RV_Vaststellen BURAP I-2026

*1175014*

Datum besluitraad: Zaaknummer: Portefeuillehouder: Datum oordeelraad: Datum B en W: Programma begroting: Taakveld:

2 juni 2026 26.039 / 1174050 J. Rooijakkers N.v.t. 4 mei 2026 Diversen Diversen

Raadsvoorstel 1e Bestuursrapportage 2026 Beslispunten 1. 2.

De afwijkingen en bijstellingen per programma over 2026 (programmabladen) en meerjarige financiële bijstellingen 2027-2029 per programma (financiële recapitulatie) vast te stellen. De mutaties in reserves en voorzieningen 2026-2029 (financiële recapitulatie) vast te stellen.

Inleiding Wij bieden u bestuursrapportage I-2026 in digitale vorm aan. Burgers, bedrijven en bestuur kunnen op veldhoven.nl/financien overzichtelijk en gemakkelijk P&Cdocumenten raadplegen. U kunt ook naar deze pagina gaan met uw smartphone of tablet door onderstaande QR-code te scannen.

Deze rapportage is als volgt opgesteld:  Beleidsmatig: In de begroting worden per doelstelling meerdere activiteiten benoemd. In deze rapportage worden deze activiteiten met een stoplicht gemonitord (groen, oranje en rood). Elk stoplicht wordt toegelicht, waarbij oranje en rood uitgebreid en groen kort.  Financieel: De raad is verantwoordelijk voor de lasten en baten op programmaniveau. Elke bijstelling wordt toegelicht waarbij kleinere bijstellingen per programma gepresenteerd worden onder “Overige”. Beoogd effect Invulling geven aan de controlerende en sturende rol van de raad, bij het bereiken van de gestelde doelen. Argumenten 1.1 Deze bestuursrapportage geeft de bijstelling voor 2026 weer. Voor 2026 zijn zowel beleidsinhoudelijke als financiële bijstellingen noodzakelijk om alle (gemeentelijke) taken te volbrengen. Het gaat hier om de afwijkingen die gesignaleerd worden voor 2026 mogelijk met structurele doorwerking. 1.2 en 2.1 De (financiële) bijstellingen zijn de bevoegdheid van de raad.

Budgetrecht is het recht om over middelen te beschikken. Het budgetrecht ligt in gemeenten bij de raad. Dit is verankerd in artikel 189 van de Gemeentewet: ‘Voor alle taken en activiteiten brengt de raad jaarlijks op de begroting de bedragen die hij daarvoor beschikbaar stelt, en ook de financiële middelen die hij naar verwachting kan aanwenden’. In hetzelfde wetsartikel is bepaald dat slechts uitgaven mogen worden gedaan tot de bedragen die op de begroting zijn gebracht. De essentie van het budgetrecht is dat de raad door middel van de vaststelling van de begroting het college machtigt tot uitvoering volgens de begroting. De begroting is daarmee ook de basis voor de bedrijfsvoering en de basis voor de verantwoording door middel van de jaarstukken. Het college moet de raad in staat stellen om zijn budgetrecht goed in te vullen. Het college dient daartoe bij de raad een ontwerpbegroting en meerjarenraming in. Deze stukken moeten volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) een zodanig inzicht geven dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd over de financiële positie en over de baten en lasten. Om de geplande activiteiten vanuit de begroting rechtmatig uit te voeren, inclusief bijstellingen, is een besluit van uw raad nodig.

Kanttekeningen en risico’s 1.1 Financiële stand van zaken en vooruitblik De eerste bestuursrapportage 2026 laat zien dat de financiële positie van de gemeente Veldhoven in korte tijd verder onder druk is komen te staan. Het bijgestelde saldo over 2026 komt uit op € 4.119 negatief. Ook in de jaren daarna blijft sprake van een kwetsbaar meerjarig beeld, waarbij pas vanaf 2029 weer een beperkt positief perspectief laat zien. Deze verslechtering is niet het gevolg van één enkele tegenvaller, maar van een stapeling van bijstellingen, autonome ontwikkelingen en eerder gemaakte keuzes. Positief is dat budgetten steeds realistischer worden geraamd. Tegelijkertijd maakt dit zichtbaar dat ambities, uitvoeringskracht en financiële ruimte niet langer vanzelfsprekend in balans zijn. 1.2 Zekere ontwikkelingen in het meerjarig beeld Er is een financiële doorkijk gedaan na deze bestuursrapportage. Een aantal ontwikkelingen zorgen ervoor dat het meerjarig financiële beeld verder onder druk komt te staan. Dit zijn ontwikkelingen die als relatief zeker kunnen worden beschouwd. Het gaat onder andere om: o Doorwerking van besluitvorming rond verbonden partijen, die leidt tot structurele nadelen in de jaren 2026–2029. o Investeringen en exploitatie-effecten vanuit het Integraal Huisvestingsplan Sport, die vanaf 2028 een toenemende druk op het saldo leggen.

Deze ontwikkelingen zijn inhoudelijk uitlegbaar en bestuurlijk te herleiden, maar dragen gezamenlijk bij aan structurele druk op de begroting en beperken de financiële wendbaarheid. 1.3 Onzekere ontwikkelingen en externe factoren Naast deze zekere ontwikkelingen bevat de meerjarige doorkijk ook een aantal posten waarvan de omvang en exacte doorwerking nog onzeker zijn. Deze onzekerheden vragen nadrukkelijk aandacht in de verdere besluitvorming: o Uitkomsten van de meicirculaire 2026 van het Rijk, met name ten aanzien van het accres en specifieke landelijke beleidsombuigingen (zoals huishoudelijke hulp binnen de Wmo). De richting van deze effecten is bekend, maar de exacte financiële consequenties zijn nog niet volledig uitgekristalliseerd. o Nieuwe beleidsvoornemens en raadsvoorstellen (zoals HOV4), waarvan de financiële impact nog afhankelijk is van nadere uitwerking en besluitvorming.

2/4

o o

Effecten van eerder ingezette organisatie- en beleidskeuzes (spoor 2), waaronder de groei van Veldhoven met als gevolg formatieontwikkelingen, die al bestuurlijk zijn vastgelegd. Begrotingstechnische kaders zoals indexering, renteontwikkelingen en nieuwe jaarschijven, die pas bij de begroting 2027 concreet kunnen worden verwerkt.

Deze onzekerheden maken duidelijk dat het huidige meerjarige beeld na de eerste bestuursrapportage 2026 met voorzichtigheid moet worden geïnterpreteerd en dat bij toekomstige keuzes ruimte moet blijven om bij te sturen. 1.4 Duiding en aandachtspunten richting het vervolg Vanuit Financieel perspectief wordt benadrukt dat een structureel negatief begrotingssaldo geen acceptabel uitgangspunt is voor sturing. Incidentele tekorten kunnen in uitzonderlijke situaties uitlegbaar zijn, maar mogen niet het nieuwe normaal worden. Tekorten beperken de bestuurlijke wendbaarheid, vergroten de kwetsbaarheid voor tegenvallers en schuiven financiële problematiek door naar volgende jaren en bestuursperiodes. Deze bestuursrapportage vormt daarmee niet alleen een technisch-financiële bijstelling, maar ook een belangrijk signaal richting het verdere begrotingsproces. Voor 2026 ligt de focus op het waar mogelijk beperken van het negatieve saldo. Voor de jaren vanaf 2027 vraagt dit om een expliciete en integrale afweging van ambities, prioriteiten en financiële haalbaarheid bij het opstellen van de begroting 2027–2030. Financiën Het financiële vertrekpunt voor deze bestuursrapportage is het meerjarensaldo 20262029 uit de programmabegroting 2026. Hieronder volgt het financiële perspectief 2026-2029 inclusief bijstellingen van de eerste bestuursrapportage 2026:

Het financiële perspectief van de begroting 2026 (primitieve begroting 2026) is het uitgangspunt. Daarna zijn de consequenties verwerkt van:  Amendement begroting 2026 bladkorven  Bijstellingen 3e bestuursrapportage 2025  Spoor 1 uitvoeren resultaat formatieonderzoek  Robuuste aansluiting Heerseweg Uw raad stelt met deze bestuursrapportage de programmabladen vast waarin per saldo een negatieve bijstelling wordt gepresenteerd van € 2.522 voor het begrotingsjaar 2026 (bijstellingen 2027: € 777 negatief, 2028: € 780 negatief en 2029 € 963 negatief). Na verwerking van deze bestuursrapportage verwachten we een saldo van € 4.119 negatief in 2026 (tot € 3.028 positief in 2029). Communicatie en samenspraak

3/4

Informatie aan inwoners en bedrijven over de eerste bestuursrapportage 2026 vindt plaats via de website. Uitvoering/planning Niet van toepassing. Bijlagen  Bestuursrapportage I-2026  Raadsbesluit 26.040

Burgemeester en wethouders van Veldhoven,

J.H.J. Sanders Gemeentesecretaris/algemeen directeur

M.J.A. Delhez Burgemeester

4/4