RV_Evaluatie betaald parkeren Citycentrum

Datum besluitraad Agendapunt

: 9 september 2025 :

Volgnummer

:

Gewijzigd voorstel

:

Portefeuillehouder

: T. van Broekhoven

Datum oordeelraad Datum B en W

: 26 augustus 2025 : 8 juli 2025 :

25077 RV Taakveld

:

Adviesnota raad Vaststellen studie BRO, evaluatie betaald parkeren Citycentrum Beslispunten

1. Conform het rapport van BRO te besluiten om de blauwe zone (de eerste 2 uur gratis parkeren) te verlengen t/m 31 oktober 2030.

2. Een aanvullend bedrag van €206.000,- per jaar beschikbaar te stellen en deze op te nemen in de meerjarenbegroting 2026-2030.

3. Het college opdracht te geven om de mogelijkheden te onderzoeken voor een andere wijze van financiële dekking van het ontstane tekort waaronder (maar niet uitsluitend) de tarieven voor parkeervergunningen voor bewoners.

Inleiding In 2019 en 2022 hebben de gemeente Veldhoven, de Ondernemersvereniging Citycentrum, de Vereniging van Vastgoedeigenaren Meiveld en Pleintjes, Jumbo, AH Real Estate, SB Real Estate en ASR Real Estate (gezamenlijk te noemen stakeholders) gezamenlijke afspraken gemaakt over de invoering van een blauwe zone. Hierbij werd parkeren voor bezoekers de eerste twee uur gratis op alle maaiveldterreinen en in de parkeergarage. De gemeente en de stakeholders hebben afspraken gemaakt over een verdeling van de door de gemeente gederfde inkomsten van parkeren, die werden bepaald op een bedrag van € 880.000, - per jaar. Uitkomst van die afspraken was dat de gemeente jaarlijks € 400.000, - bijdraagt aan dit tekort en de stakeholders € 480.000, -. Dit is toentertijd gedaan met als expliciet doel om het Citycentrum aantrekkelijk te houden voor bezoekers en het zo meer levensvatbaarheid te geven. Deze afspraken zijn per 1 november 2020 in werking getreden en gelden voor de duur van 5 jaar, t/m 31 oktober 2025. Met het sluiten van deze overeenkomst is ook afgesproken om aan het einde van de looptijd een evaluatie uit te voeren om na te gaan hoe na deze periode met de blauwe zone omgegaan zou moeten worden. Deze evaluatie is recent uitgevoerd door adviesbureau BRO. Zij heeft daartoe o.a. met alle relevante stakeholders gesproken.

Ook heeft zij in haar studie de huidige en toekomstige situatie in het Citycentrum vergeleken met die in andere winkelcentra in referentiesteden en de nabije omgeving. Vastgesteld moet ook worden dat er verschillende ontwikkelingen hebben plaatsgevonden, en in de nabije toekomst nog gaan plaatsvinden, die in 2020 niet konden worden voorzien. De coronaperiode heeft zijn sporen nagelaten en inmiddels zijn plannen in ontwikkeling voor een ingrijpende transformatie van het Citycentrum, met o.a. als oogmerk zo'n 1.000 woningen toe te voegen. Iedereen ziet de kansen die deze herontwikkeling biedt. Toch zorgt dit ook voor veel onzekerheid bij ondernemers en vastgoedeigenaren. Veel van de ondernemers zullen met hun winkel tijdelijk elders gehuisvest worden. Dat roept vragen op zoals: Wat betekent dat voor hun bedrijf? Zijn ze straks nog goed bereikbaar en vindbaar voor hun klanten? En blijven die klanten dan nog wel komen? Op welke plek komen ondernemers straks terug en blijven alle toonaangevende en publiekstrekkende (filiaal)bedrijven aanwezig in het nieuwe Citycentrum?

De voornaamste conclusie van BRO is, dat het niet raadzaam is om met de komende onzekerheid terug te gaan naar geheel betaald parkeren. Anderzijds geven de ondernemers aan niet allemaal bereid en/of in staat te zijn om hun huidige bijdrage aan de eerste twee uur gratis parkeren te continueren. De eigenaren SB Real Estate ASR Real Estate en de supermarkten Jumbo en AH hebben aangegeven hun bijdrage te willen continueren. Dat geldt in mindere mate voor de twee Verenigingen van Eigenaren (VVE’s) en de ondernemersvereniging. De ondernemersvereniging is bang door de hoge parkeerbijdrage (die opgenomen is in de door de ondernemers te betalen BIZ-bijdrage) onvoldoende draagvlak te krijgen voor verlenging van de BIZ (BedrijvenInvesteringsZone), loopt 31 december 2025 af. Dit ondanks een breed ervaren positief effect van de blauwe zone op het functioneren van het Citycentrum, de komst van de Action en het stijgende bezoekersaantal en de negatieve gevolgen van Corona. De gemeente staat voor de opgave om te onderzoeken hoe de extra te derven inkomsten kunnen worden gecompenseerd, boven op de jaarlijkse dekking van het exploitatietekort van €400.000. Beoogd effect. Het waarborgen van een aantrekkelijk, goed bereikbaar en economisch vitaal Citycentrum tijdens de transformatieperiode, waarbij ondernemers en vastgoedeigenaren voldoende perspectief behouden.

Tegelijkertijd wordt hiermee ruimte gecreëerd om op een verantwoorde en toekomstbestendige manier invulling te geven aan de gemeentelijke ambities rond duurzame mobiliteit en een evenwichtige, eerlijke financiering van het parkeerbeleid voor de komende jaren.

Argumenten 1.1 De evaluatie laat een positief beeld zien bij bezoekers en ondernemers De belangrijkste conclusie uit de evaluatie is dat het eerste twee uur gratis parkeren in het Citycentrum de afgelopen jaren heeft bijgedragen aan een gastvrij en toegankelijk centrum. Ook heeft het een positief effect gehad op bezoekersaantallen, ondernemersvertrouwen en winkelomzet. Dit geldt met name in een periode die werd gekenmerkt door corona, stijgende kosten en de aanloop naar een transformatie. Ondernemers en vastgoedeigenaren kijken overwegend positief terug en zien gratis parkeren als een belangrijk middel om bezoekers te blijven trekken in een concurrerende regio. Hoewel het moeilijk is om harde causale verbanden te leggen, vanwege het ontbreken van een nulmeting en invloeden van buitenaf, wordt duidelijk dat het parkeerbeleid heeft bijgedragen aan een stabiel winkelaanbod en de komst van nieuwe winkels zoals bijvoorbeeld Action. 1.2 Handhaving blauwe zone is gunstig voor ondernemers, inwoners en bezoekers tijdens de herontwikkeling. Het voortzetten van de eerste twee uur gratis parkeren in het Citycentrum is essentieel om de aantrekkelijkheid en economische levensvatbaarheid van het centrum op peil te houden tijdens de aankomende, langdurige transformatieperiode.

Het Citycentrum vervult een belangrijke functie voor dagelijkse boodschappen, waarbij gemak en efficiëntie voor bezoekers (eigen inwoners en klanten vanuit de regio) centraal staan. Veel van hen bezoeken het Citycentrum met de auto. In een gemeente met veel alternatieven op korte afstand, zou het herinvoeren van betaald parkeren leiden tot een ongelijk speelveld: consumenten kiezen dan sneller voor alternatieven, wat ten koste gaat van de vitaliteit van het Citycentrum en mogelijk onnodig onomkeerbare schade veroorzaakt. 1.3 Te hoge lasten voor ondernemers kunnen de BIZ-verlenging ondermijnen. Het is relevant dat de ondernemers tijdens de transformatie over voldoende middelen willen beschikken om acties en evenementen te organiseren die mensen naar het winkelcentrum (blijven) trekken. Een te grote financiële bijdrage voor parkeren in de BIZ maakt dat moeilijk, zo niet onmogelijk zo is uit de gesprekken met de ondernemers gebleken. In de BIZ zal daarom worden voorgesteld om de besparing, die door de verminderde bijdrage behaald wordt, gedeeltelijk in te zetten om meer activiteiten in en rondom het Citycentrum mogelijk te maken.

1.4 Met een extra gemeentelijke bijdrage komen we tegemoet aan de extra kosten voor ondernemers De verlaagde bijdrage vanuit de ondernemers biedt hen, zoals gezegd, ruimte om te blijven investeren in activiteiten en evenementen die de aantrekkelijkheid van het centrum ondersteunen. Daarnaast stelt het hen in staat om geld opzij te zetten voor toekomstige investeringen die zij zelf moeten doen in het kader van de fysieke en economische vernieuwing van het centrum. Het is een concrete manier om steun te bieden in een kwetsbare fase en om de loyaliteit van bezoekers en het vertrouwen van ondernemers vast te houden. 1.5 Vijf jaar sluit aan bij andere afspraken en geeft rust en ruimte om na te denken over een vervolg Een periode van vijf jaar zorgt ervoor dat het parkeerbeleid in deze cruciale fase niet direct ter discussie komt te staan. Vijf jaar biedt voldoende tijd om weloverwogen keuzes te maken over hoe om te gaan met gratis parkeren in de eindfase. Bovendien sluit de termijn van 5 jaar ook aan bij de looptijd van de BIZ. 2.1 Door het financiële effect op te nemen in de meerjarenbegroting 2026-2030 kan het onderdeel zijn van een integrale afweging. Om zowel de baten en de lasten integraal te kunnen wegen is het van meerwaarde om de structurele doorwerking vast te stellen bij de algemene beschouwing in november.

3.1 Het rapport van BRO geeft aanleiding om de verdeling van de lasten nader te bekijken Bijvangst uit het onderzoek van BRO is het ontstane inzicht dat de verhouding tussen wat ondernemers en

inwoners betalen niet marktconform is. Het is daarom aan te raden om zorgvuldig te kijken naar bijvoorbeeld, maar niet uitsluitend, de tarieven van de parkeervergunningen voor bewoners. Deze zijn in Veldhoven momenteel zeer laag vergeleken met vergelijkbare gemeenten (€18 per jaar), dekken niet de administratieve lasten, en staan niet in verhouding tot de kosten en het ruimtebeslag van parkeren in het centrum. In verschillende gesprekken kwam naar voren dat ook andere stakeholders hier moeite mee hebben. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Gratis parkeren stimuleert autogebruik. De visie op duurzame mobiliteit blijft relevant, maar gedragsverandering vraagt tijd en aantrekkelijke alternatieven. Die zijn op dit moment nog niet volledig op orde: het aanbod van deelmobiliteit, OV en fietsinfrastructuur is beperkt, en het centrum moet eerst de beloofde kwaliteitssprong nog maken. BRO constateert: eerst het zoet (bijvoorbeeld betere voorzieningen voor fietsers en voetgangers), dan pas het zuur (zoals krimp van parkeercapaciteit of betaald parkeren). 1.2 Er zal een definitieve samenwerkingsovereenkomst opgesteld moeten worden Op dit moment is de intentie uitgesproken om mee te werken aan voorliggend voorstel, inclusief financiële bijdragen. Uiteindelijk zal dit moeten leiden tot een definitieve samenwerkingsovereenkomst die deze nieuwe afspraken bekrachtigt.

Mocht dit onverhoopt voor het einde van het jaar niet lukken, dan zal er een heroverweging plaats moeten vinden, waarbij herinvoering van betaald parkeren mogelijk is. Met die herinvoering zullen forse kosten gemaakt moeten worden voor randvoorwaarden zoals nieuwe betaalautomaten. 1.3 Het is onzeker in welke fase de herontwikkeling van het Citycentrum zich over vijf jaar bevindt Er is nog veel onzekerheid over de duur van de toekomstige transformatie van het Citycentrum. Zo wordt er op dit moment gewerkt aan een haalbaarheidsonderzoek, waarbij snel duidelijk wordt voor welk scenario er wordt gekozen binnen de gebiedsontwikkeling. Deze keuze heeft invloed op de duur en complexiteit van de herontwikkeling, waarmee het zwaartepunt van de ontwikkeling mogelijk ook in tijd verschuift. 3.1 Dekkingsvoorstellen dienen nog nauwkeurig te worden bekeken Een aantal van de genoemde richtingen om te komen tot (gedeeltelijke) dekking dienen verder te worden uitgewerkt voordat hier door de gemeenteraad eind 2025 een definitief besluit over wordt genomen. Financiën In overleg met alle betrokken stakeholders, en met het oog op het rapport van BRO, is er gezocht naar een hernieuwde verdeling van de te dekken inkomstenderving.

Het grootste verschil ten opzichte van de eerdere afspraken is dat het deel van de bijdrage van de ondernemersvereniging en de beide VVE’s voortaan door de gemeente moet worden bekostigd. Op basis van, nu nog, mondelinge toezeggingen zal het tekort voor de gemeente uitkomen op €400.000 + €206.000 = €606.000 per jaar voor de periode 2026 t/m 2030 (zie onderstaande tabel). Financiering exploitatietekort parkeren Citycentrum (in €) Huidig Voorstel Stakeholder 2020 - 2025 2025-2030 Gemeente € 400.000,00 € 606.000,00 Jumbo € 87.000,00 € 87.000,00 Albert Heijn € 87.000,00 € 87.000,00 Ondernemersvereniging € 145.000,00 € 25.000,00 ASR via Ondernemersvereniging VVE Pleintjes VVE Meiveld

€ 16.000,00 € 48.333,00 € 48.333,00

€ € €

16.000,00 5.000,00 5.000,00

SB Real Estate (Citypassage)

€ 48.334,00

€

49.000,00

Totaal

€ 880.000,00

€

880.000,00

Er zijn zoals aangegeven alternatieve mogelijkheden om het aanvullende tekort geheel of ten dele te dekken, bijvoorbeeld door hogere parkeertarieven of duurdere bewonersvergunningen. Het zal u duidelijk zijn dat de kosten van vergunningen en de parkeertarieven aanzienlijk verhoogd moeten worden om daarmee het gehele gat te kunnen dichten. Meerdere mogelijkheden zijn verkend voor de financiering van dit tekort. In bijlage 2 is een overzicht opgenomen van opties om het tekort kleiner te maken of eventueel zelfs te dekken. De financiële afwikkeling van de gevolgen van het aflopen van de afspraken met de stakeholders over de blauwe zone, het financieren van daardoor ontstane tekorten via verhoging van parkeer-/ vergunning tarieven en het resterende exploitatietekort is opgenomen in de P&C cyclus. Communicatie en samenspraak Er is een uitvoerig proces doorlopen met de diverse stakeholders om tot een breed gedragen evaluatie te komen. Zowel de partijen die financieel bijdragen aan het tekort als een vertegenwoordiging van de inwoners hebben hieraan deelgenomen. Zij hebben ook kennisgenomen van het rapport. Het raadsbesluit wordt gepubliceerd op de openbare besluitenlijst. Via de gemeentelijke communicatiekanalen worden inwoners en stakeholders geïnformeerd over dit besluit. Uitvoering/ planning De lopende afspraken met de stakeholders in het Citycentrum eindigen op 31 oktober 2025.

Een nieuwe overeenkomst gaat in per 1 november 2025 en zal een looptijd hebben tot en met 31 oktober 2030. De nieuwe afspraken zullen in een nieuwe overeenkomst worden vastgelegd voor 31 december 2025. Bijlagen 1. 2.

Rapportage evaluatie betaald parkeren Citycentrum BRO Voorbeeldberekeningen mogelijkheden tot vergroten inkomsten uit parkeren Citycentrum

Resultaat van de behandeling in de oordeelsvormende raad

Bespreekstuk (GL-PvdA, SV, D66, HvV, VVD).

Reactie college n.a.v. behandeling in de oordeelsvormende raad

N.v.t.

Burgemeester en wethouders van Veldhoven, J. Sanders secretaris

M.J.A. Delhez burgemeester