waar kunst, cultuur, zorg en welzijn samenkomen. In 2019 stelde het college een kwartiermaker aan om samen met inwoners en diverse partijen het Cultuurwarenhuis verder uit te werken. De gemeenteraad moet nog een besluit hierover nemen. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? Na instemming van de gemeenteraad starten wij in 2021 met de pilot.

De Herstelacademie

Wat hebben wij afgesproken? Wij verkennen de mogelijkheden om aan te sluiten bij de Herstelacademie in Zuid-Kennemerland. In de Herstelacademie geven ervaringsdeskundigen educatie en is er lotgenotencontact. De activiteiten richten zich op zelf aan de slag gaan met herstel, zingeving, het aanleren van vaardigheden, vrijetijdsbesteding en (vrijwilligers)werk. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? In 2019 en 2020 hebben wij aan de Herstel Academie een subsidie verleend voor deelname van Velsenaren aan cursussen en bijeenkomsten. Medio2020 hebben wij aan alle cliënten met een wmoindicatie dagbesteding of ambulante begeleiding met een ggz grondslag, het cursusprogramma toegestuurd. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? We zullen in 2021 aan de Herstelacademie wederom subsidie verlenen.

Activering van mensen die in de bijstand zitten

Wat hebben wij afgesproken? Wij houden consulenten van onze gemeenten gesprekken met alle bijstandscliënten die in trede 1 en 2 van de participatieladder zitten. Gekeken wordt naar de mogelijkheden tot activering en/of deelname aan dagbesteding. In trede 1 en 2 zitten relatief veel mensen met psychische problematiek. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? Wij hebben verschillende pilots en trajecten opgezet om mensen uit trede 1 en 2 te activeren richting dagbesteding, vrijwilligerswerk of (parttime) werk. Met de bijstandsgerechtigden zijn gesprekken gevoerd om te kijken welk traject voor hen het meest passend is. In sommige gevallen zijn klanten doorgestroomd naar IJmond Werkt! waar zij verder werken aan hun re-integratie. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? 10

GEMEENTE VELSEN De activeringstrajecten zijn geëvalueerd en samen met de IJmond gemeenten wordt gekeken op welke wijze wij dit het beste kunnen voortzetten in 2021.

) Aansluiting arbeidsmatige dagbesteding op werk (lokaal)

Wat hebben wij afgesproken? Wij verkennen hoe de arbeidsmatige dagbesteding en de toeleiding naar werk beter op elkaar kunnen aansluiten. Er zijn meer mogelijkheden voor arbeidsmatige dagbesteding nodig (inclusief passende begeleiding). Ook kijken wij naar de samenhang met beschut werk. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? Er is met name ingezet op een betere verbinding tussen partijen vanuit Wmo (zorg/welzijn) en Participatie wet (IJmond Werkt!). De samenwerking krijgt bijvoorbeeld vorm in het opzetten van het Cultuurwarenhuis, waar Stichting Welzijn Velsen, zorgpartijen en IJmond Werkt! nauw zullen gaan samenwerken. Ook is gestart met het project simpel switchen, waarbij het makkelijker wordt gemaakt om een overstap te maken naar werk en tegelijkertijd het vangnet van de Wmo beschikbaar blijft voor als het even niet goed gaat. In het kader van Nieuw Beschut Werk heeft IJmond Werkt! een actieplan opgesteld en tot uitvoer gebracht. Belangrijkste hierbij is in contact komen met potentiële Nieuw beschut werkers via speciaal onderwijs. Er is meer aandacht gekomen voor deze doelgroep en zij worden actief gestimuleerd een indicatie aan te vragen.

Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? Het Cultuurwarenhuis zal bij goedkeuring van de raad in 2021 worden gerealiseerd, hierin worden plekken voor arbeidsmatige dagbesteding gecreëerd voor mensen met psychiatrische problematiek. Het actieplan Nieuw Beschut Werk vraagt blijvend aandacht aangezien de indicaties nog steeds achterblijven.

11

GEMEENTE VELSEN Ggz en Werk - Meer mensen met een psychische beperking aan het werk (lokaal)

Wat hebben wij afgesproken? Wij onderzoeken de mogelijkheden om meer mensen met ggz-problematiek aan het werk te helpen, bijvoorbeeld door de inzet van IPS trajecten[1]. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? In de IJmond is het plan uitgewerkt om Benefits Counselors in te zetten voor mensen uit de GGZ doelgroep. Dit zijn onafhankelijke adviseurs die niet gebonden zijn aan een uitkerende instantie of Belastingdienst en die brede kennis hebben over alle regelingen die samenhangen met een wijziging van het inkomen. De Benefits Counselor kan adviseren over de gevolgen van het aanvaarden van (parttime) werk op de uitkering en financiën van iemand uit de GGZ doelgroep. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? De verwachting is dat we in 2021 zullen starten met het inzetten van de Benefits Counselors.

Beter aansluiten bij capaciteit van mensen met schulden (lokaal)

Wat hebben wij afgesproken? Wij verkennen de mogelijkheden voor training van consulenten inkomen en schuldhulpverlening. Wij willen dat er meer rekening wordt gehouden met het ‘denkvermogen’ en het ‘doevermogen’ van inwoners die een aanvraag voor bijstand en/of schuldhulpverlening indienen (naast het perspectief van rechtigmatigheid). Uit onderzoek is gebleken dat het vermogen om schulden op te lossen afneemt door stress. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? In 2019 en 2020 hebben we een traject doorlopen voor het opstellen van de armoedevisie 2020-2024. De strekking van de visie is een nieuwe aanpak van armoede te realiseren. We zetten o.a. in op een kanteling van de werkwijze door anders te kijken naar armoede en aan te sluiten op het perspectief van de inwoner. De armoedevisie wordt eind 2020 vastgesteld. Direct na vaststelling kan worden gestart met het uitvoeringsprogramma. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? De nieuwe werkwijze wordt integraal in onze dienstverlening doorgevoerd. Implementatie van het plan van aanpak vindt plaats in 2021.

Ambitie III: zelfstandig thuis wonen versterkt We verwachten dat veel meer cliënten in een zelfstandige woning willen en kunnen wonen dan nu het geval is. Dat kunnen zij als zij flexibele herstelondersteuning krijgen. We zien een afname van intramuraal wonen (groepswoningen, pakket wonen en zorg) naar extramuraal wonen (zorg en wonen zijn gescheiden, inwoner huurt woning direct bij woningcorporatie). De afname van beschermd wonen voorzieningen wordt gerealiseerd door: 1. het “omklappen” van zorgwoningen naar zelfstandige woningen; 2. af- en ombouw intramurale zorgwoningen; 3. het realiseren van meer zelfstandige woningen voor cliënten; 4. realiseren van woningen voor langdurig kwetsbare, moeilijk te huisvesten cliënten (zoals Skaeve Huse en Domus Plus). [1]

IPS is een methode om mensen met een ernstige psychische aandoening te helpen bij het verkrijgen en behouden van betaald werk. Zij kunnen hiervoor begeleiding krijgen. 12

GEMEENTE VELSEN

Gemeenten in de IJmond / Zuid-Kennemerland hebben een Woonzorgagenda vastgesteld. Hierin staan onderwerpen als langer zelfstandig thuis wonen, uitstroom uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang centraal. Thema 1: Omklappen van zorgwoningen naar zelfstandige woningen (regionaal) Wat doen we al? Het ‘omklappen’ van woningen1 is tot nu toe vooral door RIBW K/AM opgepakt. Doel was om begin 2017 37 van de totale opgave van 50 om te klappen. Dat is niet gelukt, slechts enkele woningen zijn omgeklapt. RIBW K/AM heeft wel in kaart gebracht wat de belemmeringen zijn om deze beweging te maken (onder andere financiële achteruitgang voor cliënten). Wat gaan we nog meer doen? Wat hebben wij afgesproken? Ongeveer een derde deel van de cliënten Beschermd Wonen dat intramuraal verblijft, woont al redelijk zelfstandig (in een eigen appartement) maar formeel ‘intramuraal’. De ambitie was om de woning van deze cliënten op korte termijn ‘op eigen naam’ te laten zetten (omklappen). Dat wil zeggen dat ze de woning zelfstandig gaan huren van de corporaties. In het beleidskader is de ambitie opgenomen om 200 woningen om te klappen in 4 jaar tijd (regionaal) Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? Dit is niet haalbaar gebleken. Belangrijkste oorzaken hiervoor zijn: • Het omklappen heeft financiële consequenties voor de zorgaanbieders.

• Zorgaanbieders beraden zich op hun rol: zijn ze puur voor de zorg of hebben zij ook een rol als verhuurder? • De vastgoedportefeuilles van kleinere zorgaanbieders zijn niet flexibel genoeg om scheiden van wonen en zorg te realiseren. • Voor cliënten is het omklappen financieel minder aantrekkelijk. • Het omklappen staat op gespannen voet met de wachtlijsten voor Beschermd Wonen: omklappen betekent immers afbouw van capaciteit. • Het vraagt een andere insteek van de zorgprofessionals gericht op motivering van cliënten en het scheppen van goede randvoorwaarden. • Het vraagt een andere rolopvatting van corporaties: van verhuur aan instellingen naar verhuur aan cliënten. . Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? Omdat de praktijk weerbarstiger is gebleken om de ambitie door te voeren, heeft de gemeente Haarlem de ambitie bijgesteld. Het “omklappen” gaat gespreid worden over een langere tijdsperiode. Hierdoor ontstaat de gelegenheid om samen met zorgaanbieders op zoek te gaan naar gedegen oplossingen voor de uitdagingen die het omklappen van woningen met zich meebrengt. In Velsen zijn er een beperkt aantal zelfstandige woningen, waar op dit moment inwoners verblijven met een beschermd wonen indicatie.

1

Met ‘omklappen’ van zelfstandige woningen wordt bedoeld dat de cliënt de woning zelf gaat huren via de woningcorporatie. De cliënt houdt ondersteuning op maat (scheiden wonen en zorg). De centrumgemeente stemt dit af met de aanbieder van beschermd wonen, de betrokken woningcorporaties en de regio gemeente (in dit geval de gemeente Velsen).

13

GEMEENTE VELSEN

Thema 2: Af- en ombouw van intramurale voorzieningen (regionaal) Intramurale voorzieningen zijn groepsvoorzieningen voor beschermd wonen waarbinnen cliënten een pakket van wonen én ondersteuningen ontvangen. Deze worden afgebouwd omdat cliënten vaker zelfstandig gaan wonen. De ambitie uit het beleidskader was om binnen 10 jaar tijd zo’n 200 woningen binnen beschermd wonen te hebben omgebouwd. Wat doen we al? Omdat er een wachtlijst bestaat voor beschermd wonen is de opdracht tot de afbouw of ombouw van intramurale woonvoorzieningen met twee jaar uitgesteld. Wat gaan we nog meer doen? Wat hebben wij afgesproken? In het kader van de Woonzorgagenda vindt een verkenning plaats van het zorgvastgoed in de regio. Daarbij wordt gekeken naar de mogelijkheden van af- en ombouw. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? De inventarisatie zorgvastgoed is begin 2020 afgerond. Uit de inventarisatie bleek dat vraag en aanbod momenteel behoorlijk in balans zijn. Er is weinig tot geen sprake van leegstand. Er liggen in Velsen waarschijnlijk weinig kansen om bestaand zorgvastgoed te transformeren. Verschillende zorgorganisaties corporaties zijn nog wel bezig met hun strategisch (zorg)vastgoedbeleid. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? In eerste instantie monitoren van vastgoedbeleid. Naar aanleiding daarvan kunnen eventueel vervolgacties ingesteld worden.

Thema 3: Zelfstandige woningen voor cliënten (lokaal) We hebben in Velsen de vraag naar huisvesting voor specifieke groepen in kaart gebracht. Hieronder vind je de doelgroepen met een inschatting van de omvang.

Wat gaan wij nog meer doen? Nieuwe Woonvisie Wat hebben wij afgesproken? De vraagstukken en opgaven voor de huisvesting van bijzondere doelgroepen worden opgenomen in de Woonvisie. Onder deze bijzondere doelgroepen vallen onder andere mensen die uitstromen uit de maatschappelijke opvang of een voorziening voor beschermd wonen. De Woonvisie wordt in 2018 geactualiseerd. Om tegemoet te komen aan de vraag naar betaalbare woningen wordt de minimumgrens van 80 m² heroverwogen. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? De Woonvisie Velsen 2040 is door de raad op 31 januari 2020 vastgesteld. De Woonvisie geeft aandacht aan het realiseren van beschermde en beschutte woonvormen en aan het verbeteren van de uitstroom uit de maatschappeljke opvang en beschermde woonvoorzieningen. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij 2021 doen? Afgerond.

14

GEMEENTE VELSEN Proces van toewijzen van huisvesting specifieke groepen stroomlijnen

Wat hebben wij afgesproken? De processen en werkwijzen tussen gemeente en andere instellingen voor de toekenning van huisvesting voor bijzondere doelgroepen zijn in 2018 geëvalueerd. Op basis van uitkomsten willen wij deze processen en werkwijzen stroomlijnen. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? In 2019 is een nieuw proces woonurgentie vormgegeven, waarmee vanaf 2020 gestart is. In dit nieuwe proces wordt op een meer uniforme wijze omgegaan met aanvragen voor urgentie, in alle vormen. Beoordeling wordt gedaan door de urgentiecommissisie. Ook is gewerkt aan een variant van urgentie waarbij voorwaardelijk begeleiding wordt gekoppeld, kanscontract light. Voorts is IJmondiaal gewerkt aan het doorontwikkelen van de kanscontracten en werkwijze van het noodteam. Hierin gaan de partners van het huidige noodteam meer als netwerk werken, waarbij partners bijeen komen op basis van de aard van de casus. Kanscontracten worden hierdoor in het vervolg ook op een andere manier beoordeeld, niet meer door het vaste noodteam maar door een commissie van partners in het netwerk. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? Proces woonurgentie en noodteams is afgerond.

Haalbaarheidsstudie flexibel woon- en opvangaanbod in de wijk / economisch daklozen

Wat hebben wij afgesproken? We voeren IJmondiaal een haalbaarheidsstudie uit waarin de mogelijkheden worden verkend om te komen tot een flexibel woon- en opvangaanbod in de wijk, als aanvulling op het huidige regionaal georganiseerde aanbod voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan In 2019 hebben een onderzoek laten uitvoeren naar de vraag en mogelijkheden van een felxibel woonaanbod voor zowel economisch daklozen als kwetsbare jongeren. In 2020 zijn wij gestart met een huisvestingsproject voor economisch daklozen en kwetsbare jongeren. Woningbedrijf Velsen stelde hiervoor 4 woningen voor dit project beschikbaar, die elk tijdelijk aan een gezin of 2 alleenstaanden kan worden verhuurd. Velison Wonen heeft 4 kamers beschikbaar gesteld een pand die door het doorstromen van statushouders vrijgekomen waren. De inwoners die (dreigend) dakloos zijn, worden via de gemeente aangedragen voor het project. Een externe partner, bureau Mare, doet de definitieve selectie en matching, verzorgt de Matching en biedt ondersteuning bij het vinden van een nieuwe woonplek.

Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? In 2021 monitoren wij of de samenwerking tussen de verschillende partijen goed verloopt, hoe de uitstroom uit deze tijdelijke huisvestiging goed verloopt en tot slot hoe de vraag naar deze vorm van tijdelijke huisvesting zich ontwikkeld.

15

GEMEENTE VELSEN Realiseren van beschutte woonvoorzieningen en een gecombineerde voorziening voor beschermd wonen en een tussenvoorziening voor mensen uit de maatschappelijke opvang

Wat gaan wij in 2021 doen In 2021 gaan we samen met zorgaanbieders, woningcorporaties en mogelijk private investeerders de mogelijkheid verkennen of wij met ingang van 2023 beschutte woonvoorzieningen in Velsen kunnen realiseren. De gemeente heeft hierin een regierol. De mate waarin dit binnen dit korte tijdsbestek realiseerbaar is, hangt mede af van de beschikbaarheid van bestaan vastgoed dat passend is voor dit project en de financiële middelen die hiervoor beschikbaar zijn. Voor de middellange termijn beogen wij een gecombineerde voorziening voor beschermd wonen en een tussenvoorziening voor mensen die uitstromen uit de maatschappelijke opvang in Haarlem en nog niet toe zijn aan uit te stromen via een “kanscontract”.

Thema 4: Woningen voor langdurig kwetsbare, moeilijk te huisvesten cliënten

Wat gaan wij nog meer doen? Skaeve Huse Wat hebben wij afgesproken? In het voorjaar van 2019 worden op het terrein aan de Broekeroog in Velserbroek Skaeve Huse gebouwd. Er komen in ieder geval drie woningen met de mogelijkheid voor uitbreiding tot maximaal zes woningen. Voor de Skaeve Huse zetten wij de komende maanden in op de vormgeving van procedures rondom plaatsing en begeleiding van bewoners en het maken van afspraken rondom beheer en melding van overlast (buurtbeheerplan). Bij deze afspraken betrekken wij omwonenden. Wat hebben wij in 2019 en 2020 gedaan? In 2019 en 2020 is er gewerkt aan de totstandkoming van Skaeve Huse. Er is een samenwerkingsovereenkomst tussen de betrokken partijen. In overleg met omwonenden is er een buurtbeheerplan opgesteld. Ook ontwikkelden we een aanspreekpunt/meldpunt. Het doel hiervan is het wonen op de locatie Skaeve Huse in goede banen te leiden, snel te kunnen reageren op signalen van overlast en contact met omwonenden te onderhouden. In november 2020 zullen de eerste bewoners naar verwachting in de Skaeve Huse gaan wonen. Is dit project afgerond? / Wat gaan wij in 2021 doen? Dit project is afgerond.

16