RV - Uitbreiden projectbudget HOV4 met WoMo middelen en indexering

*1175465*

Datum besluitraad: Zaaknummer: Portefeuillehouder: Datum oordeelraad: Datum B en W: Programma begroting: Taakveld:

7 juli 2026 1175460 / 26.041 J. Rooijakkers 16 juni 2026 26 mei 2026 2

Raadsvoorstel

Uitbreiden projectbudget HOV4 met WoMo middelen en indexering Beslispunten 1. Het taakstellende projectbudget voor de HOV4 aan te vullen met € 53,7 miljoen aan uitgaven en € 31,2 aan inkomsten en de planning en kapitaallasten op te nemen in de begroting. Inleiding De komende jaren voorzien we nog steeds een grote groei op bedrijventerrein De Run. We denken hierbij aan wonen en werken. In Gebiedsvisie De Run wordt een toekomstbeeld geschetst waarin grote ontwikkelingen gaan plaatsvinden op De Run om deze groei op te kunnen vangen. Gebiedsvisie De Run is op hoofdlijnen vastgesteld. De Kempenbaan is een belangrijke vervoersader in dit gebied. Om de bereikbaarheid van Veldhoven en het bedrijventerrein te waarborgen willen we een Hoogwaardige Openbaar Vervoer verbinding (HOV4) realiseren. De HOV4 is een vrijliggende busverbinding vanaf station Eindhoven naar Veldhoven tot aan Koningshof. In Veldhoven loopt het tracé van de HOV4 over de Kempenbaan tussen de onderdoorgang A2/N2 en congrescentrum Koningshof. Uw raad heeft in de afgelopen jaren meerdere besluiten genomen over project HOV4. Op 1 juli 2025 is door u het ontwerp van project HOV4 vastgesteld. Daarnaast is destijds een besluit genomen over de gelden uit de Beethovendeal voor dit project. Op 24 oktober 2023 waren de gelden uit de Brainportdeal voor de HOV4 al toegekend voor HOV4.

Bij het uitwerken van het ontwerp werd duidelijk dat er onvoldoende middelen waren voor de realisatie van het hele project. Om deze reden is het college op zoek gegaan naar aanvullende financieringsbronnen. In een bestuursovereenkomst die is gesloten met onder andere gemeente Eindhoven is afgesproken dat we dit zouden doen. Dit om ervoor te zorgen dat het westelijke deel van de HOV4 en de upgrade van het basisstation naar een multimodale regionale hub gerealiseerd kan worden. Het college is erin geslaagd om een aanvullende subsidie te krijgen voor het westelijke deel en de multimodale regionale hub. De middelen komen uit het rijksprogramma Woningbouw en Mobiliteit (WoMo). Via dit voorstel willen we deze middelen aanvragen bij uw raad inclusief cofinanciering en indexering. Beoogd effect Realiseren van een hoogwaardige openbaar vervoersverbinding van station Eindhoven naar Koningshof in Veldhoven om de bereikbaarheid van Veldhoven te waarborgen. Argumenten 1.1

We willen voldoen aan de afspraken die bestuurlijk zijn gemaakt in de BOMIRT.

In het BO-MIRT1 (Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) zijn bestuurlijke afspraken gemaakt over de HOV4 met de regio en het Rijk. Hierin is afgesproken dat het doel van het project HOV4 is om een hoogwaardige openbaarvervoer verbinding te maken van station Eindhoven tot en met Koningshof. Hierbij is ook afgesproken dat er eventueel later een verbinding wordt gemaakt naar de Kempengemeenten. Om deze doelstelling te kunnen halen is het van belang dat de middelen voor realisatie van het westelijk deel en de multimodale regionale hub onderdeel worden van het projectkrediet. 1.2

De realisatie van het westelijke deel is van belang voor een (toekomstige) verbinding naar andere gemeenten. De verwachting is dat in de toekomst wordt gekeken naar een doorverbinding van HOV4 naar de Kempengemeenten. Om dit te kunnen doen is het nodig om de HOV4 nu al door te laten rijden tot Koningshof. Daarnaast is het logisch om de HOV4 door te laten rijden, omdat het Koningshof nabij het kruispunt de Locht / N69 ligt. Vanuit hier is een verbinding met o.a. gemeente Valkenswaard te maken.

1.3

Het upgraden van het (bus)station naar een multimodale regionale hub is nodig om de veiligheid te waarborgen, nu en in de toekomst. De noodzaak voor de upgrade van het station naar een hub is er omwille van verkeersveiligheid en sociale veiligheid. Op de hub komen verschillende buslijnen vanuit de regio bij elkaar. We verwachten hier ongeveer 50 bussen per uur in de spits uit verschillende richtingen. Daarnaast zien we in de toekomst dat dit zich mogelijk uitbreidt naar meerdere bussen per uur. Om deze aantallen op een veilige manier de hub te laten passeren is het nodig om ongelijkvloerse kruisingen te realiseren voor langzaam verkeer (voetgangers, fietsers, etc.). Om de sociale veiligheid op de hub te verbeteren moeten we maatregelen treffen. Denk hierbij aan de afmetingen van de onderdoorgangen, vormgeving, verlichting, enzovoort.

1.4

De multimodale regionale hub moet worden ingepast in de omgeving binnen de kaders van Gebiedsvisie De Run. De extra middelen zorgen ervoor dat we de multimodale regionale hub goed kunnen inpassen in de omgeving. Hierbij volgen we de uitgangspunten en kaders van Gebiedsvisie De Run. Om deze kwaliteitsslag te maken zijn extra middelen nodig.

Kanttekeningen en risico’s 1.1

De hoogte van de kosten is nog onzeker. Voor project HOV4 is een raming opgesteld volgens de SSK-systematiek 2. Binnen deze systematiek wordt gewerkt met percentages om de kosten zo goed mogelijk in te schatten. Wanneer het ontwerp van HOV4 verder is uitgewerkt, wordt er steeds meer concreet. We kunnen dan de percentages van opslagen verlagen en meer zekerheid geven over de uiteindelijke kosten. Op dit moment zitten we nog in het ontwerpproces, waardoor de onzekerheden in de raming relatief hoog zijn. Ondanks dat geeft een SSK-raming een goed inzicht in de te verwachten kosten. De verwachting is dat we hiermee voldoende middelen hebben voor de realisatie van het project na het beschikbaar stellen van de aanvullende middelen uit WoMo.

1

Het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO MIRT) is het jaarlijkse overleg waarin het Rijk en regio's afspraken maken over investeringen in infrastructuur, ruimtelijke ordening en transport. 2 De Standaard Systematiek Kostenramingen (SSK) is een gestructureerde methode om kosten in kaart te brengen binnen een project. Deze wordt veel gebruikt in de grond-, weg- en waterbouw en de woning- en utiliteitsbouw.

2/7

1.2

Er zijn nog geen definitieve afspraken over de voorwaarden van de WoMo middelen. Er is nog onduidelijkheid over de voorwaarden die worden gekoppeld aan de WoMo middelen. De verwachting is dat de gelden worden uitgekeerd via een SPUK (SPecifiek UitKering). De voorwaarden van de SPUK kunnen gevolgen hebben voor de dekking van de projectkosten. Om deze reden proberen wij en Gemeente Eindhoven te sturen waar mogelijk in dit traject. We zijn met alle partijen op zoek naar een zo gunstig mogelijke manier van uitkeren van de gelden.

1.3

De hoogte van de indexering van kosten en subsidiebijdragen is niet definitief. De hoogte van de kosten en dekking na indexering is nog niet definitief. Hierdoor kan de financiële bijdrage van Veldhoven in dit project nog fluctueren. We zijn uitgegaan van de IBOI indexeringscijfers. Echter is het nog onzeker of deze cijfers ook de werkelijkheid in de toekomst weergeven. Momenteel zijn er meerdere geopolitieke ontwikkelingen die invloed kunnen hebben op prijsontwikkelingen. We monitoren dit waar mogelijk.

Financiën Voorbereidingskosten en de Brainport- en Beethovendeal Eerder heeft uw raad (Brainportdeal en Beethovendeal) een projectbudget beschikbaar gesteld van totaal € 76 miljoen bestaande uit € 1,3 miljoen voorbereidingskosten en € 74,7 miljoen uitvoering. Hiervoor ontvangen we een bedrag van € 63,3 miljoen aan bijdragen en subsidies. De kapitaallasten van de netto investering van € 13,7 miljoen hebben we opgenomen in de begroting. Ook hebben we rekening gehouden met het effect van indexering op toekomstige kapitaallasten. Hiermee kunnen we een tracé HOV4 op de Run realiseren exclusief het westelijke deel en een basis multimodale hub. We hebben afspraken gemaakt om, samen met Eindhoven, op zoek te gaan aanvullende middelen om een volledige HOV4 voorziening aan te kunnen leggen. Bijdrage uit mobiliteitsfonds van het Rijk (WoMo-middelen) Voor het westelijke deel van het tracé HOV4 en de upgrade multimodale hub hebben we eind 2025 aanvullende middelen van het Rijk toegezegd gekregen. Het kabinet heeft in het regeerprogramma besloten € 2,5 miljard via het Mobiliteitsfonds van Infrastructuur en Waterstaat beschikbaar te stellen voor bereikbaarheid van nieuwe woningen. Hiervan wordt € 1,2 miljard gereserveerd om in de grootschalige woningbouwgebieden een stimulans te geven via investeringen in bereikbaarheid.

3/7

Bedragen zijn inclusief BTW en exclusief indexering

Onderdeel van het bedrag dat aan Eindhoven is toegekend, betreft een deel voor Veldhoven, zijnde: 1. Westelijk deel HOV4 van het tracé ad € 8.223.000 exclusief BTW en indexering. 2. Upgrade multimodale regionale hub ad € 7.462.500 exclusief BTW en indexering. De regeling bevat dat het Rijk 50% bijdraagt aan de investering en dat gemeenten de andere 50% cofinancieren. Totaal betekent dit dat we € 31,4 miljoen aan aanvullende uitgaven aanvragen met als bijdrage van het Rijk € 15,7 miljoen. Exclusief BTW en indexering. Indexering De bestuursovereenkomst van de HOV4 is inmiddels getekend door IenW, VRO, provincie en gemeenten Eindhoven en Veldhoven. Hierin hebben we afspraken gemaakt over de indexering. Met private partijen zijn separate afspraken gemaakt, waaronder de indexering. Het afgesproken indexeringspercentage betreft IBOI (Index Bruto Overheidsinvesteringen). Het CPB heeft de meest actuele percentages vastgelegd in Centraal Economisch Plan (CEP) 2026 van maart jl. Op basis van deze indexcijfers en een geactualiseerde fasering van de uitgaven en inkomsten schatten we de indexering in op € 22,3 miljoen waarvan € 15,5 miljoen wordt bijgedragen door Rijk, provincie en private partijen. Samengevat In dit voorstel vragen we u raad aanvullende middelen van € 53,7 miljoen met inkomsten € 31,2 miljoen voor het projectbudget voor het investeren in de HOV4 beschikbaar te stellen.

4/7

Hiermee bedraagt het totale taakstellende projectbudget € 129,7 miljoen exclusief BTW en inclusief indexering met inkomsten € 93,4 miljoen. De bijdrage van Veldhoven in dit project bedraagt € 36,3 miljoen (28% van totale budget) welke we gaan activeren en afschrijven. Kapitaallasten In de beginjaren van het project hebben alleen de rentelasten effect op ons begrotingssaldo. Op het moment dat een deelproject gereed is, komen ook de afschrijvingslasten. Op basis van een geactualiseerde planning hebben we de kapitaallasten berekent. Deze investeringsplanning en de kapitaallasten gaan we vastleggen in onze begroting. Op te nemen planning van uitgaven en inkomsten: Nieuwe planning Uitgaven Dekking inkomsten Saldo (te activeren)

2026 9,2 7,5 1,7

2027 6,2 5,1 1,1

2028 37,8 29,1 8,7

2029 43,8 31,9 11,9

2030 17,0 11,8 5,2

2031 7,7 4,0 3,6

2032 5,8 3,1 2,7

Bedragen in miljoenen €

De bijstelling in de exploitatie die volgt naar aanleiding van dit raadsbesluit is: Kapitaallasten Huidige kapitaallasten (Brainport- en Beethovendeal) Nieuwe kapitaallasten (Brainport- en Beethovendeal + WoMo) Totaal bijstelling kapitaallasten raadsvoorstel (- / - = nadeel)

2026 13 13 0

2027 100 36 64

2028 116 49 67

2029 148 154 -5

2030 174 296 - 122

Bedragen in duizenden €

De kapitaallasten in 2030 schatten we in op € 296.000. Deze zullen daarna stijgen doordat we verder investeren (rente) en dat wordt gestart met afschrijven. Dit betekent dat we in 2033 rekening moeten houden met afgerond € 1 miljoen extra aan kapitaallasten ten opzichte van 2030. Kapitaallasten Toename tov 2030 Bedragen in duizenden €

2031 569

2032 607

Beheer en onderhoud

5/7

2033 1.030

Project HOV4 zorgt bij het beheer en onderhoud voor een grote areaaluitbreiding met nieuwe functies. Denk hierbij aan de multimodale regionale hub en de fietstunnels. Op een later moment komen we bij uw terug om beheerbudget aan te vragen voor deze uitbreidingen. Communicatie en samenspraak Over dit besluit wordt niet expliciet gecommuniceerd. Voor project HOV4 zijn in de afgelopen jaren meerdere participatiemomenten geweest. Tijdens deze momenten is op verschillende manier contact en afstemming geweest met belanghebbenden en belangstellenden. Daarnaast is HOV4 ook steeds een onderwerp van gesprek in participatiebijeenkomsten van Gebiedsvisie De Run. Uitvoering / planning Hieronder is de mijlpalenplanning weergegeven voor de HOV4. De planning geeft een verwachting van de te doorlopen stappen. Mijlpalen

Onderdeel

Wanneer?

Uitwerken ontwerp

Multimodale regionale hub

Planologische procedure

Multimodale regionale hub

Aanbesteding voor realisatie

Multimodale regionale hub

(Voorbereiding voor) Realisatie

Multimodale regionale hub

Overdracht en afronding

Multimodale regionale hub

Q1 2024 – Q2 2026 Q3 2025 – Q2 2026 Q1 2026 – Q2 2027 Q2 2027 – Q2 2027 Q2 2029

Uitwerken ontwerp

Westelijk deel

Planologische procedure

Westelijk deel

Aanbesteding voor realisatie

Westelijk deel

(Voorbereiding voor) Realisatie

Westelijk deel

Overdracht en afronding

Westelijk deel

Bijlagen Dit voorstel heeft geen bijlagen.

6/7

Q3 2026 – Q2 2027 Q3 2026 – Q2 2027 Q3 2027 – Q2 2028 Q3 2028 – Q2 2029 Q1 2032

Resultaat van de behandeling in de oordeelsvormende raad Hamerstuk Reactie college n.a.v. behandeling in de oordeelsvormende raad

Burgemeester en wethouders van Veldhoven,

J.H.J. Sanders gemeentesecretaris/algemeen directeur

7/7

M.J.A. Delhez burgemeester