2021-12-01 notitie Ecorys marktconforme subsidie.pdf

Watermanweg 44

Postbus 4175

3067 GG Rotterdam

3006 AD Rotterdam

Nederland

Nederland

ECORYS Nederland B.V.

K.v.K. nr. 24316726

T 010 453 88 00

ABN AMRO rek. nr. 24.01.51.151

F 010 453 07 68

Btw-nr. NL8080.28.741.B08

E netherlands@ecorys.com W www.ecorys.nl

Gemeente Velsen t.a.v. de heer W. Gravemaker

Wilbert Kroesen

Postbus 465

T 06 106 15 603 M wilbert.kroesen@ecorys.com

1970 AL IJmuiden Rotterdam,

Onze referentie

1 december 2021

1002257 WK Velsen SSV

Onderwerp

Nadere uitwerking marktconforme subsidie business case Stadsschouwburg Velsen

In verband met de Besluitvorming van de gemeenteraad over de toekomst van de Stadsschouwburg, hebt u ons gevraagd om een nadere uitwerking van het aspect marktconforme subsidie. Aanleiding Het rapport eindigt met een prognose van het exploitatietekort bij de onderzochte scenario’s en varianten. Het exploitatietekort van theaters wordt in de meeste gemeenten gedekt met subsidie. Daarbij is de vraag relevant wat andere gemeenten zoal aan subsidie betalen voor hun theater. Dit hebben we in het rapport (p. 66-67) de ‘marktconforme subsidie’ genoemd. Daar is een eerste berekening van de marktconforme subsidie opgenomen op basis van de gemiddelde gemeentelijke subsidie per inwoner in het land, volgens het theateranalysesysteem van de branchevereniging VSCD. Deze raming is niet gespecificeerd per scenario en centrumvariant. Bij de gemeente bestaat echter behoefte aan een specificatie van de marktconforme subsidie voor de scenario’s en varianten. Omdat de VSCD niet beschikt over de vloeroppervlakte van haar theaters kon de marktconforme subsidie in het rapport niet worden gespecificeerd voor de scenario’s en centrumvarianten. Ten behoeve van deze notitie hebben wij het gemiddelde vloeroppervlak per VSCD-theater vastgesteld. Daarmee kan nu de marktconforme subsidie op basis van het verschil in vloeroppervlakte van de scenario’s en centrumvarianten worden berekend.

Omdat wij per scenario en centrumvariant een toekomstig aantal bezoekers hebben geraamd en het aantal gemiddeld aantal bezoekers aan podiumkunstvoorstellingen in de VSCD-theater bekend is, is het tevens mogelijk om een marktconforme subsidie per scenario en centrumvariant te berekenen op basis van het verwacht aantal bezoekers aan podiumkunstvoorstellingen. Er zijn daarmee twee uitgangspunten om een marktconforme subsidie per scenario en centrumvariant af te leiden. Aantal bezoekers aan podiumkunstvoorstellingen theaters VSCD-leden in 2019 Uit het theateranalysesysteem is het gemiddeld aantal bezoekers aan podiumkunstvoorstellingen in de theaters van de VSCD-leden in 2019 met 2 of 3 zalen en met subsidie van de gemeente in gemeenten met 50.000100.000 inwoners vastgesteld, namelijk gemiddeld 66.266 (betalende) bezoekers.

BELGIË – BULGARIJE – INDIA – KROATIË - NEDERLAND – POLEN – SPANJE – TURKIJE - VERENIGD KONINKRIJK

Gebruikte bronnen voor vaststelling vloeroppervlakte theaters VSCD-leden in 2019 De VSCD beschikt niet over de vloeroppervlakte van de theaters die bij deze branchevereniging zijn aangesloten. De VSCD beschikt wel over een ledenlijst en over een lijst met de meeste theaters van deze leden. 1 De links op de ledenlijst verbinden naar de websites van de leden. Op deze websites staan de eigen theaters, maar ook accommodaties waar zo nu en dan voorstellingen door de leden worden verzorgen maar die door andere organisaties worden geëxploiteerd. Het gaat dan bijvoorbeeld om kerken, om evenementencentra en om congres- en beursgebouwen. Daarnaast worden accommodaties genoemd die onder andere verenigingen of stichtingen vallen, zoals poppodia en om zalen van bibliotheken. Deze overige accommodaties hebben wij geschrapt omdat gemeenten geen of separaat subsidie verstrekken aan deze andere accommodaties, los van de subsidie voor het theater. Vervolgens hebben wij aan Locatus gevraagd om per theater de m2 vloeroppervlakte te leveren, zoals dit in het jaar 2019 stond geregistreerd in de Basisadministratie Adressen en Gebouwen. Locatus heeft per adres tevens aangegeven of het theater wel of niet in een gemeente met 50.000-100.000 inwoners stond.

Dit is relevant omdat uit het theateranalysesysteem van de VSCD een benchmark is gehaald voor deze laatste grootteklasse, waar de gemeente Velsen binnenvalt. Het jaar 2019 is relevant, omdat dit het laatste pre-coronajaar is en omdat de data van VSCD over dit jaar aan de basis van ons rapport lagen. Meerdere theaters op de lijst zijn in multifunctionele gebouwen gevestigd, samen met een bibliotheek, een muziekschool of een sociaal-cultureel centrum. In deze gevallen is de vloeroppervlakte van Locatus door Ecorys gecorrigeerd door de vloeroppervlakte van het theaterdeel van deze multifunctionele gebouwen vast te stellen. Dit hebben wij gedaan door andere bronnen te raadplegen, zoals de websites van de multifunctionele gebouwen en van de theaters daarbinnen en websites die accommodatie in theaters te huur aanbieden, zoals www.locaties.nl. Tabel 1 Vloeroppervlakte theaters van VSCD-leden in Nederland en in gemeenten 50.000-100.000 inwoners in 2019 Theaters Theaters Nederland 50-100.000 inwoners M2 vloeroppervlakte, totaal Aantal theaters VSCD-leden

810.703 m2 146 theaters

231.608 m2 43 theaters

Gemiddeld m2 per theater

5.553 m2

5.386 m2

Bron: VSCD (2021), Locatus (2021), bewerking Ecorys

Op basis van de verzamelde data is de gemiddelde vloeroppervlakte vastgesteld van de theaters van de VSCDleden in 2019 met 2 of 3 zalen en met subsidie van de gemeente in gemeenten met 50.000-100.000 inwoners. Daarnaast is op deze wijze de gemiddelde vloeroppervlakte van de theaters van de VSCD-leden in 2019 in geheel Nederland berekend. Het verschil in vloeroppervlakte van de VSCD-theaters in de middelgrote gemeenten en in geheel Nederland is min of meer vergelijkbaar. De gemiddelde vloeroppervlakte van de theaters in de middelgrote gemeenten is bepalend voor de specificatie van de marktconforme subsidie voor de scenario’s en centrumvarianten voor de schouwburg. Marktconforme subsidie per bezoeker podiumkunstvoorstellingen en per m2 vloeroppervlakte Aan de hand van een kengetal voor de VSCD-theaters in middelgrote gemeenten (€ 19,89 in 2019) is in tabel 6.3 van ons rapport (p. 67) de marktconforme subsidie berekend voor de jaren 2025-2035, na de uitvoering van een van de scenario’s en centrumvarianten. Het kengetal is geïndexeerd tot 1-1-2025, het jaar van opening van de nieuwe accommodatie. In tabel 2 zijn enkele kolommen toegevoegd aan deze tabel, die de marktconforme subsidie per bezoeker aan podiumkunstvoorstellingen en per m2 vloeroppervlakte van de VSCD-theaters geven.

1

https://www.vscd.nl/over-vscd/leden

2 van 5

Tabel 2 Afleiding van marktconforme subsidie per bezoeker en per m2 vloeroppervlakte 2025-2035 Inwoners gemeente 69.050 69.154 69.258 69.341 69.445 69.570 69.752 69.934 70.080 70.262 70.480

Jaar 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035

Subsidie per inwoner € 22,67 € 23,08 € 23,50 € 23,92 € 24,35 € 24,79 € 25,24 € 25,69 € 26,15 € 26,62 € 27,10

Marktconforme subsidie SSV € 1.565.642 € 1.596.224 € 1.627.400 € 1.658.684 € 1.691.072 € 1.724.605 € 1.760.241 € 1.796.601 € 1.832.748 € 1.870.583 € 1.910.172

Subsidie per bezoeker p.k.v. € 23,63 € 24,09 € 24,56 € 25,03 € 25,52 € 26,03 € 26,56 € 27,11 € 27,66 € 28,23 € 28,83

Subsidie per m2 vloeroppervlakte € 291 € 296 € 302 € 308 € 314 € 320 € 327 € 334 € 340 € 347 € 355

Bron: gemeente Velsen en VSCD 2021, bewerking Ecorys

In het rapport werd de marktconforme subsidie gelijk voor alle scenario’s en centrumvarianten, omdat het gebruikte kengetal niet gevoelig is voor verschillen in de vormgeving van een theater. Met behulp van de kengetallen in de twee laatste kolommen van tabel 2 kan de marktconforme subsidie nu gespecificeerd worden per scenario en centrumvariant. Figuur 1 Marktconforme subsidie per scenario en centrumvarianten op basis van subsidie per bezoeker

€ 2.500.000 € 2.000.000 € 1.500.000 € 1.000.000 € 500.000 €0 2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

Scenario A

Scenario B

Scenario C

Centrumvariant 1.1

Centrumvariant 1.2

Centrumvariant 2

2034

2035

Bron: VSCD 2021, Locatus 2021, diverse websites, bewerking Ecorys

De marktconforme subsidie per jaar op basis van het verwacht aantal bezoekers aan podiumkunstvoorstellingen van de scenario’s B, C en de centrumvarianten 1.1 en 2 is gelijk aan elkaar: de lijnen overlappen elkaar in figuur 1. Scenario C en centrumvariant 2 gaan meer bezoekers trekken, bijvoorbeeld voor filmvoorstellingen. Het gebruikte kengetal houdt daar geen rekening mee. De marktconforme subsidie van scenario A ligt ongeveer € 250.000 lager (-15%). De marktconforme subsidie van centrumvariant 1.2 komt een stuk lager uit (- 70-75%). Figuur 2 laat zien hoe de marktconforme subsidie uitvalt, als gekeken wordt naar het verschil in het aantal m2 vloeroppervlakte van de scenario’s en centrumvarianten.

3 van 5

Figuur 2 Marktconforme subsidie per scenario en centrumvarianten op basis van m2 vloeroppervlakte

€ 2.500.000 € 2.000.000 € 1.500.000 € 1.000.000 € 500.000 €0

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

Scenario A

Scenario B

Scenario C

Centrumvariant 1.1

Centrumvariant 1.2

Centrumvariant 2

2034

2035

Bron: VSCD 2021, Locatus 2021, diverse websites, bewerking Ecorys

De marktconforme subsidie per jaar voor scenario C valt ongeveer 10% hoger uit dan die voor centrumvariant 2, omdat de vloeroppervlakte van scenario C iets groter wordt dan die van centrumvariant 2. De marktconforme subsidie voor scenario B ligt iets onder doe voor centrumvariant 1.2 (3,3% verschil). De marktconforme subsidie van scenario A is vergelijkbaar met de subsidie die de gemeente in de afgelopen jaren heeft uitgekeerd, rekening houdend met een gelijke doorgroei in de periode 2025-2035 dan in de laatste jaren. Deze marktconforme subsidie kan daarmee min of meer als een status quo worden gezien. De marktconforme subsidie van centrumvariant 1.2 komt veel lager uit dan die voor scenario A. Vergelijking van de marktconforme subsidie o.b.v. aantal bezoekers en vloeroppervlakte in 2025 Tabel 3 geeft de marktconforme subsidie per scenario en centrumvariant in het eerste exploitatiejaar 2025. Tabel 3 Marktconforme subsidie o.b.v. bezoekers podiumkunstvoorstellingen en vloeroppervlakte in 2025 O.b.v. bezoekers O.b.v. m2 Gemiddelde podiumkunstvoorst.

vloeroppervlakte (= bepalend) Scenario A € 1.434.200 € 944.700 € 1.189.450 Scenario B € 1.685.600 € 1.193.500 € 1.439.550 Scenario C € 1.685.600 € 1.574.000 € 1.629.800 Centrumvariant 1.1 € 1.685.600 € 1.153.975 € 1.419.800 Centrumvariant 1.2 € 850.550 € 209.275 € 529.925 Centrumvariant 2 € 1.685.600 € 1.416.600 € 1.551.100 Bron: bewerking Ecorys

De niet voor het aantal bezoekers aan podiumkunstvoorstellingen of voor het aantal m2 vloeroppervlakte gewogen marktconforme subsidie voor het eerste exploitatiejaar 2025 kwam uit op € 1.565.650 voor alle scenario’s en centrumvarianten (tabel 2). Wordt wel voor deze twee parameters gewogen, ontstaat een groot verschil in de marktconforme subsidie tussen de scenario’s en centrumvarianten. Het gemiddelde van beide specificaties staat in de laatste kolom van tabel 3. Met de berekening van dit gemiddelde kan de marktconforme subsidie worden gedifferentieerd voor de scenario’s en centrumvarianten, mede in relatie tot het verwachte exploitatietekort.

4 van 5

Consequenties voor het exploitatietekort per scenario en centrumvariant In tabel 4 is het exploitatietekort opgepakt, dat per scenario en centrumvariant is berekend en als zodanig staat vermeld in de tweede tabel van de managementsamenvatting in het rapport (p. 6) en in tabel 6.4 (p. 67). Daar werd het exploitatietekort met de ongedifferentieerde marktconforme subsidie (€ 1.565.650) vergeleken. Tabel 4 Effect specificatie marktconforme subsidie op dekking exploitatietekort in 2025

Exploitatietekort Marktconforme subsidie Restant tekort Subsidie 2020

Scenario A

Scenario B

Scenario C

Centrumvariant 1.1

Centrumvariant 1.2

Centrumvariant 2

-€ 1.191.250

-€ 1.688.425

-€ 2.042.750

-€ 2.484.700

-€ 1.403.975

-€ 2.847.650

€ 1.189.450 -€ 1.800 € 891.925

€ 1.439.550 -€ 248.875 € 891.925

€ 1.629.800 -€ 413.950 € 891.925

€ 1.419.800 -€ 1.064.900 € 891.925

€ 529.925 -€ 874.050 € 891.925

€ 1.551.100 -€ 1.296.550 € 891.925

Bron: bewerking Ecorys

In tabel 4 wordt de gedifferentieerde marktconforme subsidie vermeld, zoals bepaald in de laatste kolom van tabel 3. Ter vergelijking is tevens de subsidie vermeld die de gemeente Velsen over het jaar 2020 naar verwachting zal uitkeren aan de Stadsschouwburg. Bij de scenario’s B en C en de centrumvarianten 1.1 en 2 komt de marktconforme subsidie uit in de buurt van de ongedifferentieerde subsidie-indicatie. Bij scenario A en centrumvariant 1.2 komt de marktconforme subsidie duidelijk lager uit (respectievelijk -25% en -67%) dan de ongedifferentieerde subsidie-indicatie.

5 van 5