20210415 Raadsvoorstel RES 1.0

GEMEENTE VELSEN

Raadsvoorstel Onderwerp: Regionale Energie Strategie 1.0 Noord-Holland Zuid Datum collegevergadering Zaaknummer Portefeuillehouder(s)

20 april 2021

Ambtenaar

S. Heesmans

40057-2021 F. Bal

Telefoon E-mailadres

06 36471806 sheesmans@velsen.nl

Voorgesteld raadsbesluit

1. In te stemmen met de RES 1.0 NHZ als resultaat uit het regionale proces. Met als belangrijkste punten: a. De ambitie van de regio Noord-Holland Zuid van 2,7 TWh als uitgangspunt te hanteren voor opwek in 2030 in de regio Noord-Holland Zuid, en daarmee bij te dragen aan de landelijke opgave van 35 TWH hernieuwbare energie in 2030. b. De kaart met globale zoekgebieden voor opwek van grootschalige wind- en zonneenergie daarvoor als uitgangspunt te hanteren. 2. De uitkomsten van de RES 1.0, die effect hebben op gemeente Velsen, mee te nemen bij de uitwerking van de uitvoeringsinstrumenten voor omgevingsbeleid, zoals de omgevingsvisie en het omgevingsplan. 3. Dat bij de uitvoering van projecten omtrent de grootschalige productie van duurzaam energie op land altijd onderzocht moet worden wat de mogelijkheden van minimaal 50% lokaal eigendom zijn. Samenvatting

De Nederlandse regering heeft in het Nationaal Klimaatakkoord afgesproken dat alle energie in Nederland in 2050 duurzaam is. In heel Nederland wordt nagedacht over hoe dit kan worden aangepakt. Een van de onderdelen is de Regionale Energie Strategie (RES), daarbij wordt gekeken naar de opwek van grootschalige duurzame energie op land. De Regionale Energiestrategie 1.0 voor Noord-Holland Zuid (RES 1.0 NHZ) is gereed. De energieregio verwacht de aankomende 9 jaar de opwek van wind- en zonne- energie bijna te verviervoudigen: van 0,7 TWh nu naar 2,7 TWh in 2030. Deze RES is de uitkomst van een uitvoerig samenwerkings- en participatietraject. De RES NHZ geeft aan waar mogelijkheden en onmogelijkheden zijn voor het opwekken van zonne- en windenergie, waar mogelijke warmtebronnen bovenlokaal kunnen worden benut en wat de gevolgen zijn voor de regionale energie-infrastructuur. De uitkomsten van de RES NHZ 1.0, die effect hebben op gemeente Velsen, worden meegenomen bij de uitwerking in het omgevingsbeleid.

Inleiding

In het Nationaal Klimaatakkoord is afgesproken dat 30 energieregio’s in Nederland een Regionale Energiestrategie (RES) opstellen. Noord-Holland Zuid (NHZ) is een van de 30 energieregio’s. De energieregio’s maken in de RES afspraken om in 2030 samen 35 terawattuur (TWh) aan grootschalige hernieuwbare elektriciteit op land opwekken. Daarnaast wordt in de RES ook

GEMEENTE VELSEN toegewerkt naar het maken van afspraken over de inzet van regionale duurzame warmtebronnen, dit onderdeel wordt de Regionale Structuur Warmte (RSW) genoemd. De RES is het instrument op regionaal niveau dat er voor moet zorgen dat de omgevingsvergunningen voor zon- en windprojecten uit de RES in 2025 zijn verleend, zodat in 2030 de opgave van 35 TWh is gerealiseerd. De gemeenteraad besluit over de RES 1.0. De katernen geven achtergrond informatie, hierover wordt geen besluit genomen. De uitkomsten van de RES NHZ 1.0, die effect hebben op gemeente Velsen, worden meegenomen bij de uitwerking in de instrumenten van de omgevingswet. Denk daarbij aan de omgevingsvisie, omgevingsplan en vergunningverlening. Beoogd doel en effect van het besluit

Met dit besluit wordt wederom een stap gezet in het traject van de Regionale Energie Strategie. Het geeft de gemeenteraad de ruimte te besluiten over de RES 1.0 NHZ. Hiermee wordt de stap om een bijdrage te leveren aan de landelijke opgave van 35TWh opwek van grootschalige hernieuwbare elektriciteit op land steeds concreter. De RES is het instrument op regionaal niveau dat er voor moet zorgen dat de omgevingsvergunningen voor zon- en windprojecten uit de RES in 2025 zijn verleend, zodat in 2030 de opgave van 35 TWh is gerealiseerd. In de Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid (RES NHZ) worden de zoeklocaties voor het opwekken van zon- en windenergie aangewezen. Hiermee levert Noord-Holland Zuid een significante bijdrage aan de landelijk ambitie van 35 TWh aan duurzame energie. Daarnaast geeft de RES inzicht in de benodigde en beschikbare capaciteit van het elektricteitsnetwerk in de regio. Tot slot brengt de RES alle alternatieve warmtebronnen in de regio in kaart. De negenentwintig gemeenten van onze energieregio, de provincie en de drie waterschappen maken deze RES met elkaar. De concretisering van de zoekgebieden vormt geen onderdeel van dit besluit, dit komt later terug bij de besluitvorming over de uitvoering van RES via het omgevingsbeleid van gemeenten, provincie en waterschappen. De RES wordt elke twee jaar gemonitord en geactualiseerd.

Het beoogde effect van dit besluit is dat uiteindelijk – na doorlopen van het gehele proces behorende bij de RES - grootschalige wind- en zonne-energie op land wordt gerealiseerd zodat de duurzame energie die nodig is om duurzamer te wonen, werken en leven daadwerkelijk voorhanden komt. Argumenten

De RES 1.0 is een actualisatie, verdieping en concretisering van de concept-RES (april 2020). Meerdere zoekgebieden zijn geschrapt of aangepast, naar aanleiding van ontvangen reacties, wensen en bedenkingen, of nader onderzoek. Hoofdstuk 2.1 van de RES 1.0 geeft een toelichting op het bod en de zoekgebieden in Noord-Holland Zuid. Het besluit past binnen bestaand beleid Het huidige raadsakkoord en het collegeprogramma 2019-2022 van Velsen bevatten een breed palet aan ambities, gericht op een samenleving die al even divers is als de gemeente zelf. De doelstellingen van college en raad op het domein van de energietransitie en verduurzaming vragen om maatwerk, sluiten vanzelfsprekend aan bij de landelijke doelstellingen maar gaan op een aantal

GEMEENTE VELSEN punten verder. Denk bijvoorbeeld aan riothermie of offshore wind. De concrete uitwerking van de zoekgebieden is geen onderdeel van dit besluit. De zoeklocaties zijn op een zorgvuldige wijze tot stand gekomen Het bod en de zoekgebieden van de RES zijn de uitkomst van een intensief participatieproces van de afgelopen twee jaar. Er is bottom-up verkend wat de mogelijkheden voor zonne- en windenergie op land zijn. Daarvoor is gesproken met gemeenten in de regio, provincie, waterschappen, netbeheerders, inwoners, ondernemers, energiecoöperaties, woningcorporaties, onderwijsinstellingen, agrariërs en maatschappelijke organisaties op het gebied van natuur en milieu. Uit dit intensieve bottom-up proces zijn 32 zoekgebieden voortgekomen voor de opwekking van zon- en windenergie op land. Er heeft een zorgvuldig afwegingsproces plaatsgevonden Tijdens het proces tot aan de RES 1.0 zijn onderzoeken gedaan, scenario’s verkend, effecten onderzocht en vele bijeenkomsten georganiseerd en gesprekken gevoerd over de (on)mogelijkheden van zonne- en windenergie op land in de regio. Dit heeft geresulteerd in de 32 zoekgebieden zoals deze zijn opgenomen op de kaart van de RES 1.0. De ambitie van de regio is om zich in te zetten voor de realisatie van 2,7 TWh zon- en windenergie in 2030.

Omdat de potentie van de zoekgebieden groter is (3,0 TWh), geeft dit ruimte om in de verdere uitwerking van de plannen op zoek te gaan naar de meest optimale oplossingen, gezien vanuit draagvlak, ruimtelijke inpassing, relatie met andere opgaven en systeemefficiëntie. De raad wordt gevraagd in te stemmen met de zoekgebieden behorende bij de gemeente Velsen. Er kunnen bij de uitwerking van de zoekgebieden zwaarwegende redenen zijn waardoor er in een zoekgebied in uiterst geval geen opwek van grootschalige duurzame energie mogelijk blijkt. Ook kan het zijn dat er redenen zijn waardoor er op een later tijdstip nog zoekgebieden kunnen worden toegevoegd, bijvoorbeeld door veranderende landschappelijke of technische regimes. Opgenomen zoekgebieden conform concept RES NHZ en wensen gemeenteraad Hoofdstuk 2.1 van de RES 1.0 geeft een toelichting op het aanbod en de zoekgebieden in NHZ. Bij de concretisering van de RES-zoekgebieden richten de IJmondgemeenten zich in eerste instantie op de benoemde zoekgebieden voor ‘zon + wind’. Voor de gemeente Velsen betreft dat het terrein van Tata Steel, de gebieden rondom de A9 en het Noordzeekanaal, zoals reeds in de concept-RES opgenomen. Daarnaast is het zoekgebied Spaarnwoude naar aanleiding van een wens van de gemeenteraad opgenomen als zoekgebied.

In deze fase is nog niet gekeken naar de zogenoemde generieke bouwstenen zoals zon op parkeerplaatsen en zon op grote daken. Concretisering zoekgebieden geen onderdeel van huidige besluitvorming De lokale aspecten van de concretisering van de zoekgebieden worden door het college meegenomen in de uitwerking van de uitvoeringsinstrumenten voor het omgevingsbeleid. En worden op dat moment ter besluitvorming voorgelegd. De besluitvorming van de RES 1.0 NHZ beperkt zich in dit opzicht tot de ambitie van de regio Noord-Holland Zuid om 2,7 TWh als uitgangspunt te hanteren voor opwek in 2030 in de regio Noord-Holland Zuid, en daarmee bij te dragen aan de landelijke opgave van 35 TWH hernieuwbare energie in 2030. En de kaart met globale zoekgebieden voor opwek van grootschalige wind- en zonne-energie daarvoor als uitgangspunt te hanteren. Hoe de gemeente Velsen verder wil omgaan met deze zoekgebieden dat wordt dus opgenomen in bijvoorbeeld de omgevingsvisie en het omgevingsplan. RES 1.0 NHZ resultaat van regionale samenwerking De RES 1.0 NHZ is de uitkomst van een uitvoerige samenwerking tussen de 29 gemeenten, de provincie en de 3 waterschappen. Ook partijen zoals de netbeheerders, energiecoöperaties en maatschappelijke organisaties zijn in het traject bij de RES NHZ betrokken.

GEMEENTE VELSEN In de gemeente Velsen is onder meer aandacht gevraagd en erkend voor participatie, draagvlak en lokaal eigendom, zoals ook blijkt uit de reactienota Op weg naar RES 1.0. In de deelregio wordt dit belang eveneens onderschreven en samengewerkt om dit te stimuleren. Hoofdstuk 9 van de RES 1.0 gaat nader in op de deelregio IJmond & Zuid-Kennemerland en het katern ‘Rollen, beleidskaders en instrumenten’ op de gemeenten, provincie en waterschappen. Geen blauwdruk, maar dynamisch proces Het RES-proces is dynamisch en de RES 1.0 geeft een tussenstand weer: het is een momentopname. In de online RES-viewer wordt de actuele stand van de zoekgebieden bijgehouden. Dit betekent dat nieuwe zoekgebieden aan de viewer kunnen worden toegevoegd volgend op de vaststelling van de RES 1.0. Naast de zoekgebieden in de RES, kunnen bottom-up nieuwe ideeën en initiatieven ontstaan om op land hernieuwbare energie op te wekken. Het is belangrijk om ook dergelijke initiatieven te onderzoeken en de mogelijkheden en onmogelijkheden te verkennen. Initiatiefnemers doen daarvoor een eerste verkenning naar de haalbaarheid (onder andere naar draagvlak, netinfrastructuur, ecologie en goede ruimtelijke inpassing). Nieuwe initiatieven worden (los van besluitvorming over de RES) voorgelegd aan raad of college. Na vaststelling worden ze meegeteld in de RES 2.0.

In de RES 1.0 wordt voor de zoekgebieden gebruikt gemaakt van de nieuwe landelijke rekenmethodiek (dec ’20). In de RES 1.0 zijn minder zoekgebieden opgenomen dan in de conceptRES, toch zorgt deze nieuwe rekenmethodiek voor een hogere potentie (GWh) van de zoekgebieden in de RES 1.0, t.o.v. de concept-RES. Door de landelijke rekenmethodiek aan te houden, zijn de 30 RES-en in Nederland optelbaar en vergelijkbaar. De rekenmethodiek is theoretisch. De praktijk zal uitwijzen wat haalbaar is. Daarom wordt in de RES uitgegaan van een gedeeltelijke benutting van de potentie van zoekgebieden. De precieze haalbaarheid, wenselijkheid en invulling worden verder onderzocht. Hierdoor kunnen zoekgebieden nog worden aangepast of zelfs afvallen. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) houdt daarom rekening met een onzekerheidsmarge bij de doorrekening van de RES’en. Uitvoeringsaspecten nog niet helder De precieze haalbaarheid, wenselijkheid en invulling van de zoekgebieden worden verder onderzocht. Hierdoor kunnen zoekgebieden nog worden aangepast of zelfs afvallen. De praktijk zal uitwijzen welke zoekgebieden haalbaar zijn. Daarom wordt de RES elke 2 jaar geëvalueerd en geactualiseerd. De provincie Noord-Holland heeft een regierol in het bijhouden van de data, ter ondersteuning van de monitoring van de voortgang van de uitvoering.

Samenwerkingsafspraken over data en monitoring worden uitgewerkt in het voorstel voor een regionaal uitvoeringsprogramma. Draagvlak voor de voorgestelde zoekgebieden lijkt wisselend De RES 1.0 NHZ is het resultaat van een uitgebreid participatieproces. Richting de concept RES zijn in totaal 70 gemeentelijke bijeenkomsten georganiseerd waarin iedereen kon meepraten. Hier kwam naar voren dat de deelnemers voor de energietransitie zijn en dat onder voorwaarden op bepaalde plekken nieuwe windturbines of zonnepanelen mogelijk zijn. De mogelijkheden binnen de zoekgebieden worden nu steeds concreter. In januari zijn deze mogelijkheden voor het eerst voorgelegd aan inwoners en ondernemers. In de sessie kwam naar voren dat er inwoners zijn die zich zorgen maken over mogelijke windturbines op het terrein van Tata Steel, ook waren er inwoners die daar juist kansen zagen. Mogelijke locaties voor windturbines rondom de tunnel A9 bij het Noordzeekanaal leverden geen negatieve reacties op tijdens de inwonersavond. Het participatietraject stopt niet na 1 inwonersavond. Dit is een continu proces.

GEMEENTE VELSEN De Regionale Structuur Warmte (RSW) van de RES sluit aan op de Transitievisie Warmte (TVW) van Velsen De RSW beschrijft de warmtebronnen die in een regio beschikbaar zijn en hoe de warmtevraag in de gebouwde omgeving en het potentiële aanbod van warmtebronnen mogelijk aan elkaar gekoppeld kunnen worden. De toekomstige warmtevraag zal onder andere uit de Transitie Visie Warmte (TVW) gehaald worden. Warmtebronnen die relevant zijn voor meerdere gemeenten in de regio zijn de zogenoemde bovengemeentelijke warmtebronnen. Ook gaat de RSW over bovengemeentelijke samenwerking en kennisuitwisseling op het gebied van warmtebronnen, warmtevraag en warmte-infrastructuur met als doel te voorkomen dat een warmtebron dubbel wordt geclaimd of juist onbenut blijft. Meer over de RSW is terug te vinden in hoofdstuk 3 van de RES 1.0 NHZ. In de Transitievisie Warmte (TVW) wordt per wijk een afweging gemaakt welk alternatief voor aardgas toegepast kan worden. Een van de overwegingen zijn daarbij de laagst maatschappelijke kosten. Ook houden we rekening met al geplande werkzaamheden zodat er werk met werk gemaakt kan maken. In de TVW beschrijft Velsen ook het tijdpad voor het stapsgewijs aardgasvrij maken van wijken die we voor 2030 middels een wijkuitvoeringsplan (WUP) aan willen pakken. Dit moet leiden tot aardgasvrij wonen in 2050.

Daarmee sluiten de RSW, TVW en WUP goed op elkaar aan. Velsen heeft de inventarisatie voor de RSW op orde en beschikbaar, regionaal is het gesprek over een mogelijk afwegingskader begonnen maar nog niet afgerond. Aan het inzichtelijk krijgen van het warmte aanbod wordt de komende periode verder gewerkt. Inzet blijft nodig om brede vertegenwoordiging van inwoners gemotiveerd te krijgen om te participeren Naar aanleiding van de concretisering van de zoekgebieden is een inwonersavond gehouden in januari 2021. Daarvoor zijn oproepen verschenen op de gemeentepagina van lokale dagbladen in de IJmond, zijn leden van de klankbordgroep Energietransitie en zijn aanwonenden via een persoonlijke brief uitgenodigd. Voor de 3 IJmond gemeenten waren 50 inwoners aanwezig. Gezien de inwonersaantallen werd gehoopt op een grotere vertegenwoordiging. Bij volgende inwonersbijeenkomsten blijven we inzetten op een brede vertegenwoordiging van inwoners. Daarbij werken we ook samen met de energie coöperaties. De focus ligt vooral op wind- en zonne-energie De focus ligt op zogenoemde bewezen technieken voor de opwek van duurzame energie. Dus vooral op wind- en zonne-energie. Deze technieken zijn relatief snel toepasbaar, dit is nodig om de doelstelling voor 2030 te halen.

De RES wordt vervolgens elke twee jaar geactualiseerd, zo kunnen nieuwe technische en maatschappelijke ontwikkelingen worden meegenomen. Er is beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet De netwerkbeheerders Liander, Stedin en Tennet zijn continu bezig met het versterken van de energie-infrastructuur en zullen ook in NHZ het elektriciteitsnet moeten uitbreiden voor het RES aanbod. Dit dient zo efficiënt mogelijk te gebeuren, bijvoorbeeld door opwek te clusteren, zon en wind te combineren en door opwekvoorzieningen te plaatsen daar waar er ook vraag naar stroom is. Liander heeft een netimpactanalyse uitgevoerd voor de concept-RES en de RES 1.0. Deze analyses zijn waardevolle input voor de verdere concretisering van de zoekgebieden en het maken van samenwerkingsafspraken voor de uitvoering van de RES. De financiële haalbaarheid van het aanbod binnen de RES NHZ 1.0 is nog onduidelijk Dit wordt in het vervolgtraject verder uitgewerkt. Per zoekgebied is de financiële haalbaarheid vanzelfsprekend een belangrijk aspect. De verwachting is dat de energietransitie ook banen gaat

GEMEENTE VELSEN opleveren. Bijvoorbeeld op het gebied van technologische ontwikkeling, fabricage, aanleg en onderhoud. Alternatieven

Mogelijke alternatieven zijn: 1. Inzetten op een hogere ambitie door bijvoorbeeld zoekgebieden toe te voegen. Voorbeelden kunnen zijn wind aan de kuststrook, of meer zon in open gebieden. Voor de RES 1.0 wordt een hogere ambitie wenselijk (draagvlak) noch noodzakelijk (er ligt een realistisch bod) geacht. 2. Verlagen van de ambitie door zoekgebieden te schrappen. Voorbeelden kunnen zijn alleen zon of alleen wind langs infrastructuur in plaats van allebei. Of een keuze maken tussen wind langs de A9 en het Noordzeekanaal in plaats van beiden als zoekgebied aan te wijzen. Gelet op de status van de zoekgebieden, ze liggen nog niet vast, en tegelijkertijd de ambities uit het Nationaal Klimaatakkoord voor 2030 én 2050 is het advies de ambitie niet te verlagen. 3. Het inzetten van kernenergie. Kernenergie is mogelijk een oplossing voor de lange termijn (vanaf 2030) en niet voor de korte termijn (tot 2030). Op dit moment zijn er geen bedrijven die hierin willen investeren en de bouw van een centrale duurt zo’n 20 jaar. De RES gaat daarom in op oplossingen die wél binnen onze invloedsfeer en binnen de mogelijkheden van de regio liggen. Bij kernenergie komt bovendien de landelijke overheid in beeld (Tweede Kamer). Die zal dan moeten besluiten om kernenergie wel of niet mogelijk te maken, bijvoorbeeld met wetgeving, financiering van onderzoek of subsidies. 4.

Geen RES indienen voor de regio Noord-Holland Zuid. Nederland wil zich aan de internationale klimaatafspraken houden. Nederland heeft het akkoord van Parijs getekend in 2015 en in het regeerakkoord opgenomen dat de energietransitie één van de belangrijke opgaves voor de komende jaren is. Op 28 mei 2019 heeft de Eerste Kamer ingestemd met de Klimaatwet. Hierin staat de doelstelling om 49 procent minder CO2 uit te stoten in 2030 ten opzichte van 1997, in 2050 moet dit 95 procent minder zijn. De energieregio’s hebben hierin hun deel. Binnen 8 maanden na ondertekening van het Klimaatakkoord moeten de regio’s hun bijdrage aan de landelijke opgave bekend maken in een eerste versie van de RES: de concept RES. Doelstelling is dat alle 30 energie-regio’s met elkaar de landelijke opgave van 35 TWh invullen. Lukt dit niet, dan moet de nog resterende opgave door de 30 regio’s onderling verdeeld worden. Als de regio’s niet zelf tot een verdeling komen zal daarvoor een landelijke verdeelsystematiek worden toegepast. Met andere woorden, de energieregio’s kunnen nu zelf keuzes maken vanuit samenwerking en mogelijkheden. Zonder RES zal het Rijk die maken (de zogenaamde Route 35). Risico’s

Juridische aspecten  Juridische status RES: De in de RES 1.0 gemaakte afspraken krijgen een juridische status als deze worden uitgewerkt en vastgesteld in omgevingsrechtelijke instrumenten (het omgevingsbeleid). Er is daarom geen mogelijkheid tot beroep en bezwaar op de RES.  MER-plicht: de RES is niet plan-mer-plichtig op grond van het Nederlandse recht. Er is nog geen jurisprudentie of de RES op grond van de Europese Strategische Milieu Beoordeling (SMB-Richtlijn) mer-plichting is. Daarom heeft de energieregio deelgenomen aan een landelijke pilot en is op basis van de concept-RES NHZ advies gevraagd aan de ‘Commissie voor de MER’, om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de vereisten van een plan-mer, zonder deze

GEMEENTE VELSEN 

formeel te doen. In het katern ‘MER en milieueffecten’ wordt hier dieper op ingegaan. Verdrag van Aarhus: er is geen jurisprudentie wat betreft de inspraakverplichtingen voor de RES volgens van het Verdrag van Aarhus. In het katern ‘RES-proces: van startnotitie tot RES 1.0’ is beschreven wanneer en op welke manier participatie is georganiseerd tijdens het RESproces. Programma

Dit traject valt financieel binnen het programma Ondernemend en duurzaam Velsen uit de begroting. Kader

          

Klimaatakkoord (vastgesteld 28 juni 2019) Startnotitie Regionale Energie Strategie NHZ (vastgesteld 24 mei 2019) Collegebesluit B20.0104 22 april 2020 Raadsakkoord Gemeente Velsen 2018-2022 Samenspel Collegeprogramma Velsen 2018-2022 Velsen komt naar je toe Raadsbesluit Startnotitie RES Noord Holland Zuid van 26 september 2019 Structuurvisie Velsen 2025 (vastgesteld 12 mei 2016) Groenstructuurplan Velsen (vastgesteld juli 2019) Concept RES NHZ (april 2020) Visie Spaarnwoude Park 2040 (vastgesteld 7 mei 2020) Beleidsplan windturbines (vastgesteld 2005)

Het college heeft in aanloop naar de RES 1.0 de volgende proces-besluiten genomen:  Op 22-04-2020 heeft het college besloten de concept-RES NHZ vrij te geven voor deelnemers en betrokkenen in het RES-proces, zodat zij in de periode van april tot eind september hun reactie konden geven op de voorlopige concept RES-NHZ.  Op 24-09-2020 heeft het college de concept-RES NHZ vrijgegeven, om deze vervolgens voor te leggen aan de gemeenteraad voor het uiten van wensen en bedenkingen. En de concept-RES NHZ aan de bieden aan het Nationaal Programma voor doorrekening en advies.  Op 15-12-2020 heeft het college kennisgenomen van de reactienota, met daarin de voorgestelde wijzigingen voor de RES 1.0, naar aanleiding van de wensen en bedenkingen en de uitkomsten van de digitale consulatie van de samenleving.

Participatie en inspraak

In het katern ‘RES-proces: van startnotitie tot RES 1.0’ is een uitgebreide beschrijving van het doorlopen participatieproces opgenomen. Participatie stopt niet bij de RES 1.0, maar blijft doorlopen richting de RES 2.0 én op (lokaal) projectniveau. Het is aan initiatiefnemers om onder regie van de gemeente samen met belanghebbenden de zoekgebieden verder uit te werken. Lokale participatie is daarin een gezamenlijke verantwoordelijkheid, en sluit aan op wat overheden rond participatie moeten regelen (in de geest van de Omgevingswet). Bij de verkenning van de zoekgebieden hebben de gemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen de handen ineen geslagen en zijn hierbij begeleid door een extern bureau. Er is een studie verricht naar de ruimtelijke uitgangspunten en mogelijke ontwerpvarianten in bovengenoemde zoekgebieden voor ‘zon + wind’. In januari heeft een sessie hierover met stakeholders en een sessie met (vertegenwoordigers van) inwoners en lokale ondernemers plaatsgevonden. Participatie

GEMEENTE VELSEN in dit stadium werd belangrijk gevonden. Deze eerste verkenning wordt nog verder afgewogen. Daarbij spelen onder meer maatschappelijke belangen zoals gezondheid en leefomgeving, technische en ruimtelijke aspecten, landschappelijke inpassing en ontwikkelingen in het gebied. Vanwege het belang om de zoekgebieden langs de A9 met elkaar in verband te brengen en het maken van regionale afspraken, heeft de provincie hierbij een coördinerende rol op zich genomen. De uitkomsten van het raadsbesluit met een lokale impact worden door het college meegenomen in de uitwerking van de uitvoeringsinstrumenten voor het omgevingsbeleid. Wanneer de locaties voor de opwek van zon- en windenergie concreter worden volgen in de vergunningverleningstrajecten uiteraard ook de formele inspraakprocedures. Financiële consequenties









Het budget voor het regionale RES-proces en de ondersteuning door de programmaorganisatie RES NHZ is tot de RES 1.0 geborgd door een landelijke en provinciale bijdrage voor de periode 2019, 2020 en de eerste helft van 2021. Nu de RES 1.0 de besluitvormingsprocedure ingaat, loopt de bestaande opdracht van de huidige programmaorganisatie af. In de periode tussen 9 juli 2021 (opleveren RES 1.0) en begin 2022 (duidelijkheid over rijksbijdrage voor continuering RES-proces) gaat het werk aan de RES door. Ondersteuning vanuit het programma is ook in deze periode gewenst. Daarvoor wordt samen met de provincie een overbruggingsplan voor de activiteiten in 2021 opgesteld. Voor de uitvoering van de RES zijn vooral de gemeenten aan zet (o.a. borging in (omgevings-) beleid, vergunningverlening, lokale initiatieven faciliteren). Dit vraagt extra middelen en capaciteit en is ook relevant in het kader van de Perspectiefnota 2022-2025. De extra inzet van gemeenten voor de uitvoering van de RES houdt o.a. in: o Organiseren en faciliteren van participatie o Zoekgebieden en initiatieven nader onderzoeken o Borging in omgevingsbeleid en vergunningverlening o Loket voor lokale initiatieven o Opstellen uitvoeringsgericht beleid (bijv. over financiële participatie, stimuleringsregelingen) o Vaststellen van samenwerkingsafspraken m.b.t. de uitvoering (bijv.

met netbeheerder) o Regionale coördinatie (deelregio) In hoeverre het Rijk extra financiële middelen voor de energietransitie beschikbaar gaat stellen is nog niet bekend. De extra uitvoeringslasten van het Klimaatakkoord (waar de RES een onderdeel van is) voor gemeenten komen landelijk neer op circa € 600 miljoen per jaar. Een besluit over een rijksbijdrage hiervoor is aan het nieuwe kabinet en wordt niet eerder dan in de tweede helft van 2021 verwacht. Uitvoering van besluit

De RES 1.0 wordt uiterlijk op 9 juli 2021, samen met eventuele moties en amendementen, door de Stuurgroep RES NHZ aangeboden aan het Nationaal Programma RES en het Planbureau voor de Leefomgeving voor doorrekening. De in de RES 1.0 gemaakte afspraken worden, met inachtneming van mogelijk ingediende moties en/of amendementen, uitgewerkt en vastgesteld in de uitvoeringsinstrumenten van het gemeentelijk omgevingsbeleid. Denk daarbij aan bijvoorbeeld de omgevingsvisie en omgevingsbeleid. Er wordt toegewerkt naar haalbare projecten met draagvlak en vergunningverlening uiterlijk in 2025. De afspraken voor regionale samenwerking en ondersteuning, zowel met betrekking tot participatie, de uitwerking en monitoring van de RES, als het toewerken naar de RES 2.0, worden

GEMEENTE VELSEN uitgewerkt in een regionaal uitvoeringsprogramma. Met dit voorstel geeft u de Stuurgroep RES NHZ de opdracht om dit uitvoeringsprogramma op te stellen, waarvoor na de zomer 2021 input wordt opgehaald bij de volksvertegenwoordigers. Besluitvorming vindt eind 2021 plaats. Afhankelijk van de vorm en inhoud is dit een college- of raadsbesluit. Voor de RES geldt de volgende tijdslijn, zoals opgenomen in de landelijke ‘handreiking regionale energiestrategie (okt 2019)’. Hieronder wordt deze tijdslijn gevisualiseerd. - 1 oktober 2020 opleveren concept-RES - 1 juli 2021 opleveren vastgestelde RES 1.0 - 1 juli 2023 opleveren RES 2.0, tussentijds ijkmoment van de RES - 1 januari 2025 omgevingsvergunningen voor zon- en windprojecten zijn verleend - 1 juli 2025 opleveren RES 3.0, tussentijds ijkmoment van de RES - 1 januari 2030 35 TWh hernieuwbare elektriciteit op land is gerealiseerd

Bron: www.regionale-energiestrategie.nl

Bijlagen – onderdeel uitmakend van het besluit

Raadsvoorstel Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid (BIRB/2021/3086) Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 (D/2021/350338) 210402_RES_Noord-Holland Zuid (Kaartmateriaal) Bijlagen – bijgevoegd als achtergrondinformatie

Naast de RES 1.0 zijn er producten en analyses gemaakt en samenwerkingen ontstaan die gaan helpen om de zoekgebieden verder uit te werken en de RES tot uitvoering te brengen: - Liander heeft een netimpactanalyse uitgevoerd voor de concept-RES en de RES 1.0. Deze analyses zijn waardevolle input voor de verdere concretisering van de zoekgebieden en het maken van samenwerkingsafspraken voor de uitvoering van de RES. (Zie bijlage ‘Netimpact rapportage’. - Er is een online ‘storymap’ ingericht waarin alle processtappen en achterliggende documenten op een heldere en voor iedereen toegankelijke manier wordt gepresenteerd. - Er is een openbare online RES-viewer ingericht waarop de actuele situatie van de zoekgebieden kan worden bekeken. Dit betekent dat als een gemeente besluit om een zoekgebied toe te voegen, te wijzigen of te schrappen dat dit zichtbaar wordt in de viewer.

GEMEENTE VELSEN -

-

-

Elk zoekgebied in de RES-viewer heeft een ‘gebiedspaspoort’. Het gebiedspaspoort biedt informatie en een technische beschrijving van het zoekgebied, zoals de status van het zoekgebied, een beschrijving van de locatie(s), het (potentieel) opwekkingsvermogen, de stappen van participatie, uitgangspunten voor lokaal eigendom, de technische mogelijkheden van de bestaande energie-infrastructuur en hoe omgegaan wordt met geldende beperkingen en beleidskaders. Over sommige reacties op de concept-RES kon nog geen besluit kon worden genomen, omdat nog niet alle kennis of informatie beschikbaar was. Voor deze reacties zijn rondom specifieke onderwerpen thematafels georganiseerd, met als doel om samen met belanghebbenden, stakeholders en experts dilemma’s op te lossen, kansen te benutten en inspiratie op te doen waarmee de RES verrijkt kan worden. Uit de verschillende thematafels zijn aanbevelingen en handreikingen voortgekomen (zie Katern Thematafels) Er zijn samenwerkingsverbanden ontstaan tussen betrokken partijen die meedenken en meedoen, zoals de samenwerking tussen de participatiecoalitie, samenwerkingen op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt en concrete initiatieven van samenwerkende energie coöperaties. Op het gebied van innovatie is de samenwerking ontstaan met What Design Can Do (WDCD).

Overzicht bijlagen:

Netimpact rapportage Liander (D/2021/349996) Katernen (hierover vindt geen besluitvorming plaats):  Katern thematafels (D/2021/349997)  Katern rollen en beleidskaders (D/2021/349998)  Katern proces (D/2021/349999)  Katern innovatie (D/2021/350000)  Katern mer (D/2021/350001)  Katern energie-infrastructuur (D/2021/350002) Het persbericht vanuit de energieregio NHZ (D/2021/350248)

Burgemeester en wethouders van Velsen, De secretaris,

De burgemeester,

K.M. Radstake

F.C. Dales