RV_Ontwerp en Beethovendeal HOV4

*579563*

Datum besluitraad: Agendapunt: Volgnummer: Gewijzigd voorstel: Portefeuillehouder:

1 juli 2025 579552 / 25.041 J. Rooijakkers

Datum oordeelraad: 10juni 2025 Datum B en W: Programma begroting: Taakveld:

13 mei 2025 2 2.01.04

Raadsvoorstel Bepalen definitieve variant en vastleggen Beethovendeal voor HOV4 Beslispunten 1. De Veldhovense trajectdelen van de HOV4 vast te stellen voor verdere uitwerking volgens de voorkeursvariant; 2. Het westelijke deel vanaf de oversteek Heerseweg tot Congrescentrum Koningshof in de scope te houden, maar later te realiseren; 3. Het voorbereidingskrediet uit te breiden met € 550.000,-; 4. Een aanvullende investering beschikbaar te stellen van € 30,1 mln met inkomsten uit de Beethovendeal van € 24,9 mln voor de uitvoering van HOV4. 5. De aangepaste kapitaallasten inclusief inschatting indexering te verwerken in de meerjarenbegroting. Inleiding De komende jaren voorzien we nog steeds een grote groei op bedrijventerrein De Run. We denken hierbij aan wonen en werken. In Gebiedsvisie De Run wordt een toekomstbeeld geschetst waarin grote ontwikkelingen gaan plaatsvinden op De Run om deze groei op te kunnen vangen. De Kempenbaan is een belangrijke vervoersader in dit gebied. Om de bereikbaarheid van Veldhoven en het bedrijventerrein te waarborgen willen we een Hoogwaardige Openbaar Vervoer verbinding (HOV4) realiseren. De HOV4 is een vrijliggende busverbinding vanaf station Eindhoven naar Veldhoven tot aan Koningshof. In Veldhoven loopt het tracé van de HOV4 over de Kempenbaan tussen de onderdoorgang A2/N2 en congrescentrum Koningshof.

Op 5 september 2023 heeft uw college dit voorkeurstracé vastgesteld. We hebben verschillende varianten van het voorkeurstracé uitgewerkt en getoetst op haalbaarheid. We willen uw raad vragen om de voorkeursvariant voor het Veldhovense deel vast te stellen. Dit wordt de definitieve variant. De definitieve variant is op te delen in onderstaande vier deelgebieden en fases. Dit is weergegeven in bijlage 1. De Run Oost In het oostelijke deel (onderdoorgang A2/N2 tot kruispunt MMC) wordt de bestaande busbaan gebruikt. Deze ligt tussen de twee rijbanen, in beide rijrichtingen (middenligging). We passen de busbaan aan op de onderdoorgang A2/N2 (scope Gemeente Eindhoven). Daarnaast worden de bestaande bushaltes aangepast zodat ze geschikt zijn voor de langere bussen. Station We maken een station ter plaatse van de huidige personeelsparkeerplaats van het Maxima Medisch Centrum. Dit station moet functioneren als een mobiliteitshub voor onder andere openbaar vervoer.

De Run Midden

In het middelste deel (kruispunt MMC tot oversteek Heerseweg) komt een nieuwe vrijliggende busbaan in zuidligging. Daarnaast worden de rijbanen voor autoverkeer teruggebracht naar één rijbaan per rijrichting. De Run West In het westelijke deel (oversteek Heerseweg tot congrescentrum Koningshof) moet in de definitieve variant een nieuwe vrijliggende busbaan komen naast de bestaande infrastructuur. Hiervoor is een nieuw brug over de A67 nodig. Verder worden de kruispunten op de Kempenbaan aangepast zodat de fietsverbinding bij de Kempenbaan comfortabeler en veiliger wordt. Hierbij denken we aan meerdere ongelijkvloerse verbindingen voor voetgangers en fietsers. Op basis van de voorkeursvariant is een kostenraming opgesteld. Uw raad heeft op 24 oktober 2023 een deel van de financiële middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen waren onderdeel van de Brainportdeal. We willen uw raad nu vragen om het Veldhovense deel van de middelen uit de Beethovendeal beschikbaar te stellen. Een deel van de HOV4 ligt op grondgebied van Gemeente Eindhoven. Het college van B&W van Eindhoven zal tegelijkertijd een soortgelijk voorstel neerleggen bij hun raad. Beoogd effect Waarborgen van de bereikbaarheid van Veldhoven en bedrijventerrein de Run. Argumenten 1.1

Een Hoogwaardige Openbaar Vervoersverbinding (HOV) is nodig om bedrijventerrein De Run en de rest van Veldhoven bereikbaar te houden nu en in de toekomst. Veldhoven en de regio worden geconfronteerd met een significante groei van de economie. Hierdoor verwachten we in de toekomst dat er meer banen in Veldhoven worden gecreëerd. De behoefte aan woningen en maatschappelijke voorzieningen wordt ook groter. Door deze groei neemt het aantal verkeersbewegingen van mensen en goederen toe. Om dit op te kunnen vangen, is het noodzakelijk om naar andere manieren van verplaatsen te kijken. Denk hierbij aan openbaar vervoer, fiets en/of lopen. De HOV4 is een Hoogwaardige Openbaar Vervoer verbinding op de Kempenbaan. Dit betekent dat er een grote verbetering wordt gerealiseerd op het gebied van openbaar vervoer. De vrijliggende busbaan vraagt om zo min mogelijk kruisende bewegingen op de kruispunten op de Kempenbaan. Daarom is het van belang dat er bij de kruispunten tunnels worden gerealiseerd voor fietsers en voetgangers. Daarnaast is een groot busstation ter hoogte van het MMC belangrijk. Hier kunnen bussen in verschillende grootte stoppen bij de halte. Het busstation is een mobiliteitshub voor onder andere openbaar vervoer. We verwachten hier ongeveer 50 bussen per uur in de spits uit verschillende richtingen.

1.2

De HOV4 geeft invulling aan verschillende nationale afspraken, regionale afspraken en beleidskaders. In het kader van BO-MIRT zijn afspraken gemaakt tussen het Rijk en de regio over projecten die zich in het fysieke, ruimtelijke domein afspelen. Hiermee werken Rijk en regio samen aan de concurrentiekracht, de bereikbaarheid en de leefbaarheid van Nederland. Een van de projecten die onderdeel is van de MIRT afspraken is de HOV4. Hierbij maken we een verbinding tussen Eindhoven

2 / 11

Centraal Station en De Run en eventueel verder naar de Kempen. Deze afspraken hebben geleid tot de Brainportdeal en later de Beethovendeal. De HOV4 past binnen de mobiliteitstransitie die de MRE-regio van groot belang vindt. Het coalitieakkoord van Veldhoven sluit hierop aan door de transitie naar duurzame mobiliteit te benoemen. We willen daarmee extra aandacht geven aan lopen, fietsen en openbaar vervoer. HOV4 is een belangrijk hulpmiddel om de toename van het aantal verplaatsingen op een duurzame manier te kunnen organiseren. Vervolgens is uitwerking gegeven aan de Omgevingsvisie van Veldhoven met gebiedsvisie De Run. Hierin is de HOV4 opgenomen als hoofdverkeersader. Ook in de Mobiliteitsvisie 2040 wordt stilgestaan bij het belang van HOV4. Tot slot heeft de onlangs vastgestelde ‘Visie op Veldhoven: Groeiend & trots’ dezelfde aandacht voor duurzame mobiliteit. 1.3

Het ontwerp is gebaseerd op verschillende uitgangspunten met als hoofddoel de doorstroming optimaliseren. Bij het ontwerpen van de HOV4 is gezocht naar een manier waarop de doorstroming van verkeer optimaal zou zijn. Hier zijn onderstaande uitgangspunten gehanteerd: ♦ De busbaan is (waar mogelijk) vrijliggend ♦ Parkeren aan de flanken en bij regionale hubs ♦ In principe geen extra ruimte voor de auto ♦ Voorkeur voor de meest optimale doorstroming Deze uitgangspunten vormen de basis voor de voorkeursvariant die nu voorligt ter vaststelling. Aan de hand van het BBMA-model1 hebben we gekeken hoe we het ontwerp vorm moeten geven om de verkeersafwikkeling te optimaliseren. Een van de aanpassingen aan de huidige wegenstructuur, is het terugbrengen van het aantal rijbanen in De Run Midden naar één per richting. Op dit moment zijn hier twee rijbanen in beide richtingen. Deze aanpassing doen we om met name verkeer van en naar ASML beter te sturen. Momenteel rijdt veel verkeer van en naar ASML vanuit de westzijde van de Kempenbaan naar De Run 1000 of de A2/N2. Voor verkeer dat via de oostkant op de Kempenbaan op komt, geldt dat zij vaak gebruik maken van de A67. Dit oost-west verkeer is niet wenselijk. Daarnaast blijkt uit modelmatige berekeningen dat de twee rijbanen zorgen voor een aanzuigende werking op het verkeer.

Er gaan dus meer mensen gebruik maken van een weg met twee rijbanen dan met één rijbaan. Verder onderzoeken we of de halte Veenstraat (ter hoogte van het Techniekhuys) kan vervallen. Minder halteren van bussen zorgt voor een snellere afwikkeling van verkeer. Daarnaast wordt de halte nu slechts beperkt gebruikt. We moeten nog onderzoeken of het weglaten van de halte haalbaar is gezien de toekomstige plannen op De Run.

1.4

HOV4 is/wordt integraal ingepast in de bestaande situatie. In het ontwerpproces wordt zo veel mogelijk rekening gehouden met de bestaande situatie. De bestaande situatie is in een groot deel van het projectgebied relatief recent gereconstrueerd. Dit hebben we gedaan bij het upgraden van de Kempenbaan. Bij het ontwerpen wordt een afweging gemaakt tussen verkeer, groen, water, (sociale) veiligheid, gebruiksgemak, etc. Daarbij kijken we naar een manier om kostenefficiënt te zijn en kapitaalvernietiging zo veel mogelijk te vermijden.

1

De Standaard Systematiek Kostenramingen (SSK) is een gestructureerde methode om kosten in kaart te brengen binnen een project. Deze wordt veel gebruikt in de grond-, wegen waterbouw en de woning- en utiliteitsbouw.

3 / 11

Voorbeeld hiervan is dat er in het oostelijke deel al een vrijliggende busbaan ligt. Deze gaan we niet vervangen of verplaatsen. 1.5

Het ontwerp van HOV4 is tot stand gekomen conform ons participatiebeleid. We vinden het belangrijk dat bewoners, bedrijven en andere geïnteresseerden op de hoogte zijn van de plannen voor deze nieuwe verbinding. Daarom is begin vorig jaar gestart met het eerste participatiemoment voor HOV4. Er zijn inmiddels meerdere bijeenkomsten voor informeren en participeren georganiseerd, waarin HOV4 onderwerp van gesprek was. De komende periode blijven belanghebbenden betrokken bij het ontwerp. We leggen het conceptontwerp ter inzage. Ook houden we geïnteresseerden op de hoogte via de nieuwe projectpagina van HOV4 (www.veldhoven.nl/projecten/hov4) en iedereen kan actief meedenken via Meedenkplatform: HOV4 Eindhoven Centrum - Veldhoven De Run. Hier zijn ook de participatieverslagen te vinden. Voor een nadere toelichting van het participatietraject zie ‘communicatie en samenspraak'.

2.1

We willen voldoen aan de afspraken die bestuurlijk zijn gemaakt in de BO-MIRT. In het BO-MIRT zijn bestuurlijke afspraken gemaakt over de HOV4 met de regio en het Rijk. Hierin is afgesproken dat het doel van het project HOV4 is om een hoogwaardige openbaarvervoer verbinding te maken van Station Eindhoven tot en met Koningshof. Hierbij is ook afgesproken dat er eventueel later een verbinding wordt gemaakt naar de Kempengemeenten. Om deze doelstelling te kunnen halen is het van belang dat het westelijk deel in de scope van het project blijft. We werken daarom het ontwerp en de planologische spoor voor het westelijk deel uit.

2.2

Er zijn nu onvoldoende middelen om het westelijke deel te realiseren. Bij het opstellen van de SSK2-raming voor de HOV4 zijn we tot de conclusie gekomen dat er onvoldoende middelen zijn voor de realisatie van het westelijke deel. Er zijn wel voldoende middelen om het westelijke deel mee te nemen in de voorbereidingen. Zodra er aanvullende middelen beschikbaar zijn, kunnen we alsnog overgaan tot de realisatie van het westelijke deel van de HOV4.

2.3

Het westelijke deel kent uitdagingen die vertragend kunnen werken voor de realisatie. We verwachten dat het aanbrengen van een fasering versnellend kan werken. Het westelijke deel is het meest risicovol in de voorbereiding. Denk hierbij aan de relatief groene omgeving en de schaarste aan ruimte. Daarnaast is bij de realisatie van dit deel Rijkswaterstaat een belangrijke partner. Een deel van de Kempenbaan gaat hier over de Rijksweg A67 heen. Goede afstemming met Rijkswaterstaat kost tijd. Om zo min mogelijk tijd te verliezen, zijn de gesprekken met Rijkswaterstaat al opgestart.

3.1

Het huidige voorbereidingskrediet is niet toereikend. In de Bestuursovereenkomst met het Rijk, Provincie Noord-Brabant en Gemeente Eindhoven is afgesproken dat we de voorbereidingskosten uit eigen middelen betalen. In het raadsvoorstel van 24 oktober 2023 is het huidige voorbereidingskrediet van € 750.000,- beschikbaar gesteld. Toen is aangegeven dat het voorbereidingskrediet de kosten moest dekken voor de VO fase. Nu is met de partijen uit de BOK afgesproken dat de kosten, die we maken tot het beschikbaar stellen van de Beethovengelden, worden gedekt uit een

2

Gemeenten en provincies kunnen extra geld krijgen om bepaald beleid van de Rijksoverheid uit te voeren. Dit zijn specifieke uitkeringen.

4 / 11

voorbereidingskrediet. Dit geldt voor zowel Veldhoven als Eindhoven. Inmiddels zijn we bezig met een verdere uitwerking van het ontwerp en zijn onderzoeken gestart voor het planologische traject. We zijn dus verder in het voorbereidingstraject en daarom moeten we meer kosten dekken uit het voorbereidingskrediet dan eerder voorzien. 4.1

De middelen wordt beschikbaar gesteld in het kader van de groei van de Brainportregio. Het overgrote deel van de kosten voor de realisatie van HOV4 worden gedekt door externe gelden. De gelden zijn beschikbaar gesteld naar aanleiding van het BO-MIRT in het kader van de groei van de Brainportregio. Bij het vaststellen van de Brainportdeal is besloten dat Veldhoven € 7,2 miljoen meebetaalt in dit project. Vanuit de Beethovendeal wordt nu gevraagd om € 5,2 miljoen beschikbaar te stellen. Gemeente Veldhoven betaalt hiermee een relatief klein deel van de kosten voor dit project. Zie ‘Financiën’ voor een totaaloverzicht van de kosten en dekking.

4.2

Financiële afspraken zijn/worden vastgelegd in een BOK en SOK. De realisatie van de HOV4 wordt voor een groot deel gefinancierd door andere partijen. We leggen afspraken hierover vast in een Bestuursovereenkomst (BOK) en een Samenwerkingsovereenkomst (SOK). De BOK is een overeenkomst die we sluiten met het Rijk, Provincie en Gemeente Eindhoven. Hierin is onder andere opgenomen dat Gemeente Veldhoven en Gemeente Eindhoven onderzoeken of tracégedeelte ‘Veldhoven – De Run West’ vrijliggend kan worden gerealiseerd. Het onderzoek naar deze optie is onderdeel van het taakstellend budget. Indien er ruimte binnen het taakstellend budget ontstaat, dan mag deze financiële ruimte gebruikt worden voor het financieren van deze De Run West. Daarnaast gaan we ons samen inspannen om voor deze optie aanvullende financiering en/of subsidie te verkrijgen. Wanneer financiële dekking voor De Run West is gevonden, zien we dit niet als een Scopewijziging. De SOK is een overeenkomst die we sluiten met Gemeente Eindhoven. In de SOK wordt nogmaals vastgelegd dat we ons samen gaan inspannen om extra financiële middelen te vinden. Daarnaast hebben we afspraken gemaakt over de verdeling van het budget tussen de Gemeente Veldhoven en de Gemeente Eindhoven.

Als we binnen het budget van zowel Gemeente Veldhoven als Gemeente Eindhoven ruimte vinden voor de realisatie van De Run West, kan dit leiden tot een aanpassing van de financiële verdeelsleutel. Dit geldt ook als er extra financiële middelen worden verkregen.

5.1

Uitbreiding van de (voorbereidings-)investering heeft effect op onze meerjarige exploitatiesaldi. Met dit voorstel vragen we een uitbreiding van zowel het voorbereidingskrediet alsmede het krediet voor de realisatie van het Veldhovens tracé van de HOV4. Deze uitbreiding heeft als gevolg dat we de kapitaallasten in onze exploitatiebegroting ook moeten aanpassen. Hierbij houden we ook al rekening met een inschatting voor indexering. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar de financiële paragraaf in dit voorstel.

Kanttekeningen en risico’s 1.1

De verkeersafwikkeling op Rijkswegen is niet optimaal. Doordat de verkeersafwikkeling op de Kempenbaan wordt geoptimaliseerd kan het (toenemende) verkeer op De Run sneller worden afgevoerd. Hierdoor wordt de aanvoer van verkeer bij de Rijkswegen A2/N2 en A67 in de spituren vergroot. Dit kan gaan leiden tot verkeeropstoppingen op de Rijkswegen. We

5 / 11

zien de ontwikkelingen binnen het project en de toekomstige groei in Veldhoven als een kans om het gesprek over de Rijkwegen met Rijkwaterstaat te voeren. De eerste gesprekken hierover lopen momenteel. 1.2

Voor het busstation zijn verschillende varianten nog in onderzoek. Er zijn verschillende varianten van het station uitgewerkt. Omwille van het taakstellend budget uit de Brainportdeal en de Beethovendeal is de basisvariant van het station opgenomen in het ontwerp. In deze variant hebben we een inrichting met verharding opgenomen. Er is een fietsenstalling en de haltes hebben een overkapping. Daarnaast is er een voetgangerstunnel naar ASML een passage naar de hoofdingang van het MMC. In het kader van de toekomstvisie op De Run zouden we hier graag een upgrade aan geven. We gaan op zoek naar financieringsbronnen om dit te kunnen realiseren. Als hierbij cofinanciering nodig is, dan heeft dit gevolgen voor onze eigen bijdrage.

2.1

De Run West wordt niet gerealiseerd als er geen aanvullende financiële middelen worden gevonden. We kunnen De Run West pas realiseren als we hiervoor extra financiële middelen hebben. Tot op heden is dat niet het geval. We proberen de kans van optreden op dit risico te verkleinen door samen met Gemeente Eindhoven te zoeken naar aanvullende financieringsbronnen. Zie argument 4.2.

4.1

De hoogte van de kosten is nog onzeker. Voor project HOV4 is zoals eerder aangegeven een raming opgesteld volgens de SSK-systematiek. Binnen deze systematiek wordt gewerkt met percentages om de kosten zo goed mogelijk in te schatten. Wanneer het ontwerp van HOV-4 verder is uitgewerkt, wordt er steeds meer concreet. We kunnen dan de percentages van opslagen verlagen en meer zekerheid geven over de uiteindelijke kosten. Op dit moment zitten we nog vooraan in het ontwerpproces, waardoor de onzekerheden in de raming relatief hoog zijn. Ondanks dat geeft een SSK-raming een goed inzicht in de te verwachten kosten.

4.2

Verschuivingen van budgetten tussen gemeente Veldhoven en Eindhoven kan gevolgen hebben voor de eigen bijdrage. Als gedurende het project blijkt dat een van de gemeenten krediet over heeft, maken we afspraken over het verschuiven van de Brainport- en Beethovengelden. Dit kan gevolgen hebben voor onze eigen bijdrage aan het project. Deze kan hoger of lager worden. Wanneer gemeente Eindhoven middelen over heeft kunnen deze worden ingezet voor het Veldhovense deel van de HOV4. Onze eigen bijdrage wordt dan wel hoger omdat de verdeling van de middelen plaatsvindt op basis van een percentage. Andersom geldt dit ook.

4.3

In de BOK wordt de wederkerigheid tussen het investeren in de HOV4 en de woningbouwopgave vastgelegd. Om de gelden uit de Brainportdeal en de Beethovengelden te ontvangen is de voorwaarde opgenomen dat er 11.400 woningen langs de ontwikkelas zuidwest moeten worden gerealiseerd. Hiervan moeten er circa 3.000 op De Run worden gebouwd. Om dit risico te beheersen is in de BOK afgesproken dat we elkaar blijven informeren over de voortgang, zodat we de verwachtingen kunnen managen.

4.4

Er zijn nog geen definitieve afspraken met het Rijk, Provincie en private partijen over de manier van uitkeren. Er is nog onduidelijkheid over de manier waarop de bijdragen van alle partijen wordt uitgekeerd. Er wordt gedacht aan het uitkeren van de gelden via een

6 / 11

SPUK3, maar het is niet zeker of dit mogelijk is. Dit kan gevolgen hebben voor de hoogte van de bedragen. Om deze reden proberen wij en Gemeente Eindhoven te sturen waar mogelijk in dit traject. We gaan met alle partijen op zoek naar een zo gunstig mogelijke manier van uitkeren van de gelden. Financiën Voorbereidingskrediet In het raadsvoorstel van 24 oktober 2023 is een voorbereidingskrediet van €750.000 (exclusief btw) beschikbaar gesteld voor het opstellen van het Voorlopig Ontwerp (VO). Deze kosten komen volledig voor rekening van de gemeente Veldhoven, conform de afspraken in de Bestuursovereenkomst en worden niet gefinancierd uit de Brainport- of Beethovengelden. Zoals aangegeven in argument 3.1 is op basis van gemaakte kosten en actuele prognoses een aanvulling op dit krediet noodzakelijk. We verwachten dat we aanvullende kosten maken waarvoor het voorbereidingskrediet moet worden verhoogd met € 550.000,-. Taakstellende investering (Beethovendeal) De totale investering voor het tracé HOV4 uit de Bestuursovereenkomst (gemeenten Eindhoven en Veldhoven gezamenlijk) bedraagt € 298,3 miljoen. Deze wordt gefinancierd vanuit de Brainportdeal en Beethovendeal. Voor het Veldhovense deel bedraagt het taakstellend investeringsbudget € 74,6 miljoen, waarvan € 12,4 miljoen bestaat uit eigen middelen van de gemeente Veldhoven.

Uw raad heeft op 24 oktober 2023 al ingestemd met een investering van € 44,6 miljoen (inclusief € 7,2 miljoen aan eigen middelen). Deze bedragen zijn exclusief BTW. In navolging op de afspraken uit het BO MIRT, de Brainportdeal en de Beethovendeal is de verdeling van de bijdragen als volgt:

Nu wordt aanvullend een investering gevraagd van € 30,1 miljoen, waarvan € 24,9 miljoen wordt gedekt uit de Beethovendeal. De resterende € 5,2 miljoen wordt gedekt uit eigen middelen van de gemeente Veldhoven. Deze middelen zijn noodzakelijk om het Veldhovens tracé van de HOV4 te realiseren, inclusief grondverwerving. Indexering De investeringen die in de Brainport- en Beethovendeal zijn opgenomen, zijn gebaseerd op historische prijspeilen (respectievelijk 2022 en 2024). Deze bedragen zijn nog niet aangepast aan het prijsniveau op het moment van uitvoering. In de Bestuursovereenkomst is afgesproken dat alle partijen – het Rijk, de Provincie, private 3

De BBMA (Brabant Brede Model Aanpak) is een verkeersmodel dat een vereenvoudigde weergave geeft van de complexe werkelijkheid. We gebruiken dit verkeersmodel om uitspraken te kunnen doen over de toekomst op gebied van verkeer. De BBMA is een samenwerking tussen de provincie en gemeenten.

7 / 11

partijen en gemeenten – hun bijdragen indexeren. Dit betekent dat ook de gemeentelijke bijdrage van Veldhoven, momenteel begroot op € 12,4 miljoen, naar verwachting zal toenemen. Op dit moment is het exacte effect van de indexering nog niet volledig inzichtelijk. Desondanks willen wij dit al gedeeltelijk ondervangen door in de begroting een inschatting op te nemen van de extra kapitaallasten die kunnen voortvloeien uit deze indexering. Wij ramen deze extra kapitaallasten op circa € 60.000 per jaar vanaf 2031 (het eerste jaar van afschrijving). Gevolgen exploitatie Om de gevolgen van dit voorstel op de exploitatie (kapitaallasten) van de gemeente in beeld te brengen is een nieuwe investeringsplanning nodig:

In de aangepaste planning wordt uitgegaan van oplevering van het project in 2030. Dit betekent dat de afschrijving start in 2031 in plaats van 2028. De voorgestelde verhoging van de (voorbereidings)investering in HOV4 leidt daardoor tot gewijzigde kapitaallasten. In de jaren 2026 en 2027 nemen de rentelasten toe als gevolg van de aanvullende investering. In de jaren 2028 tot en met 2030 ontstaat een voordeel doordat de afschrijving later start. Vanaf 2031 ontstaat een structureel nadeel (afschrijving en rente) van circa € 156.000 per jaar als gevolg van opgehoogde investering. In onderstaande tabel is de bijstelling van de kapitaallasten per jaar weergegeven.

De bedragen worden opgenomen in de budgetten van programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat. Communicatie en samenspraak Begin vorig jaar zijn twee participatieblokken georganiseerd over de gebiedsvisie De Run, waarbij we het tracé van de HOV4 hebben toegelicht. Hierbij waren ondernemers, grondeigenaren, bewoners van De Run en vertegenwoordigers van inwoners en belangenverenigingen aanwezig. In april 2024 hielden we straatgesprekken met bewoners waarbij we de route die de HOV4-bus gaat rijden hebben toegelicht. Eind november 2024 was er een participatiebijeenkomst voor de gebiedsvisie De Run. Op deze bijeenkomst gaven we informatie over de verschillende tracédelen en de uitgangspunten en voorwaarden die het college heeft vastgesteld. Daarnaast vertelden we over het proces en de varianten die zijn uitgewerkt. Mensen konden aansluitend vragen stellen en hun reactie geven. Verder communiceerden we hierover via de gemeentelijke kanalen en ’In beeld’.

8 / 11

In maart dit jaar was de bijeenkomt van de ‘Gebiedsvisie op Hoofdlijnen’ en was er een thematafel ‘Duurzame Mobiliteit’. Daar konden geïnteresseerden het tracé van de HOV4 en de haltes bekijken. We besteedde hier aandacht aan langzaam verkeer, parkeren en bereikbaarheid. We hebben de aandachtspunten en pluspunten opgehaald. Op 16 april hielden we een participatiebijeenkomst over de HOV4 samen met het Mobiliteitsprogramma van onze gemeente. We praatten met ondernemers, (vertegenwoordigers van) belangenorganisaties en inwoners over hoe we Veldhoven voor iedereen bereikbaar kunnen houden. Ook namen we hen mee in de schetsontwerpen van de HOV4. Na de presentaties konden geïnteresseerden in gesprek gaan met het (ontwerp)team over de schetsontwerpen van de verschillende tracédelen. Er wordt nog een moment gepland waarop terugkoppeling op de input wordt geleverd. Op de projectwebsite veldhoven.nl/projecten/hov4 kunnen geïnteresseerden direct digitaal hun mening geven op het ontwerp met aandachtspunten en pluspunten. We verwachten dat we het voorlopig ontwerp in 2025 ter inzage kunnen leggen. Dit besluit wordt op de externe besluitenlijst gepubliceerd. In september organiseren we een tweede participatiebijeenkomst over het omgevingsplan. Uitvoering / planning Hieronder is de mijlpalenplanning weergegeven voor de HOV4. De planning geeft een verwachting van de te doorlopen stappen.

Stappen Uitwerken voorlopig ontwerp Uitwerken definitief ontwerp & onderzoeken Planologische procedure Aanbesteding voor realisatie (Voorbereiding voor) Realisatie (exclusief westelijke deel) Overdracht en afronding

Wanneer Q1 2024 – Q4 2024 Q1 2025 – Q1 2026 Q3 2025 – Q2 2026 Q1 2026 – Q2 2027 Q2 2027 – Q4 2028 2029

Bijlagen Bijlage 1 Bijlage 2

Overzichtskaart Tracédelen HOV4 Bestuursovereenkomst HOV4 d.d. 5 mei 2025

Resultaat van de behandeling in de oordeelsvormende raad ♦ ♦ ♦ ♦

Vraag: Variant 3.b. (van inspreker Van Hout) wordt verkend: uitleg mogelijkheden Kostenonderbouwing aftakking Koningshof In beeld brengen mogelijke aanvullende financiering De Plank Oplossing vervallen parkeerruimte ziekenhuis in beeld brengen

Reactie college n.a.v. behandeling in de oordeelsvormende raad Voor de verwachte groei richting 2040 – met 20.000 extra arbeidsplaatsen en circa 3.000 nieuwe woningen – is uitbreiding met alleen extra asfalt echter niet voldoende. Er is een mobiliteitstransitie nodig: een fundamentele verandering in de manier

9 / 11

waarop mensen zich verplaatsen. Dat betekent: meer te voet, per fiets, met de bus en minder met de auto. Een belangrijke schakel in de nieuwe mobiliteitsaanpak is de HOV4-busverbinding tussen Eindhoven Centrum en De Run. Deze dubbelgelede bus van 24 meter lang rijdt zeer frequent, met circa 10 tot 12 ritten per uur in de spits. Dit resulteert in een tramachtige dienstregeling: korte wachttijden, weinig haltes, snelle verbindingen. Voor een efficiënte, veilige en betrouwbare dienst is een vrijliggende busbaan zonder verkeersconflicten essentieel. De verkeersmodellen tonen aan dat dankzij de mobiliteitstransitie en een goede parkeerstrategie (parkeerplaatsen op regionale en lokale knooppunten) het autoverkeer op de Kempenbaan in 2040 niet toeneemt ten opzichte van de huidige situatie. De lokale hubs, gelegen ten oosten en westen van de Kempenbaan, worden ontsloten met shuttlebussen die medewerkers direct naar hun bestemming brengen. Vanuit regionale hubs rijden bussen via de vluchtstrook naar de werkplekken. Zo reguleren we het aantal auto’s in het gebied. Daarnaast worden ongelijkvloerse kruisingen aangelegd voor fietsers en voetgangers, en investeren we in hoogwaardige fietspaden. Dit zorgt niet alleen voor veiligheid, maar ook voor een betere doorstroming op de kruispunten, doordat fietsers geen onderdeel meer zijn van het gemotoriseerd verkeer.

Het project in Veldhoven behelst veel meer dan alleen de aanleg van een busbaan. De oplossing zit niet in meer asfalt, maar in slimme aanpassingen aan bestaande infrastructuur en in het faciliteren van duurzame mobiliteitsvormen. Het vraagt dus

een integrale aanpak om te kunnen slagen. Robuuste aansluiting Heerseweg ♦ Variant 3.b. (van inspreker Van Hout) wordt verkend: uitleg mogelijkheden ♦ In beeld brengen mogelijke aanvullende financiering De Plank 24 juni is er een vervolgoverleg waarin we Variant 3+ bespreken met de belanghebbenden. Variant 3+ voorziet in een aparte aansluiting voor ASML en een aparte aansluiting voor De Run 8000. Hiervoor gaan we ter plaatse van de Plank een volwaardige kruising aanleggen. Dit is een belangrijk raakvlak van HOV4, maar geen onderdeel van dit project. We werken variant 3+ verder uit inclusief een kostenraming en planning. Daarna komen we bij uw raad terug voor krediet. We kunnen dit niet financieren vanuit de Brainport- en Beethovengelden, omdat dit geld al gelabeld is. De Run West ♦ Kostenonderbouwing aftakking Koningshof We hebben een SSK raming waarin we de aanleg van de Vrijliggende busbaan inclusief een brug over de A67 verder hebben uitgewerkt. In deze kostenraming zijn ook de kosten voor grondverwerving opgenomen. In dit tracédeel zit geen fietstunnel en geen bushalte. De huidige kostenraming heeft een onzekerheidsmarge van 30% en daardoor is de bandbreedte van de te verwachte kosten tussen 10 en 15 miljoen euro. In dit tracédeel zitten ook de voorbereidingskosten. Dit tracédeel loopt van Koningshof tot ongeveer de

10 / 11

Plank/Heerseweg. Waar de precieze knip zit is afhankelijk van de planologische procedure. De zogenaamde slimme knip moet ervoor zorgen dat we moeiteloos kunnen faseren zonder hiervoor een planologische procedure te moeten doorlopen. De Run Midden ♦ 2x1 rijstroken Het aanleggen van het middendeel met het ombouwen van de 2x2 rijstroken naar 2x1 rijstroken plus vrijliggende busbaan zal gefaseerd worden uitgevoerd. De fasering is afhankelijk van de ingebruikname van de regionale en lokale parkeervoorzieningen. Ook de ontwikkelingen van ASML spelen hierbij een belangrijke rol. We weten dat deze ontwikkelingen nog tijd vergen en zorgen voor een goede overgang tussen de verschillende tracédelen. Hierbij houden we rekening met de ontwikkelingen op De Run.

Station

♦

Oplossing vervallen parkeerruimte ziekenhuis in beeld brengen We zijn met het MMC in gesprek over de invulling van de het station. MMC gaat verbouwen. Zij houden rekening met een andere plek voor parkeren van personeel.

Algemeen ♦ Is er nog inspraak in het ontwerp mogelijk?

De voorkeursvariant past binnen alle uitgangspunten en toekomstverwachting. Hij is veilig, verhoogd de oversteekbaarheid. De ongelijkvloerse kruisingen voor langzaam verkeer zorgen voor optimale doorstroming. Bij het onderzoeken van mogelijke varianten zijn we tot de conclusie gekomen dat deze variant nodig is om de HOV4 te laten functioneren. Hierbij is al gekeken naar de goedkoopste variant omdat we zo veel mogelijk gebruik maken van bestaande infra.

Burgemeester en wethouders van Veldhoven,

J.H.J. Sanders gemeentesecretaris/algemeen directeur

11 / 11

M.J.A. Delhez burgemeester