RV_Visie op Veldhoven 2025 - Groeiend & trots

*557901*

Datum besluitraad: Agendapunt: Volgnummer: Gewijzigd voorstel: Portefeuillehouder:

25 maart 2025

Datum oordeelraad: 11 maart 2025

555538 25.015

Datum B en W: Programma begroting: Taakveld:

M. Delhez

18 februari 2025 0

Raadsvoorstel Vaststellen Visie op gemeente Veldhoven – Groeiend & trots Beslispunten 1. De visie op gemeente Veldhoven – Groeiend & trots vast te stellen; 2. De in de visie opgenomen aanbevelingen te omarmen en het college te verzoeken om met voorstellen te komen hoe deze op te pakken. Inleiding Uw raad heeft in mei 2024 de ‘Inwonersvisie op Veldhoven – Op weg naar 2040’ vastgesteld. Deze visie is tot stand gekomen door een social design-traject, waarbij de onderwerpen en koers zijn opgehaald in de samenleving. Deze visie was bedoeld als toekomstvisie op de gemeente. Uw raad kon zich volledig vinden in de door de samenleving aangedragen onderwerpen en koers, maar vond het aantal onderwerpen waar de visie over ging, te beperkt om deze visie als toekomstvisie voor de gemeente te vast te stellen. Daarom heeft uw raad de visie ‘Op weg naar 2040’ vastgesteld als ‘inwonersvisie’. Uw raad heeft het college daarbij gevraagd, om deze inwonersvisie verder aan te vullen met een aantal onderwerpen, zoals mobiliteit, regionale samenwerking en energie. Het college heeft de afgelopen maanden, in afstemming met een raadswerkgroep, de inwonersvisie aangevuld met keuzes die uw raad de afgelopen jaren al heeft gemaakt via verschillende visies en strategische beleidsstukken.

Om deze visie meer te laten zijn dan alleen een verzameling van al gemaakte keuzes, zijn op basis daarvan ook drie ‘vergezichten’ geschetst. Hiermee wordt richting gegeven aan een kwalitatieve groei van Veldhoven, tijdens de huidige schaalsprong en het meer centraal stellen van de kwaliteit van leven - en samenleven - in de verdere toekomst. Beoogd effect Het vaststellen van een gedragen koers voor de gemeente Veldhoven.

Argumenten 1.1. Visie geeft houvast aan de ontwikkeling van Veldhoven Deze visie geeft richting aan de belangrijkste opgaven voor Veldhoven: het realiseren én benutten van de schaalsprong, met oog voor de kwaliteit van leven – zowel nu als in de toekomst. Daarnaast staat het versterken van sociale cohesie centraal en bereiden we ons tijdig voor op grote uitdagingen die in de toekomst op ons afkomen. 1.2. Visie borduurt voort op al ingeslagen koers, maar met een ‘schaalsprong’ Deze visie bouwt voort op eerder vastgestelde beleidsstukken en is een logische doorontwikkeling van het bestaande beleid in Veldhoven. Wel constateren we dat er nog beleidsstukken of agenda’s ontbreken op thema’s zoals klimaat, economie en brede welvaart. Veldhoven is een nieuwe fase ingegaan: de groei komt niet langer vanuit nieuwe woongebieden, maar door inbreiding en transformatie. Tegelijkertijd is een deel van de gemeente toe aan groot onderhoud of zelfs vervanging. Deze fase stelt hogere eisen aan ons als gemeente, niet alleen door het grotere aantal inwoners en bedrijven, maar ook door de toenemende complexiteit van de opgaven. Dit betreft: · · ·

Individuele opgaven, zoals netcongestie, stikstofruimte en locatiekeuzes; De samenhang tussen opgaven, waarbij sectoren samenwerken aan brede welvaart; Het speelveld, met samenwerking tussen rijk, regio en bedrijfsleven.

2.1. Om van richting te veranderen is actie nodig Hoewel deze visie geen rigoureuze koerswijziging voor de korte termijn betekent, wordt er wel ingezet op een bijstelling van de koers voor de lange termijn. Dit vraagt om gerichte interventies. De in de visie opgenomen aanbevelingen vormen hiervoor een voorstel. Door deze aanbevelingen de komende maanden in gang te zetten, worden raad en college in positie gebracht om in de volgende bestuursperiode door te pakken op de nieuwe koers. De aanbevelingen betreffen: 1. Een verkenning naar hoe we ’kwaliteit van leven’ (brede welvaart) centraal kunnen stellen in ons beleid en handelen; 2. Het opstellen van een economische agenda, om overzicht te krijgen in en meer doelgericht te kunnen werken aan onze lokale en regionale economische koers; 3. Het ontwikkelen van een (nieuw) 'verhaal van Veldhoven'. Met als doel om de profilering van Veldhoven te versterken richting inwoners, bedrijven, samenwerkingspartners en de regio; 4. Internationalisering en diversiteit verankeren in beleid en dienstverlening; 5. Het structurele gesprek met de samenleving voeren;

2/6

6. Een agenda/beleid voeren op klimaatverandering en de impact op aarde klimaat; 7. Regie voeren op de door ontwikkelen van onze voorzieningen en diensterlening met de groei van Veldhoven; 8. Het opstellen van een visie op de positionering van Veldhoven in de regio; 9.

Het gesprek over de toekomst van Brainport agenderen in de regio.

Kanttekeningen en risico’s 1.1 Hoge ambities vragen om gerichte keuzes Deze visie stelt een stevige ambitie: we willen de afspraken over de schaalsprong nakomen, maar tegelijk meer aandacht geven aan de kwaliteit van onze leefomgeving, samenleving en toekomst. Dit vraagt om duidelijke keuzes, regie en slimme oplossingen. Niet alles kan tegelijk. Programmatisch werken helpt hierbij door focus aan te brengen en projecten – inclusief capaciteit en investeringen – strategisch te plannen in tijd en ruimte.

1.2 Externe factoren beïnvloeden de koers We leven in een roerige tijd. Geopolitieke gebeurtenissen, de ontwikkeling van de wereldeconomie, maar ook de schaarste aan energie of stikstofruimte, kunnen grote impact hebben op de plannen en ambities van de gemeente. Dit geldt niet alleen voor onze bouwplannen, maar ook voor het tempo waarin we werken aan het klimaatakkoord of het versterken van ons voorzieningenniveau. Daarnaast kunnen maatschappelijke onrust en polarisatie de sociale cohesie en de relatie tussen inwoners en overheid onder druk zetten. Het is dus van belang om onze ogen en oren goed open te houden. Zowel door te monitoren wat er in de wereld gebeurt, als wat er gebeurt in de Veldhovense samenleving. Voor dat laatste is het van belang om structureel het gesprek met onze inwoners te blijven voeren. Financiën Aan de uitvoering van deze visie zijn geen directe kosten verbonden. De opgenomen koers zal moeten worden uitgewerkt in - deels al in voorbereiding zijnde - programma's en agenda's. Denk aan mobiliteitsprogramma, programma sociaal maatschappelijke ontwikkeling, agenda's voor duurzaamheid en economie en verkenning naar Brede Welvaart. Wel zullen middelen nodig zijn voor het uitdragen van deze visie, in samenhang met uitvoering van de visie op participatie. Daarvoor zullen, via de BURAP, middelen worden gevraagd.

Communicatie en samenspraak Deze visie is een vervolg op de ‘Inwonersvisie op Veldhoven – Veldhoven op weg naar 2040’. In het kader van die visie is een uitgebreid social design-traject doorlopen. Daarbij is in het kader van de inwonersvisie naast inwoners ook gesproken met maatschappelijke partners (denk aan Cordaad, Veldhoven Duurzaam, de bibliotheek, Veldhoven vernieuwend Vitaal) ook is gesproken met een aantal ondernemers (hoofdzakelijk uit Kromstraat en Citycentrum).

3/6

Input voor de aanvulling is opgehaald door een gesprek te voeren met regionale partners en door aan te sluiten bij de (zeer goed) bezochte bijeenkomsten over gebiedsvisie De Run, waar veel ondernemers en maatschappelijke partners aanwezig te hebben om het te hebben over de toekomst van de Run, maar waarbij het vooral ging over wat de ondernemers nodig hebben in de toekomst. De verder uitgewerkte visie is vervolgens getoetst via een aantal één-op-ééngesprekken met ondernemers, (maatschappelijke) partners en inwoners. Deze gesprekken zijn óók gevoerd op de nieuwjaarsbijeenkomst, daar zijn een flink aantal aanwezigen geïnterviewd over de koers uit de visie (deze interviews zijn ook ‘live’ getekend - de resultaten zijn opgenomen in de bijlage). De keuzes in de visie zijn overigens vrijwel allemaal ontleend aan eerder door de raad vastgestelde visies, beleidsnota’s en agenda’s, waarvoor al een participatietraject is doorlopen (denk aan de visie op participatie, de detailhandels- en horecavisie en de mobiliteitsvisie). De visie is geen eindstation, maar vooral de start van een structurele dialoog met onze inwoners over de toekomst van Veldhoven. Als er de komende jaren uit deze gesprekken nieuwe maatschappelijke opgaven of relevante inzichten volgen, dan worden die meegenomen in een actualisatie van de visie.

Ook de aanbeveling met betrekking tot een nieuw 'verhaal van Veldhoven’ is relevant. Het samenspel tussen het definiëren van de identiteit van Veldhoven, duidelijke communicatie hierover en het uitdragen van de visie moet bijdragen aan 'het merk' Veldhoven, waar inwoners en andere stakeholders zich mee kunnen identificeren. Dat zorgt voor een versterking van 'gevoel van één Veldhoven', een samenleving die een trots gevoel ervaart bij Veldhoven en daarmee ook meer sociale samenhang. Uitvoering / planning In de visie zijn enkele aanbevelingen opgenomen. Het college zal met voorstellen komen hoe deze aanbevelingen worden opgepakt. Daarnaast is een communicatieplan in voorbereiding om deze visie verder uit te dragen en als hulpmiddel om structureel het open gesprek te voeren met onze inwoners.

4/6

Actualisatie van de visie Het is de bedoeling om deze visie de komende jaren actueel te houden, onder meer door nieuwe maatschappelijke opgaven in de visie te verwerken. Wij stellen voor om de visie om de twee jaar tegen het licht te houden om bekijken of de vastgestelde koers nog actueel is. Bijlagen 1. Raadsbesluit 20.016; 2. Visie op gemeente Veldhoven ‘Groeiend & trots’; 3. Resultaat ‘live-tekenaar’ nieuwjaarsbijeenkomst 6-1-2025

Resultaat van de behandeling in de oordeelsvormende raad Burgemeester Delhez zegt toe: 1. Te proberen om vóór de volgende vergadering een lijst met prioriteiten aan te leveren. 2. Erop toe te zien dat deze prioritering ook in een uitvoeringsprogramma zal volgen. Openstaande vragen: 1. Moeten de 6000 nieuwe woningen allemaal in de stedelijke as komen? Moeten we dan de hoogte in? 2. Waar gaan we met de inwoners over in gesprek (participatie)? 3. Biedt deze visie de juiste handvaten om de woonambities waar te maken? 4. Kan er aangegeven worden wat er onder ‘betaalbaar’ verstaan wordt? 5. Kan worden gegarandeerd dat het te voeren beleid ondernemen in Veldhoven aantrekkelijk houdt? / Welke economische activiteiten dragen bij aan een goede groei van Veldhoven? 6. Wordt de goede bereikbaarheid per auto meegenomen in het beleid? 7. Betekent het vaststellen dat deze visie dat het college met de aanbevelingen aan de slag gaat, of moet de raad daar apart opdracht toe geven? Het voorstel gaat als bespreekstuk naar de besluitvormende raad van 25-03-2025. Reactie college n.a.v. behandeling in de oordeelsvormende raad Toezeggingen Het college zal een reactie hierop na de collegevergadering van 18-03-2025 aan uw raad toezenden. Openstaande vragen 1. Nee, ook in de rest van Veldhoven worden om extra woningen gerealiseerd, door nieuwbouw, transformatie en beter benutten van de huidige voorraad.

De komende jaren ligt de focus wel vooral op de afronding van Zilverackers en de ontwikkeling van de Sterk Stedelijke Structuur (inclusief het City Centrum en De Run). In de Omgevingsvisie is al aangegeven dat we binnen de Sterk Stedelijke Structuur de hoogte in gaan. 2. Dit betreft een doelstelling uit de al door uw raad vastgestelde Visie op participatie. We gaan altijd al met inwoners in gesprek over onze plannen. Nieuw is dat we af en toe ook eens een open gesprek willen voeren, zonder dat de gemeente vooraf al bepaalt waar het gesprek over moet gaan. Het is ook goed om de inwoners af en toe de agenda te laten bepalen.

5/6

3. De visie op Veldhoven geeft voor de langere termijn de ontwikkelrichting en focus aan voor onze woonambities. Dit moet vervolgens nader worden uitgewerkt. In de huidige door uw raad vastgestelde Woon(zorg)visie zijn reeds de ambities en doelstellingen voor de periode 2023-2027 weergegeven. Deze zijn al concreet uitgewerkt in het bijbehorende uitvoeringsprogramma en worden vervolgens -jaarlijks- in de begroting vertaald. 4. De regio stelt elk jaar een begrippenlijst wonen op. Hierin wordt ingegaan op prijsgrenzen en dus ook wat we onder betaalbaar verstaan. De meest actuele lijst kunt u vinden onder: https://static.metropoolregioeindhoven.nl/downloads/Themas/Wonen/2025Regionale-Begrippenlijst-Wonen.pdf 5. In algemene zin zal ondernemen in Veldhoven aantrekkelijk blijven. De groei van het aantal inwoners biedt voor een deel van onze ondernemers ook juist grote kansen. We investeren in de kwaliteit van onze werklocaties, het Citycentrum en de bereikbaarheid van Veldhoven. Echter, de beschikbare ruimte is nu eenmaal schaars. Dat betekent dat we in de toekomst niet alle wensen kunnen faciliteren. Veldhoven zal daarom keuzes moeten maken. Omdat goed te doen, is het van belang om scherp te hebben welke economische activiteiten bij Veldhoven passen.

Hoewel we daar de nodige bouwstenen voor hebben, is hier op dit moment op basis van door uw raad vastgestelde visies en beleidsstukken nog onvoldoende beeld van. Daarom wordt in de visie ook aanbevolen om een economische agenda op te stellen. 6. Uw raad heeft in december 2023 de Mobiliteitsvisie 2040 vastgesteld. Deze wordt op dit moment uitgewerkt in een mobiliteitsprogramma. Dat zal – voor zover de mobiliteitsvisie dat nog niet doet – inzicht moeten geven in hoe we de bereikbaarheid van Veldhoven op niveau houden. 7. Met beslispunt 2 geeft u het college de opdracht om met voorstellen te komen hoe de verschillende aanbevelingen kunnen worden opgepakt. Hier is in het eerste deel van deze collegereactie al dieper op ingegaan. Burgemeester en wethouders van Veldhoven,

J.H.J. Sanders gemeentesecretaris/algemeen directeur

6/6

M.J.A. Delhez burgemeester