RV_Zienswijze fondsbeheer MRE
Tekst van het document
*1042929*
Datum besluitraad: Zaaknummer: Portefeuillehouder: Datum oordeelraad: Datum B en W: Programma begroting: Taakveld:
9 december 2025 1038310 M. Delhez 18 november 2025 3 november 2025 3 3.1
Raadsvoorstel Indienen wensen en bedenkingen Fondsbeheer MRE Beslispunten 1. Wensen en bedenkingen indienen op het door het Algemeen Bestuur van de MRE oprichten van de Fondsbeheer B.V., de Woonfonds B.V. en de Bestuursstichting Woonfonds door bijgevoegde concept-zienswijzebrief naar voren te brengen bij het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven. Inleiding In het convenant Beethoven (28 maart 2024) is afgesproken de realisatie van 17.000 (extra) woningen en 2.280 aanvullende studenteneenheden te versnellen. In het verlengde hiervan is door het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven op 2 juli 2025 de Verordening Woningbouwversnelling Beethoven Vastgoed Exploitatie (VEX) MRE vastgesteld. In dezelfde periode is ook door het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening de direct hiermee samenhangende Regeling specifieke uitkering woningbouwversnelling Metropoolregio Eindhoven ingesteld en is de 1e tranche voor het doen van aanvragen voor gemeenten opengesteld. De gemeente Veldhoven heeft voor deze tranche geen aanvragen ingediend omdat de lopende woningbouwplannen niet passen binnen de gestelde voorwaarden. De openstelling van de 2e tranche is in het voorjaar van 2026 voorzien. Deze en volgende tranches passen beter bij de woningbouwplannen die in Veldhoven zijn voorzien.
De daadwerkelijke beschikbaarstelling van de met deze afspraak gemoeide private gelden vindt aan het eind van de realisatie van de woningen plaats. Dat betekent dat “de techniek” moet worden georganiseerd om de, in dit geval, private cofinanciering aan het einde van ieder bouwproject ook daadwerkelijk bij de desbetreffende gemeente te krijgen. Daartoe wil het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven de Woonfonds BV en de Bestuursstichting Woonfonds oprichten. Gezien het belang van onze Brainportregio en de al eerder bij de MRE in beheer gebrachte fondsen is het voorstel om gelijktijdig de “moeder” Fondsbeheer BV op te richten waaronder de Woonfonds BV en mogelijke andere (toekomstige) fondsen worden ondergebracht. Op deze manier ontstaat een opschaalbare en eenduidige fondsbeheerstructuur binnen de MRE-samenwerking.
Beoogd effect Het beoogd effect is tweeledig:
Het technisch mogelijk maken van de beschikbaarstelling aan gemeenten van de private cofinanciering van de Wonen VEX regeling; Een opschaalbare en eenduidige fondsenbeheerstructuur binnen de MREsamenwerking.
Argumenten 1.1
De voorgestelde structuur van het fondsbeheer faciliteert het doorgeleiden van private cofinanciering van het regionale bedrijfsleven naar de MREgemeenten.
De Beethoven afspraken over woningbouwversnelling door interventie in de vastgoedexploitatie vormen de directe aanleiding voor de inrichting van een fondsbeheerstructuur binnen de MRE-samenwerking. De middelen voor deze interventie komen tot stand door bijdragen van gemeenten en het regionale bedrijfsleven, in dit specifieke geval betreft dit enkel één private partner. De voorgestelde structuur is er onder andere op gericht om de private cofinanciering onder zo optimaal mogelijke juridische en fiscale condities voor de MRE-gemeenten beschikbaar te krijgen. De gesprekken over fiscaliteit met de belastingdienst zijn opgestart. De gesprekspartners bij de belastingdienst zijn ook betrokken bij de eerder gemaakte vergelijkbare afspraken over het Brainport Partnerfonds en het Regionaal Mobiliteitsfonds MRE. De MRE wordt in deze gesprekken ondersteund door BDO. Mochten er in de toekomst nog met Beethoven vergelijkbare deals volgen dan maakt het positioneren van de Woonfonds BV als eerste dochtermaatschappij onder de moedermaatschappij Fondsbeheer BV het gemakkelijk(er) om ook het beheer van toekomstige fondsen in deze structuur onder te brengen. 1.2
De publieke zeggenschap is geborgd.
2/6
Het realiseren van woningen is een maatschappelijke opgave, waarbij publieke zeggenschap, c.q. betrokkenheid van de MRE-gemeenten gewenst is. De benodigde inhoudelijke- subsidieregelingen zijn in de zomerperiode door het ministerie en het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven vastgesteld. In de voorgestelde structuur is ook de betrokkenheid van de MRE-gemeenten bij het (technisch) fondsbeheer is geborgd. Het eigendom van de beide BV’s ligt volledig bij het Regionaal Openbaar Lichaam MRE. Het benoemingsrecht voor de besturen van beide BV’s ligt bij het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven. Dat geldt ook voor 4 van de 5 bestuurszetels van de Bestuursstichting Woonfonds. De 5e bestuurszetel is gekoppeld aan de private partner. 1.3
De voorgestelde structuur minimaliseert de risico's voor de MRE-gemeenten.
Door onderbrenging van elk (potentieel) fonds in een separate BV worden financiële en juridische risico’s geïsoleerd. Daardoor kunnen potentiële andere fondsen niet worden geraakt. Ook minimaliseert het eventuele risico’s voor de MRE-samenwerking (met een beperkte begrotingsomvang) en daarmee voor de 21 in de MRE samenwerkende gemeenten. Overigens is in het specifieke geval van het Woonfonds VEX het financiële risico sowieso beperkt omdat ieder aanvragende gemeente zelf 25% financiert en cofinanciering pas na gereedkomen van het project worden verstrekt. 1.4
Alternatieve constructies zijn verkend
De volgende alternatieve constructies zijn verkend en afgevallen:
Onderbrenging van de private bijdrage voor de VEX-maatregel in het Brainport Partnerfonds. Omdat er in dit geval sprake is van de bijdrage van slechts één bedrijf heeft dit geen meerwaarde. Aan het Brainport Partnerfonds nemen veel meer bedrijven deel. Geen overkoepelende BV oprichten. Dat betekent dat voor ieder toe te voegen te beheren fonds opnieuw een juridische, fiscale en administratieve toetsing plaats zou moeten vinden. Daarnaast zou dit betekenen dat eventuele geschillen direct doorwerken naar de MRE, waar daar met een overkoepelende BV een buffer tussen zit. Een directe BV-structuur met Raad van commissarissen. Het betrekken van (private) partners in een raad van commissarissen (RvC) biedt in de praktijk een indirecte en weinig gedetailleerde vorm van inzicht. Het toevoegen van een bestuursstichting en het daarin beschikbaar stellen van één zetel in het stichtingsbestuur aan (private) partners maakt het mogelijk om inzicht te geven, zonder dat dit doorslaggevende invloed impliceert.
Gelet op de nadelen van bovengenoemde constructies is gekozen voor de structuur met een moederfonds BV, dochterfonds BV en een bestuursstichting. 1.5
De raden van de MRE-gemeenten worden gevraagd om zienswijze te geven bij de voorgenomen oprichting van beide BV’s en de stichting.
Het Algemeen Bestuur heeft op 22 oktober 2025 kennisgenomen van het voornemen om de bestuursstichting en beide besloten vennootschappen op te richten. Het Algemeen Bestuur wil dit voor een zienswijzeprocedure voorleggen aan de raden van de deelnemende gemeenten. Daarmee wordt invulling gegeven aan art. 25.2.b van de Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Eindhoven 2024.
3/6
Kanttekeningen en risico’s 1.1
Er zijn bij de MRE-samenwerking nog andere fondsen in beheer.
De Metropoolregio Eindhoven beheert al jaren het Stimuleringsfonds. Dit fonds is beperkt van omvang en wordt jaarlijks gevoed door de MRE-gemeenten. Vrij recentelijk zijn hier nog twee fondsen aan toegevoegd. De RegioDeal “Thuis in Brainport” is een fonds dat zich richt op een beperkte set concrete projecten en heeft een beperkte looptijd. Het Regionaal Bereikbaarheidsfonds MRE is een fonds gevoed door de MRE-gemeenten, dat ook dienstdoet als “doorgeefluik” naar gemeenten van middelen die beschikbaar worden gesteld vanuit het door het regionale bedrijfsleven, via het Brainport Partnerfonds, gevoede Bereikbaarheidsfonds Brainport. De relatief beperkte omvang en het karakter van het Stimuleringsfonds en Regio Deal “Thuis in Brainport” maken het niet logisch en noodzakelijk om deze onder te brengen de voorgestelde beheersstructuur. Gezien de financiële omvang in relatie tot de reguliere MRE-begroting en de potentiële looptijd van het Regionaal Bereikbaarheidsfonds MRE ligt een verkenning naar de meerwaarde van onderbrenging van dit fonds in de voorgestelde BV-beheerstructuur voor de hand. 1.2
De exacte invulling van de bestuursposities in beide BV’s en de stichting is nog niet bekend.
De oprichting van twee BV’s en de bestuursstichting brengt de nodige bestuursposities met zich mee die door het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven, in verbinding tot de MRE-gemeenten moeten worden ingevuld. Bij de bestuursstichting betreft dat vier zetels (de vijfde wordt ingevuld door de private partner), bij beide BV’s wordt het aantal bestuurszetels nog door het Algemeen Bestuur van de MRE nader bepaald. De door de MRE beschikbare documentatie geeft geen uitsluitsel over hoe de selectie van kandidaat bestuurders plaatsvindt. Vandaar dat in de concept-zienswijze wordt voorgesteld hiervoor aan te sluiten bij de grootste gemene deler van het bij de deelnemende gemeenten geldende deelnemingenbeleid. Over het algemeen gaat het dan over een keuze die onafhankelijkheid en deskundigheid waarborgt. Financiën Personele consequenties Het geven van opvolging aan de voorgestelde inrichting van het fondsbeheer ligt primair bij de MRE-werkorganisatie. De personele inzet voor deelnemende gemeenten is in dit verband naar verwachting zeer beperkt en past daarom binnen de formatie die hiervoor in onze gemeente beschikbaar is. Financiële consequenties Er zijn geen financiële consequenties voor de gemeente (zoals verhoging van de inwonerbijdrage) verbonden aan de oprichting van beide BV’s en bestuursstichting, c.q. deze inrichting van het fondsbeheer binnen de MRE-samenwerking.
4/6
Communicatie en samenspraak De communicatie over deze inrichting van het fondsbeheer wordt in beginsel verzorgd door de Metropoolregio Eindhoven. Op 26 november is/wordt voor college- en raadsleden door de Metropoolregio Eindhoven een webinar georganiseerd waarin het voorstel nader wordt toegelicht en waar eventuele vragen worden beantwoord. Ook bij de raadswerkgroep regionale samenwerking op 27 november staat dit onderwerp op de agenda, zodat de raadswerkgroep een gedegen advies kan geven bij de besluitvormende raadsvergadering. Na besluitvorming door uw raad zal uw zienswijzebrief naar de Metropoolregio Eindhoven worden verzonden. Uitvoering / planning Zienswijzeperiode: van 23 oktober 2025 tot en met 23 januari 2026 Webinar voor college- en raadsleden: 26 november Raadswerkgroep regionale samenwerking: 27 november Dagelijks Bestuur, verzending overzicht wensen en bedenkingen, reactienota en definitief voorstel aan colleges en raden: 9 februari 2026 · Algemeen Bestuur: 25 februari 2026 Hierna volgt de implementatie, waaronder de formele oprichting van beide BV’s en de bestuursstichting en de bemensing van de benodigde bestuursposities. · · · ·
Evaluatie De door beide BV’s en de bestuursstichting op te stellen jaarstukken worden door het Dagelijks Bestuur ter bespreking in het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven geagendeerd.
Bijlagen -
Aanbiedingsbrief wensen en bedenkingen inrichting fondsmanagement Concept akte van oprichting Fondsbeheer BV Concept akte van oprichting Woonfonds BV Concept akte van oprichting Bestuursstichting Memo voorgenomen BV structuur fondsen MRE Concept raadsbesluit Concept zienswijzebrief
Resultaat van de behandeling in de oordeelsvormende raad
Reactie college n.a.v. behandeling in de oordeelsvormende raad
Burgemeester en wethouders van Veldhoven,
5/6
J.H.J. Sanders gemeentesecretaris/algemeen directeur
6/6
M.J.A. Delhez burgemeester