20211119 Was-word document beleidskader Participatie.docx

Aanpassingen concept-beleidskader Participatie naar aanleiding van beeldvormende sessie van de raad op donderdag 18 november 2021 Bijgevoegd treft u aan de aangepaste versie van het concept-beleidskader Participatie. In deze versie zijn de raadsbreed gesteunde wijzigingsvoorstellen, zoals die zijn gedaan tijdens de raadsessie op 18 november 2021, verwerkt: •

We hebben het opstellen van een jaarverslag Participatie voor het monitoren van de uitvoering van het beleidskader toegevoegd. Het jaarverslag wordt met de raad besproken.

•

We hebben expliciet gemaakt dat alle betrokkenen bij een participatieproces ook bij de evaluatie ervan worden betrokken.

•

De evaluatie is een vast onderdeel van ieder participatieproces. In de toelichting op de definitie hebben we dat aangevuld.

•

We hebben nader geconcretiseerd uit welke onderdelen de handreiking bestaat.

•

We hebben de aandacht voor bijzondere doelgroepen bij participatie verzwaard.

In onderstaande treft u de wijzigingen per pagina aan.

Blz. WAS 1 Versie 12 oktober 2021

WORDT Versie 19 november 2021

2

Bouwen op ervaring

Bouwen op ervaring

Gemeente Velsen weet wat participatie is. Jarenlang zijn en worden inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties betrokken bij allerlei onderwerpen. De laatste jaren hebben we veel geoefend, geëxperimenteerd en geleerd om dat steeds beter te doen. Door eerst goed te informeren, in gesprek te gaan, te luisteren en af te wegen voordat het besluit genomen wordt. Maar ook door te evalueren en hier weer van te leren. Dit is de beste manier om democratische besluiten te nemen.

We weten in Velsen wat participatie is. Sinds 2010 (beleidsnotitie participatie ‘We houden contact’) worden inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties betrokken bij allerlei onderwerpen. De laatste jaren hebben we veel geoefend, geëxperimenteerd en geleerd om dat steeds beter te doen. Door eerst goed te informeren, in gesprek te gaan, te luisteren en af te wegen voordat het besluit genomen wordt. Maar ook door te evalueren en hier weer van te leren. Participatie gaat tegelijkertijd niet vanzelf. En het kan beter. In dit beleidskader geven we de kaders aan om de gewenste verbeteringen te realiseren.

8

Daarnaast is het beleidskader de basis voor: ● ●

● ● ● ●

Het opstellen van de participatieverordening; Het maken van een handreiking participatie als basis voor participatieprocessen, voor zowel initiatiefnemers als inwoners; De invulling van wijkgerichte participatie; De uitwerking van het uitdaagrecht; Kaders voor en controle door de gemeenteraad en het college; Het maken van een meerjarig uitvoeringsplan om dit beleid uit te voeren waaronder een leerprogramma voor medewerkers.

Daarnaast is het beleidskader de basis voor: ● ●

●

●

● ●

9

Onder participatie verstaan wij: “Het proces om bij een initiatief kennis toe te voegen en verschillende belangen en emoties in een zo vroeg mogelijk stadium in beeld te krijgen en te delen. En als het mogelijk is om oplossingen te zoeken en samen te werken. Dit als basis voor een goede belangenafweging bij de (politieke) besluitvorming”.

9

Het opstellen van de participatieverordening; Het maken van een handreiking participatie als basis voor participatieprocessen, voor zowel initiatiefnemers als inwoners. De handreiking bevat onder andere een procesbeschrijving, formats, checklists en (verwijzingen naar) tools die kunnen helpen om goede participatie te organiseren; De invulling van wijkgerichte participatie, waarbij ook ruimte is voor pilots zoals, werken met vouchers om initiatieven in wijken te ondersteunen; De uitwerking van het uitdaagrecht samen met raad, college, inwoners en ambtenaren; Kaders voor en controle door de gemeenteraad en het college; Het maken van een meerjarig uitvoeringsplan om dit beleid uit te voeren waaronder een leerprogramma voor medewerkers.

Onder participatie verstaan wij: “Het proces (van voorbereiding tot en met evaluatie) om bij een initiatief kennis toe te voegen en verschillende belangen en emoties in een zo vroeg mogelijk stadium in beeld te krijgen en te delen. En als het mogelijk is om oplossingen te zoeken en samen te werken. Dit als basis voor een goede belangenafweging bij de (politieke) besluitvorming”.

Derde alinea:

Derde alinea:

Het toevoegen van kennis is ook een belangrijk onderdeel van participatie. Kennis die bijvoorbeeld ingebracht wordt

Het toevoegen van kennis is ook een belangrijk onderdeel van participatie. Kennis die bijvoorbeeld ingebracht wordt

13

15

15

door inwoners en/of ervaringsdeskundigen.

door inwoners en/of ervaringsdeskundigen bij de voorbereiding van het participatieproces, tijdens het participatieproces en bij de evaluatie van het participatieproces.

Vierde alinea:

Vierde alinea:

Een tweede bijzondere partij in Velsen is de Participatieraad. De Participatieraad Velsen is in 2018 gestart en bestaat uit inwoners die op vrijwillige basis de gemeente adviseren over het inrichten van participatieproces: hoe en op welke manier kan de gemeente het beste in gesprek komen met betrokken en belanghebbende inwoners. Dat kunnen onderwerpen zijn rondom jeugd, werk en inkomen, maatschappelijke ondersteuning of armoedebestrijding. Meestal is dit gekoppeld aan een vraag vanuit de gemeente over te vormen beleid of uitvoering van beleid. Bij onderwerpen die het sociaal domein aangaan zal altijd de Participatieraad hierover minimaal wordt geïnformeerd en zo mogelijk wordt betrokken.

Een tweede bijzondere partij in Velsen is de Participatieraad. De Participatieraad Velsen is in 2018 gestart en bestaat uit inwoners die op vrijwillige basis de gemeente adviseren over het inrichten van participatieproces: hoe en op welke manier kan de gemeente het beste in gesprek komen met betrokken en belanghebbende inwoners. Dat gaat over onderwerpen binnen het sociaal domein zoals jeugd, werk en inkomen, maatschappelijke ondersteuning of armoedebestrijding. Meestal is dit gekoppeld aan een vraag vanuit de gemeente over te vormen beleid of uitvoering van beleid. Bij onderwerpen die het sociaal domein aangaan zal altijd de Participatieraad hierover minimaal wordt geïnformeerd en zo mogelijk wordt betrokken.

Eerste alinea:

Eerste alinea:

Daarom wordt de raad door het college geïnformeerd over deze grote initiatieven. Bijvoorbeeld via de begrotingscyclus, collegeberichten met eventueel tussentijdse projectrapportages en projectoverzichten.

Daarom wordt de raad door het college geïnformeerd over deze grote initiatieven. Bijvoorbeeld via de begrotingscyclus, collegeberichten met eventueel tussentijdse projectrapportages en projectoverzichten. Daarnaast wordt jaarlijks een jaarverslag participatie opgesteld, inclusief een overzicht van de lessen die bij de uitvoering zijn geleerd.

Eerste bullet:

Eerste bullet:

●

Aandacht voor verschillende belangengroepen die vaak ondervertegenwoordigd zijn in participatieprocessen zoals jongeren, ouderen, migranten,

●

Een extra inspanning om de samenleving zo goed mogelijk bij het project te betrekken. Dat betekent in het bijzondere meer aandacht voor verschillende belangengroepen die vaak

visueel en lichamelijk gehandicapten, etc.

15

Laatste bullet: ●

16

We evalueren het participatieproces waarna geleerde lessen worden toegepast in andere participatieprocessen.

Laatste bullets: ●

Informeren en adviseren van het college en de gemeenteraad over het verloop en de uitkomsten van participatieprocessen.

ondervertegenwoordigd zijn in participatieprocessen zoals jongeren, ouderen, migranten, visueel en lichamelijk gehandicapten, etc. Laatste bullet: ●

Laatste bullets: ●

●

24

Punt 6:

Informeren en adviseren van het college en de gemeenteraad over het verloop en de uitkomsten van participatieprocessen via participatierapportages bij de besluitvorming. Het opstellen van een jaarverslag participatie.

Punt 6:

6. Nazorg: informeren over het besluit. Evaluatie van zowel het resultaat als van het participatieproces. Wat we leren van de uitkomsten nemen we me in andere participatieprocessen.

26

We evalueren samen met de betrokkenen het participatieproces waarna geleerde lessen worden toegepast in andere participatieprocessen.

6. Nazorg: informeren over het besluit. Evaluatie van zowel het resultaat als het participatieproces, samen met alle betrokkenen. Wat we leren van de uitkomsten nemen we me in andere participatieprocessen en vatten we samen in het jaarverslag participatie

Bullets 4, 5:

Bullets 4, 5:

●

●

Het bepalen van de rol van wijkplatforms, bewonersorganisaties en andere partijen bij wijkgerichte participatie.

●

Het bepalen van de rol van wijkplatforms, bewonersorganisaties en andere partijen bij wijkgerichte participatie. Het uitwerken van een Velsens instrumentarium om de zeggenschap van onze inwoners

over hun eigen straat en buurt te vergroten (inclusief het onderzoeken van de mogelijkheid om tot een Velsens vouchersysteem te komen (zie hoofdstuk 8)). 30

31

Opstellen handreiking Participatie

Opstellen handreiking Participatie

Een handreiking is een document dat initiatiefnemers helpt bij het starten van een participatieproces. Ik heb een plan/initiatief! Waar begin ik en hoe betrek ik anderen daarbij? Dit gaat natuurlijk alleen over initiatieven waarbij er een rol voor de gemeente is. Bijvoorbeeld omdat er een vergunning, besluit of financiële ondersteuning bij nodig is. De handreiking kan ondersteund worden door een (niet-verplichte) checklist, animaties of infographics. Er staan allerlei aandachtspunten in die belangrijk zijn om over na te denken. De checklist bevat ook een overzicht van participatie-instrumenten en werkvormen die gebruikt kunnen worden tijdens een participatieproces. De gemeente werkt zelf ook met deze checklist.

Een handreiking is een document dat initiatiefnemers helpt bij het starten van een participatieproces. Ik heb een plan/initiatief! Waar begin ik en hoe betrek ik anderen daarbij? Dit gaat natuurlijk alleen over initiatieven waarbij er een rol voor de gemeente is. Bijvoorbeeld omdat er een vergunning, besluit of financiële ondersteuning bij nodig is. De handreiking bevat ook een (niet-verplichte) checklist, diverse formats (bijvoorbeeld voor een participatieplan) animaties of infographics. Er staan allerlei aandachtspunten in die belangrijk zijn om over na te denken. En de handreiking bevat een overzicht van participatieinstrumenten en werkvormen die gebruikt kunnen worden tijdens een participatieproces. Bijvoorbeeld instrumenten om bijzondere doelgroepen te bereiken en instrumenten om de zwaarte van de participatie te kunnen bepalen in lijn met het beleidskader. De gemeente werkt zelf ook met deze handreiking.

Informeren van de gemeenteraad

Informeren van de gemeenteraad

Het college van B&W informeert de gemeenteraad periodiek over de participatieprocessen met veel impact.

Het college van B&W informeert de gemeenteraad periodiek over de participatieprocessen met veel impact. Aanvullend wordt een rapportage gemaakt over alle participatieprocessen van dat jaar inclusief de leerpunten; het jaarverslag participatie.

33

Als laatste alinea’s toegevoegd:

Jaarverslag participatie

Om de voortgang te bewaken en de geleerde lessen inzichtelijk te maken stellen we jaarlijks een voortgangsrapportage op, inclusief eventuele adviezen voor bijsturing en intensivering: het jaarverslag participatie Dit wordt voorgelegd aan en besproken met de raad.

Evaluatie verplichte participatie bij afwijking van het Omgevingsplan/bestemmingsplan

Na 2 jaar evalueren we de verplichte participatie en bezien we of we het aantal gevallen waarin we participatie verplicht stellen kunnen beperken, in lijn met de huidige Algemene Verklaring van Geen Bedenkingen, straks het Adviesrecht onder de Omgevingswet. Dit verloopt via het jaarverslag participatie.

Omgevingswet Voor de volledige toelichting op de keuze voor verplichte participatie verwijzen we naar bijlage 4 in het beleidskader.