Preventie- en handhavingsplan alcohol 2025

Preventie- en Handhavingsplan Alcohol Vastgesteld door de gemeenteraad d.d. 1 juli 2025

1

Inhoudsopgave 1

Inleiding................................................................................................................... 3 2 Probleemanalyse.................................................................................................. 4 2.1 Gegevens uit Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 klas 2 en 4........................4 2.2 Gevolgen van op jonge leeftijd veel drinken...............................................4 2.3 Alcoholintoxicatie.......................................................................................5 3 Beleidsfocus......................................................................................................... 6 3.1 Integrale aanpak......................................................................................... 6 3.2 Doelstellingen............................................................................................. 6 3.3 Focus.......................................................................................................... 8

4

Handhaving............................................................................................................. 9 4.1 Vergunningen, toezicht en handhavingsbeleid...........................................9 4.1.1 Preventiestrategie............................................................................9 4.1.2 Toezichtstrategie..............................................................................9 4.1.3 Handhavingsstrategie.....................................................................10 4.1.4 High trust, high penalty-principe....................................................10 4.1.5 Sanctiebeleid..................................................................................10 4.1.5 Verbinding preventie en handhaving..............................................10 4.2 Samenwerking met alcoholverstrekkers............................................10 4.2.1 Zelfregulerend vermogen alcoholverstrekkers...............................10 4.2.4 Gedragslijn ‘Alcohol’.......................................................................13 5 Regelgeving........................................................................................................ 14 5.1 Alcoholwet................................................................................................

14 5.2 Het Nationaal Preventieakkoord...............................................................14 5.3 Happy hours beperken.............................................................................14 5.4 Beperken schenktijden paracommercie....................................................14 6 Educatie............................................................................................................. 15 6.1 Acties........................................................................................................ 15 6.2 Alcoholverstrekkers..................................................................................15 6.3 Onderwijs.................................................................................................. 15 6.4 Ouders en de thuissituatie........................................................................16 6.4.1 Alcoholopvoeding...........................................................................16 6.4.2 Uitgaansopvoeding.........................................................................16 7 Te behalen resultaten......................................................................................... 17 7.1 Resultaten................................................................................................

17 7.2 Indicatoren............................................................................................... 17 8 Evaluatie............................................................................................................ 18 Bijlage 1: Evaluatie Preventie- en Handhavingsplan ‘Alcohol’...............................19 Bijlage 2: Maatregelenmatrix.................................................................................24 Bijlage 3: Gedragslijn ‘Alcohol’..............................................................................25

2

1 Inleiding Dit Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (hierna: P&H-plan) laat zien hoe wij de Alcoholwet uitvoeren (artikel 43a van de Alcoholwet). De Alcoholwet is een bijzondere wet, die de verkoop van alcohol regelt en onze jongeren beschermt tegen de negatieve gevolgen van alcohol op gezondheid en veiligheid. De Alcoholwet verplicht gemeenten om een P&H-plan te maken. De wet geeft aan dat het P&H-plan de belangrijkste punten van het beleid bevat voor het voorkomen van alcoholgebruik, vooral bij jongeren, en het handhaven van de wet. De nadruk ligt op het voorkomen van alcoholgebruik en problematisch gebruik bij jongeren onder de 18 jaar en jongvolwassenen tussen de 18 en 25 jaar. In dit P&H-plan staat:  Wat de doelstellingen zijn van het preventie- en handhavingsbeleid alcohol;  Welke acties worden ondernomen om alcoholgebruik, met name onder jongeren, te voorkomen;  De wijze waarop het toezichts- en handhavingsbeleid wordt uitgevoerd en welke toezichts- en handhavingsacties worden ondernomen;  Welke resultaten we willen behalen. Dit nieuwe P&H-plan is gebaseerd op de evaluatie van het vorige P&H-plan en vervangt het plan van 19 december 2017. We leggen uit hoe we het alcoholgebruik bij jongeren onder de 18 willen veranderen. Het nieuwe P&H-plan benadrukt opnieuw het bewustmaken van ouders en hun rol in de verantwoordelijkheid voor jongeren.

Het gaat ook over hoe preventie en handhaving helpen om de Alcoholwet na te leven. Het doel is om alcoholgebruik onder jongeren te verminderen. Om dit te bereiken, verbindt het P&H-plan preventie en handhaving. Het P&H-plan gebruikt een preventiemodel met de pijlers educatie, regelgeving en handhaving. Nationaal Preventieakkoord Alcohol Het P&H-plan sluit aan bij de doelstellingen van het Nationaal Preventieakkoord. Dit akkoord, uit 2018, is door meer dan 70 partijen ondertekend. Het richt zich op drie belangrijke thema’s: het voorkomen van problematisch alcoholgebruik, minder roken en het aanpakken van overgewicht. Veel organisaties, zoals bedrijven, sportclubs en scholen, werken samen om het alcoholgebruik tegen 2040 flink te verminderen. Voor jongeren onder de 18 jaar zijn specifieke doelstellingen opgenomen. Zo is het streven dat in 2040 slechts 25% van de 12-16 jarigen ooit alcohol heeft gedronken. Het uiteindelijke doel is 0% alcoholgebruik onder de 18 jaar. Daarnaast wordt gestreefd naar een volledige naleving van de leeftijdsgrens door verstrekkers van alcohol. Wij leveren graag een bijdrage aan het realiseren van deze doelstellingen. De Alcoholwet Minder alcohol beschikbaar maken helpt om alcoholgebruik te verminderen. De Alcoholwet regelt wie alcohol mag verkopen en hoe dit gebeurt.

Ook zorgt de wet ervoor dat alcohol op een verantwoorde manier aan personen wordt gegeven. De Alcoholwet heeft als doel om de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik tegen te gaan en alcohol gerelateerde overlast terug te dringen. De wet valt onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en is daarmee primair een gezondheidswet. De toezicht en naleving van de Alcoholwet is sinds 2013 de verantwoordelijkheid van de gemeente. Aansluiting op andere beleidsterreinen Dit P&H-plan sluit aan op het Nationaal Preventieakkoord en het lokaal beleid, zoals het Regionaal akkoord ‘gezonder leven’, het lokale gezondheidsbeleid: Veldhoven Vitaal 2023-2026, het evenementenbeleid, de horecanota en het VTH-beleid. Ook houdt het rekening met landelijke afspraken zoals het Integraal Zorgakkoord en het Gezond en Actief Leven Akkoord. Alles is erop gericht om een samenhangende aanpak voor gezondheid en preventie te bieden.

3

2 Probleemanalyse Dit hoofdstuk legt uit wat de gevolgen zijn van alcoholgebruik op jonge leeftijd. Het geeft ook cijfers over alcoholgebruik bij jongeren onder de 18 in Veldhoven. 2.1 Gegevens uit Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 klas 2 en 4 De gegevens in deze probleemanalyse komen voornamelijk uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 van de GGD. De meest recente gegevens zijn uit 2023 en betreffen 461 aantal jongeren woonachtig in Veldhoven. Jonge drinkers Het onderzoek onder jongeren (gezondheidsmonitor 2023, klas 2 en 4) laat zien dat: - 19 % van de jongeren in Veldhoven heeft in vier weken voorafgaand aan het onderzoek wel eens 5 of meer glazen alcohol gedronken (hierna: binge drinken); - 30 % van de jongeren in Veldhoven heeft in vier weken voorafgaand aan het onderzoek alcohol gedronken; - 16 % van de jongeren in Veldhoven is in de afgelopen 4 weken voorafgaand aan het onderzoek wel eens dronken geweest; Hoewel alcoholgebruik vooral voorkomt in de vierde klas van het voortgezet onderwijs, zien we ook al alcoholgebruik in de tweede klas.

Alcoholgebruik uitgesplitst naar klas: - 11 % van de tweedeklassers heeft wel eens alcohol gedronken, ten opzichte van 48 % van de vierdeklassers; - 6 % van de tweedeklassers heeft wel eens aan binge drinken gedaan, ten opzichte van 32 % van de vierdeklassers; - 3 % van de tweedeklassers is wel eens dronken geweest, ten opzichte van 28 % van de vierdeklassers. Op deze leeftijd zijn er niet zo’n grote verschillen in alcoholgebruik door jongens of meisjes: - 30 % van zowel de jongens als de meisjes drinkt alcohol; - 20 % van de jongens heeft aan binge drinken gedaan, ten opzichte van 19 % van de meisjes; - 17 % van de jongens is wel eens dronken geweest, ten opzichte van 14 % van de meisjes. 2.2 Gevolgen van op jonge leeftijd veel drinken Het drinken van alcohol tijdens de puberteit kan schadelijk zijn voor de ontwikkeling van de hersenen. Als er in de puberjaren veel wordt gedronken (veel alcohol in korte tijd) ontwikkelt het brein zich minder goed. Dit geldt met name voor de frontale cortex, waardoor functies zoals geheugen, leer- en concentratievermogen zich minder goed ontwikkelen. Uit onderzoek blijkt dat jongeren die op 16-jarige leeftijd alcohol drinken, een groter risico hebben op agressief gedrag in de vijf tot tien jaar daarna. Hoe meer alcohol ze drinken, hoe sterker dit verband wordt.

Daarnaast verhoogt overmatig alcoholgebruik de kans op verkeersongevallen, letsel, geweld, spijbelen, onveilige seks en het vroegtijdig verlaten van school. Het kan ook leiden tot problematisch drinkgedrag op latere leeftijd. Dit onderstreept de serieuze gevolgen van alcoholgebruik onder jongeren. Bij jongeren die lichamelijk nog niet volgroeid zijn, is de invloed van alcohol groter en het effect van alcohol onverwachter en sneller dan bij volwassenen. Het ene moment hebben zij de ervaring dat er niets aan de hand is en het volgende moment worden zij heel ziek, gaan ‘out’ en raken soms bewusteloos.

4

2.3 Alcoholintoxicatie Als er sprake is van verminderd bewustzijn door in korte tijd teveel alcohol te drinken, spreken we van alcoholintoxicatie. In de ergste gevallen moeten jongeren die dit laten gebeuren worden opgenomen vanwege acute bedreiging van de vitale functies (ademhaling, hartslag). Hierbij kunnen zij zelfs in coma raken. In 2022 zijn er voor zover bekend 4 jongeren uit Veldhoven in het ziekenhuis terecht gekomen vanwege alcoholintoxicatie. De poli ‘Jeugd en Alcohol’ van het Maxima Medisch Centrum in Veldhoven is betrokken bij jongeren die op de spoedeisende hulp terecht komen vanwege alcoholintoxicatie tot de nazorg van deze jongeren na hun ontslag uit het ziekenhuis. Bij het regionaal overleg van de poli ‘Jeugd en Alcohol’ schuift gemeente Veldhoven ook aan. Gegevens ambulanceritten In 2023 hebben er 103 ambulanceritten in de regio Zuidoost-Brabant plaatsgevonden vanwege alcohol en/of drugs bij minderjarigen. Hiervan waren 77 ritten alleen alcohol gerelateerd en 11 ritten alleen drugs gerelateerd. Voor 15 ritten geldt dat deze zowel alcohol als drugs gerelateerd waren. De gemiddelde leeftijd was 15,6 jaar. Als we terugkijken naar voorgaande jaren, zien we in 2023 weer een toename. In 2019 waren er 112 ambulanceritten, in 2020 waren dit er 100, in 2021 waren dit er 43, in 2022 waren dit er 87 en in 2023 waren het 103 ambulanceritten.

De ambulance is in 2023 vijf keer uitgerukt in Veldhoven. De politie heeft in 2024 bij 7 minderjarigen geconstateerd dat zij onder invloed van alcohol dan wel drugs waren. Hierbij zijn de ouders dan wel begeleiding van de minderjarige in kennis gesteld. Bij één minderjarige is er ook een Veilig Thuis melding opgemaakt, omdat er binnen dat gezin meer zorgen waren.

5

3 Beleidsfocus Het P&H-plan richt zich vooral op jongeren onder de 18 jaar. Alcoholgebruik onder de 18 is het schadelijkst voor de gezondheid. Daarom heeft de overheid de leeftijdsgrens voor verkoop én bezit van alcohol verhoogd naar 18 jaar. Naast de jongeren richt dit P&H-plan zich ook op de ouders/verzorgers van de jongeren. Met aandacht voor de beschikbaarheid van alcohol in huis en het stellen van regels om alcoholgebruik tegen te gaan. 3.1 Integrale aanpak Een goed preventiebeleid is van groot belang, net zoals effectieve handhaving door gemeentelijke toezichthouders essentieel is om ervoor te zorgen dat de Alcoholwet beter wordt nageleefd. Preventie en handhaving werken nauw samen en versterken elkaar om de doelen van de wet te bereiken en alcoholgebruik onder jongeren te verminderen. Dit P&H-plan biedt dan ook een ideale mogelijkheid om preventie en handhaving met elkaar te verbinden. Dit versterkt niet alleen de gezondheid van de inwoners van Veldhoven, maar helpt ook om problemen zoals vernielingen, verkeersongevallen en geweld, die gerelateerd zijn aan alcoholgebruik, te verminderen. Voor een effectieve alcoholpreventie is daarom integraal beleid nodig dat inspeelt op verschillende factoren die het alcoholgebruik beïnvloeden. Als uitgangspunt wordt het preventiemodel van Reynolds (2003) gehanteerd.

Het preventiemodel kent drie beleidspijlers, te weten: educatie, regelgeving en handhaving. De pijlers staan deels op zichzelf, maar overlappen elkaar ook. Juist in de overlap zien we het integrale preventiebeleid terug. De meest succesvolle strategieën richten zich op het beïnvloeden van de omgeving van de drinker. Voor jongeren spelen alcoholverstrekkers, scholen en ouders hierin een belangrijke rol. Daarom staat in dit P&H-plan de omgeving van de jonge drinker centraal.

3.2 Doelstellingen Op 1 juli 2021 is de Alcoholwet ingevoerd als onderdeel van het Nationaal Preventieakkoord en de evaluatie van de Drank- en Horecawet. Er zijn toen een paar belangrijke wijzigingen geweest:  Prijsacties: 6

 

Kortingen van meer dan 25% op alcoholhoudende producten in winkels zijn nu verboden. Wederverstrekking: Het is strafbaar voor volwassenen om alcohol door te geven aan minderjarigen. Online verkoop: Er zijn nieuwe regels voor de verkoop van alcohol op afstand ingevoerd.

Deze wijzigingen zijn bedoeld om alcoholgebruik onder jongeren te verminderen en verantwoord drinken te bevorderen Doelen Alcoholwet De Alcoholwet zelf is een volksgezondheidswet met als doelen:  Het tegengaan van schade door alcoholmisbruik;  Het verminderen van overlast door alcohol. Dit P&H-plan werkt aan dezelfde doelen. Aanvullende doelstellingen Daarnaast zijn nog een aantal aanvullende doelstellingen opgesteld:  Verantwoord alcoholgebruik: Zorgen dat alcoholgebruik op een verantwoorde manier wordt versterkt en gebruikt, met aandacht voor jongeren en het voorkomen van doorschenken.  Bewustwording: Bewustwording bij jongeren, hun ouders/verzorgers en alcoholverstrekkers;  Samenwerking: Het geven van vertrouwen aan alcoholverstrekkers, waarbij de gemeente regie voert;  Naleving van regels: Het naleven van alcohol gerelateerde wet- en regelgeving door alcoholverstrekkers en jongeren, o.a. Alcoholwet en Algemene plaatselijke verordening (hierna: Apv);  Toezicht en handhaving: Het doelmatig inzetten van de toezichts- en handhavingscapaciteit gericht op naleving van alcohol gerelateerde wet- en regelgeving, o.a. Alcoholwet en Apv;  Duidelijkheid creëren: Duidelijkheid creëren voor betrokken partijen (o.a. onderwijs, commerciële en paracommerciële horeca, supermarkten en slijterijen) in op te leggen sancties bij alcohol gerelateerde overtredingen.

De gezondheid van de Veldhovense inwoners staat in Veldhoven hoog in het vaandel. Ook is het belangrijk dat de Veldhovense samenleving veilig en leefbaar is. Bovenstaande doelstellingen dragen daaraan bij. Daarbij is samenwerking met partners buiten de gemeentelijke organisatie belangrijk, waarbij er vertrouwen wordt gegeven aan de partners en de gemeente ook zaken loslaat.

7

3.3 Focus Uitgaande van bovenstaande doelstellingen en mede gelet op de evaluatie ligt de focus op bewustwording bij en verantwoordelijkheid van ouders van jongeren. Daarnaast ligt de focus ook nog steeds op het tegengaan, verminderen en voorkomen van de volgende aspecten: 1. Verstrekken van drank aan jongeren onder 18 jaar; 2. Wederverstrekking van drank aan jongeren onder 18 jaar; 3. Doorschenken aan mensen die reeds teveel gedronken hebben; 4. Illegale horeca-activiteiten. Illegale horeca-activiteiten zijn bijvoorbeeld horeca-activiteiten bij paracommerciële horeca-inrichtingen die verboden zijn op grond van de Apv. Paracommerciële horecainrichtingen zijn verenigingen en stichtingen die horeca-activiteiten uitvoeren die losstaan van hun hoofddoelstelling bijvoorbeeld een voetbalvereniging.

8

4 Handhaving Het preventiemodel Reynolds kent 3 beleidspijlers, te weten: educatie, regelgeving en handhaving. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de pijler handhaving. De gemeente heeft verschillende handhavingsmogelijkheden wanneer de Alcoholwet /of de lokale regelgeving niet wordt nageleefd door de verstrekker en wordt overtreden door jongeren. Naast het geven van een waarschuwing, zijn hieronder de handhavingsmogelijkheden benoemd. Handhavingsmogelijkheden Verstrekker Bestuurlijke boete Last onder dwangsom Last onder bestuursdwang

Schorsing van alcoholvergunning van maximaal 12 weken Intrekken van de alcoholvergunning

Wetsartikel Artikel 44a Alcoholwet Artikel 5:32 Algemene wet bestuursrecht (Awb) Artikel 44 Alcoholwet, artikel 12 lid 3 Gemeentewet, artikel 5:20 Awb Artikel 32 Alcoholwet

Jongeren <18 jaar (artikel 45 Alcoholwet) Boete HALT-afdoening

Artikel 31 Alcoholwet

4.1 Vergunningen, toezicht en handhavingsbeleid Op 13 december 2022 is het Vergunningen-, Toezicht- en Handhavingsbeleid (VTHbeleid) vastgesteld. Dit beleid gaat over wettelijke taken voor vergunningen, toezicht en handhaving, ook voor de Alcoholwet. Het bevat strategieën voor hoe we werken, zoals de preventiestrategie, toezichtstrategie en handhavingsstrategie. Voor toezicht en handhaving van de Alcoholwet volgen we deze strategieën. Elk jaar maken we een uitvoeringsprogramma vergunningen, toezicht en handhaving (UVTH). Daarin staat hoe we het VTH-beleid uitvoeren. Dit UVTH wordt elk jaar geëvalueerd. Toezicht en handhaving van de Alcoholwet horen bij het VTH-beleid, het UVTH en de evaluatie. 4.1.1 Preventiestrategie Voorkomen is beter dan genezen. Daarom richten we ons meer op preventie (voorkant) dan op handhaving (achteraf). Het doel is om het gedrag van jongeren en ondernemers positief te beïnvloeden. We willen meer bewustzijn creëren over de gevolgen van alcohol. Met duidelijke voorlichting en communicatie zorgen we voor meer betrokkenheid en steun voor de regels. Zo maken jongeren en ondernemers minder fouten en is handhaving minder vaak nodig. Toezichthouders spelen hierin een belangrijke rol. Ze zijn aanspreekpunt in het veld en reageren preventief op signalen. Er is ook een Jeugd Boa (hierna: Buitengewoon opsporingsambtenaar) die speciaal met jongeren werkt.

4.1.2 Toezichtstrategie Toezicht vindt plaats om bij te dragen aan het doel voor preventie van alcoholgebruik en de handhaving van de Alcoholwet. Toezicht op naleving van de Alcoholwet bestaat uit diverse soorten controles, namelijk:  Basiscontrole: Controle bij vergunningplichtige bedrijven, bij niet-vergunningplichtige bedrijven en bij bedrijven met een alcoholverkoopverbod;  Leeftijdsgrenzencontrole bij alcoholverstrekkers en jongeren (met name bij de ‘hotspots’ in Veldhoven);  Bijzondere controle: 9



Controle van specifieke thema’s of aspecten (zoals controle op het doorschenken aan dronken personen, controle in het openbaar gebied of controle op hokken en keten); Controle op tijdelijke activiteiten (met name evenementen en schoolfeesten).

Bij toezicht is ook de samenwerking met alcoholverstrekkers van belang. Dit wordt verder uitgewerkt onder 4.2 Bij een goed lopend zelfregulerend vermogen van de alcoholverstekkers, kan de toezichtrol van gemeenten en politie mogelijk verminderd worden. 4.1.3 Handhavingsstrategie Als jongeren of ondernemers zich niet aan de regels houden, moeten we optreden. We gebruiken de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht. Dit is een landelijke richtlijn die helpt om op de juiste manier in te grijpen na controles. Door deze strategie toe te passen, zorgen we voor goed afgestemd en effectief handelen via het bestuursof strafrecht. Als het nodig is, kan de gemeente of politie sancties opleggen. Er zijn verschillende sancties mogelijk volgens de Alcoholwet en Apv. 4.1.4 High trust, high penalty-principe Bij het ‘high trust, high penalty’-principe vertrouwt de gemeente op de alcoholverstrekkers. Dit werkt vooral bij zelfregulering. Maar als dat vertrouwen wordt geschonden, grijpt de gemeente in volgens dit principe. Bij het bepalen van een straf wordt gekeken naar de stappen die zijn genomen om de ondernemer, vereniging of instelling te corrigeren. Als iemand ondanks alle inspanningen verkeerd blijft handelen, volgt een zware straf. 4.1.5 Sanctiebeleid Er zijn verschillende straffen mogelijk bij overtredingen van de Alcoholwet en Apv. Soms gelden er beperkingen.

Veldhoven heeft een sanctiebeleid opgesteld. Hierin staat per overtreding welke straf geldt en hoe die wordt uitgevoerd. Bijvoorbeeld: bij overtreding X wordt bestuursdwang gebruikt, en bij overtreding Y wordt de Alcoholvergunning ingetrokken. Als uitvloeisel van dit P&H-plan wordt gekeken naar het actualiseren van dit sanctiebeleid. Bij de invulling van het sanctiebeleid worden onderdelen van de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht betrokken. 4.1.5 Verbinding preventie en handhaving Om handhavings- en preventieve acties sterker te maken, worden ze zoveel mogelijk samen gebruikt. De maatregelenmatrix opgenomen in bijlage 2 laat de maatregelen en aanpakken zien bijdrage om de doelstellingen van dit P&H-plan te bereiken. 4.2 Samenwerking met alcoholverstrekkers Alcoholverstrekkers kunnen de gemeente helpen met toezicht en handhaving. Belangrijker nog, ze kunnen bijdragen aan een omgeving waarin alcohol verantwoord wordt aangeboden. De markt speelt een grote rol in het herkennen van problemen die de doelstelling ‘verantwoorde verstrekking van alcohol’ in gevaar brengen. Dit kan gaan om kleine incidenten of grote, structurele problemen. Door goed samen te werken, kan de gemeente middelen effectiever inzetten wanneer dat nodig is. Samenwerking gebeurt binnen duidelijke afspraken.

Deze werkwijze en de bijbehorende eigen verantwoordelijkheid geven alcoholverstrekkers daarnaast meer kansen om sancties te voorkomen. 4.2.1 Zelfregulerend vermogen alcoholverstrekkers Hoewel het makkelijk lijkt om een overtreding meteen bij de gemeente te melden, moet eerst worden gekeken of de alcoholverstrekkers dit zelf kunnen oplossen. Bij zelfregulering bij alcoholverstrekkers gaat het om 'sociale controle' binnen een groep ondernemers, verenigingen of instellingen. Ze moeten elkaar vanzelfsprekend 10

aanspreken op fouten, bewust of onbewust. Dit is belangrijk omdat het niet alleen een gedeelde taak is, maar ook in ieders belang, zoals een schone en eerlijke branche. Ondernemers, verenigingen en instellingen kunnen collega’s ook persoonlijk aanspreken op problemen. Horecaondernemers weten dat ze moeten letten op alcoholgebruik door jongeren. Bij evenementen laten ze jongeren vaak blazen om te controleren op alcohol voordat ze naar binnen mogen. Ze gebruiken ook vaak een ‘bandjessysteem’ om te zorgen dat jongeren onder de 18 geen alcohol krijgen. Als ondernemers tijdens hun werk dronken of beschonken jongeren zien, nemen ze contact op met de ouders/verzorgers om het probleem op te lossen. 4.2.2 Structuur zelfregulerend vermogen Om te voorkomen dat er losse constateringen ontstaan zonder goed overzicht van de problemen, wordt er gewerkt met een groep per branche. De volgende figuur geldt voor de verschillende branches in Veldhoven:   

Commerciële horeca; Paracommerciële horeca (sport, sociaal-cultureel en overig)1; Detailhandel (supermarkten en slijterijen).

Figuur 1: Zelfregulerend vermogen alcoholverstrekkers  Misstanden bij alcoholverstrekkers kunnen door allerlei partijen worden gesignaleerd, bijvoorbeeld een individuele ondernemer/vereniging/instelling uit dezelfde branche of uit een andere branche, politie of gemeente.  Dit signaal wordt bij het collectief van de betreffende branche, waarin de misstanden zich begeven, aangegeven.  Het collectief van de branche probeert de ondernemer/vereniging/instelling de goede richting in te bewegen. Hierbij kan worden verwezen naar de mogelijke gevolgen van het in stand houden van een onwenselijke situatie, namelijk bestuurlijk ingrijpen.  Blijft het resultaat uit, wordt door het collectief om bestuurlijk optreden van de gemeente verzocht. De gemeente neemt alleen signalen vanuit het collectief in behandeling (m.u.v. de signalen die de gemeentelijke taak betreffen, zie hieronder), individuele signalen komen namelijk bij het collectief binnen.

Bij de aanpak van ‘zelfregulering’ gebruiken gemeente en politie handhaving pas als laatste optie. Toch blijft handhaving erg belangrijk. Zonder goede handhaving heeft de gezamenlijke inzet geen effect. Handhaving is nodig voor succes. Eerst zetten we in op preventie, daarna op strafrecht (repressie) en vervolgens op bestuursrecht (herstel). Door de hulp van verschillende partijen bij het herkennen en oplossen van problemen kan toezicht en handhaving in de toekomst minder nodig zijn. Minder handhaving 1

Tot op heden is er voor de paracommerciële horeca nog geen collectief gevormd.

11

moet dan wel een groot effect hebben. De gemeente vertrouwt erop dat alcoholverstrekkers zorgen voor veilig en verantwoord alcoholgebruik. Het is belangrijk om duidelijke afspraken te maken over hoe dit wordt uitgevoerd. Periodiek overleg De gemeente, politie en ondernemers delen regelmatig hun kennis. Samen bekijken ze of alles goed gaat en of er iets aangepast moet worden. Er wordt gewerkt aan Kwaliteit Veilig Uitgaan (KVU). Wij houden elk jaar horeca-overleggen met KHN-Veldhoven (Koninklijke Horeca Nederland, afdeling Veldhoven). Systeemcontrole bij alcoholverstrekker zelf Als verlengstuk van zelfregulering kan de alcoholverstrekker zelf een systeemcontrole doen. Volgens de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) moet een goede systeemcontrole aan drie eisen voldoen: 1. Het moet gaan om een goed omschreven en deugdelijk systeem. Daarbij valt te denken aan technische oplossingen zoals cameratoezicht, piepsignalen bij de kassa, polsbandjes in de horeca, maar ook aan borging in het personeelsbeleid. 2. Er moet aandacht zijn besteed aan de continuïteit van het systeem. Hierbij valt te denken aan een periodieke instructie van het personeel, het inwerken van nieuw personeel, het inbouwen van evaluatiemomenten, etc. 3. De alcoholverstrekker dient regelmatig zelf het systeem te controleren om te zien of het systeem nog optimaal functioneert.

Als blijkt dat het systeem van het horecabedrijf, de vereniging dan wel de instelling goed functioneert, zal dat op termijn kunnen leiden tot minder controles. Bij horecabedrijven waar een 18+ beleid is gekozen, worden aan de deur identiteitscontroles uitgevoerd. Steeds vaker is het aan de orde dat identiteitsfraude voorkomt om bij deze horecabedrijven binnen te komen. Soms is het lastig om de identiteit van de jongeren te bepalen aan de hand van het ID-bewijs wat getoond wordt. Om hiervoor handvatten te bieden voor de horecabedrijven, wil de gemeente in samenwerking met de politie een bijdrage leveren in het voorlichten van een goede IDcheck bij horecabedrijven. Jongeren onder de 18 jaar In Veldhoven is er weinig voor jongeren onder de 18 jaar binnen de horeca. Daardoor hangen zij vaak op straat tijdens uitgaanstijden en leren zij minder over de sociale kant van uitgaan. Het is belangrijk om samen met de horeca te kijken of er in de komende jaren iets georganiseerd kan worden voor deze jongeren. Daarbij moet er ook aandacht zijn voor de sociale aspecten van uitgaan. 4.2.3 Gemeentelijke taak Een aantal taken wordt opgepakt door de alcoholverstrekkers zelf.

Tot de gemeentelijke taak behoren echter wel het toezicht en handhaving op:  Optreden, als het escalatieniveau bereikt is;  Het verstrekken van drank aan jongeren onder 18 jaar;  Het doorschenken aan mensen die reeds teveel gedronken hebben;  Situaties met betrekking tot alcohol die zich niet bevinden bij de bovengenoemde branches van alcoholverstrekkers en daar dus niet belegd kunnen worden. Denk hierbij aan: 1. Evenementen; 2. Schoolfeesten; 3. Hokken en keten; 4. Illegale horeca-activiteiten. Het is noodzakelijk dat de gemeente in staat is invulling te geven aan het toezicht en de handhaving. Handhaven wordt als laatste middel ingezet.

12

4.2.4 Gedragslijn ‘Alcohol’ Een deel van de afspraken tussen de gemeente en de alcoholverstrekkers is vastgelegd in een gedragslijn ‘Alcohol’. Een dergelijke gedragslijn geeft het collectieve commitment weer bij de aanpak rondom alcoholverstrekking en –gebruik. In de gedragslijn komen onder andere de volgende zaken naar voren:  Het verantwoord verstrekken van alcohol;  Het zelfregulerend vermogen van de alcoholverstrekkers;  Het ‘high trust, high penalty-principe’ bij sanctioneren;  Systeemcontrole bij alcoholverstrekker zelf;  Het bieden van alcoholvrije alternatieven. De gedragslijn ‘Alcohol’ is terug te vinden in bijlage 3 van dit P&H-plan.

13

5 Regelgeving In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de pijler regelgeving. 5.1 Alcoholwet Het overgrote deel van de regelgeving op gebied van alcohol is vastgelegd in de Alcoholwet. De Alcoholwet is primair een volksgezondheidswet met als doel om, met name onder jongeren, gezondheidsschade door alcoholgebruik te voorkomen. Daarnaast stelt de Alcoholwet ook als doel om alcohol gerelateerde verstoringen van de openbare orde terug te dringen. In dit P&H-plan is al veel ingegaan op de Alcoholwet. Hieronder staan nog eens in het kort de belangrijkste regels in de Alcoholwet voor alcoholverstrekkers:  Kortingen: Supermarkten, slijterijen en webwinkels mogen maximaal 25% korting geven op alcohol.  Online verkoop: Kopers moeten bij het online bestellen van alcohol aangeven dat ze 18 jaar of ouder zijn, en de leeftijd moet bij levering worden gecontroleerd.  Wederverstrekking: Volwassenen die alcohol doorgeven aan minderjarigen op openbare plekken riskeren een boete.  Sociale hygiëne: Leidinggevenden in horeca en slijterijen moeten in het Register Sociale Hygiëne staan. Dit geldt ook voor andere locaties waar alcohol wordt geschonken, zoals wijkcentra, buurthuizen en sportkantines. 5.2 Het Nationaal Preventieakkoord Het Nationaal Preventieakkoord richt zich op het terugdringen van problematisch alcoholgebruik (ziet ook op terugdringen van roken en overgewicht).

Hierin staan onder meer verschillende afspraken om problematisch alcoholgebruik terug te dringen. Daarnaast staan er doelen in over alcoholgebruik tijdens de zwangerschap, geen alcoholgebruik onder de 18 jaar, minder overmatig en zwaar alcoholgebruik en de bewustwording van het eigen drinkgebruik en de effecten daarvan. 5.3 Happy hours beperken De prijs van alcohol heeft veel invloed op het gebruik. Door prijzen te verhogen, kan alcoholgebruik worden verminderd. Vooral mensen die veel drinken, worden hierdoor beïnvloed. Dit maakt het een goede maatregel om dronkenschap tegen te gaan. In Veldhoven hebben we het beperken van happy hours geregeld in artikel 2:22a Apv. 5.4 Beperken schenktijden paracommercie Gemeenten moeten de schenktijden in de paracommercie beperken. In sportclubs en wijkcentra, vooral waar veel jongeren komen, is het slim om deze tijden niet te ruim te maken. Meer schenktijd zorgt vaak voor meer alcoholgebruik. Ook is het niet wenselijk dat tieners van ’s ochtends tot ’s avonds alcoholgebruik van anderen zien tijdens sport en spel. In Veldhoven hebben we deze beperkingen geregeld in artikel 2:22 Apv. Tot slot zijn er nog landelijke regels om alcoholgebruik te verminderen, zoals regels voor alcoholreclame, alcohol in het verkeer en dronkenschap op straat.

14

6 Educatie In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de activiteiten van de pijler educatie. In hoofdstuk 3 stond dat preventie het beste gericht kan zijn op de omgeving van jongeren, vooral op hun sociale en professionele omgeving. Dit hoofdstuk gaat over educatieve activiteiten gericht op de omgeving. Wij richten ons op drie groepen die invloed kunnen hebben op het alcoholgebruik van jongeren: alcoholverstrekkers, ouders en scholen. Voordat hierop in wordt gegaan, wordt eerst kort beschreven welke acties wij uitvoeren om jongeren en hun omgeving via campagnes te informeren over alcohol. 6.1 Acties Door middel van onderstaande campagnes worden de jongeren en hun omgeving geïnformeerd over alcohol:  Alcoholvoorlichting vindt plaats op het Sondervick College. Met onder andere Novadic-Kentron zijn afspraken gemaakt over voorlichtingsactiviteiten. Er is tevens een voorlichtingsfilmpje gemaakt in samenwerking met gemeente Veldhoven;  Op basis van eerdere ervaringen wordt de nadruk (nog) meer gelegd op het bereiken van ouders om de bewustwording bij ouders te vergroten. We organiseren groepsvoorlichting voor ouders over Nix18&gamen, tijdens de projectweken Veldhoven Gezond.  Bij een incident met jeugd rondom de horeca, neemt de politie een blaastest af. Daarnaast laat men minderjarigen blazen wanneer men vermoed dat er alcohol in het spel is.

 Bij evenementen worden er blaasacties gehouden;  Voorlichtingsactiviteiten vinden plaats vanuit de overkoepelende organisatie Centrum voor Jeugd en Gezin of JPV (jongerenpunt) in samenwerking met Novadic-Kentron en Halt. 6.2 Alcoholverstrekkers Alcoholverstrekkers kunnen horecaondernemers, barpersoneel, barvrijwilligers, portiers, caissières, filiaalmanagers etc. zijn. Van deze professionals wordt verwacht dat ze de leeftijdsgrens voor de verstrekking van alcohol kennen en naleven, evenals het verbod op doorschenken bij dronkenschap en het toelaten van personen in kennelijke staat van dronkenschap in de onderneming, vereniging of het evenement. Elke onderneming, instelling of vereniging moet een instructie maken voor personeel en vrijwilligers. Zo kunnen preventie en controle op een duidelijke en gezamenlijke manier worden uitgevoerd. Dit biedt ondersteuning aan de alcoholverstrekkers. 6.3 Onderwijs De school is een belangrijke pedagogische omgeving voor jongeren. Ook als het gaat om alcoholgebruik leren jongeren op school wat wel en niet verstandig is. Het is belangrijk dat jongeren geïnformeerd worden over de risico’s van alcoholgebruik. Het doel is niet alleen hun gedrag te veranderen, maar ook om alcoholgebruik minder normaal te maken. Zo wordt er gewerkt aan meer draagvlak voor effectievere gedragsmaatregelen als handhaving en specifieke regelgeving.

Vooral informatie over hoe alcohol de hersenen beïnvloedt, blijkt in de praktijk heel nuttig. Dat geldt niet alleen voor jongeren, maar ook voor hun ouders. Scholen worden daarom aangemoedigd om activiteiten voor ouders rond dit thema te organiseren. Bij de keuzebepaling van schoolprogramma’s op het gebied van middelengebruik heeft de GGD een belangrijke adviserende rol, zowel voor basisscholen als scholen voor voortgezet onderwijs. De scholen voor voortgezet onderwijs worden geadviseerd met dit thema aan de slag te gaan. Bij de voorlichting op scholen wordt rekening gehouden met de “Richtlijnen verslavingspreventie binnen het onderwijs”. Op basis hiervan wordt afhankelijk van leeftijd en schooltype zoveel mogelijk maatwerk geleverd bij de voorlichting.

15

Een goed schoolprogramma biedt meer dan voorlichting en besteedt ook aandacht aan regels voor leerlingen en personeel met betrekking tot alcoholgebruik bij schoolfeesten, kampen, excursies en studiereizen. Op schoolfeesten wordt ook geen alcohol geschonken. Het Sondervick College heeft in samenwerking met de gemeente en de politie een convenant Veiligheid opgesteld. Hierin is ook opgenomen dat controles op het bezit van alcohol gehouden kunnen worden. 6.4 Ouders en de thuissituatie 6.4.1 Alcoholopvoeding Veel ouders onderschatten systematisch hoeveel hun kinderen drinken. De beschikbaarheid van alcohol in huis en het stellen van regels zijn geschikte instrumenten om alcoholgebruik tegen te gaan. Uit onderzoek blijkt dat kinderen van ouders die geen duidelijke regels hebben afgesproken en geen leeftijdsgrens hebben gesteld voor het drinken van alcohol al op jongere leeftijd beginnen met drinken. Ze drinken bovendien vaker dan jongeren waarvan de ouders wel een leeftijdsgrens hebben gesteld. Naast het stellen van regels is een andere beschermende factor: een goede band tussen ouder en kind. Een slechte ouder-kind relatie en psychische problematiek of middelengebruik van de ouders zijn risicofactoren. Adviezen met betrekking tot alcoholopvoeding zullen in samenwerking met het voortgezet onderwijs, Halt en Novadic-Kentron aan ouders worden aangeboden.

6.4.2 Uitgaansopvoeding Ook door regels te stellen die niet expliciet gaan over alcoholgebruik, kunnen ouders invloed hebben op het alcoholgebruik van hun kind. Dan gaat het vooral over afspraken omtrent uitgaan, zoals staptijden, hoe vaak per week ze uit mogen. Uitgaansopvoeding is nodig zodat ouders zich meer bewust zijn van de rol die ze kunnen spelen om de schade van middelengebruik tijdens het uitgaan te voorkomen of te beperken. Via diverse relevante kanalen (GGD, verslavingszorginstelling, Centra voor Jeugd en Gezin, lokale media, ouderavonden op scholen en in sportverenigingen) worden ouders voorgelicht over een adequate opvoedstijl en worden zij gewezen op ondersteunende websites als www.helderopvoeden.nl.

16

7 Te behalen resultaten De Jeugdmonitor 12 t/m 18 jaar 2023 van GGD Brabant-Zuidoost wordt om de vier jaar uitgevoerd. De cijfers uit de meest recente Jeugdmonitor 12 t/m 18 jaar 2023 van GGD Brabant-Zuidoost, worden gebruikt als referentiepunt om de resultaten voor het alcoholgebruik beneden de wettelijke leeftijdsgrenzen te kunnen meten. In het najaar van 2027 wordt opnieuw de Jeugdmonitor gehouden. De cijfers hiervan worden gebruikt om de meting van de behaalde resultaten uit te voeren. Voor de gemeentelijke handhavingstaken op het gebied van de Alcoholwet wordt 2025 als basisjaar gebruikt. Deze gegevens worden namelijk jaarlijks geëvalueerd bij de evaluatie van het Uitvoeringsprogramma Vergunningen, Handhaving en Toezicht (UVTH). 7.1 Resultaten Het streven is om in 2028 de volgende resultaten bereikt te hebben: A. Het alcoholgebruik beneden de wettelijke leeftijdsgrenzen en dronkenschap (met name tijdens uitgaansavonden in het publieke domein) is verminderd ten opzichte van de cijfers uit de Jeugdmonitor 12 t/m 18 jaar 2023-2024 van GGD Brabant-Zuidoost; B. De alcohol-gerelateerde verstoring van de openbare orde en veiligheid (bijvoorbeeld: overlast, agressie en geweld) is afgenomen ten opzichte van het basisjaar; C. De naleving van alcohol-gerelateerde wet- en regelgeving door alcoholverstrekkers en jongeren, o.a.

Alcoholwet en Apv is verbeterd ten opzichte van het basisjaar. 7.2 Indicatoren Om de te behalen resultaten te kunnen meten, worden in ieder geval de onderstaande indicatoren gebruikt. A. Alcoholgebruik beneden de wettelijke leeftijdsgrenzen en dronkenschap (met name tijdens uitgaansavonden in het publieke domein): a. Cijfers uit de Jeugdmonitor 12 t/m 18 jaar van GGD Brabant-Zuidoost; b. Aantal geregistreerde alcohol-gerelateerde meldingen bij politie. B. Alcohol-gerelateerde verstoringen van de openbare orde en veiligheid: a. Aantal geregistreerde alcohol-gerelateerde meldingen bij politie; b. Aantal geregistreerde alcohol-gerelateerde meldingen bij gemeente. C. Naleving van alcohol-gerelateerde wet- en regelgeving: a. Aantal alcohol-gerelateerde bestuurlijke handhavingsprocedures door gemeente; b. Aantal alcohol-gerelateerde HALT-zaken; c. Aantal alcohol-gerelateerde bestuurlijke boetes door gemeente; d. Aantal opgeloste zaken vanuit diverse zelfregulerende collectieven.

17

8 Evaluatie Kritisch evalueren is een belangrijk onderdeel van dit P&H-plan. Om de kwaliteit van onze aanpak hoog te houden en waar nodig tijdig bij te stellen, gebruikt de gemeente de volgende evaluatiecyclus:  Elk jaar wordt in overleg met de samenwerkingspartners het P&H-plan geëvalueerd. Op basis van deze inzichten wordt daar waar nodig acties opgesteld voor het daaropvolgende jaar geschreven.  Elk jaar komen daarbij de toezicht-, handhavingsgegevens vanuit de beleidscyclus VTH-beleid;  Aansluitend bij de gezondheidsmonitoring van de GGD Brabant-Zuidoost, vindt een uitgebreide evaluatie plaats op basis van beschikbaar onderzoek en input van samenwerkingspartners. Hierbij worden de realisatie van activiteiten, effecten van beleid en achterliggende verklaringen op een rij gezet. Op basis hiervan kan vastgesteld worden in hoeverre het beleid de gewenste uitkomsten heeft opgeleverd en op welke punten het beleid bijgesteld dient te worden.

18

Bijlage 1: Evaluatie Preventie- en Handhavingsplan ‘Alcohol’

19

Evaluatie Preventie- en Handhavingsplan Alcohol van 17 december 2019 Periode 2016 tot en met 2023

20

1 Resultaten In het vorige P&H-plan is aangegeven dat de cijfers uit de Jeugdmonitor 12 t/m 18 jaar 2015-2016 van GGD Brabant-Zuidoost zijn gebruikt als referentiepunt om de resultaten voor het alcoholgebruik beneden de wettelijke leeftijdsgrenzen te kunnen meten. Inmiddels zijn de resultaten uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 bekend en is er een vergelijking gemaakt. 1.1 Doel In het P&H-plan vastgesteld op 17 december 2019 was de Drank- en horecawet nog van kracht. De DHW had meerdere doelstellingen voor ogen gehad. Ten aanzien van het P&H-plan van 2019 gaat het om: 1. Het terugdringen van het alcoholgebruik beneden de wettelijke leeftijdsgrenzen; 2. Het tegengaan van alcohol gerelateerde verstoring van de openbare orde en veiligheid (bijvoorbeeld: overlast, agressie en geweld). Deze doelstellingen worden met dit P&H-plan dan ook nagestreefd. Daarnaast is nog een aantal aanvullende doelstellingen ten aanzien van preventie en handhaving omtrent ‘alcohol’ geformuleerd: 1. Het verantwoord verstrekken aan en gebruiken van alcohol (inclusief het voorkomen van het doorschenken van alcohol aan dronken personen), met name gericht op jongeren; 2. Bewustwording bij jongeren, hun ouders/verzorgers en alcoholverstrekkers; 3. Het geven van vertrouwen aan alcoholverstrekkers, waarbij de gemeente regie voert; 4.

Het naleven van alcohol gerelateerde wet- en regelgeving door alcoholverstrekkers en jongeren, o.a. DHW en Algemene plaatselijke verordening (Apv); 5. Het doelmatig inzetten van de toezichts- en handhavingscapaciteit gericht op naleving van alcohol gerelateerde wet- en regelgeving, o.a. DHW en Apv; 6. Duidelijkheid creëren voor betrokken partijen (o.a. onderwijs, commerciële en paracommerciële horeca, supermarkten en slijterijen) in op te leggen sancties bij alcohol gerelateerde overtredingen. Bovenstaande doelstellingen sluiten aan bij de filosofie van de gemeente Veldhoven. De gezondheid van de Veldhovense inwoners, onder andere van jongeren staat in Veldhoven immers hoog in het vaandel. Ook is het belangrijk dat de Veldhovense samenleving veilig en leefbaar is. De samenwerking met partners buiten de gemeentelijke organisatie, waarbij er vertrouwen wordt gegeven aan de partners en de gemeente zaken loslaat en overlaat aan hen past geheel bij ‘Veldhoven neemt de regie, bedrijfsconcept gemeente Veldhoven’. Uitgaande van bovenstaande doelstellingen en mede gelet op de evaluatie ligt de focus op bewustwording bij en verantwoordelijkheid van ouders van jongeren. Daarnaast ligt de focus ook nog steeds op het tegengaan, verminderen en voorkomen van de volgende aspecten: 1. Verstrekken van drank aan jongeren onder 18 jaar; 2.

Doorschenken aan mensen die reeds teveel gedronken hebben; 3. Illegale horeca-activiteiten. Illegale horeca-activiteiten zijn bijvoorbeeld horecaactiviteiten bij paracommerciële horeca-inrichtingen die verboden zijn op grond van de Apv.

1.2 Alcoholgebruik beneden de wettelijke leeftijdsgrenzen en dronkenschap 21

Om het alcoholgebruik beneden de wettelijke leeftijdsgrenzen en dronkenschap te kunnen meten wordt gebruik gemaakt van de volgende indicatoren:   

Cijfers uit de Jeugdmonitor 2015-2016 van de GGD Zuidoost-Brabant en cijfers uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 van de GGD Zuidoost-Brabant; Cijfers van de poli ‘Jeugd en Alcohol’ van het MMC in Veldhoven; Aantal geregistreerde alcohol-gerelateerde meldingen en processen-verbaal bij politie

Deze resultaten worden in de volgende kopjes weergegeven. Cijfers uit de Jeugdmonitor 12 t/m 18 jaar 2015-2016 en Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 De gegevens in deze probleemanalyse zijn voornamelijk gebaseerd op de jeugdmonitor van de GGD. De meest actuele gegevens zijn de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023. Daaruit blijkt het volgende: 





Uit de Jeugdmonitoring 2015/2016 blijkt dat 33% van de jongeren (12 t/m 18 jaar) in Veldhoven in vier weken voorafgaand aan het onderzoek alcohol heeft gedronken. In 2023 was dit 30 %. We zien dus een lichte afname ten opzichte van eerdere jaren. Uit de Jeugdmonitor 2015/2016 blijkt dit 16 % van de jongeren in Veldhoven in vier weken voorafgaand aan het onderzoek dronken of aangeschoten is geweest. In 2023 was dit 15 % jongeren. Wat neerkomt op een hele lichte afname. Uit de Jeugdmonitor 2015/2026 blijkt dat 45 % van de jongeren in de categorie 16 t/m 18 jaar in Veldhoven in vier weken voorafgaand aan het onderzoek binge drinken heeft gedaan. In 2023 was dit 38 %. Hier dus zeker een afname te zien.

In de volgende tabel staan de cijfers uit de Jeugdmonitor 12 t/m 18 jaar van GGD Brabant-Zuidoost van de jaren 2015-2016 en 2023. Leefstijl

2015

2023

Heeft alcohol gedronken in afgelopen 4 weken

33

30

Heeft in de afgelopen 4 weken bij ten minste één gelegenheid 5 glazen of meer gedronken

23

19

is in de afgelopen 4 weken dronken of aangeschoten geweest

16

16

ze vinden het goed

64

51

ze vinden dat ik minder moet drinken

8

8

ze raden het af

20

20

ze verbieden het

0

4

ze weten het niet

6

9

ze zeggen er niets van

2

7

Heeft in de afgelopen 4 weken bij ten minste één gelegenheid 5 glazen of meer gedronken

45

32

is in de afgelopen 4 weken dronken of aangeschoten geweest

32

28

Alcoholconsumptie (totale groep)

Mening ouders over alcoholgebruik (subgroep recente gebruikers) in vergelijking met mening ouders over alcoholgebruik volgens jongere:

Alcoholconsumptie 16-18 jarigen (subgroep) in vergelijking met klas 4 Is 16, 17 of 18 jaar en:

Cijfers van de poli ‘Jeugd en Alcohol’ van het MMC in Veldhoven MMC Veldhoven is betrokken bij jongeren die in het ziekenhuis terecht komen vanwege alcoholintoxicatie. In 2022 zijn er voor zover bekend 4 jongeren uit Veldhoven in het ziekenhuis terecht gekomen vanwege alcoholintoxicatie. In 2023 hebben er 103

22

ambulanceritten in de regio Zuidoost-Brabant plaatsgevonden vanwege alcohol en/of drugs bij minderjarigen. De ambulance is in 2023 vijf keer uitgerukt in Veldhoven. Aantal geregistreerde alcohol-gerelateerde meldingen bij politie In 2024 is in Veldhoven door de politie bij 7 minderjarigen geconstateerd dat zij onder invloed van alcohol dan wel drugs waren. Hierbij zijn de ouders dan wel begeleiding van de minderjarige in kennis gesteld. Bij één minderjarige is er ook een Veilig Thuis melding opgemaakt omdat er binnen dat gezin meer zorgen waren. Voor verdere evaluatie van toezicht en handhaving wordt verwezen naar de jaarlijkse evaluatie van het Uitvoeringsprogramma Vergunning, toezicht en handhaving.

2 Conclusie De belangrijkste resultaten uit hoofdstuk 1 zijn: Uit de tabel en Jeugdmonitor 2023 blijkt dat er een afname is te zien in vergelijking met de cijfers van 2015-2016 wat betreft:  Jongeren in Veldhoven die in de afgelopen vier weken voorafgaand aan het onderzoek minder alcohol hebben gedronken (afname van 3 %);  Jongeren in Veldhoven die in de afgelopen 4 weken voorafgaand aan het onderzoek dronken of aangeschoten geweest (afname van 1 %);  Jongeren in Veldhoven die in de afgelopen 4 weken voorafgaand aan het onderzoek minder binge drinken hebben gedaan (afname van 7 %). Net zoals voorgaande jaren geven jongeren verder aan dat veel ouders het goed vinden dat hun kinderen alcohol drinken. Uit het onderzoek van 2023 was dit 51 % in gemeente Veldhoven. -

23

Bijlage 2: Maatregelenmatrix De maatregelenmatrix hieronder schetst een overzicht van de maatregelen/acties die de gemeente de komende vier jaar per beleidspijler en per setting inzet. Handhaving (en Toezicht) Regelgeving Preventie Detailhandel

Horeca

Evenementen

• Toezicht leeftijdsgrens • Controles Alcoholwet • Actualiseren sanctiebeleid • Toezicht leeftijdsgrens • Toezicht doorschenken/ aanwezigheid dronken personen • Toezicht happy hours • Actualiseren sanctiebeleid

• Leeftijdsgrens Alcoholwet

• Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels • Inzet Jeugd Boa

• Leeftijdsgrens Alcoholwet • Verbod op aanwezigheid dronken personen en doorschenken Alcoholwet • Happy hours regels Apv

• Toezicht leeftijdsgrens • Toezicht doorschenken/ aanwezigheid dronken personen • Actualiseren sanctiebeleid

• Leeftijdsgrens Alcoholwet • Verbod op doorschenken Alcoholwet

• Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels • Periodiek overleg KHN • Opstarten KVU • Bijdrage leveren in het voorlichten van een goede ID-check bij horecabedrijven • Mogelijkheden verkennen organiseren activiteit voor jongere < 18 jaar • Blaastesten • Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels • Nalevings-communicatie • Blaastesten

Thuis/ouders

• Ouderlijk toezicht op regels NIX18

Sport en andere paracommerciël e verstrekkers

• Toezicht leeftijdsgrens • Toezicht doorschenken • Toezicht schenktijden • Actualiseren sanctiebeleid

Scholen

• Ondersteuning door boa’s/IV bij schoolfeesten (bv. indrinken)

Openbare ruimte/Algemeen

• Toezicht openbaar dronkenschap

24

• Aanvullende eisen

t.a.v. ontheffing Alcoholwet bij evenementen Alcoholwet • Ouderlijke regels over NIX18

• Leeftijdsgrens Alcoholwet • Verbod op aanwezigheid dronken personen doorschenken Alcoholwet • Schenktijden regels Apv • Alcoholwet

• Verbod openbaar dronkenschap regels Apv

• Groepsvoorlichting voor ouders mbt Nix18&gamen, tijdens projectweken Veldhoven Gezond • Voorlichtingsactiviteiten vanuit de overkoepelende organisatie Centrum voor Jeugd en Gezin of JPV (jongerenpunt) in samenwerking met NovadicKentron en Halt • Training barvrijwilligers • Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels

• Alcoholvoorlichting (Sondervick College) samenwerking NovadicKentron • Alcoholopvoeding (samenwerking voortgezet onderwijs, halt, NovadicKentron) • Uitvoering convenant Veiligheid • Communicatie regels

Bijlage 3: Gedragslijn ‘Alcohol’

25

Gedragslijn ‘Alcohol’

Laatste gewijzigd: juli 2021

26

Gedragslijn ‘Alcohol’ Eind 2014 hebben gemeente Veldhoven, Politie Oost-Brabant, Koninklijke Horeca Nederland, afdeling Veldhoven, Sondervick College en individuele alcoholverstrekkers (commerciële horeca, paracommerciële horeca, supermarkten en slijterijen) samen het convenant ‘Alcohol’ opgesteld en ondertekend. Dit convenant was geldig van 1 januari 2015 tot en met 31 december 2016. Na 2016 is dit convenant omgezet in de gedragslijn ‘Alcohol’. Op 1 juli 2021 is de Alcoholwet in werking getreden. De gedragslijn is hierin redactioneel geactualiseerd naar de Alcoholwet. Alle voornoemde partijen houden zich aan de afspraken zoals die zijn vastgelegd in deze gedragslijn. Feiten  Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat alcoholgebruik onder jongeren tot forse gezondheidsschade leidt. Vanuit het oogpunt van de volksgezondheid is gewenst dat jongeren onder de 18 jaar geen alcohol gebruiken en dat zeker ook de jongeren van 18 tot 23 jaar zich matigen in het gebruik van alcohol.  Op 1 juli 2021 is de Alcoholwet inwerking getreden. Het doel van de wet is gezondheidsschade door alcohol bij jongeren voorkomen en verstoring van de openbare orde door alcoholmisbruik onder jongeren terug te dringen.  De gemeente heeft de volledige verantwoordelijkheid op toezicht en handhaving van deze wet.

 De voorheen geldende Drank- en Horecawet stelde al dat geen alcoholverstrekking plaats mag vinden aan jongeren onder de 18 jaar.  De Alcoholwet heeft dit aangescherpt door het strafbaarstelling van volwassenen die alcohol doorgeven aan minderjarig (wederverstrekking).  Belangrijkste wijzigingen van de Alcoholwet zijn: - Verbod op bepaalde prijsacties: prijsacties in de detailhandel van meer dan 25% op alcoholhoudende producten zijn verboden - Strafbaarstelling van volwassenen die alcohol doorgeven aan minderjarigen (wederverstrekking) - Nieuwe regels voor verkoop van alcohol op afstand  De wet- en regelgeving met betrekking tot ‘alcohol’ onder andere geregeld is in de Alcoholwet en de Algemene plaatselijke verordening.  Alle bij deze gedragslijn betrokken partijen streven de doelstelling na om verantwoord om te gaan met het schenken van alcohol aan jeugdigen.  Alle bij deze gedragslijn betrokken partijen streven na dat naleving van de regels met betrekking tot de verkoop van alcohol aan jeugdigen verbeterd wordt.

 Alle bij deze gedragslijn betrokken partijen willen bijdragen aan de vermindering van alcoholgebruik onder jongeren, gezien vanuit de volgende uitgangspunten: o alcoholverstrekkers vervullen een voorbeeldfunctie in de maatschappij als het gaat over schenken van alcoholhoudende dranken; o alle bij deze gedragslijn betrokken partijen zijn van mening dat verantwoord alcoholgebruik tot stand kan worden gebracht door het zelfregulerende vermogen van de alcoholverstrekkers (zie hiervoor het Preventie- en Handhavingsplan ‘Alcohol’); o landelijke en lokale regelgeving moet worden uitgevoerd en de bij deze gedragslijn betrokken partijen hebben daar ieder zijn eigen verantwoordelijkheid in.  Een alcoholverstrekker wordt gesanctioneerd volgens het high trust, high penaltyprincipe, omdat het vertrouwen wordt gegeven vanuit de gemeente en politie aan de alcoholverstrekker.  Onder ‘alcoholverstrekker’ wordt in deze gedragslijn verstaan: een ieder die tegen betaling alcohol verstrekt, in ieder geval commerciële horeca, paracommerciële horeca, slijterijen, supermarkten en het onderwijs bij bepaalde activiteiten. Verantwoord verstrekken van alcohol 1. De alcoholverstrekker houdt zich aan de geldende wet- en regelgeving met betrekking tot ‘alcohol’ (waaronder de Alcoholwet en de Algemene plaatselijke

27

verordening), het eigen huishoudelijk reglement dan wel het vastgesteld bestuursreglement (paracommerciële horeca) en de inhoud van deze gedragslijn; 2. De alcoholverstrekker maakt duidelijk dat er géén alcohol geschonken wordt aan jongeren jonger dan 18 jaar door: a. Huisregels bij de deur (voor leden van KHN te bestellen via de afdeling); b. Leeftijdssticker(s) bij de ingang; c. Poster en/of aankondiging dat leeftijd wordt gecheckt; 3. De alcoholverstrekker checkt actief de leeftijd van jongeren, wanneer, een koper of degene voor wie de alcohol bedoeld is, niet onmiskenbaar 18 jaar of ouder is, bijvoorbeeld door het gebruik van een ID-checker; 4. De alcoholverstrekker neemt regels over alcoholverstrekking en –gebruik op in het huishoudelijk reglement; 5. De alcoholverstrekker licht de bezoekers voor over verantwoord alcoholgebruik en schenken, door gebruik van onder andere flyers en posters (NIX18, BOB etc.); 6. Personeel en/of (bar)vrijwilligers van de alcoholverstrekker worden, door of namens de alcoholverstrekker goed geïnstrueerd in en gewezen op: a. dat er geen alcohol aan jeugdigen jonger dan 18 jaar geschonken mag worden, en; b. het verantwoord schenken van alcohol aan bezoekers van 18 jaar en ouder, en; c. de Instructie Verantwoord Alcoholschenken (IVA) en Verantwoord Alcohol Schenken (VAS); 7.

KHN draagt eenmaal per jaar zorg voor het plaatsvinden van een inspirerende bijeenkomst over verantwoord alcoholgebruik door jongeren. De bijeenkomst richt zich op een breed publiek en is openbaar toegankelijk. De gemeente en politie verlenen actief medewerking aan de totstandkoming van deze bijeenkomst; 8. De horeca hanteert een polsbandjessysteem of een ander systeem dat duidelijk maakt wie wel of geen alcohol mag bij grote evenementen zoals kermis, carnaval, muziekfestivals e.d. dat zich richt op een betere naleving op de regels omtrent drankverstrekking; 9. De schenktijden voor alcohol en de openingstijden van de horeca-inrichting zijn duidelijk zichtbaar in de horeca-inrichting; 10. De paracommerciële horeca past de schenktijden voor alcohol aan bij activiteiten voor jeugd jonger dan 18 jaar (passend binnen de regels in de Apv); Samenwerking; toezicht en handhaving 1. Vanuit de gedeelde verantwoordelijkheid worden de gemaakte afspraken en de naleving van wet- en regelgeving bewaakt door de collectieven (ieder vanuit hun eigen branche), de gemeente en de politie; 2. Op basis van signalen spreekt het collectief de eigen branche aan (voor zover hun taak reikt), op deze manier kan een handhavend optreden van gemeente en politie worden voorkomen; 3.

De gemeente en politie passen in lijn met deze samenwerking hun toezicht en handhaving toe (zie hiervoor het Preventie- en Handhavingsplan ‘Alcohol’ en Sanctiebeleid ‘Alcohol en Horeca’), wanneer het escalatieniveau via het collectief bereikt is en bij eigen gemeentelijke en politionele taken; 4. Signalen over misstanden worden tijdig tussen collectieven, politie en gemeente doorgegeven en gedeeld, evenals de terugkoppeling over onder andere de resultaten; 5. Supermarkten vullen de checklist ‘Alcoholverkoop in de supermarkt’ in en overleggen deze, ingevuld en ondertekend, aan het collectief ‘Detailhandel’, de gemeente en politie.

28