Gemeente-Veldhoven-2025---Accountantsverslag (002)
Tekst van het document
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag 2025
6 juli 2026
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
6 juli 2026
Uitkomsten controle Financiële positie
Geachte leden van de raad en het college,
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties
Met genoegen leggen wij u ons accountantsverslag voor dat is opgesteld in
Bijlagen
het kader van onze opdracht tot controle van de jaarrekening 2025 (de 'jaarrekening') van gemeente Veldhoven. Wij hebben onze controle
Bijlagen
uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 14 november 2025. Dit verslag is opgesteld uitsluitend voor
Dit verslag bevat de belangrijkste bevindingen van onze controle van uw
gebruik door de raad en het college van
jaarrekening en wordt besproken in een ambtelijke voorbespreking op 12 mei 2026 en een bestuurlijke voorbespreking op 26 mei 2026.
burgemeester en wethouders van de gemeente Veldhoven. Op dit verslag kan niet door derden worden gesteund aangezien
derden niet op de hoogte zijn van het doel van de werkzaamheden en de resultaten
Wij hebben de inhoud van dit verslag tijdens de vergadering van de
onjuist kunnen interpreteren.
auditcommissie op 8 juni 2026 besproken. Mocht u nog vragen hebben, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen.
Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid, zorgplicht en/of verantwoordelijkheid jegens andere partijen dan de gemeente Veldhoven
Met vriendelijke groet,
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Annemarie Kros Director
Annemarie Kros senior director
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Boschdijktunnel 10, 5611 AG, Postbus 6365, 5600 HJ, Eindhoven T: 088 792 00 20, F: 088 792 96 40, www.pwc.nl ‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop) voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
2
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties Bijlagen
Bijlagen
Onze kernboodschappen Dit gedeelte geeft een samenvatting van onze belangrijkste boodschappen, inclusief de bevindingen en opmerkingen van onze controle.
PwC PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
3
Onze belangrijkste boodschappen Onze conclusies
Uitkomsten controle
Onze conclusies
Financiële positie
Uitkomsten controle
Het jaarverslag
Financiële positie
(Vermoedens van) fraude en integriteit
Het jaarverslag
(Vermoedens van) fraude en integriteit
Controleverklaring
Rechtmatigheidsverantwoording
Voorspellend vermogen
De kwaliteit van het jaarverslag
Onderzoek naar grondtransacties
We hebben onze controle van de jaarrekening van gemeente Veldhoven,
De gemeente heeft onrechtmatigheden geconstateerd boven de
Het resultaat van €9,5 miljoen voor mutaties reserves is bijna €9,0
De kwaliteit van het jaarverslag en de informatiewaarde zijn voldoende. Wij
Naar aanleiding van signalen over grondtransacties in 2025 heeft de
inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, afgerond en hebben
verantwoordingsgrens van €1,6 miljoen. Het totaal van de onrechtmatigheden
miljoen hoger dan oorspronkelijk begroot, €3,3 miljoen hoger en dan
missen daarin nog een duiding van wat de effecten zijn van de
gemeente een extern onderzoek laten uitvoeren. Uit de voorlopige
een goedkeurende controleverklaring met benadrukkingsparagraaf
betreft €20,9 miljoen, waarvan €12,4 miljoen niet acceptabel is. De belangrijkste
de begroting na wijzigingen. Gemeente Veldhoven heeft 8
bestedingen op de vastgestelde doelstellingen. Zo merken wij op dat
bevindingen blijken geen onregelmatigheden bij de onderzochte
afgegeven, onder voorbehoud van ongewijzigde goedkeuring van deze
oorzaken zijn afwijkingen van de grondprijzenbrief (€10,5 miljoen), niet-
programma’s waarbij op 6 programma’s een positiever resultaat
inhoudelijke duiding van het college in het jaarverslag beperkt is, bijvoorbeeld
transacties, maar wel verbeterpunten in de inrichting van de primaire
jaarrekening door de raad op 7 juli 2026
naleving van Europese aanbestedingsregels (€1,7 miljoen) en overschrijdingen van
is gerealiseerd dan begroot. Dit wordt met name gedreven door een
met betrekking tot de afwijkingen in realisatie ten opzichte van de
processen.
De benadrukkingsparagraaf betreft het feit dat de rechtmatigheidsfouten en
investeringskredieten (€250.000).
consistente onderbesteding ten opzichte van de begrootte lasten. Wij
begroting of de ontwikkeling in de kengetallen.
Wij hebben de opzet, uitvoering en tussentijdse uitkomsten van het
onduidelijkheden in totaal boven de verantwoordingsgrens komen, met
Ruimtelijk domein Het grondbedrijf laat per saldo een positief
vragen aandacht voor het verbeteren van het voorspellend vermogen.
onderzoek beoordeeld en achten deze geschikt als basis voor verwerking en
resultaat zien door tussentijdse winsten ondanks enkele risico’s in lopende
We zien dat de financiële positie op
toelichting door de het college in de jaarstukken 2025.
name door onrechtmatige aanbestedingen en rechtmatigheidsfouten omtrent grondtransacties.
exploitaties.
basis van de kengetallen 2025 solide is. De structurele exploitatieruimte
Er is één ongecorrigeerd verschil in de controle en één onzekerheid.
Sociaal domein De onzekerheden binnen het sociaal
met een saldo van 6% laat zien dat de gemeente per saldo structureel geld
domein bestaan voornamelijk uit de productieverantwoordingen van zorg-
over houdt. Juist in het kader van de Veldhovense toekomstige opgaven en
leveranciers die nog niet zijn ontvangen of verschillen tussen de ontvangen PV en de
de woningbouwversnelling vraagt dit aandacht.
Specifieke uitkeringen (SiSa) Daarnaast hebben wij een oordeel met beperking over de rechtmatigheid van de specifieke uitkeringen verstrekt.
PwC
administratie van Veldhoven, en bedragen €0,9 miljoen (2024: €86.000)
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
4
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties Bijlagen
Bijlagen
Onze conclusies Dit gedeelte geeft een toelichting op de accountantsverklaring en de conclusies met betrekking tot de jaarrekening en de overige informatie in uw jaarverslag.
PwC PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
5
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Onze conclusies
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties
Uw jaarrekening
Verslaggevingsvereisten zijn juist toegepast
We hebben onze controle van de jaarrekening van gemeente Veldhoven afgerond en verstrekken een goedkeurende
Het college heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het BBV en de bepalingen van en krachtens de Wet normering
controleverklaring met een benadrukkingsparagraaf, onder voorbehoud van goedkeuring van deze jaarrekening door de raad
topinkomens (WNT). Wij vinden de door het college bij het opstellen van de jaarrekening 2025 toegepaste waarderings-
op 7 juli 2026.
grondslagen geschikt. Tevens voldoet de toelichting in de rechtmatigheidsverantwoording aan de bepalingen van de
De benadrukkingsparagraaf betreft het feit dat de rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden in totaal boven de
Kadernota Rechtmatigheid.
Bijlagen
Bijlagen
verantwoordingsgrens komen, met name door onrechtmatige aanbestedingen en rechtmatigheids-fouten omtrent
grondtransacties. Een aantal fouten en onzekerheden geconstateerd in relatie tot getrouwheid Tijdens onze controle hebben we één gecorrigeerde en één nietgecorrigeerde afwijkingen geïdentificeerd boven onze rapportagedrempel van €336.000. Daarnaast hebben wij onzekerheden geconstateerd boven de rapportagedrempel. Wij hebben geen (niet-gecorrigeerde) controlebevindingen in de WNTverantwoording 2025. Na afronding van onze controle hebben we de materialiteit opnieuw beoordeeld. De cumulatieve financiële impact van de nietgecorrigeerde afwijkingen ligt onder onze algehele materialiteit van €3.366.980 en heeft daarom geen invloed op onze controleverklaring. Hoewel de afwijkingen niet materieel zijn, raden we u aan om alle gerapporteerde niet-gecorrigeerde afwijkingen aan te passen om de nauwkeurigheid van de
jaarrekening te verbeteren.
De jaarrekening en het jaarverslag zijn consistent met elkaar Als controlerend accountants hebben wij de verantwoordelijkheid om in onze controleverklaring te rapporteren over de overige informatie in het jaarverslag. Onze conclusie is dat het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening. Oordeel met beperking ten aanzien van rechtmatigheid specifieke uitkeringen (SiSa) Wij hebben in onze controleverklaring een oordeel met beperking verstrekt over de baten en lasten als mede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen. Het oordeel met beperking heeft betrekking op de specifieke uitkering J9 Specifieke uitkering woningbouwimpuls waar bij indicator J9/11 onrechtmatigheden voortkomen uit het voorwaardencriterium door het niet voldoen aan de voorwaarden uit de grondprijzenbrief bij grondtransacties
Wijzigingen in het controleplan
We hebben een wijziging doorgevoerd in ons controleplan zoals uiteengezet in ‘Controleplan 2025 –Kernboodschappen’ van 2 juni 2025 en zoals uiteengezet in de ‘Board Letter’ van 13 januari 2026. Deze wijziging ziet toe op het toevoegen van een significant fraude-risico op niet-zakelijke grondtransacties.
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
6
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle
Gecorrigeerde afwijkingen
Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties
De volgende afwijkingen zijn gecorrigeerd door het college en zijn daarom opgenomen in de jaarrekening. De gecorrigeerde afwijkingen zoals hieronder opgenomen hebben geen impact op het resultaat.
Bijlagen
Bijlagen
#
1
PwC
Beschrijving
Onjuiste classificatie schatkistbankieren Vastgesteld dat de positie schatkistbankieren onterecht is weergegeven als onderdeel van de liquide middelen.
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
Post in jaarrekening
Baten en lasten (x 1.000)
Balans (x 1.000)
Debet
Debet
Credit
Uitzettingen met een rentetypische looptijd van <1 jaar @ Liquide middelen
37.937
Totaal
37.937
Credit
37.937
37.937
7
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle
Niet-gecorrigeerde afwijkingen zijn niet materieel
Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
De volgende geconstateerde afwijkingen betreffen de ongecorrigeerde fouten en onzekerheden in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van €336.000. Het college heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met deze beoordeling van het college.
Overige observaties Bijlagen
Bijlagen
#
1
PwC
Beschrijving fouten
Balanspositie Sociaal Domein
Post in jaarrekening
Baten en lasten (x 1.000)
Balans (x 1.000)
Debet
Debet
Lasten Sociaal Domein – ZiN @ Overlopende passiva
690
Totaal
690
Credit
Credit 690 690
#
Beschrijving onzekerheden
Post in jaarrekening
Onzekerheden (x 1.000)
1
Onzekerheden prestatielevering Sociaal Domein
Sociaal Domein – PGB Sociaal Domein – Jeugd ZIN Sociaal Domein – WMO ZIN
12 - 99 789
Totaal
702
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
8
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Ruimtelijk domein
Ruimtelijk domein Sociaal domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Bedrijfsvoering Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Belangrijke schattingen
Belangrijke schattingen Fraude
Fraude Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties Bijlagen
Bijlagen
Uitkomsten controle 2025 In dit hoofdstuk beschrijven we de belangrijkste uitkomsten van de controle voor het ruimtelijk domein, het sociaal domein en de overige domeinen, waaronder de bedrijfsvoering.
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
9
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Ruimtelijk domein (1/2)
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Gebiedsontwikkelingen zorgen voor groei in uitgifte, maar uitdagingen blijven vragen om scherp grondbeleid
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Ruimtelijk domein
Ruimtelijk domein Sociaal domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Bedrijfsvoering Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Belangrijke schattingen
Belangrijke schattingen Fraude
Fraude Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties Bijlagen
Bijlagen
Per saldo een positief grondresultaat door tussentijdse winsten en stijgende
De Veldhovense woningbouwopgave in de komende jaren
projectwaarden Gemeente Veldhoven had in 2025 zeven grondexploitaties, waarvan er twee zijn gesloten
De woningmarkt blijft onder druk staan, de krapte blijft groot en de prijsstijging zet door. Door het geringe aanbod op de markt voor bestaande woningen en kwalitatief
gedurende het jaar. De projecten zijn afgesloten met een positief resultaat (Noordrand Zandven: €96.000 en Gansepoel: €104.000). Het resultaat is opgenomen in de algemene reserve. Er is voor circa €4 miljoen tussentijdse winst genomen voor de projecten Habraken, Slot-Oost en de Springplank, voor het project Zilverackers is een verliesvoorziening opgenomen van 4,8 miljoen euro (2024: 5,4 miljoen euro). Het verlies wordt veroorzaakt doordat er minder grond kan worden uitgegeven binnen het ontwikkelgebied en ook zijn de planontwikkelingskosten toegenomen in de vorm van hogere inhuurkosten omdat er ambtelijke capaciteit tekort is ten aanzien van de
goede duurzaamheidsaspecten neemt de vraag naar nieuwbouwwoningen toe. Er wordt sterk gestuurd op de betaalbaarheid, de toekomstbestendigheid van de woningen en de differentiatie van de woningvoorraad (70% betaalbaar, 30% sociale huur).
Het Rijk heeft verschillende subsidies onderkend voor de woningbouw, aan deze subsidies zitten voorwaarden verbonden. Hierbij zijn de start bouw van de eerste woning binnen drie jaar na toekenning en start bouw van de laatste woning binnen tien
jaar na toekenning een voorbeeld. Om dit te kunnen realiseren dienen er de komende woningbouwversnelling. De verliesvoorziening is afgenomen, waardoor er een verbetering jaren voldoende woningen te worden gerealiseerd. De gemeente heeft de prognose om in tot 2032 circa 5.000 woningen te realiseren in de eigen grondexploitaties, wat in het project zichtbaar is. De stijging van de opbrengsten komt voornamelijk door een ontvangen subsidie welke niet voorzien was en de stijging in de grondopbrengsten door de uitkomt op circa 400 woningen per jaar. Dit is vastgelegd vanuit de Woon(zorg)visie nieuw vastgestelde grondprijzen. De eindwaarde van de projecten is toegenomen met €6,6 miljoen naar €16,4 miljoen in 2025 (2024: €9,8 miljoen). De toename wordt veroorzaakt door lagere kosten dan geraamd na aanbesteding, meer opbrengsten door de actualisatie van de grondprijzen conform de grondprijzenbrief 2025 en meer grondverkopen door gewijzigd
Veldhoven, welke in 2023 is vastgesteld door de raad. Daarnaast zijn binnen de regio in het kader van de Beethoven-deal middelen beschikbaar gesteld om 17.000 woningen te
bouwen en de woningbouw te versnellen. Om te kunnen voldoen aan de genoemde afspraken en voorwaarden, dient het groeitempo minimaal tot 2040 te worden voortgezet en de uitvoeringscapaciteit hierop te worden aangepast. Herijking Woondeal Zuidoost Brabant
gebiedsgebruik.
In december 2025 is de Woondeal Zuidoost Brabant geactualiseerd. Vanuit de Metropool Regio Eindhoven wordt de voortgang van de woondeal gemonitord en waar
Ontwikkeling risicoprofiel grondexploitaties 60 Risicoreserve
Risico's
Eindwaarde
50 40
Voorziening
nodig procesmatige en inhoudelijke ondersteuning aan de gemeenten gegeven. Het rijk heeft middels de Woningbouwimpuls extra middelen beschikbaar gesteld, en ook de Regio zijn extra middelen beschikbaar om de woningbouwversnellingsambitie te kunnen realiseren.
30 20 10
0 -10
PwC
2024
2025
2026 (begroot)
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
10
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Ruimtelijk domein (2/2)
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle
Ruimtelijke ambities vragen om realistische en gedragen schattingen
Parameter
Beoordeling 2025
2024
⚫
⚫
Ruimtelijk domein
Ruimtelijk domein Sociaal domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Bedrijfsvoering Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Belangrijke schattingen
Belangrijke schattingen Fraude
Fraude
Blijvende en nieuwe uitdagingen binnen het grondbedrijf zorgen voor
De gehanteerde rekenrente
noodzakelijke innovatieve oplossingen Netcongestie, PFAS, stikstofproblematiek, ambtelijke capaciteit en de
Percentage: 1,10% Het college rekent binnen de grondexploitaties met de rente van 1,10%.
energietransitie zorgen voor blijvende uitdagingen binnen het grondbeleid. Voor het project Habraken is de exploitatie verlengd tot 2035 omdat het voor dit
Kostenstijgingen
bedrijventerrein niet mogelijk is een aansluiting te verkrijgen op het net. Daarnaast zijn de grondverkopen in dit project tijdelijk stilgelegd om deze
Percentage: 3,00% Gemeente Veldhoven maakt gebruik van de uitgebrachte rapportage van Metafoor.
beschikbaar te houden voor de ontwikkeling De RUN 2040.
⚫
⚫
Opbrengstenstijging
⚫
⚫
Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties Bijlagen
Bijlagen
De transformatieopgave rondom de RUN 2040 stelt dat er circa 2.800 nieuwe woningen gerealiseerd dienen te worden binnen een straal van 800 meter rondom bepaalde hoogwaardig openbaar vervoer haltes. De gemeente staat hierbij voor de opgave om een woon- en werkgebied te creëren welke een mobiliteitstransitie vereist en innovatieve ideeën rondom de energievoorziening. In 2025 is de gebiedsvisie op hoofdlijnen vastgesteld, in 2030 dient een deel van de woningen al in aanbouw te zijn (conform afspraken met het Rijk). Rondom het centrum is ook een gebiedsontwikkeling gestart, hierbij is het doel om circa 1.000 woningen te bouwen en het centrum te vernieuwen. De gebiedsontwikkelingen zorgen voor grote uitdagingen binnen gemeente Veldhoven, welke direct dan wel indirect verbonden zijn aan ambtelijke capaciteit, het voldoen aan subsidievoorwaarden en innovatieve oplossingen.
Percentage: 4,00% voor woningbouw, 2,00% voor bedrijventerreinen Gemeente Veldhoven maakt gebruik van de uitgebrachte rapportage van Metafoor.
Gehanteerde programmering
⚫
De programmering is in lijn met de Woon(zorg)visie Veldhoven, welke is vastgesteld in 2023. Hierin staat opgenomen om tot 2032 minimaal 5.000 woningen te realiseren, wat uitkomt op circa 400 woningen per jaar. Daarnaast dienen nieuwe gebiedsontwikkelingen te worden opgestart om te voldoen aan afspraken. Wij achten de programmering ambitieus in de beschikbare tijd, capaciteit en risico’s. ⚫
Verkoopprijzen
⚫
De verkoopprijzen van gronden worden bepaald aan de hand van de vastgestelde grondprijzenbrief. Het uitgangspunt bij het bepalen van de grondprijzen is marktconformiteit.
Stabiele parameters De bepaling van de parameters van de kosten- en opbrengstenstijging is niet gewijzigd ten opzichte van voorgaand jaar. Gemeente Veldhoven laat hierin een stabiel beeld zien.
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
◼ Controleverschil
Optimistisch
⚫ Evenwichtig
⧫ Voorzichtig
11
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Sociaal domein en Verstrekte subsidies
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Stijgende Wmo- en jeugdhulpkosten vragen om realistische Hervormingsagenda en datagedreven toezicht
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Ruimtelijk domein
Ruimtelijk domein Sociaal domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Bedrijfsvoering Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Hogere lasten WMO en Jeugdhulp dan begroot
Gemeente Veldhoven wijkt regelmatig af van ASV bij verstrekte subsidies
In 2025 zijn er meer kosten binnen de WMO en Jeugdhulp gemaakt dan begroot. Enerzijds stijgen de kosten omdat gemeente Veldhoven met nieuwe aanbieders
In de Algemene Subsidieverordening (ASV) is het beleid rondom het aanvragen, verstrekken en vaststellen van subsidies vastgelegd. Dit beleid is vastgesteld door
contracten heeft afgesloten en daardoor beter kan inspelen op de behoefte van de inwoners, anderzijds worden er ook meer aanvragen ingediend dan ingeschat.
de raad en valt onder het normenkader welke relevant is voor de accountantscontrole. De verordening stelt dat er termijnen van toepassing zijn op
Vanaf 2023 is de landelijke Hervormingsagenda ingevoerd met betrekking tot de jeugdhulp, deze agenda loopt tot 2028. Dit moet ervoor zorgen dat de jeugdhulp
bijvoorbeeld het aanvragen van een subsidie door een organisatie, de beslistermijn van het college voor toekenning en de beslistermijn door het college tot
structureel beter kan worden uitgevoerd. Gemeente Veldhoven is in 2025 gestart met het aanpassen van de organisatie richting de nieuwe agenda, welke vraagt om een
vaststelling. Uit onze werkzaamheden komt naar voren dat deze termijnen niet altijd worden nageleefd. Volgens de hardheidsclausule in de ASV mag het college
gedegen implementatietraject om het pakket maatregelen dat dit met zich meebrengt te kunnen uitvoeren, zoals genoemd in de Maatregelentabel van de Hervormingsagenda
afwijken van de gestelde termijnen en leidt dit niet tot een onrechtmatigheid. Wij adviseren echter wel aan de ASV zo in te richten dat deze past bij de behoefte en
2023-2028. Samen met partners in het jeugddomein voert gemeente Veldhoven al het uitvoeringsplan ‘Focus op alle Jeugd 2024-2025’ uit. Dit plan blijkt ambitieus en door
uitvoeringscapaciteit van de organisatie, zodat de termijnen wel als uitgangspunt worden gebruikt en er alleen incidenteel gebruik moet worden gemaakt van de
capaciteitstekort zijn niet alle activiteiten doorgegaan in 2025. We adviseren een realistisch beeld te schetsen ten aanzien van de behoefte aan jeugdhulp, de beschikbare
hardheidsclausule. Daarnaast bevelen we aan het gebruik van de hardheidsclausule te documenteren in een zaakdossier, zodat zichtbaar is waarom niet aan de
en benodigde financiële middelen, beschikbare en benodigde uitvoeringscapaciteit en de andere benodigdheden om de Hervormingsagenda uit te kunnen voeren, en dit beeld
gestelde termijnen uit de ASV wordt voldaan.
Belangrijke schattingen
Belangrijke schattingen Fraude
Fraude Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties Bijlagen
Bijlagen
vervolgens vorm te geven in een uitvoeringsplan. Getrouwheid Van repressieve controle naar structureel en datagedreven toezicht op prestatielevering Prestatielevering blijft inherent complex: de door de gemeente betaalde zorg wordt uitgevoerd door zorgaanbieders in de regio, waardoor de gemeente niet volledig zicht heeft op de daadwerkelijke uitvoering van de zorg. De gemeente voert aanvullende belonderzoeken uit om de prestatielevering van zorg achteraf te controleren. Onze controlewerkzaamheden op de prestatielevering hebben geen bijzonderheden opgeleverd, anders dan de geconstateerde verschillen door Veldhoven zelf tussen de reeds gedeclareerde/betaalde zorg en de productieverantwoordingen. Deze verschillen zijn aangemerkt als onzeker in bijgevoegde tabel. adviseren de gemeente om de extra
2025 (x €1.000)
2024 (x €1.000)
Fout
Fout
Onzeker
Onzeker
Jeugdzorg ZiN
0
99
0
14
Jeugdzorg pgb
0
4
0
9
Wmo ZiN
0
789
0
60
Wmo pgb
0
8
0
3
Totaal
0
900
0
86
Tabel x: Overzicht van fouten en onzekerheden sociaal domein
controles structureel voort te zetten en te blijven investeren in datagedreven toezicht. PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
12
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies
Bedrijfsvoering
Prestatielevering inkopen nog niet voldoende geborgd
Migratie salarispakket
Gemeente Veldhoven heeft enkele jaren geleden een notitie geschreven met de beleidskeuzes voor het vaststellen van de
Per november is de gemeente Veldhoven opnieuw overgestapt van salarisverwerkingsapplicatie. De overstap
prestatielevering van inkopen vastgesteld. Deze werkinstructie geeft aan op basis van welke werkzaamheden het akkoord wordt
van Motion naar HR Enterprise is goed verlopen. Als onderdeel van onze controle stellen wij vast dat de migratie
gegeven en welke documenten moeten worden toegevoegd of welke toelichting moet worden gegeven. We raden de gemeente
juist en volledig is verlopen. Hierbij hebben wij geen bijzonderheden geconstateerd.
Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Ruimtelijk domein
Ruimtelijk domein Sociaal domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Bedrijfsvoering
Onze conclusies ten aanzien van de data-migratie in het salarisproces, prestatieleveringen, het
aan om deze notitie weer eens tegen het licht te houden en te updaten op basis van huidig lopende overeenkomsten en contracten. Daarnaast zien we als onderdeel van onze controle dat deze notitie nog niet wordt nageleefd en dat het verkrijgen
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Belangrijke schattingen
Belangrijke schattingen Fraude
Fraude Financiële positie
proces rondom service organisaties en de verwerking van de gewijzigde BBVnotities
Financiële positie
van voldoende bewijs voor prestatielevering daarom een moeizaam proces is. Wij vragen uw aandacht om dit proces in de lijn beter te borgen.
Versterk de periodieke monitoring van de beheersing bij
De BBV-notities zijn juist verwerkt in uw jaarrekening
Overige observaties
service organisaties Door het uitbesteden van de IT-dienstverlening is Veldhoven voor
Bijlagen
de betrouwbaarheid en continuïteit van de gegevensverwerking mede afhankelijk van de beheersing bij de leveranciers. Hiervoor is
In verslagjaar 2025 zijn de BBV-notities Grondbeleid, Rente, Overhead en de geactualiseerde Notitie Verbonden
Overige observaties
Bijlagen
het noodzakelijk om vast te stellen dat de serviceorganisaties ‘in control’ zijn, onder andere door periodiek de assurance- en servicelevel rapportages van leveranciers (waaronder BCS HR Software – voor salarisverwerking) te beoordelen. De ISAE 3402 Type II rapportage van BCS HR Software geeft aan dat er tekortkomingen zijn gevonden in de interne beheersing van de service organisatie. De accountant heeft een verklaring met beperking afgegeven. We adviseren Veldhoven maatregelen te treffen voor de zaken die onder eigen verantwoordelijkheid vallen en een proces in te richten rondom het periodiek beoordelen van de
Partijen van toepassing. Deze notities geven nadere invulling aan de verslaggevings- en toelichtingsvereisten van het Besluit Begroting en Verantwoording. De notities hebben onder meer betrekking op de verwerking van grondexploitaties, rentetoerekening, overheadkosten en de informatievoorziening over verbonden partijen. Gemeente Veldhoven heeft deze BBV-notities toegepast en voldoende toegelicht bij het opstellen van de jaarrekening 2025. Daarmee is gehandeld in overeenstemming met de geldende BBV-regelgeving en de door de Commissie BBV vastgestelde notities.
assurance- en servicelevel rapportages van leveranciers. Bovenstaande aspecten zijn nog onvoldoende ingericht voor BCS HR Software en vragen ook om meer eigenaarschap van de organisatie. PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
13
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Rechtmatigheid
Onze kernboodschappen Onze conclusies
De rechtmatigheidsverantwoording van het college
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle
voldoet aan de vereisten
Ruimtelijk domein
Ruimtelijk domein Sociaal domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Bedrijfsvoering Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Belangrijke schattingen
Belangrijke schattingen Fraude
Fraude Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties
Het college legt verantwoording af over de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties via de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Als uw accountant hebben wij de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording
We hebben inzicht verkregen in het proces rondom de totstandkoming van de rechtmatigheidsverantwoording. Ook hebben wij kennis genomen van het interne controle plan, de uitgevoerde werkzaamheden van de interne controle afdeling, de rapportages en de interne beheersmaatregelen binnen de gemeente.
meegewogen in ons oordeel over de jaarrekening als geheel (indirect oordeel over de rechtmatigheid). We hebben geen bevindingen hierbij. Gezien de omvang van de opgenomen onrechtmatigheden hebben wij in onze verklaring een benadrukkingsparagraaf opgenomen.
Onrechtmatigheden (in €)
12,000,000
Het college heeft onrechtmatigheden boven de verantwoordingsgrens van €1.683.000 (1% van de totale lasten exclusief de dotaties aan reserves) geconstateerd. Het totaal van de onrechtmatigheden betreft €20,9 miljoen, waarvan €12,4 miljoen niet acceptabel. Deze bestaan uit: •
Bijlagen
Bijlagen
Begrotingsonrechtmatigheden: €8.806.000 miljoen, hiervan is €8.556.000 acceptabel omdat deze voldoen aan de criteria zoals uw raad heeft vastgelegd in de
10,000,000
8,000,000
financiële verordening. Het resterende saldo aan begrotings-onrechtmatigheden, €250.000, ziet toe op investeringskredieten met overschrijdingen. •
Niet voldoen aan het voorwaardecriterium €12.173.000 aan onrechtmatigheden voortkomend uit het voorwaardencriterium: • •
€10.483.000: de verkoopprijzen ten aanzien van de grondtransacties voldoen niet aan de voorwaarden uit de grondprijzenbrief. €1.690.000: niet voldoen aan Europese aanbestedingsregels, Dit betreft twee nieuwe dossiers ten opzichte van 2024 en 11 doorlopende fouten van voorgaand
jaar. Een nadere toelichting van de afwijkingen boven de rapportagegrens is gegeven in de
6,000,000
12,423,000
8,556,000
4,000,000
2,000,000
paragraaf Bedrijfsvoering van uw jaarstukken. Omdat het totaal aan onrechtmatigheden boven de verantwoordingsgrens komt, nemen wij in onze controleverklaring een benadrukkingsparagraaf op en verwijzen vervolgens naar de rechtmatigheidsverantwoording. PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
Onacceptabele onrechtmatigheden ◼ = Onacceptabele onrechtmatigheden ◼ = Acceptabele onrechtmatigheden
Acceptabele onrechtmatigheden
= Verantwoordingsgrens 2025
14
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Belangrijke schattingen
Bedrag x €1 miljoen
Schatting
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Ruimtelijk domein
Ruimtelijk domein Sociaal domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Bedrijfsvoering Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Belangrijke schattingen
Belangrijke schattingen
Evaluatie van de belangrijke schattingen van het college bij het opstellen van de jaarrekening Bij het opstellen van de jaarrekening gebruikt en openbaart het college belangrijke boekhoudkundige schattingen, beoordelingen en veronderstellingen. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en veronderstellingen die door het college zijn gedaan beoordeeld en concluderen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Een samenvatting van onze evaluatie staat in de tabel hiernaast, samen met een verdere toelichting.
Afschrijvingen materiële vaste activa
Uitkomst
2025
2024
2025
2024
5,6
5,4
⬤
⬤
Het activabeleid van de gemeente ligt ten grondslag aan de wijze van afschrijven op materiële vaste activa. De gehanteerde afschrijvingspercentages zijn gebruikelijk in de sector. Waardering grondexploitaties
28,9
45,5
⬤
⬤
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitaties een betrouwbaar beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties. De uitgangspunten die in de berekeningen gehanteerd worden zijn voor zover mogelijk onderbouwd met rapportages van externe partijen. Voor verdere toelichting, zie: Ruimtelijk domein (2/2) Waardering financiële vaste activa
5,1
4,0
⬤
⬤
Fraude
Wij hebben de waardering van uw financiële vaste activa in detail gecontroleerd. Het college verwacht dat deze vorderingen volledig zullen worden geïnd. Wij concluderen dat de inschattingen van het college ten aanzien van deze deelnemingen en (gerelateerde) leningen evenwichtig tot stand zijn gekomen.
Fraude Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties
Waardering en indexatie van de APPAvoorziening
Bijlagen
Bijlagen
5,4
4,5
⬤
⬤
De voorziening voor wethouderspensioenen (APPA) per ultimo 2025 is onderbouwd door actuariële berekeningen door een externe serviceorganisatie ProAmbt. De dotatie aan deze voorziening komt voort uit de uitspraak van de Commissie BBV in december 2025. Het resultaat van deze uitspraak is dat de gemeente een voorziening op basis van grondslagen voor individuele waardeoverdrachten én aanvullend een voorziening voor het Appa-fonds dient aan te houden om de overdrachtswaarde van APPA naar ABP te kunnen dekken in d toekomst. Gemeente Veldhoven gebruikte een dekkingsgraad van 122,2% en een rekenrente van 2,954%, beide binnen toegestane marges. Juistheid en volledigheid overige voorzieningen
10,5
8,9
⬤
⬤
We hebben de voorzieningen in detail gecontroleerd en hebben geen bijzonderheden geconstateerd. Schattingen in onderhoudsvoorzieningen liggen in lijn met het onderhoudsplan en zijn evenwichting opgesteld. ◼ Controleverschil
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
Optimistisch
⚫ Evenwichtig
⧫ Voorzichtig
15
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Fraude en niet naleving van wet- en regelgeving
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Werkzaamheden omtrent de frauderisico’s en niet-naleving van wet en regelgeving zijn nog onderhanden
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Ruimtelijk domein
Ruimtelijk domein
Verantwoordelijkheden van het college en de raad
Extern onderzoek naar grondtransacties uitgevoerd
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en opsporen van fraude en nietnaleving van wet-en regelgeving berust bij degenen die belast zijn met governance van
Op basis van een onderzoek naar feiten en omstandigheden bij grondtransacties in 2025 zijn risico’s in de interne beheersing geconstateerd en fouten uit de toepassing van de
de gemeente (de gemeenteraad) en het college. Vanuit PwC hebben we een blog gepubliceerd die ingaat op de rol van de raad bij het voorkomen van fraude en corruptie.
grondprijzenbrief naar voren gekomen. Op basis van deze signalen hebben wij onze risico inschatting en onze controleaanpak hierop aangepast.
Deze blog belicht de verantwoordelijkheden van de organisatie en hoe u deze kunt aanpakken.
Gemeente Velhoven heeft op basis van deze signalen een extern onderzoek laten uitvoeren naar de totstandkoming van de grondtransacties. Het externe onderzoek is
Als uw accountant is het onze verantwoordelijkheid om onze controle te plannen en uit te voeren om redelijke zekerheid te krijgen dat de jaarrekening als geheel geen materiële
tijdens de jaarrekeningcontrole 2025 nog niet afgerond. De externe onderzoeker heeft een tussentijds memo met de gemeente en ons gedeeld ten behoeve van het opstellen van de jaarstukken en de controle daarop.
Overige observaties
onjuistheden bevat, of die nu worden veroorzaakt door fraude of door fouten, rekening houdend met het toepasselijke wettelijke en regelgevende kader. Door de inherente
Bijlagen
beperkingen van een controle is het risico onvermijdelijk dat sommige materiële onjuistheden in de jaarrekening onopgemerkt blijven.
De voorlopige uitkomst is dat er geen sprake is van onregelmatigheden bij de onderzochte transacties. Wel zijn aanbevelingen gedaan ten aanzien van de inrichting
Sociaal domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Bedrijfsvoering Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Belangrijke schattingen
Belangrijke schattingen Fraude
Fraude Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Bijlagen
Toelichting frauderisicomanagement in de paragraaf bedrijfsvoering Het frauderisicomanagement is toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Hierin zijn tevens meldingen van vermoedens en/of aanwijzingen van fraude opgenomen. De gemeente werkt de risico’s en aanbevelingen uit en formuleert hierbij opvolging. Het
van de organisatie. Wij stellen vast dat de effecten, zover tot op heden bekend, zijn verwerkt in het jaarverslag en de jaarrekening.
college werkt op basis van de (voorlopige) uitkomsten van het externe onderzoek aan een verbeterplan voor de interne beheersing.
.
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
16
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Fraude en niet naleving van wet- en regelgeving
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Ruimtelijk domein
Ruimtelijk domein Sociaal domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Bedrijfsvoering Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Toelichting aanvullende werkzaamheden op het significante frauderisico ten
Beoordeling onderzoeksplan, scope en tussentijdse uitkomsten van het extern
aanzien van niet-zakelijke grondtransacties Wij hebben een significant risico ten aanzien van niet-zakelijke grondtransacties
onderzoek Wij hebben de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
onderkend, gezien de bevinding bij de onderzochte grondtransacties, zoals toegelicht bij de rechtmatigheidsverantwoording.
•
de competentie, capaciteiten en objectiviteit van de externe deskundigen geëvalueerd;
•
inzicht verkregen in het werk van de externe deskundigen door samen met forensische specialisten van PwC de scope en de reikwijdte van het werk van de
Belangrijke schattingen
Belangrijke schattingen Fraude
Fraude
In de jaarrekeningcontrole hebben wij als reactie hierop de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
•
externe deskundigen te evalueren. de tussentijdse uitkomsten van de werkzaamheden ingezien, vragen gesteld en
•
hierop antwoorden en toelichtingen gekregen; de geschiktheid van de werkzaamheden en de uitkomsten geëvalueerd in de context
Financiële positie
Financiële positie
Deelwaarneming op de grondtransacties met een hoge mate van zekerheid met hierbij:
Overige observaties
Overige observaties Bijlagen
Bijlagen
•
Vaststellen dat de transactieprijs overeenkomst met de grondprijzenbrief 2025
• •
Vaststellen dat bij de grondtransacties de mandaten zijn nageleefd Vaststellen zichtbare functiescheiding
•
Aansluiting met de akte van levering
van de jaarrekeningcontrole.
Tevens hebben wij informatie ingewonnen bij het college en de ambtelijke organisatie
Op basis van deze werkzaamheden zijn wij van mening dat de tussentijdse uitkomsten zoals gerapporteerd door de externe onderzoeker een geschikte basis bieden voor de
over signalen, de tussentijdse uitkomsten uit het externe onderzoek en de impact daarvan op de organisatie. Uit deze werkzaamheden zijn geen signalen van fraude naar
inschatting van de risico’s en de toelichting in de jaarrekening.
voren gekomen. In onze controleverklaring hebben we de specifieke werkzaamheden op dit risico toegelicht.
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
17
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties Bijlagen
Bijlagen
Financiële positie In dit gedeelte geven we een analyse van de financiële positie van uw gemeente
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
18
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Financiële positie (1/3)
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Structurele voorspelbaarheid blijft aandachtspunt
Onze conclusies
Voorspellend vermogen van de gemeente Veldhoven
Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties Bijlagen
Bijlagen
Met de toekomstige onzekerheden over de compensatie vanuit het Rijk na 2026 is het voorspellend vermogen des te belangrijk geworden. Wij hebben uw voorspellend vermogen beoordeeld op basis van een vergelijking tussen begrote en het gerealiseerde saldo van baten en lasten. De grafiek hiernaast laat het verschil tussen het begrote (oorspronkelijk begroot, en bijgesteld begroot) en het gerealiseerde saldo van baten en lasten (voor mutaties reserves) zien voor de jaren 2021 tot en met 2025. Hieruit blijkt een grillig verloop tussen de realisatie, begroting na wijziging en de oorspronkelijke begroting. In 2025 ligt de realisatie dichter bij de begroting na wijziging, door de organisatie is ingezet op het versterken van het voorspellend vermogen. Door incidentele voordelen,
€ 10,000,000 € 8,000,000 € 6,000,000 € 4,000,000 € 2,000,000 €€ -2,000,000 € -4,000,000 € -6,000,000 € -8,000,000 € -10,000,000 2021
2022
2023
2024
2025
€ verschil gerealiseerd resultaat / oorspronkelijk begroot resultaat
planoptimisme, structurele inrichting van de ambities van Veldhoven en capaciteit staat het voorspellend vermogen onder druk.
€ verschil gerealiseerd resultaat / bijgesteld begroot resultaat
Het resultaat van €9,5 miljoen voor mutaties reserves is bijna €9,0 miljoen hoger dan
Het resultaat van gemeente Veldhoven laat zich de afgelopen jaren lastig voorspellen en
oorspronkelijk begroot, en ruim €3,3 miljoen hoger dan de begroting na wijziging. Gemeente Veldhoven heeft 8 programma’s waarbij op 6 programma’s een positiever
het voorspellend vermogen staat onder druk. Wij adviseren het college om bij toekomstige activiteiten nauwkeurig te beoordelen of het tijdspad voor de uitvoering
resultaat is gerealiseerd dan begroot. Daarnaast heeft gemeente Veldhoven meer geld vanuit de Rijksoverheid gekregen dan begroot middels de algemene uitkering welke
van een opdracht haalbaar is. Dit dient te gebeuren door zorgvuldig te kijken naar de uitvoeringscapaciteit binnen uw organisatie, evenals die van eventuele externe partijen
gepubliceerd is in de Decembercirculaire 2025, waar de gemeente geen invloed op heeft. De grootste afwijkingen in de programma’s betreffen voornamelijk meer lasten door
waarvan u afhankelijk bent. Dit inzicht is van belang voor het verbeteren van het voorspellend vermogen en voor het maken van weloverwogen keuzes omtrent de inzet
hogere inhuurkosten, onderhoud aan wegen dat is doorgeschoven naar 2026 en projecten (onder andere HOV4 en de RUN 7000) waarbij geplande grondverkopen in
van bestemmingsreserves, de fasering van investeringsopgaven en de aanpak van vraagstukken in de meerjarenbegroting. Een analyse van de kwaliteit van eerdere
2025 niet hebben plaatsgevonden waardoor de exploitatie nog niet is gestart en zowel de baten als lasten worden doorgeschoven.
inschattingen met betrekking tot realisatie vormt hierbij een essentieel aandachtspunt ter verbetering van toekomstige ramingen.
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
19
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Financiële positie (2/3)
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle
Stabiele financiële positie, maar beperkte structurele ruimte vraagt om scherpe keuzes in de toekomst
Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties Bijlagen
Bijlagen
Wij hebben uw financiële positie aan de hand van zes kengetallen onder elkaar gezet.
Gemeente Veldhoven bereidt zich voor op de toekomst en ontwikkelt een
Hierbij hebben wij ook de landelijke cijfers gepresenteerd (zie de tabel hiernaast). Het exploitatieresultaat over 2025 is positief. De solvabiliteit van de Gemeente Veldhoven
meerjarenplan op (2027-2030) op basis van het formatieonderzoek. In dit meerjarenplan wordt een organisatievisie vormgegeven waarin de uitdagingen en
in 2025 is 33%, hetgeen een verbetering van de financiële positie ten opzichte van 2024 laat zien. Om te beoordelen of de Gemeente Veldhoven in staat is om in te spelen op de
plannen voor de toekomst worden omschreven. Het is van belang alle (interne en externe) factoren die op de gemeente afkomen mee te wegen en hierbij ook voldoende
toekomstige risico’s is het belangrijk de solvabiliteit te bezien in verhouding tot het weerstandsvermogen en de uitdagingen in de meerjarenbegroting.
rekening te houden met de opeenstapeling van nieuwe uitdagingen en doorgeschoven baten en lasten uit eerdere jaren die nog niet gerealiseerd zijn. Dit vraagt om
afwegingen in tempo, fasering en haalbaarheid van beleid. De kengetallen laten zien dat de financiële positie van de gemeente Veldhoven eind 2025 solide is. De structurele exploitatieruimte met een saldo van 6% (begroot was 2%) laat zien dat de structurele lasten door structurele baten worden gedekt met ruimte voor dekking van structurele lasten (per saldo houdt de gemeente Veldhoven structureel geld over). Juist in het kader van de Veldhovense toekomstige opgaven vraagt dit aandacht.
Veldhoven bevindt zich in een fase van sterke groei. Naar verwachting is Veldhoven in 2040 gegroeid naar een gemeente met minimaal 57.500 inwoners en 60.000 arbeidsplaatsen. Deze toename leidt tot een toenemende vraag naar woningen, bedrijventerreinen, mobiliteit en voorzieningen. Hier staan economische uitdagingen tegenover waaronder de behoefte aan uitvoeringscapaciteit binnen de gemeente. Begin 2025 heeft gemeente Veldhoven een formatieonderzoek laten uitvoeren om te kijken of de organisatie toekomstbestendig is ingericht. Uit dit onderzoek komt naar voren dat de schaalsprong op verschillende gebieden gaat zorgen voor structureel meer lasten, zoals in de loonkosten, systemen, investeringen in opleiding en andere verbeterslagen. Dit onderstreept het belang van het onderbouwd inzetten van de structurele exploitatieruimte.
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
Kengetallen
Gemeente Veldhoven Landelijk** 2025
2024
2025*
2024
Solvabiliteit
33%
31%
47,1%
35,2%
Grondexploitaties
15%
27%
-1,9%
7,4%
Structurele exploitatieruimte
6%
8%
-0,7%
2,0%
Nettoschuldquote
45%
64%
39,9%
56,5%
Nettoschuldquote gecorrigeerd
43%
61%
38,3%
51,4%
Belastingcapaciteit
97%
91%
103%
101%
Weerbaarheid
Wendbaarheid
* Op basis van de begroting 2025. ** Bron: https://findo.nl/jive
20
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Financiële positie (3/3)
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle
Het weerstandsvermogen is de afgelopen jaren toegenomen
Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties
In de paragraaf weerstandsvermogen in het jaarverslag is een duidelijke uitwerking opgenomen van de aanwezige risico’s, de mogelijkheden om deze risico’s financieel af te dekken (weerstandscapaciteit) en de relatie daartussen: het weerstandsvermogen.
Bijlagen
Bijlagen
Gemeente Veldhoven verbindt aan ieder geïdentificeerd risico een risicoscore met bijbehorende verwachte negatieve financiële gevolgen. Hierbij worden de 10 risico’s met de meeste invloed benoemd. De grootste risico’s hebben betrekking tot de grondexploitatie Zilverackers, een juridische procedure rondom een btw-vordering Kempenbaan Oost en de kans dat gesubsidieerde instellingen niet kunnen voldoen aan verplichtingen. Waarbij het risico rondom de juridische procedure nieuw is toegevoegd, daarentegen is het risico met betrekking tot bezwaren tegen bouwleges komen te vervallen. Het totaal aan financieel gevolg van risico’s is ingeschat op €9,1 miljoen. Vervolgens wordt de benodigde weerstandscapaciteit bepaald door dit bedrag aan risico’s, de kans te vermenigvuldigen met het maximale schadegevolg, en vervolgens dit met 1,25 te vermenigvuldigen. Deze berekening levert een benodigde
weerstandscapaciteit op van € 2,3 miljoen. Gemeente Veldhoven heeft als norm een weerstandsvermogen van 100%, dit om ervoor te zorgen dat het vermogen toereikend is. Om ongewenste schommelingen te voorkomen wordt een ondergrens van 82% en een bovengrens van 141% gehanteerd. De beschikbare weerstandscapaciteit is per jaareinde €3,6 miljoen (t.o.v. een benodigde weerstandscapaciteit van €2,3 miljoen is dit 159%). In 2026 zal de reserve dan ook met €1,3 miljoen naar beneden worden bijgesteld.
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
21
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties Jaarverslag
Jaarverslag Onze samenwerking
Onze samenwerking Vooruitblik
Vooruitblik Bijlagen
Bijlagen
Overige observaties In dit hoofdstuk delen we onze overige observaties bij o.a. de kwaliteit van het jaarverslag en onze samenwerking
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
22
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen
Observaties jaarverslag
Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle
De kwaliteit van het jaarverslag en de informatiewaarde zijn voldoende. Wij missen daarin nog een duiding van wat de effecten zijn.
Financiële positie
Financiële positie
Jaarverslag
Beoordeling
Observaties
Overige observaties
Overige observaties Jaarverslag
Jaarverslag
Verenigbaarheid jaarrekening en het jaarverslag
⚫
Onze samenwerking
Onze samenwerking
Wij hebben vastgesteld dat alle verplichte informatie in de paragrafen is opgenomen. De paragrafen geven veel informatie over de realisatie ten opzichte van de uitgangspunten van het beleid en zijn opgesteld over specifieke onderwerpen.
Vooruitblik
Vooruitblik Bijlagen
Bijlagen
Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn. In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan het BBV.
Kwaliteit paragrafen
Inzicht in fraudepreventiesysteem in paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ Voldoende inzicht in het vermogen om risico’s uit de bedrijfsvoering financieel op te vangen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’
Informatiewaarde jaarverslag
⚫
⚫
⚫
In de brief van de toezichthouder (Provincie) bij de begroting 2026 heeft de provincie wel opmerkingen gemaakt over de informatiewaarde van de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. De gemeente Veldhoven is met deze aanbevelingen aan de slag gegaan in het jaarverslag 2025. In onze controleverklaring rapporteren wij over de risico-inschatting, onze verrichte werkzaamheden en materiële bevindingen ten aanzien van fraude. Daarbij hebben we ook aandacht besteed aan de toelichtingen die de gemeente Veldhoven heeft opgenomen in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’. Wij vinden dat er op dit moment voldoende wordt toegelicht over het vastgestelde frauderisicomanagement en de genomen acties en uitkomsten op basis van het frauderisicomanagement. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Veldhoven alle relevante informatie heeft opgenomen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’; daarnaast zijn alle relevante ontwikkelingen uit de sector en de impact daarvan op de gemeente Veldhoven opgenomen in de toelichting. Wij vinden dat de gemeente Veldhoven in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ een goede reflectie heeft gegeven op het vermogen om de risico’s vanuit de bedrijfsvoering financieel op te vangen. Ons oordeel is gebaseerd op de leesbaarheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses.
Wij zijn van mening dat het jaarverslag de raad de gewenste informatie verschaft per beleidsterrein. Echter de resultaatgerichtheid en concreetheid van de verantwoording kan verder worden verbeterd. Veel activiteiten worden beschrijvend gepresenteerd zonder duidelijke koppeling aan meetbare resultaten of effecten. Daarnaast merken we op dat de schrijfstijl wat wisselend is, met regelmatig vaag en wollig taalgebruik dat de leesbaarheid en stuurbaarheid voor de gemeenteraad vermindert. Voorbeelden hiervan zijn het gebruik van woorden als "ingezet op", "aandacht besteed aan" en "gewerkt aan“, zonder concrete resultaten te benoemen. De prestatie-indicatoren zijn aanwezig maar worden niet altijd adequaat toegelicht, met name wanneer streefwaarden niet worden gehaald.
◼ Bevinding PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
Voldoende maar voor verbetering vatbaar ⚫ Voldoende 23
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Onze samenwerking
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Financiële positie
Aangezien we voortdurend streven naar een verbetering van het controleproces en onze dienstverlening, evalueren we het jaarrekeningcontrole proces graag op korte termijn.
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties Jaarverslag
Jaarverslag
Reflectie op de samenwerking met de gemeente Veldhoven De samenwerking tussen het controleteam en de betrokken teams van gemeente Veldhoven is als prettig en constructief ervaren. Aangezien we voortdurend streven naar een verbetering van het controleproces
Onze samenwerking
Onze samenwerking
en onze dienstverlening, evalueren we dit proces graag op korte termijn.
Vooruitblik
Vooruitblik Bijlagen
Bijlagen
Onze reflectie op het proces van de jaarrekeningcontrole Om een controle van hoge kwaliteit af te leveren voor gemeente Veldhoven moeten teamleden op elk niveau de juiste hoeveelheid tijd en aandacht investeren. Door adequaat toezicht, duidelijke richtlijnen en tijdige beoordeling, geleid door de engagement leader en senior teamleden, voldoen we aan de kwaliteitsdoelstellingen van ISA 220. Onze controle-uren hebben een directe relatie met onze controleinspanningen die worden aangestuurd door de kwaliteit van de aangeleverde documenten, waaronder de conceptjaarrekening. Onze begrote uren zijn gebaseerd op de afgesproken reikwijdte en op 'first time right' en tijdige levering van de gevraagde documenten. Gedurende de controle hebben wij verschillende
verbeterpunten geïdentificeerd in het afsluitingsproces/jaarrekeningproces die tevens de tijdigheid en de efficiëntie van de afronding van onze controlewerkzaamheden negatief hebben beïnvloed. Deze verbeterpunten zullen wij meenemen in de evaluatie met uw organisatie. Voldaan aan onafhankelijkheidsvereisten We zijn onafhankelijk van gemeente Veldhoven in overeenstemming met de ‘Wet toezicht accountantsorganisaties' (Wta), de 'Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assuranceopdrachten' (ViO) en andere relevante onafhankelijkheidsregelgeving in Nederland. Verder voldoen we aan de 'Verordening gedrags- en beroepsregels accountants' (VGBA).
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
24
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Vooruitblik: toegenomen frauderisico door AI
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle
Toepassing van artificiële intelligentie binnen Gemeente Veldhoven
Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties
AI vergroot het risico op fraude doordat het fraudezaken realistischer en overtuigender maakt. Denk hierbij aan geavanceerde methoden zoals ‘deepfakes en realistische identiteitsvervalsingen bij phishingaanvallen. Hierdoor verandert en neemt ook het
Jaarverslag
Jaarverslag Onze samenwerking
Onze samenwerking
cybersecurityrisico toe. Cybercriminelen kunnen met AI de kwaliteit van hun aanvallen verhogen, meer aanvallen in kortere tijd uitvoeren en beter inspelen op beveiligingsmaatregelen.
Vooruitblik
Vooruitblik Bijlagen
Bijlagen
Daarnaast neemt ook het interne frauderisico toe. AI maakt het eenvoudiger om informatie te manipuleren, bijvoorbeeld door documenten, managementinformatie of betaalgegevens aan te passen. Dit vraagt van gemeenten een herziening van de risicoanalyses en waar nodig aanvullende maatregelen, zoals bewustwording rondom AI-gedreven aanvallen en vooral strikte naleving van de interne procedures. Wij wijzen met name op de volgende aandachtspunten: •
•
Leveranciersbeheer en -wijzigingen: AI kan worden ingezet om overtuigende, maar frauduleuze leveranciersprofielen te creëren of leveranciersgegevens te manipuleren. Dit vergroot het risico op onrechtmatige betalingen of ongeautoriseerde wijzigingen. Elektronische geldtransfers: AI-gedreven aanvallen kunnen phishingcampagnes of social engineering automatiseren waarmee medewerkers worden misleid om frauduleuze betalingen goed te keuren of valse betaalinstructies te volgen die legitimiteit uitstralen.
•
Intrusion preventie en detectie: AI stelt aanvallers in staat traditionele beveiligingsmaatregelen te omzeilen door zich aan te passen aan detectiemethoden. Dit leidt tot geavanceerdere ransomwareaanvallen en het opschalen van geautomatiseerde inbraakpogingen.
Het is essentieel dat gemeenten deze ontwikkelingen volgen, hun risicoprofiel regelmatig actualiseren en passend handelen om AI-gerelateerde frauderisico’s effectief te beheersen. PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
25
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Vooruitblik: Weerbaarheid
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Financiële positie
Financiële positie
Maatschappelijke weerbaarheid moet hoger op de agenda bij lokale overheden
Overige observaties
Overige observaties Jaarverslag
Jaarverslag Onze samenwerking
Onze samenwerking Vooruitblik
Vooruitblik
De VNG-handreiking maatschappelijke weerbaarheid biedt gemeenten een praktisch raamwerk om zich beter voor te bereiden op crises en verstoringen van vitale voorzieningen. De handreiking benoemt zes pijlers: continuïteit van de organisatie, crisisorganisatie, vitale
6. Samenleving als overkoepelend systeem
2. Crisisorganisatie
voorzieningen, sociaal weefsel, zelfredzaamheid van inwoners en bedrijven, en de samenleving als geheel. Uit recent gepubliceerd onderzoek van PwC (zie ook link) blijkt
Bijlagen
Bijlagen
maatschappelijke weerbaarheid hoger op de agenda moet komen bij lokale overheden. In onze board letter hebben we reeds kort stilgestaan bij het belang van het verhogen van weerbaarheid volgens de VNG-handreiking. In dit verslag vragen we graag nogmaals de aandacht voor dit onderwerp.
1. Eigen continuïteit
5. ZelfRedzaamheid inwoners, bedrijven en
3. Vitale voorzieningen
maatschappelijke organisaties
4. Sociaal weefsel
Koude fase
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
Warme fase
Nafase
26
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Uitkomsten controle
Uitkomsten controle Financiële positie
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties Bijlagen
Bijlagen SiSa
SiSa Gebruikte AI-tools in de audit
Gebruikte AI-tools in de audit SiSa
SiSa Afsluitingsproces
Afsluitingsproces
Bijlagen
PwC
Gemeente Veldhoven Accountantsverslag | 6 juli 2026
27
Openingsbrief
Openingsbrief Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies
SiSa Uit onze controlewerkzaamheden komt één materiële afwijking naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2025 vastgesteld, met uitzondering van J9/11.
Uitkomsten controle
Uitkomsten controle
Nr.
Financiële positie
Regeling / indicator
Financiële positie Overige observaties
Overige observaties Bijlagen
Bijlagen
Naam specifieke uitkering Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden) Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021
Fout of onzekerheid
Financiële omvang (in €)
Toelichting fout/onzekerheid
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
1
JenV A20B
2
FIN B2
3
BZK C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
4
BZK C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
5
OCW D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)