RV_1e begrotingswijziging 2025 en Regionaal Risicoprofiel VRBZO

*570744*

Datum besluitraad: Agendapunt: Volgnummer: Gewijzigd voorstel: Portefeuillehouder:

25 maart 2025 570640 25.027 M. Delhez

Datum oordeelraad: 11 maart 2025 Datum B en W: Programma begroting: Taakveld: brandweer

11 februari 2025 1 1.1 Crisisbeheersing en

Raadsvoorstel 1e begrotingswijziging 2025 en het Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost Beslispunten 1. Een zienswijze in te dienen op de 1e Begrotingswijziging 2025 van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. 2. De financiële consequenties op te nemen in de 1e bestuursrapportage 2025. 3. Geen zienswijze in te dienen op het Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. 4. De conceptbrief hierover aan de Veiligheidsregio vast te stellen. Inleiding De Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost heeft een begrotingswijziging voor 2025 opgesteld en een nieuw Regionaal Risicoprofiel. De 21 gemeenteraden worden gevraagd om op deze 2 onderwerpen een zienswijze te geven. De begrotingswijziging: Met de begrotingswijziging stijgt de bijdrage aan de Veiligheidsregio voor 2025. In de gemeenschappelijke regeling staat dat dan de raden om een zienswijze worden gevraagd. In 2024 heeft de Veiligheidsregio de Begroting 2025 aan de raden voorgelegd om hierop een zienswijze te geven. Toen is door de Veiligheidsregio aangegeven dat de organisatie in zwaar weer zit en onder druk staat. Het algemeen bestuur heeft de directie de opdracht gegeven om te komen met een verbeterplan. Het eerste deel van deze opdracht is nu uitgewerkt en is ook financieel vertaald. De financiële consequenties voor 2025, waren in 2024 tijdens de zienswijzeprocedure nog niet beschikbaar.

Met deze wijziging wordt de lopende begroting voor 2025 van de Veiligheidsregio gewijzigd. Met de beschikbare middelen kunnen de opgaven uit de uitgewerkte opdracht worden gerealiseerd. Hiermee is het traject nog niet klaar. Dit zal namelijk nog enkele jaren doorlopen. De meerjarige consequenties worden opgenomen in de Begroting 2026 van de Veiligheidsregio. De kern van de moeilijke situatie waar de Veiligheidsregio in zit is dat er grote zorgen zijn over de bedrijfscontinuïteit en er onvoldoende slagkracht is voor het uitvoeren van reguliere activiteiten en activiteiten in crisissituaties. De druk op de medewerkers is momenteel onevenredig hoog. Belangrijk is dat er inzicht komt in hoe de Veiligheidsregio in deze situatie terecht is gekomen en hoe dat in de toekomst voorkomen kan worden. Hiervoor is een (onafhankelijk) onderzoek nodig. Voorgesteld wordt om een zienswijze in te dienen Hierin maken we geen opmerkingen over de begrotingswijziging, wel dringen we aan op een onafhankelijk onderzoek en de raad hierover op de hoogte te houden. Regionaal Risicoprofiel: Op basis van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) is iedere veiligheidsregio verplicht een Regionaal Risicoprofiel (hierna: RRP) op te stellen. Het RRP richt zich op risico’s die

kunnen leiden tot branden, rampen en crises. Het Algemeen Bestuur heeft op 15 december 2022 besloten de looptijd van het RRP 2019-2022 te verlengen tot 31 december 2024. Gelet op de geldigheidsduur van het RRP 2019-2022 en in het licht van eerdere besluitvorming van het bestuur dient nu een nieuw RRP te worden vastgesteld. Ook op het Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 kan een zienswijze worden ingediend met het verzoek dit te doen vóór 20 maart 2025. Het bestuur betrekt de ingediende zienswijzen bij de voorbereiding van de besluitvorming over de 1e wijziging van de begroting en het RRP in het Algemeen Bestuur. Besluitvorming in het Algemeen Bestuur is gepland op 3 april 2025. De Veiligheidsregio heeft 20 maart als deadline gesteld voor het aanleveren van de 2 zienswijzen. Kijkend naar de raadsplanning, kan de raad niet eerder dan 25 maart een besluit nemen. De raad behandelt dit voorstel 11 maart oordeelsvormend. Het oordeel van de raad kan daarna aan de Veiligheidsregio kenbaar worden gemaakt. De conceptbrief hiervoor is al opgesteld en onderdeel van besluitvorming. Deze brief wordt aangepast wanneer de oordeelsvormende raadsbehandeling daar aanleiding toe geeft. Voorstel 1. Een zienswijze in te dienen op de 1e Begrotingswijziging 2025 van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. 2. De financiële consequenties op te nemen in de 1e bestuursrapportage 2025. 3.

Geen zienswijze in te dienen op het Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. 4. De conceptbrief hierover aan de Veiligheidsregio vast te stellen. Beoogd effect Een professionele, wendbare en daadkrachtige Veiligheidsregio die kwalitatief en kwantitatief op niveau is. Argumenten 1.1 De Veiligheidsregio voldoet niet aan de eisen en verwachtingen Zorg voor veiligheid van inwoners, bedrijven én eigen medewerkers legt inmiddels een onevenredige druk op het personeel. Er zijn grote zorgen over de bedrijfscontinuïteit, op onderdelen wordt niet of onvoldoende voldaan aan wettelijke vereisten en er is onvoldoende slagkracht voor het uitvoeren van zowel reguliere activiteiten als de werkzaamheden in crisissituaties. Lange tijd is getracht om binnen de bestaande middelen te voldoen aan de minimale vereisten van een gezonde organisatie en daadkrachtige hulpverleningsdienst. Het is niet verantwoord en niet meer mogelijk om hiermee door te gaan. Daarom is het goed dat de Veiligheidsregio aan de slag kan met de verbeteringen. En daarvoor is meer geld nodig. De opdracht is opgedeeld in 3 deelopdrachten. Deze begrotingswijziging gaat over de eerste deelopdracht. Deze richt zich op het voldoen aan wet- en regelgeving. En daarbinnen zijn de volgende thema’s benoemd: -

Taakuitvoering primair proces De Veiligheidsregio wil komen tot verbeteringen die gaan om het voorkomen en beperken van levensbedreigende situaties en het in belangrijke mate bijdragen aan de maatschappelijke continuïteit. Het op orde hebben van de primaire taakuitvoering is van groot belang. Een verhoging van de formatie van vrijwilligers en beroepsbrandweer is daarvoor noodzakelijk. Momenteel kunnen de repressieve taken nog uitgevoerd worden, maar het piept en het kraakt. De limiet van wat nog verantwoord is, is bereikt of wordt hier en daar al overschreden. Dankzij de loyale inzet van medewerkers lukt het nog de

2/6

primaire taken uit te voeren, maar zowel in kwalitatieve als kwantitatieve zin loopt het systeem vast. Veranderingen in veiligheidsrisico’s vragen om andere vormen van opgeleid worden en opgeleid blijven. Inzet van moderne methoden en didactische inzichten zijn nodig om de vakbekwaamheid van medewerkers op peil te brengen en houden, want het traditioneel oefenen is te beperkt in mogelijkheden en loopt aan tegen praktische en milieutechnische grenzen. Mede vanwege de komst van de Omgevingswet wordt een steeds hoger kennisniveau van onze veiligheidsadviseurs gevraagd. En een heel belangrijke constatering is dat voor het uitvoeren van alle taken binnen het primair proces beschikbaarheid van de juiste, op de taken van de veiligheidsregio toegespitste informatie, steeds belangrijker is. Ook hiervoor ontbreekt het aan de juiste middelen. -

Huisvesting en materieel Aan huurderszijde van gebouwen moet een goede beheersorganisatie worden ingericht om toekomstbestendige huisvesting te kunnen blijven garanderen. Dit vraagt om samenwerking tussen gemeenten en deskundige inbreng vanuit VRBZO en beschikbaarheid van voldoende middelen. Verduurzaming is aan de orde bij het beheren en vervangen van materialen en materieel. De organisatie is niet in staat om de verzwaringen in eisen en processen, de toename in werkzaamheden en de kostenverhogingen bij vervangingen op te vangen. En dit terwijl de onvoorwaardelijke beschikbaarheid van materialen en materieel essentieel is voor het veilig en effectief kunnen uitvoering van de hulpverleningstaken, zoals goed functionerende communicatiemiddelen tijdens brandweerinzetten.

-

Personele zorg De loyaliteit van de medewerkers aan het vak en aan de inwoners en bedrijven waar ze het allemaal voor doen is groot. De samenwerking binnen de organisatie is sterk en dienend aan de gezamenlijke missie ‘Zorg voor veiligheid’. Met die instelling is het tot op heden gelukt om de taken van een veiligheidsregio in voldoende mate te kunnen uitvoeren. Maar als werkgever biedt de Veiligheidsregio lang niet altijd datgene waar medewerkers recht op hebben en wat noodzakelijk is voor hun werk en inzet; een veilige en gezonde werkomgeving, goede implementatie van arbeidsvoorwaarden en voldoende begeleiding bij rechtspositionele vraagstukken. Juist een veiligheidsorganisatie als VRBZO zou de arbeidsomstandigheden goed op orde moeten hebben om het risicovolle werk veilig te kunnen uitvoeren. Op dit vlak is er een groot aantal tekortkomingen. Die kunnen alleen worden opgepakt met behulp van voldoende deskundig personeel en beschikbaarheid van voldoende financiële middelen.

-

Ondersteuning organisatie Het primair proces binnen de Veiligheidsregio kan alleen goed functioneren als het kan leunen op de goede ondersteuningsprocessen en ondersteunende middelen. Een essentieel onderdeel is het kunnen werken met betrouwbare hard- en software, netwerken en informatiebronnen. Voor veel aspecten is deze ondersteuning niet gegarandeerd; het netwerk valt met regelmaat uit, applicaties vertonen storingen en de informatie en werkomgevingen zijn onvoldoende beschermd tegen aanvallen van buitenaf. De bedrijfscontinuïteit is niet altijd te garanderen, terwijl dat juist van een hulpdienst en crisisorganisatie mag worden verwacht.

Kortom, de situatie bij de Veiligheidsregio is ernstig, en het is goed dat er een plan is gemaakt om de problemen aan te pakken en op te lossen. Daarom stellen we voor om in de zienswijze geen opmerking te maken over de begrotingswijziging. Want met deze begrotingswijziging worden de middelen beschikbaar gesteld om het verbeterplan uit te voeren en de problemen op te kunnen lossen. Wel stellen we voor om in de

3/6

zienswijze aan te dringen op een onafhankelijk onderzoek, dat antwoord geeft op de vraag ‘hoe heeft het zover kunnen komen?’ Het antwoord op deze vraag geeft inzicht en, nog belangrijker, geeft dit handvatten om een dergelijke situatie in de toekomst te voorkomen, om ervan te leren. 1.2 De Veiligheidsregio dekt een deel van de kosten zelf Voor de uitvoering van de opdracht heeft de Veiligheidsregio voor 2025 in totaal € 3,1 mln extra nodig. De Veiligheidsregio verwacht hiervan € 1 mln zelf te kunnen dekken. Dit bedrag komt uit de onderbesteding van bestaande budgetten die wordt verwacht. Van de 21 gemeenten wordt in 2025 in totaal € 2,1 mln gevraagd. 3.1 Nieuwe methodiek Bij het opstellen van het Regionaal Risicoprofiel (RRP) is er gewerkt met een nieuwe methodiek. Deze methodiek sluit beter aan bij de huidige eisen en relevante wetenschappelijke ontwikkelingen dan de verouderde methodiek uit 2009. Door de focus te verleggen van risicoschatting naar fenomeen-analyse en kwalitatieve beschrijvingen per crisistype, ontstaat een diepgaander en realistischer beeld van risico’s. Deze aanpak is gebaseerd op landelijke adviezen en samenwerking met veiligheidsregio’s en crisispartners, wat zorgt voor een uniform proces en betere aansluiting op actuele ontwikkelingen.

Werken met deze methodiek is noodzakelijk om effectief te anticiperen op veiligheidsrisico’s en te voldoen aan de huidige standaarden. 3.2 Groeimodel en afwegingskader Het werken met een groeimodel voor de ontwikkeling van het RRP 2025-2028 biedt flexibiliteit en zorgt voor een gefaseerde, diepgaande benadering van risicoanalyse. Door eerst de risico’s op basis van beschikbare informatie in kaart te brengen en vervolgens samen met partners verder te verdiepen, kan VRBZO de aanpak beter afstemmen op de actuele situatie en prioriteiten. Het afwegingskader helpt bij het maken van weloverwogen keuzes over welke risico’s eerst moeten worden uitgewerkt, door diverse relevante criteria te combineren. Dit proces maakt het mogelijk om effectief in te spelen op veranderende omstandigheden en zorgt ervoor dat de veiligheid op een gestructureerde en doelgerichte manier kan worden versterkt. 3.3 Dynamisch Profiel Voorheen werd het RRP elke vier jaar geactualiseerd voorafgaand aan het regionaal beleidsplan. Hoewel deze periode logisch is in relatie tot het beleidsplan, zorgde deze werkwijze ervoor dat het RRP een statisch karakter had. De praktijk wijst uit dat risico’s steeds sneller veranderen in aard en omvang, wat de behoefte heeft doen ontstaan aan een dynamische aanpak van het RRP. Een dynamisch RRP stelt VRBZO in staat sneller in te spelen op veranderingen in de omgeving.

Het tussentijds verdiepen en doorleven van de risico’s uit het RRP 2025-2028 sluit goed aan bij deze behoefte. 3.4 Focus op de belangrijkste risico’s Hoewel de verdiepingen van de risico’s in het RRP 2025-2028 nog moeten plaatsvinden, kan er al focus worden gelegd op de belangrijkste risico’s door in te spelen op actuele trends en ontwikkelingen, zoals klimaatverandering, cyberveiligheid, geopolitieke spanningen, sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen en complexe langdurige crises. Deze focus sluit aan bij de inzichten uit de Toekomstverkenning Crisisbeheersing en de Trendanalyse Nationale Veiligheid, waardoor het beleidsplan niet alleen de geïdentificeerde risico’s adresseert, maar ook vooruitkijkt naar de opkomende uitdagingen. Dit zorgt ervoor dat het RRP niet alleen actueel is, maar ook proactief inspeelt op toekomstige bedreigingen.

4/6

3.5 Op basis van het voorgaande wordt voorgesteld om op het RRP geen zienswijze in te dienen. De gemeente Veldhoven ziet de meerwaarde in van de focus van het RRP waarbij wordt ingespeeld op actuele trends en ontwikkelen. De risicoanalyse zal de komende jaren verder worden verdiept en doorleefd. Daarnaast sluit de focus aan bij de inzichten uit de Toekomstverkenning Crisisbeheersing en de Trendanalyse Nationale Veiligheid. Opmerking: De raad verzoekt inzicht in de prioritering van de focusgebieden en het procesverloop en wenst hierbij regelmatig op de hoogte gehouden te worden, indien mogelijk zes maandelijks. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Dit is de eerste stap Met de uitwerking van deze eerste deelopdracht is de Veiligheidsregio nog niet klaar. De tweede deelopdracht gaat over het in beeld brengen van stappen om de organisatie op orde te brengen naar een gezond functionerende organisatie. Met een overzicht van onderwerpen waar op dit moment niet wordt voldaan aan richtlijnen en voorschriften. De derde en laatste deelopdracht is het opstellen van een nieuw beleidsplan. Financiën Om invulling te kunnen geven aan deze eerste opdracht zijn de extra kosten voor de Veiligheidsregio € 3,1 mln in 2025 oplopend naar structureel € 6 mln vanaf 2027. Tot en met 2027 kan de Veiligheidsregio deze kosten nog gedeeltelijk dekken binnen de eigen begroting en uit de algemene reserve.

Met deze begrotingswijziging vraagt de Veiligheidsregio vanaf 2025 in totaal € 2,1 mln extra aan de 21 gemeenten. Voor Veldhoven is dit € 111.475. In de begroting van de gemeente is hiervoor geen budget beschikbaar. Deze bijstelling wordt meerjarig verwerkt in de 1e bestuursrapportage 2025. Met deze bijstelling komt de totale bijdrage voor Veldhoven aan de Veiligheidsregio voor 2025 uit op € 2,9 mln. In de Begroting 2026 van de Veiligheidsregio wordt de resterende structureel hogere bijdrage meerjarig opgenomen. In de Kadernota 2026 is dit ook al aangegeven. Deze Kadernota is een bijlage bij dit voorstel. Aan het RRP zijn geen financiële consequenties verbonden. Communicatie en Participatie De VRBZO heeft u op 4 december 2024 via de griffie een brief met informatie over de voortgang van de bestuursopdracht - deelopdracht 1 toegestuurd (zie eerdergenoemde bijlage 3) om uw raad voorafgaand aan de vergadering van het Algemeen Bestuur van 12 december 2024 te informeren. Op 22 en 29 januari 2025 heeft de VRBZO regionale bijeenkomsten voor raadsleden uit Zuidoost Brabant georganiseerd om een nadere toelichting te geven en eventuele vragen te beantwoorden. Ten slotte heeft VRBZO het aanbod gedaan om aanwezig te zijn bij de bespreking in een commissie- of raadsvergadering als daar behoefte aan is.

Uitvoering/planning De zienswijzen moeten voor 20 maart 2025 bij de VRBZO zijn ingediend. Gemeente Veldhoven is daarmee dus verlaat. De ingekomen zienswijzen worden door het Algemeen Bestuur van de VRBZO behandeld op de vergadering die is gepland op 3 april 2025. In de loop van 2025 zal een uitnodiging volgen om voor de totstandkoming van het nieuwe beleidsplan (verdere) inbreng te leveren.

5/6

Bijlagen 1. Raadsbesluit 1e begrotingswijziging 2025 en Regionaal Risicoprofiel VRBZO 2. Concept antwoordbrief gemeenteraad Veldhoven aan VRBZO 3. Brief raden – stand van zaken bestuursopdracht deelopdracht 1 4. Concept 1e wijziging begroting 2025 5. Informatiebrief Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 6. Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 7. Afwegingskader verdieping en doorleving risico’s 8. Kadernota 2026 9. Uitwerking deelopdracht 1 Resultaat van de behandeling in de oordeelsvormende raad De paragraaf in de antwoordbrief over het onderzoek wordt ambtshalve door de griffier geschrapt. Reactie college n.a.v. behandeling in de oordeelsvormende raad

Burgemeester en wethouders van Veldhoven,

J.H.J. Sanders gemeentesecretaris/algemeen directeur

6/6

M.J.A. Delhez burgemeester