RV - Vaststellen wijziging Omgevingsplan Veldhoven 'Deelplan Zonderwijk'

*1176343*

Datum besluitraad: Zaaknummer: Portefeuillehouder: Datum oordeelraad: Datum B en W: Programma begroting: Taakveld:

7 juli 2026 1110521 P. van Liempd 16 juni 2026 19 mei 2026 8 8.1

Raadsvoorstel

Wijziging Omgevingsplan gemeente Veldhoven - Deelplan Zonderwijk

Beslispunten 1. Het Omgevingsplan gemeente Veldhoven te wijzigen zoals is aangegeven in Bijlage A; 2. De beantwoording op de ingekomen zienswijzen zoals verwoord in de bij dit besluit behorende ‘Notitie van beantwoording zienswijzen en ambtshalve aanpassingen Omgevingsplan gemeente Veldhoven - Deelplan Zonderwijk’ vast te stellen. Inleiding Met dit voorstel wordt het omgevingsplan voor de wijk Zonderwijk gewijzigd en definitief vastgesteld. Hiermee wordt Zonderwijk het eerste deelgebied in Veldhoven dat volledig is opgenomen in het nieuwe deel van het omgevingsplan onder de Omgevingswet. Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 beschikt iedere gemeente over één omgevingsplan voor het hele grondgebied. Dit plan bevat alle regels voor de fysieke leefomgeving en vervangt de oude bestemmingsplannen en verordeningen. Het omgevingsplan bestaat uit een tijdelijk deel, dat is opgebouwd uit de bestaande plannen en regels, en een nieuw deel waarin gemeenten hun regels stap voor stap actualiseren en laten voldoen aan de eisen van de Omgevingswet. Gemeenten hebben hiervoor de tijd tot 1 januari 2032. In dat licht is het van belang dat deze stap nu wordt gezet. Met de vaststelling van dit deelplan wordt het fundament gelegd voor de verdere opbouw van het omgevingsplan van Veldhoven.

Pas wanneer deze basis juridisch, inhoudelijk en technisch is vastgesteld, kan het omgevingsplan voor andere gebieden en thema’s stapsgewijs verder worden ingevuld. De gemeente werkt daarbij volgens een strategische planning, waarbij het omgevingsplan gebiedsgewijs en themagewijs wordt opgebouwd. Zonder deze basis kan die vervolgaanpak om technische en systematische redenen niet zorgvuldig en uitvoerbaar worden doorgezet. Tijdige vaststelling is daarom essentieel om de transitie naar één volledig omgevingsplan beheersbaar voort te zetten en om te voorkomen dat de planning richting de wettelijke eindtermijn onder druk komt te staan. Veldhoven kiest voor een gefaseerde en beheersbare aanpak. Zonderwijk is bewust gekozen als pilot, omdat de beperkte omvang van de wijk het mogelijk maakte om de nieuwe systematiek van het omgevingsplan zorgvuldig uit te werken. Binnen deze pilot is een complete en actuele regelset opgesteld voor alle ruimtelijke regels in de wijk. Daarnaast is in Zonderwijk ervaring opgedaan met uitnodigingsplanologie, onder meer voor de locaties ‘Mira noord’ en ‘Mira zuid’ aan de Sterrenlaan. Deze aanpak sluit aan bij de Omgevingsvisie, waarin de Sterrenlaan is aangewezen als ‘Stadse Woonstraat’.

De inhoudelijke en procesmatige kaders voor het omgevingsplan Zonderwijk zijn eerder vastgesteld door de gemeenteraad en de stuurgroep, onder andere in het Keuzedocument Implementatie Omgevingswet (2018), het Procesvoorstel participatie

(2022) en de Nota van Uitgangspunten (2022). Het college heeft eerder ingestemd met het ter inzage leggen van het ontwerp-omgevingsplan voor Zonderwijk. Dit ontwerp heeft van 24 juli 2025 tot en met 10 september 2025 ter inzage gelegen. Tijdens deze periode zijn tien zienswijzen ingediend. Deze zijn beoordeeld en in concept beantwoord. Daarnaast zijn enkele ambtshalve aanpassingen noodzakelijk gebleken om het plan juridisch robuuster en beter toepasbaar te maken. Het plan is hiermee gereed om, met inachtneming van de zienswijzen en aanpassingen, door de raad te worden vastgesteld. Beoogd effect Het gefaseerd toewerken naar één actueel en definitief omgevingsplan voor Veldhoven, zoals wettelijk verplicht per 2032, waarbij de pilot in Zonderwijk een stevige basis vormt voor de verdere invulling. Argumenten 1.1 Het is de bevoegdheid van de raad om het wijzigingsbesluit te nemen. Op grond van de Omgevingswet is het vaststellen en wijzigen van het omgevingsplan een bevoegdheid van de gemeenteraad. De raad kan deze bevoegdheid – onder voorwaarden – delegeren aan het college. Op 8 februari 2022 heeft de raad besloten om een deel van deze bevoegdheid te delegeren aan uw college.

De nu voorgestelde wijzigingen voor het deelgebied Zonderwijk vallen niet binnen de reikwijdte van dat delegatiebesluit, omdat ter plaatse van Mira Zuid middels uitnodigingsplanologie een gebouw van maximaal 10 bouwlagen mogelijk is gemaakt. Het college is alleen bevoegd om te besluiten wanneer sprake is van minder dan 7 bouwlagen. 1.2 De raad stelt met dit voorstel het omgevingsplan vast zoals vervat in Bijlage A. De raad stelt met dit voorstel het omgevingsplan vast overeenkomstig de landelijke systematiek van de Omgevingswet. Volgens deze systematiek is de juridisch bindende inhoud van het omgevingsplan vastgelegd in bijlage A. Bijlage A bevat de volledige set aan regels, inclusief de daarbij behorende bijlagen, en maakt integraal onderdeel uit van het vaststellingsbesluit. Bijlage A is daarmee het omgevingsplan zelf. 1.3

De pilot Zonderwijk als fundament voor een toekomstbestendig en breed toepasbaar omgevingsplan. Zonderwijk is bewust gekozen als eerste wijk om het nieuwe omgevingsplan in de praktijk uit te werken. De beperkte omvang van de wijk maakte het mogelijk om de nieuwe systematiek zorgvuldig te ontwikkelen en te testen, zonder direct het hele grondgebied van Veldhoven te hoeven herzien. De gekozen structuur van een casco-omgevingsplan en de opgestelde, eenvoudig uitbreidbare regelset zijn direct toepasbaar op andere woonwijken. Tijdens het proces hebben bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden actief meegedacht via wijkwandelingen, enquêtes en diverse inloopbijeenkomsten, waardoor de regels zorgvuldig en in samenwerking met de wijk tot stand zijn gekomen. De regels zijn beleidsarm opgesteld, zodat de pilot zich kon richten op het oefenen met de nieuwe werkwijze van de Omgevingswet: eenvoudiger, transparanter en integraler. Tegelijkertijd is in Zonderwijk geoefend met uitnodigingsplanologie, onder meer door voor twee locaties aan de Sterrenlaan ('Mira noord’ en ‘Mira zuid’) een kader te creëren waarmee woningbouwinitiatieven sneller en helderder kunnen worden beoordeeld. De aldus tot stand gekomen regelset voldoet aan de inhoudelijke en digitale eisen van de Omgevingswet en vormt een passend, toekomstbestendig toetsingskader voor ruimtelijke initiatieven.

1.4 De bewoners van Zonderwijk hebben meegedacht over de regelset. We hebben bewoners, ondernemers en andere geïnteresseerden betrokken bij het

2/7

maken van deelplan Zonderwijk met een wijkwandeling (dec. 2021), enquête (zomer 2022) en verschillende inloopbijeenkomsten (januari 2023, november 2024 & mei 2025). Verderop in dit voorstel (onder het kopje communicatie & samenspraak) staat breder uiteengezet welke inzet we in dit kader hebben verzet. 2.1 Enkele zienswijzen leiden tot aanpassingen. Tijdens de terinzagelegging zijn tien zienswijzen ingediend, die betrekking hadden op onder meer verkeer en parkeren, bouwhoogtes, leefbaarheid, woningprogrammering, participatie, bestaande rechten en water- en bodemregels. Met bijna alle indieners van de zienswijzen is in meer of mindere mate gesproken in de vorm van één of meerdere overleg(gen) of tijdens een informatieavond. Alle zienswijzen zijn zorgvuldig beoordeeld en beantwoord. In de meeste gevallen bleken de zorgen al voldoende geborgd in de bestaande planregels of worden deze in de vergunningfase getoetst, waardoor aanpassing van het ontwerp niet nodig was. Een deel van de zienswijzen heeft wel geleid tot aanpassingen: de regels voor verkeer, parkeren en laden en lossen zijn aangescherpt, de parkeerregeling is verduidelijkt, provinciale instructieregels voor bodem en grondwaterbescherming zijn toegevoegd en de waterbergingsregels zijn uitgebreid in overleg met het waterschap. In totaal hebben vier zienswijzen geleid tot een wijziging van het ontwerp.

Met deze aanpassingen is het omgevingsplan inhoudelijk versterkt en kan het in aangepaste vorm ter vaststelling worden voorgelegd. 2.2 Door de ambtshalve aanpassingen is het omgevingsplan inhoudelijk versterkt en beter toepasbaar in de praktijk. Het omgevingsplan is een nieuw juridisch instrument, terwijl de landelijke praktijk nog volop in ontwikkeling is. Omdat Zonderwijk bewust als pilot is gekozen, is extra tijd genomen om het plan zorgvuldig door te ontwikkelen. Tijdens het opstellen bleek dat het nieuwe stelsel andere keuzes vraagt in structuur, formulering en technische uitwerking. Om het plan duidelijker, vollediger en juridisch robuuster te maken, zijn daarom diverse ambtshalve aanpassingen doorgevoerd. De aanpassingen richten zich op het verbeteren van de structuur, duidelijkheid en juridische toepasbaarheid van het plan. Hoofdstukken en gebiedstypen zijn opnieuw ingedeeld, begrippen en meet- en rekenregels zijn aangescherpt en de rangorde van regels is expliciet gemaakt om fouten bij vergunningverlening te voorkomen. Ook zijn bestaande rechten hersteld, aanvullende beleidskeuzes verwerkt en zijn technische onderdelen — zoals verboden activiteiten, bodemonderzoek, gegevensvereisten en milieuregels — verder uitgewerkt.

Daarnaast zijn de bouw- en gebruiksregels per functie en gebiedstype geordend, geharmoniseerd en waar nodig uitgebreid, zodat het omgevingsplan een samenhangende en actuele set regels bevat die in de praktijk goed toepasbaar is. Een nadere toelichting staat opgenomen in hoofdstuk 6 van de Notitie beantwoording zienswijzen en ambtshalve aanpassingen. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Het omgevingsplan is voor veel inwoners moeilijk te doorgronden. Het omgevingsplan is voor veel inwoners lastig te begrijpen. ‘Regels op de Kaart’, de landelijke website waarop het omgevingsplan wordt gepubliceerd, is technisch complex en vraagt specifieke voorkennis. Veel inwoners vinden daardoor niet makkelijk hun weg in de digitale omgeving. Dit komt vooral door de landelijke technische systematiek en digitale structuur waarin omgevingsplannen moeten worden opgesteld en ontsloten. Als gemeente hebben wij daar nauwelijks invloed op. Binnen de ruimte die we wél hebben, hebben wij er alles aan gedaan om de opbouw en indeling zo helder en logisch mogelijk te maken. Ook in de toelichting besteden we extra aandacht aan de leesbaarheid en vindbaarheid, zodat gebruikers beter kunnen begrijpen welke regels voor hen van toepassing zijn.

3/7

1.2 In het proces zijn we op enkele punten afgeweken van de Nota van Uitgangspunten en het procesvoorstel participatie omgevingsplan Zonderwijk. Aan het begin van de pilot (2022) gaven de raad en de stuurgroep proceskaders mee, gebaseerd op de kennis en inzichten van dat moment. Voortschrijdend inzicht deed ons inzien dat het nodig was om op enkele punten (beargumenteerd) af te wijken van deze kaders. Zo kozen we ervoor om geen strategisch keuzedocument aan de gemeenteraad voor te leggen en verwerkten we de bruidsschatregels anders dan gepland. Dit soort wijzigingen horen bij het experimentele karakter van een pilot en hebben nauwelijks gevolgen voor bewoners of initiatiefnemers. Waar we afweken van de kaders, informeerden we de raad via een RIB (2023) en stemden we wijzigingen af met de stuurgroep. 1.3 Vanwege landelijke technische problemen kan de voorgestelde wijziging niet in de viewer getoond worden. De viewerfunctie van het softwareprogramma waarmee de voorgestelde wijziging van de regels en kaarten in samenhang via de landelijke website https://omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart/ kunnen worden gepresenteerd, functioneert op dit moment niet vanwege landelijke technische problemen. Hierdoor is het niet mogelijk om de voorgestelde vast te stellen versie van het omgevingsplan, inclusief de daarbij behorende bijlagen, digitaal inzichtelijk te maken via deze viewer.

Om de raad desondanks volledig te informeren, zijn de relevante stukken als pdfbestanden of via linkjes naar Djuma Openinfo als bijlagen bij dit raadsvoorstel gevoegd. Als gevolg van het technische probleem is bijlage II, bestaande uit de geografische informatieobjecten, niet te tonen. 2.1 De hoeveelheid ambtshalve aanpassingen is relatief groot. De hoeveelheid ambtshalve aanpassingen in dit wijzigingsbesluit is relatief groot. Dit hangt samen met het feit dat Zonderwijk als pilot dient voor het werken met het omgevingsplan als nieuw juridisch instrument, in een periode waarin landelijk nog wordt gezocht naar een werkbare en uniforme manier van uitwerken. Tijdens het opstellen werd duidelijk dat het nieuwe stelsel andere keuzes vraagt in structuur, formulering en technische uitwerking. Dit maakte het nodig om het plan op meerdere punten te verfijnen en te verduidelijken. De aanpassingen betreffen onder meer het expliciet opnemen van inmiddels vastgesteld beleid (zoals de regels voor fietsen- en scootmobielbergingen in de voortuin), het eenduidiger definiëren van functies en begrippen en het aanscherpen van bouw- en gebruiksregels zodat deze beter aansluiten bij de praktijk van vergunningverlening. Hoewel de aanpassingen inhoudelijk zijn, wijzigen zij de kern, opzet en strekking van het plan niet.

Ze verbeteren vooral de duidelijkheid, consistentie en uitvoerbaarheid van het omgevingsplan, en passen daarmee binnen een zorgvuldige vaststelling van het eerste omgevingsplanonderdeel voor Veldhoven. Financiën Het voorstel heeft geen financiële consequenties voor de gemeente. In het omgevingsplan zijn kostenverhaalregels opgenomen, zowel in algemene zin als specifiek voor de ‘Stadse Woonstraten’ waar wij uitnodigingsplanologie toepassen. Hiermee is geborgd dat kosten van toekomstige ontwikkelingen verhaald worden op initiatiefnemers. Daardoor ontstaan er voor de gemeente geen negatieve financiële gevolgen bij vaststelling van het omgevingsplan. Communicatie en samenspraak Bij het opstellen van de regels voor deelplan Zonderwijk hebben we bewoners, ondernemers en andere betrokkenen op meerdere momenten geraadpleegd. In de

4/7

afgelopen jaren is in verschillende fasen informatie opgehaald, ideeën getoetst en zijn thema’s verder uitgewerkt. Hieronder staat een overzicht van de belangrijkste participatiemomenten.  December 2021 – Wijkwandeling: Samen met Stichting Ons Zonderwijk een wijkwandeling georganiseerd als start van het project.  Zomer 2022 – Enquête wijkbewoners: Online enquête uitgezet om behoeften, doelen en kernkwaliteiten van Zonderwijk op te halen.  Januari 2023 – Inloopavond: Kernkwaliteiten getoetst bij bewoners en gesproken over thema’s zoals groen, wonen, duurzaamheid en kansen voor hogere bebouwing aan de Sterrenlaan.  November 2024 – Twee inloopbijeenkomsten (Stadse Woonstraten): Extra participatiemomenten om het concept ‘Stadse Woonstraten’ rondom de Sterrenlaan verder met bewoners te verkennen, na besluitvorming in de stuurgroep.  8 mei 2025 – Extra inloopbijeenkomst (eerste omgevingsplan): Informatieve bijeenkomst voor bewoners én raadsleden, gericht op het beantwoorden van vragen en het laten zien hoe het digitale omgevingsplan werkt. Voor dit project is een aparte informatiepagina ingericht die door iedereen kan worden geraadpleegd: https://www.veldhoven.nl/projecten/omgevingsplan-zonderwijk. Op deze pagina geven we in begrijpelijke taal uitleg over het omgevingsplan voor Zonderwijk, de opzet van deze pilot en de wijze waarop regels voor het gebied zijn opgebouwd.

Ook wordt toegelicht welke ontwikkelmogelijkheden er zijn, waaronder de aandacht voor de Stadse Woonstraten en de bijbehorende voorwaarden voor bouwen, groen, verkeer en water. Daarnaast zijn hier alle relevante documenten en onderzoeken verzameld, zodat inwoners en andere belanghebbenden op één centrale plek volledige en actuele informatie kunnen vinden. Uitvoering / planning Na vaststelling van de wijziging van het omgevingsplan op 21 juli 2026 wordt het besluit opnieuw officieel gepubliceerd en start de beroepstermijn van zes weken, waarin belanghebbenden beroep kunnen instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Het omgevingsplan treedt in werking vier weken na de bekendmaking. Binnen de beroepstermijn bestaat ook de mogelijkheid om een verzoek om voorlopige voorziening in te dienen. Als een dergelijk verzoek wordt gedaan, wordt de inwerkingtreding van het besluit opgeschort totdat op het verzoek is beslist. Bijlagen  Notitie van beantwoording zienswijzen en ambtshalve aanpassingen Omgevingsplan Veldhoven – Deelplan Zonderwijk’;  Bijlage A, bestaande uit: o Voorgestelde tekstvervanging Omgevingsplan gemeente Veldhoven Deelplan Zonderwijk; o Bijlage I: Begripsbepalingen; o Bijlage II: Geografische Informatieobjecten; o Bijlage III: Overzicht Documentenbijlagen:  1. Beeldkwaliteitseisen Stadse Woonstraten – Zonderwijk;  2.

Landschapsplan Roskam 17;  3. Plankostenscan Stase Woonstraten – Zonderwijk. o Algemene toelichting – Omgevingsplan gemeente Veldhoven;  Motivering – Wijziging Omgevingsplan gemeente Veldhoven – Deelplan Zonderwijk.

5/7

Resultaat van de behandeling in de oordeelsvormende raad Besluit: Bespreekstuk (GBV, VVD, D66, SV, SP) Openstaande vragen:  Het plan is dermate ambtshalve gewijzigd dat er in feite een nieuw deelplan ligt. Daar kunnen geen zienswijzen meer op gegeven worden; alleen het instellen van beroep is nog mogelijk. Hoe kijkt het college hier tegenaan?  Is er onderzocht of er ook communicatie in andere talen nodig is dan Nederlands en Engels? Toezegging: Wethouder Van Liempd zegt toe informatie na te sturen over Roskam. Reactie college n.a.v. behandeling in de oordeelsvormende raad Openstaande vragen: 1. Het plan is dermate ambtshalve gewijzigd dat er in feite een nieuw deelplan ligt. Daar kunnen geen zienswijzen meer op gegeven worden; alleen het instellen van beroep is nog mogelijk. Hoe kijkt het college hier tegenaan? Het college herkent de vraag, maar deelt de conclusie niet dat sprake is van een nieuw deelplan. Hoewel er ambtshalve en naar aanleiding van zienswijzen diverse aanpassingen zijn doorgevoerd, zijn deze naar hun aard en strekking voornamelijk gericht op verduidelijking, aanscherping en verbetering van de regels en de systematiek van het plan. De kern en uitgangspunten van het omgevingsplan zijn daarbij ongewijzigd gebleven. Er is dan ook geen sprake van een wezenlijk ander plan.

Volgens vaste jurisprudentie is het opnieuw ter inzage leggen van een ontwerp alleen aan de orde wanneer de vastgestelde regeling in essentie afwijkt van het ontwerp. Daarvan is in dit geval geen sprake. Het college is daarom van mening dat de gevolgde procedure zorgvuldig en juridisch juist is. 2. Is er onderzocht of er ook communicatie in andere talen nodig is dan Nederlands en Engels? We hebben bij de participatie rondom het omgevingsplan voor deelgebied Zonderwijk gekozen voor communicatie in het Nederlands en Engels. Dit is een vrij gebruikelijke werkwijze, omdat we met brieven in het Nederlands en Engels in de praktijk het merendeel van de omwonenden bereiken. Het aanbieden van meerdere extra talen is bovendien lastig af te bakenen. Voor zover bij ons bekend hebben wij geen signalen ontvangen dat specifieke groepen hierdoor onvoldoende zijn bereikt. 3. Toezegging: Wethouder Van Liempd zegt toe informatie na te sturen over Roskam. Voor het perceel Roskam 17 is eerder een apart bestemmingsplan vastgesteld om de bouw van een woning mogelijk te maken. In het latere bestemmingsplan ‘Zilverackers, Kransackerdorp’ is de nog onbenutte bouwtitel per ongeluk wegbestemd. Met dit voorliggende plan wordt die fout hersteld, wat eenvoudig in dit traject kon worden meegenomen. 4.

Stand van zaken Maatschappelijke Structuurvisie Het college informeert graag over de stand van zaken van de Maatschappelijke Structuurvisie. Daar waar in de stukken wordt gesproken over de Maatschappelijke Structuurvisie, wordt feitelijk het inmiddels door het college vastgestelde Programma Voorzieningen bedoeld. De raad is hierover per raadsinformatiebrief van 3 februari 2026 geïnformeerd.

6/7

Burgemeester en wethouders van Veldhoven,

J.H.J. Sanders gemeentesecretaris/algemeen directeur

7/7

M.J.A. Delhez burgemeester