RIB - Eindrapportage BMC begrotingsanalyse 2026

*994511*

Raadsinformatiebrief Eindrapportage BMC begrotingsanalyse gemeente Veldhoven Voor vragen Telefoonnummer: 14 040 E-mail: gemeente@veldhoven.nl Datum B en W: 2 september 2025 Registratienummer: 994437 Kennisnemen van Eindrapportage BMC begrotingsanalyse gemeente Veldhoven Inleiding Op 13 mei heeft uw Raad gevraagd om een onafhankelijke financiële toets van de begroting. Dit is gebeurd via een motie bij bestuursrapportage I-2025. Bureau BMC heeft dit onderzoek uitgevoerd en een rapport opgesteld, inclusief een benchmark. In deze brief staan de belangrijkste conclusies. De volledige rapportage vindt u in bijlage 1. Kernboodschap Algemeen beeld Kaderstelling op orde en snel beschikbaar De gevraagde informatie was snel beschikbaar. De financiële kaders van de gemeente zijn goed geregeld en worden elke vier jaar vernieuwd. Wel is het belangrijk om deze kaders actueel te houden, omdat landelijke regels vaak veranderen. De bestaande kaders hebben goed geholpen bij deze analyse. Nauwkeurig systeem van begrotingswijzigingen De gemeente Veldhoven werkt met een gedetailleerd systeem voor het aanpassen van de begroting. Dit gebeurt via bestuursrapportages aan de raad. De begroting wordt dan ook voor meerdere jaren doorgerekend. Conclusies ten aanzien van de benchmark De woonlasten in Veldhoven zijn hoger dan in vergelijkbare gemeenten, vooral door de hoge waarde van woningen.

Dit zorgt ook voor een hogere aftrek in de algemene uitkering. Voor niet-woningen zijn de tarieven juist lager, wat nog ruimte biedt voor extra inkomsten. De overheadkosten zijn lager dan gemiddeld. Bij het beheer van gebouwen haalt Veldhoven juist meer opbrengst dan andere gemeenten. Het aantal mensen met bijstand is laag, maar de uitvoeringskosten zijn niet lager. Dit komt deels doordat taken voor Waalre niet kostendekkend zijn.

.

Hoewel meer huishoudens gebruikmaken van WMO en Jeugdzorg, zijn de kosten gemiddeld of zelfs lager dan in andere gemeenten. Conclusies ten aanzien van de financiële analyse De financiële analyse bestaat uit 2 onderdelen. Het eerste onderdeel is de onderuitputtingsanalyse van de afgelopen drie jaar om te achterhalen op welke posten er meerdere jaren sprake is van niet bestede middelen. Het tweede onderdeel is een analyse van de financieel technische uitgangspunten voor de begroting. Conclusies onderuitputtingsanalyse De ruimte voor aanpassingen in de begroting is beperkt. Dit komt doordat Veldhoven de begroting meerdere keren per jaar bijstelt via bestuursrapportages, die ook doorwerken naar volgende jaren. Daardoor worden financiële veranderingen snel verwerkt. Daarnaast zorgen eenmalige voordelen niet voor aanpassingen in het meerjarenbeeld. Op de volgende posten zijn er mogelijkheden voor meerjarige bijstellingen: Taakveld 0.3 0.8 2.2 3.1 5.2 5.3 5.5 6.1 6.3 Totaal

Omschrijving Verspreid liggende terreinen* Stelpost onvoorzien Parkeren ** Regionale samenwerking/economische ontwikkeling Sportaccommodaties Kunst en cultuur *** Gemeentelijk monumentenbeleid **** Subsidie maatschappelijke participatie Ioaw starters

Bedrag € 10.000 € 75.000 € 55.000 € 50.000 € 25.000 € 12.500 € 25.000 € 19.000 € 25.000 € 296.500

*) De organisatie geeft de voorkeur aan een verlaging van € 20.000 incidenteel. **De organisatie adviseert om de besluitvorming omtrent de evaluatie omtrent de bijstelling van het parkeerbeleid af te wachten, alvorens tot verlaging over te gaan. ***) De organisatie adviseert om eerst de uitvoeringsnota "Kunst en Cultuur" af te wachten, alvorens tot verlaging over te gaan. ****) De organisatie geeft aan dat als gevolg van de nieuwe erfgoednota er onderzoeken nodig zullen zijn en dat daarom dit budget niet verlaagd kan worden. Conclusies financieel technische analyse Onderuitputting BTW compensatiefonds Gemeenten kunnen betaalde btw terugvragen via het btw-compensatiefonds. Als er landelijk meer wordt teruggevraagd dan er in het fonds zit, komt het extra bedrag uit het gemeentefonds. Als er minder wordt teruggevraagd, gaat het overgebleven geld terug naar het gemeentefonds. De verwachting is dat er komende jaren geld overblijft in het fonds. Gemeenten mogen dit voordeel meenemen in hun meerjarenbegroting, op basis van het laatst bekende bedrag (nu 2024). Voor Veldhoven was dat ongeveer € 750.000. De gemeente rekent nu voorzichtig met € 600.000. Dit kan iets hoger, maar dat brengt ook meer risico met zich mee.

2/3

.

Activeren voorbereidingskosten De gemeente Veldhoven boekt de voorbereidingskosten voor enkele toekomstige grondprojecten direct op de begroting. Volgens de regels mag de gemeente deze kosten ook tijdelijk op de balans zetten (maximaal 5 jaar) en later verwerken in een grondexploitatie. De huidige werkwijze voldoet aan de regels. Het advies is om bij het vernieuwen van de financiële verordening bewust te kiezen hoe hiermee om te gaan. Per project kan worden bekeken of het slim is om de kosten eerst te activeren. Dit geeft tijdelijk meer ruimte in de begroting, maar verandert niets aan het uiteindelijke financiële resultaat. Investeringsplafond Veldhoven investeert al jaren relatief veel, gemiddeld € 30 miljoen per jaar. In de komende jaren stijgt dit naar gemiddeld € 53 miljoen. Ongeveer 70-80% van de geplande investeringen wordt ook echt uitgevoerd. Er wordt in overweging gegeven om een maximum investeringsbedrag op te nemen in de begroting. Dit moet wel worden afgestemd met de provincie, omdat zij geen algemene taakstellingen toestaan. Door het hoge investeringsniveau, beperkte uitvoeringscapaciteit en regelmatige begrotingsbijstellingen is er genoeg reden om dit verder uit te werken. Eventuele effecten kunnen worden meegenomen in de begroting van 2027. Vervolg De rapportage zal op 2 september tijdens een extra raadsbijeenkomst om 19.30 uur worden toegelicht door BMC.

Communicatie en samenspraak Niet van toepassing. Bijlagen 1) Eindrapportage BMC begrotingsanalyse gemeente Veldhoven

3/3